آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
مقرره مصوب ۱۳۸۶/۰۳/۰۲ معاون اول رئیس جمهور
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۶/۳/۲ بنا به پیشنهاد شماره ۰۲۰/۳۴۰ مورخ ۱۳۸۶/۱/۹ وزارت جهاد کشاورزی و به استناد ماده (۱۴) قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها ـ مصوب ۱۳۸۵ ـ آیین نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
مصوب ۱۳۸۶,۰۳,۰۲
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ ـ در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مربوط به کار می رود: الف ـ قانون: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها ـ مصوب ۱۳۷۴ ـ و اصلاحیه آن ـ مصوب ۱۳۸۵ ـ که از این پس در این آیین نامه به اختصار قانون نامیده می شود. ب ـ محدوده شهر، حریم شهر، محدوده شهرک و محدوده روستا: محدوده ای که بر اساس «قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها ـ مصوب ۱۳۸۴ ـ» به تصویب مراجع قانونی ذی ربط رسیده یا خواهد رسید. پ ـ طرح هادی روستا: طرحی که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود میزان و مکان گسترش آتی و نحوه نیازمندیهای عمومی روستایی را حسب مورد در قالب مصوبات طرحهای ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستایی یا طرحهای جامع ناحیه ای تعیین می نماید. ت (اصلاحی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) ـ اراضی زراعی و باغها: اراضی تحت کشت، آیش و باغات شامل آبی، دیم اعم از دایر و بایر که سابقه بهره برداری داشته باشد و اراضی تحت فعالیتهای موضوع تبصره (۴) الحاقی که در حکم اراضی زراعی و باغها محسوب می شود. ث ـ کمیسیون: کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱) قانون می باشد. ج ـ کمیسیون تقویم: کمیسیون تبصره (۳) الحاقی ماده (۲) قانون می باشد. چ ـ تفکیک: در مقررات ثبتی عبارت است از تقسیم مال غیرمنقول به قطعات کوچکتر. ح ـ افراز: در اصطلاح قضایی و ثبتی عبارت است از جدا کردن سهم مشاع شریک یا شرکاء و یا تقسیم مال غیرمنقول مشاع بین شرکاء به نسبت سهم آنان. خ ـ تقسیم: اعم است از تفکیک و افراز و غیر آن. د ـ تغییر کاربری: هرگونه اقدام که مانع از بهره برداری و استمرار کشاورزی اراضی زراعی و باغها در قالب ایجاد بنا، برداشتن یا افزایش شن و ماسه و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی تغییر کاربری محسوب شود.
رأی وحدت رویه شماره ۷۶۰ دیوان عالی کشور در خصوص احداث دامداری و سایر موارد مذکور در آن در روستاها با موافقت سازمان های جهاد کشاورزی و رعایت ضوابط زیست محیطی بهینه کردن تولیدات بخش کشاورزی بوده و تغییر کاربری محسوب نمی شود
ذ ـ مالک یا صاحب زمین: شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی که بر اراضی زراعی یا باغی با ارایه سند مالکیت یا گواهی اداره ثبت مشعر بر مالکیت بوده و یا موافق احکام قطعیت یافته صادره از محاکم قضایی مالکیت آنان محقق شده باشد و چنانچه اراضی مذکور در مناطق مشمول اعلان ثبت عمومی و اجباری نباشد و از قدیم الایام از سوی اشخاص به عنوان مالک مورد بهره برداری واقع و شورای اسلامی محل تصرف مالکانه (قاعده ید) متقاضی را تأیید نماید و مستثنی بودن اراضی موردنظر از انواع اراضی ملی و دولتی به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده باشد، مالک تلقی می شود. ر ـ طرحهای تملک و دارایی های سرمایه ای مصوب مجلس شورای اسلامی (ملی – استانی): طرحهایی که دارای موافقتنامه مبادله شده بین دستگاه اجرایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یا استان (بنا به مورد) باشد. ز (اصلاحی ۰۸ˏ۰۶ˏ۱۳۹۶) – طرح های خدمات عمومی مورد نیاز مردم موضوع تبصره (۲) اصلاحی ماده (۲) قانون منحصراً به شرح جدول پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، با رعایت ضوابط ذیل تعیین می شود:
۱ – اخذ موافقت اصولی یا جواز تأسیس با رعایت ضوابط استقرار و سایر مقررات مربوط از دستگاه های ذی ربط.
۲ – تشخیص ضرورت تغییر کاربری از کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱) قانون.
۳ – تعیین کاربری توسط کارگروه تخصصی و شورای برنامه ریزی و توسعه استان و در محدوده حریم راه های برون شهری توسط وزارت راه و شهرسازی.
۴ – اخذ پروانه ساختمان از شهرداری ها در حریم شهرها و در خارج از حریم شهرها از مراجع صدور پروانه بر اساس ماده (۱۰) آیین نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها موضوع تصویب نامه شماره ۳۱۶۳۶ /ت ۴۷۰۹۷هـ مورخ ۲۰ /۲ /۱۳۹۱ و اصلاحات بعدی آن و در محدوده یکصد متر از انتهای حریم راه ها و راه آهن از وزارت راه و شهرسازی.
اصلاح جدول موضوع بند (ز) ماده (۱) آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها اصلاح بند (ز) اصلاحی ماده (۱) آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها
تبصره ۱ (جایگزین ۱۳۹۶/۰۶/۰۸) – متقاضیان طرح های یاد شده باید در احداث تأسیسات مربوط، ضوابط فوق را به ترتیب اولویت رعایت نمایند. تبصره ۲ (الحاقی ۰۸ˏ۰۶ˏ۱۳۹۶) – دستگاه اجرایی صادرکننده موافقت اصولی یا جواز تأسیس موظف است از زمان صدور مجوز و در طول بهره برداری و پس از آن به طور مستمر نظارت نموده و در مقاطع زمانی شش ماهه گزارش اقدامات صورت گرفته را به سازمان جهاد کشاورزی استان اعلام و در صورت هرگونه تخلف و تغییر طرح، مراتب را به سازمان مذکور منعکس تا در اجرای ماده (۱۰) قانون ضمن توقف عملیات، نسبت به اعمال ماده (۲) قانون و اخذ عوارض مربوط اقدام نماید. تبصره ۳ (اصلاحی ۰۸ˏ۰۱ˏ۱۴۰۳) – در رابطه با طرح های توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن و نیز ایجاد شهرک های مسکونی و افزایش محدوده شهرها به شرح زیر اقدام می شود:
۱ – طرح های توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن (تصویب و بازنگری) که به تصویب مراجع قانونی ذی ربط (شورای برنامه ریزی و توسعه استان – شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) می رسد، نیاز به اخذ مجوز از کیمسیون ندارد.
۲ – ایجاد شهرک های مسکونی پس از تصویب مراجع ذی صلاح و همچنین افزایش یا الحاق اراضی ملی و دولتی به محدوده مصوب شهرها به صورت موردی به عنوان مغایرت اساسی با طرح جامع و تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با استفاده از اراضی که قابلیت کشت و تولید محصولات کشاورزی را نداشته باشد، در صورت تشخیص ضرورت توسط کمیسیون، از شمول عوارض ماده (۲) قانون معاف است. تبصره ۴ (الحاقی ۰۸ˏ۰۶ˏ۱۳۹۶) – در صورت درخواست جدید برای تغییر طرح های خدمات عمومی مورد نیاز مردم به سایر طرح ها، پس از طرح پرونده در کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱)، موضوع مشمول عوارض موضوع ماده (۲) قانون خواهد بود. تبصره ۵ (الحاقی ۰۶ˏ۰۴ˏ۱۳۹۷) - واحدهای اقامتی واقع در مناطق و مجتمع های موضوع ردیف های (۲۶) و (۲۸) جدول پیوست جزء لاینفک طرح برای استفاده عموم بوده و افراز و تفکیک عرصه و اعیان و فروش و نقل و انتقال به سایر اشخاص حقیقی و حقوقی ممنوع است. تبصره ۶ (الحاقی ۰۶ˏ۰۴ˏ۱۳۹۷) - دستورالعمل تعیین نصاب ها، تعاریف، مکان یابی و درجه بندی فعالیت های موضوع ردیف های (۲۶)، (۲۷) و (۲۸) جدول پیوست ظرف یک ماه پس از ابلاغ این تصویب نامه توسط وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهیه و ابلاغ می شود. تبصره ۷(الحاقی ۲۴ˏ۰۲ˏ۱۴۰۴) - هرگونه تغییرکاربری خارج از نقشه کارگاهی محوطه (سایت پلان) مصوب و پروانه تأسیس یا بهره برداری صادره در فعالیت های موضوع جدول بند مزبور و اصلاحات بعدی آن بدون اخذ مجوز از وزارت جهاد کشاورزی، تخلف تلقی شده و از تاریخ اعلام، متقاضی، مسئول پیگیری جبران خسارت های احتمالی ناشی از تخریب اراضی کشاورزی توسط سرمایه گذار خواهد بود. تبصره ۸(الحاقی ۲۴ˏ۰۲ˏ۱۴۰۴) - اولویت اجرای طرح ها در اراضی درجه ۳ و بیشتر خواهد بود و مراجع صدور موافقت اصولی موظفند نقشه کارگاهی محوطه (سایت پلان) اجرایی طرح را با در نظرگرفتن حفظ حداکثری اراضی کشاورزی تنظیم و تصویب نمایند. جدول مصادیق طرح های خدمات عمومی مورد نیاز عموم مردم
ردیف
مصداق
ردیف
مصداق
۱
مجتمع خدمات رفاهی بین راهی در خارج از حریم شهرها
۱۴
محل دفن زباله و بازیافت آن
۲
انواع هتل ها
۱۵
پایگاه های امدادی جاده ای
۳
مراکز آب درمانی
۱۶
مراکز آموزش تحقیقات کشاورزی
۴
مجتمع ورزشی
۱۷
آرامستان ها
۵
مساجد و نمازخانه های بین راهی
۱۸
ایستگاه های هواشناسی و پایش محیط زیست
۶
سرویس های بهداشتی بین راهی
۱۹
نیروگاه های تولید و تأسیسات توزیع برق
۷
پایانه های مسافربری و باربری
۲۰
بنادر و تأسیسات وابسته
۸
راه های عمومی و راه آهن و تاسیسات وابسته و حریم آنها و کارگاه های راه سازی
۲۱
فرودگاه ها
۹
ایستگاه های مترو بین شهری و حومه
۲۲
پایانه ها و بازارچه های مرزی
۱۰
مرکز ارایه خدمات مکانیزه به کشاورزان
۲۳
توقفگاه ماشین آلات سنگین در حریم شهرها
۱۱
راهدارخانه ها
۲۴
آب انبارهای عمومی
۱۲
جایگاه های عرضه سوخت
۲۵
اراضی بایری که تبدیل به فضای سبز می شود
۱۳
ایستگاه ها و تاسیسات مربوط به خدمات زیربنایی آب، برق، گاز و فاضلاب
۲۶
منطقه نمونه گردشگری واقع در خارج از حریم شهرها با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
۲۷
بوم گردی (در اراضی درجه (۴) و بیشتر)
۲۸
مجتمع گردشگری
۲۹
مراکز عام المنفعه نگهداری شبانه روزی کودکان بی سرپرست و سالمندان (در اراضی درجه (۳) و بیشتر).
۳۰
مراکز سرگرمی و تفریحی (دارای مجوز از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی).
۳۱
مراکز گردشگری ساحلی و دریایی.
۳۲
دهکده های سلامت.
۳۳
مراکز گردشگری سلامت.
شهرک ها و نواحی صنعتی غیردولتی مشروط به راه اندازی شهرک طی مدت زمان (۱۲) ماه از پایان اجرای طرح و براساس دستورالعمل مشترک وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارایی و جهادکشاورزی و سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین می شود، در این دستورالعمل، ضمانت اجرا و جرائم عدم اجرای اقدامات مطابق قوانین و مقررات تعیین می گردد. س ـ مجوز موضوع ماده (۷) قانون: موافقتی اصولی یا جواز تأسیسی که توسط دستگاههای اجرایی ذی ربط در چارچوب قوانین و مقررات مربوط صادر می شود. ش ـ مجوز یا پروانه ساخت موضوع ماده (۸) قانون: موافقتی که توسط دستگاههای ذی ربط در احداث بنا و تأمین و واگذاری خدمات و تأسیسات زیربنایی مانند آب، برق، گاز و تلفن صادر می شود. ص ـ اراضی داخل محدوده روستاهای دارای طرح هادی مصوب: محدوده شامل بافت موجود روستا و گسترش آتی آن در دورة طرح هادی روستا می باشد. ماده ۲ ـ دبیرخانه کمیسیون در سازمان جهاد کشاورزی استان مستقر بوده و مدیر امور اراضی، دبیر کمیسیون می باشد. تبصره ـ نماینده دستگاه اجرایی ذی ربط جهت شرکت در جلسه کمیسیون بدون داشتن حق رأی از سوی دبیر دعوت خواهد شد. ماده ۳ ـ درخواست اشخاص حقیقی و حقوقی برای تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها همراه مدارک ثابت کننده و قانونی مالکیت، جواز تأسیس یا موافقت اصولی طرح مورد نظر، نقشه عرصه مورد اجرای طرح، نظریه اداره کل حفاظت محیط زیست استان و حسب مورد پاسخ استعلام دستگاههای ذی ربط در چارچوب ماده (۷) قانون، تحویل دبیرخانه می گردد. تبصره ۱ ـ درخواست دستگاههای مجری طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای (طرحهای ملی ـ استانی) و طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز مردم و گردشگری با ارایه مصوبه مرجع قانونی ذیربط و دو نسخه کروکی محل و نقشه عرصه در مقیاس ۵۰۰ /۱ مورد اجرای طرح بصورت خارج از نوبت در کمیسیون مطرح خواهد شد. تبصره ۲ ـ نحوه و چگونگی دریافت تقاضا، تشکیل و تکمیل پرونده اعم از استعلام های مورد نیاز، بررسی کارشناسی اولیه، مطرح نمودن درخواستها در کمیسیون، نگهداری سوابق و مصوبات و ابلاغ تصمیمات کمیسیون و کمیسیون تقویم به متقاضی بر اساس دستورالعملی خواهد بود که ظرف مدت دو ماه از سوی وزارت جهاد کشاورزی (سازمان امور اراضی) تهیه و ابلاغ می گردد. تبصره ۳ ـ دبیرخانه کمیسیون موظف است در صورت عدم تکمیل مدارک مورد لزوم از سوی متقاضی ظرف یک ماه از تاریخ ثبت درخواست، پرونده را از دستور کار کمیسیون خارج نماید. بدیهی است در صورت ارایه مدارک و مستندات، پرونده حسب نوبت در دستور کار کمیسیون قرار می گیرد. تبصره ۴ ـ جلسات کمیسیون با حضور رییس و حداقل سه عضو دیگر رسمیت دارد و تصمیمات آن با حداقل سه رأی موافق معتبر و لازم الاجرا خواهد بود. کمیسیون موظف است ظرف دو ماه از تاریخ ثبت درخواست یا استعلام در دبیرخانه نسبت به بررسی موضوع اقدام و نتیجه را از طریق دبیرخانه به متقاضی ابلاغ نماید. تبصره ۵ ـ دبیرخانه کمیسیون از رؤسای سازمانهای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و صنایع و معادن استان برای شرکت در جلسات دعوت به عمل خواهد آورد. ماده ۴ ـ در صورت موافقت کمیسیون با تغییر کاربری اراضی زراعی یا باغ مورد تقاضا، دبیر کمیسیون مراتب را به همراه کروکی یا نقشه، مشخصات کامل ملک به منظور تعیین قیمت روز اراضی زراعی یا باغ با کاربری جدید به کمیسیون تقویم اعلام و پس از اخذ نظریه کمیسیون یاد شده و اعلام به متقاضی و ارایه گواهی لازم توسط وی مبنی بر واریز عوارض موضوع ماده (۲) قانون به حساب خزانه داری کل کشور، مجوز تغییر کاربری را صادر و به مرجع استعلام کننده و متقاضی اعلام می نماید. مجوز صادره از زمان ابلاغ به متقاضی به مدت دو سال دارای اعتبار می باشد.
نظر معاونت حقوقی ریاست جمهوری درخصوص استعلام از زمان اجرای تصویب نامه های هیأت وزیران در مورد تعیین مصداق های طرح های خدمات عمومی
تبصره ـ در مواردی که بعد از پایان اعتبار مجوز کمیسیون، مجدداً برای همان اراضی درخواست تمدید مجوز قبلی یا تقاضای تغییر کاربری برای طرح جدید ارایه گردد و کمیسیون موافقت نماید در صورت شمول عوارض موضوع ماده (۲) قانون، با احتساب عوارض پرداختی قبلی مابه التفاوت تعیین و به متقاضی جهت واریز ابلاغ می گردد. ماده ۵ ـ در مواردی که به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی یا سازمان جهاد کشاورزی استانها در صدور مجوز تغییر کاربری توسط کمیسیون رعایت مقررات این قانون نگردیده باشد، موضوع جهت رسیدگی و اتخاذ تصمیم لازم به کمیسیون تبصره (۷) الحاقی ماده یک قانون احاله می گردد و کمیسیون موظف است حداکثر پس از دو ماه از تاریخ ارجاع نسبت به موضوع اخذ تصمیم و ابلاغ نماید. تبصره ـ وزارتخانه های کشور، مسکن و شهرسازی و سازمان حفاظت محیط زیست موظفند معاونین ذی ربط را جهت عضویت در کمیسیون مذکور، به وزارت جهاد کشاورزی معرفی نمایند. ماده ۶ (اصلاحی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - ضوابط تشخیص اراضی زراعی و باغها در خارج از محدوده شهرها، شهرکها و طرح هادی روستاها به شرح زیر است: الف (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - اراضی زراعی و باغ های دارای سابقه بهره برداری و اراضی تحت فعالیت های موضوع تبصره (۴) الحاقی به ماده (۱) قانون که در حکم اراضی زراعی و باغ ها محسوب می شوند، توسط کارگروهی متشکل از مدیر، معاون فنی اجرایی و رییس اداره امور اراضی جهاد کشاورزی شهرستان با رعایت ضوابط موضوع این آیین نامه بررسی می شوند. کارگروه یاد شده موظف است با در نظر گرفتن وضعیت و موقعیت اراضی مورد نظر و کاربری سایر اراضی همجوار و با لحاظ یک یا چند مورد از موارد نه گانه زیر، نظریه خود را ظرف بیست روز اعلام نموده و نسبت به تشخیص زراعی یا باغی بودن عرصه و یا غیرزراعی و باغی بودن محل مورد نظر اقدام نماید و مراتب توسط مدیر جهاد کشاورزی شهرستان به مراجع ذی ربط ارسال شود:
۱- سند مالکیت، بنچاق و نسق زراعی که مؤید زراعی بودن زمین یا باغ باشد.
۲- سوابق کشت و کار و تولیدات کشاورزی موضوع تبصره (۴) الحاقی به ماده (۱) قانون فارغ از زمان احداث.
۳- اراضی زراعی و باغ های واقع در محدوده قطب های کشاورزی و یا شرکت های سهامی زراعی یا شرکت های تعاونی تولید و مانند آنها.
۴- استعلام محلی.
۵- سایر اراضی زراعی و باغها واقع در زیردست سدها و شبکه های آبیاری که در اجرای برنامه های توسعه به قلمرو اراضی کشاورزی افزوده می شود.
۶- نظریه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی در رابطه با کیفیت آب و خاک حسب نیاز.
۷- تهیه گزارش مصور (عکس، فیلم و...)
۸- استفاده از عکس های هوایی یا تصاویر ماهواره ای عرصه مورد نظر حسب نیاز.
۹- منابع تأمین آب برای اراضی آبی. ب (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مکلف است همزمان با بررسی کارشناسی، مراتب وقوع یا عدم وقوع اراضی مورد نظر در مناطق چهارگانه محیط زیست موضوع بند (الف) ماده (۳) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب ۱۳۵۳- را از اداره حفاظت محیط زیست شهرستان استعلام نماید. اداره یاد شده نیز مکلف است ظرف پانزده روز نظریه خود را به مدیریت جهاد کشاورزی اعلام نماید. عدم ارسال پاسخ در مهلت تعیین شده مانع از انجام اقدامات بعدی نخواهد بود. تبصره (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - در مورد اراضی ملی و دولتی که از طریق مراجع ذی صلاح برای اجرای طرح های زراعی و باغی واگذار گردیده است، تا قبل از انتقال قطعی مطابق قرارداد واگذاری اراضی ملی و دولتی عمل خواهد شد. پ (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - نظریه کارگروه موضوع بند (الف) این ماده ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ آن قابل تجدیدنظرخواهی است و تجدیدنظر نسبت به نظریه یاد شده ظرف پانزده روز از زمان درخواست متقاضی، توسط هیئتی به ریاست رییس سازمان جهاد کشاورزی و عضویت معاون مربوط و مدیر امور اراضی استان صورت می پذیرد. ت (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - مدیر جهاد کشاورزی شهرستان در موارد تغییر کاربری غیرمجاز با توجه به ضرورت اقدام به موقع جهت پیشگیری از ادامه ساخت و ساز غیرمجاز و طرح شکایت در مراجع قضایی، رأساً با رعایت ضوابط موضوع این آیین نامه نسبت به تشخیص اراضی زراعی و باغها اقدام می نماید. ث (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - وزارت جهاد کشاورزی موظف است در مناطقی که طرح حدنگاری (کاداستر) اراضی کشاورزی اجرا شده است، اطلاعات مکانی و توصیفی طرح را در تشخیص نوع اراضی زراعی و باغی ملاک عمل قرار دهد. ج (الحاقی ۰۵ˏ۱۲ˏ۱۳۹۷) - وزارت جهاد کشاورزی (سازمان امور اراضی کشور) موظف است ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه، نسبت به ایجاد سامانه الکترونیکی ثبت اطلاعات فرآیند تشخیص اراضی زراعی و باغ ها از زمان درخواست متقاضی تا اعلام نظریه نهایی به صورت برخط اقدام و اطلاعات آن را برای استفاده سایر دستگاه ها در دسترس قرار دهد. ماده ۷ ـ استانداری، امور اقتصادی و دارایی و جهاد کشاورزی استانها موظفند ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، نمایندگان خود را برای عضویت در کمیسیون تقویم شهرستانها به دبیرخانه کمیسیون معرفی نمایند. کمیسیون تقویم در مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان تشکیل و جلسات آن با حضور کلیه اعضاء رسمیت یافته و رأی اکثریت اعضاء معتبر و لازم الاجرا است. ماده ۸ ـ به منظور ایجاد وحدت رویه اجرایی در نحوه تقویم و ارزیابی اراضی موضوع قانون و نظارت بر آن ظرف دو ماه پس از تصویب این آیین نامه، دستورالعمل مشترکی از سوی وزارتخانه های کشور، امور اقتصادی و دارایی، مسکن و شهرسازی و جهاد کشاورزی تهیه و توسط وزارت جهاد کشاورزی به استانها ابلاغ خواهد شد. تبصره ـ تصمیم کمیسیون تقویم از زمان اعلام به متقاضی به مدت شش ماه اعتبار خواهد داشت و در صورت انقضای مدت مذکور و عدم واریز عوارض، قیمت ملک مجدداً توسط کمیسیون تقویم تعیین و اعلام خواهد شد. ماده ۹ ـ ادارات ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی و سایر هیئت ها و مراجع مربوط موظفند در هنگام تفکیک، افراز و تقسیم اراضی زراعی و باغهای واقع در خارج از محدوده شهرها و شهرکها و طرح هادی روستایی، نظر سازمان جهاد کشاورزی (مدیریت جهاد کشاورزی) را استعلام و تفکیک، افراز و تقسیم اینگونه اراضی پس از تأیید مدیریت جهاد کشاورزی قابل اجرا خواهد بود. تبصره ـ ضوابط و حد نصابهای تفکیک، افراز و تقسیم اراضی ظرف دو ماه پس از صدور این آیین نامه توسط وزارت جهاد کشاورزی به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تهیه و پس از تصویب کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست و سازمانهای جهاد کشاورزی اعلام خواهد شد. ماده ۱۰ ـ مصادیق و ضوابط موضوع تبصره (۴) ماده (۱) و تبصره (۱) ماده (۲) قانون ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، طی دستورالعملی حسب مورد با همکاری وزارتخانه های مسکن و شهرسازی، صنایع و معادن و سازمانهای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و حفاظت محیط زیست تهیه و توسط وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ خواهد شد.
رأی شماره ۶۳۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند «ب» دستورالعمل ماده (۱۰) آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی و باغها – مصوب ۱۳۸۵ (موضوع تصویب نامه شماره ۵۹۸۷۹/ت ۳۷۱۱۰هـ مورخ ۱۹/۴/۱۳۸۶ هیئت وزیران)
ماده ۱۱ ـ وزارت جهاد کشاورزی موظف است در اجرای ماده (۱۰) قانون ظرف یک ماه مصادیق اقداماتی که تغییر کاربری غیرمجاز بوده و جرم محسوب می شود را تهیه و ابلاغ نماید.
رأی شماره ۷۴۴ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «بندهای ۱، ۲ و ۳ بخشنامه شماره ۵۳/۰۲۰/۴۵۱۰۸۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۳۰ سازمان امور اراضی کشور در حدی که استقرار کانکس، آلاچیق، اتاق کارگری و نگهبانی در اراضی موضوع قانون حفظ کاربری اراضی و باغها را بدون اخذ مجوز کمیسیون تبصره ۱ ماده ۱ قانون یادشده و صرفاً با موافقت رییس سازمان جهاد کشاورزی تجویز کرده و متضمن دخالت در ایفای صلاحیت کمیسیون موضوع تبصره ۱ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها توسط سازمان امور اراضی کشور است، ابطال شد.» دستورالعمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب ۱۳۸۵/۸/۱
ماده ۱۲ ـ به منظور اجرای قانون و جلوگیری از هرگونه عملیات تغییر کاربری غیرمجاز متخلف در اراضی زراعی و باغها، مأموران جهاد کشاورزی مکلفند ضمن بازدید از اراضی زراعی و باغها در صورت مشاهده هرگونه جرم ضمن توقف عملیات با رعایت ماده (۱۰) قانون، نسبت به تنظیم صورتجلسه اقدام نمایند. تبصره ۱ ـ مأموران جهاد کشاورزی مکلفند توقف عملیات اجرایی را به مالک یا قائم مقام قانونی وی به صورت مکتوب اخطار و اعلام نمایند. چنانچه مرتکب پس از اعلام مأموران جهاد کشاورزی به اقدامات خود ادامه دهد نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است بنا به درخواست مأموران جهاد کشاورزی از ادامه عملیات متخلف جلوگیری نماید. تبصره ۲ ـ مدیریت جهاد کشاورزی مکلف است با توجه به صورتجلسه تنظیمی در اسرع وقت نسبت به معرفی مجرم یا مجرمین به مراجع قضایی اقدام نماید. مراجع قضایی برابر مقررات مربوط به تخلف رسیدگی و حکم مقتضی را صادر می نمایند. ماده ۱۳ ـ مأموران وزارت جهاد کشاورزی مکلفند در چارچوب تبصره های (۱) و (۲) ماده (۱۰) قانون با حضور نیروی انتظامی و نماینده دادسرا یا دادگاه محل، ضمن تنظیم صورتمجلس، رأساً نسبت به قلع و قمع بنا و مستحدثات، اقدام و وضعیت زمین را به حالت اولیه اعاده نمایند. ماده ۱۴ ـ فعالیتهای موضوع تبصره (۴) الحاقی به ماده یک قانون بهینه کردن تولیدات بخش کشاورزی بوده و در حکم اراضی زراعی و باغها می باشد. در صورتی که مجریان فعالیتهای این تبصره قصد تغییر کاربری این فعالیتها را داشته باشند باید مجوز کمیسیون را اخذ نمایند و چنانچه بدون اخذ مجوز از کمیسیون تغییر کاربری غیرمجاز دهد اقدام آنان جرم محسوب و مطابق سایر مفاد این قانون با آنها برخورد می شود. ماده ۱۵ ـ وزارت کشور، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سایر مراجع ذی ربط، موظفند در اجرای قانون همکاریهای لازم را با وزارت جهاد کشاورزی بعمل آورند. ماده ۱۶ (اصلاحی ۱۶ˏ۰۳ˏ۱۳۸۹) ـ نحوه و چگونگی پرداخت حق الجلسه و حق الزحمه اعضای کمیسیون ها و مجریان این قانون با رعایت ماده (۹۳) قانون مدیریت خدمات کشوری، توسط وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک هیأت دولت تعیین و ابلاغ می شود. ماده ۱۷ ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور موظف است به منظور اجرای ماده (۴) اصلاحی قانون، ردیفهای اعتباری مستقلی برای وزارتخانه های جهاد کشاورزی و مسکن و شهرسازی اختصاص دهد و همه ساله درآمدهای موضوع این ماده را به ترتیب هشتاد درصد (۸۰ ٪) و بیست درصد (۲۰ ٪) در بودجه سنواتی دستگاههای یاد شده منظور نماید. ماده ۱۸ ـ آیین نامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و ضوابط تقویم اراضی موضوع تصویب نامه های شماره ۱۳۱۰۵/ت ۱۵۳۹۸هـ مورخ ۱۳۷۴/۱۱/۱ و شماره ۱۲۸۶۳۷/۲۰/ت/۱۶۵۸۴هـ مورخ ۱۳۷۵/۱۲/۲۸ و اصلاحیه های بعدی آن لغو و این آیین نامه جایگزین آنها می گردد. معاون اول رئیس جمهور – پرویز داودی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.