مصوبه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در خصوص دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳ /۲ /۷۴

دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳ /۲ /۷۴

مصوب ۱۳۹۵,۰۵,۰۶

با اصلاحات و الحاقات بعدی

پیرو دعوت نامه شماره ۳۹۲۲۴ مورخ ۲ /۴ /۹۵ یکصد و بیست و نهمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور راس ساعت ۳۰ :۱۴ روز چهارشنبه مورخ ۶ /۵ /۹۵ در محل سالن اجتماعات طبقه ی یازدهم ساختمان وزارت کشور با حضور اعضاء اصلی و قائم مقام محترم سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور، رئیس محترم مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رئیس محترم کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران، مدیر کل محترم سازمان حفاظت محیط زیست استان تهران و معاون محترم حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، با موضوع بررسی پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص اصلاح دستورالعمل شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها (دستورالعمل مواقع اضطرار آلودگی هوا) برگزار گردید و پس از بحث و تبادل نظر دستورالعمل به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت: دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳ /۲ /۷۴ مقدمه

با افزایش جمعیت و توسعه شهرهای بزرگ، منابع آلوده کننده هوا از جمله خودروها، مراکز صنعتی و کارخانه ها، و منابع گرمایش خانگی به طور روزافزون رشد نموده و شرایط ویژه با منشاء طبیعی و خشکسالی و تغییرات آب و هوایی سبب آلودگی هوای نقاط مختلفی از کشور شده است. به همین دلیل قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا در تاریخ ۳ /۲ /۷۴ به تصویب مجلس محترم شورای اسلامی رسید. ماده ۷ این قانون به شرح زیر می باشد:

"در مواقع اضطراری که به علت کیفیت خاص جوی، آلودگی هوای شهرها به حدی برسد که به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سلامت انسان و محیط زیست را شدیداً به مخاطره بیاندازد، سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت کشور (شهرداریها و نیروی انتظامی ج.ا.ا) ممنوعیت ها یا محدودیت های موقت زمانی، مکانی و نوعی را برای منابع آلوده کننده برقرار نموده و بلافاصله مراتب را از طریق رسانه های همگانی به اطلاع عموم خواهد رسانید. با برطرف شدن وضعیت اضطراری و کاهش آلودگی هوا، سازمان نسبت به رفع ممنوعیت و محدودیت برقرار شده اقدام و مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع عموم خواهد رسانید."

در روزهای زیادی از سال به خصوص فصل های سرد، در بسیاری از شهرهای کشور به دلیل وقوع پدیده های جوی و فعالیت های شهرنشینی، و یا به دلیل خشکسالی و وقوع پدیده گرد و غبار در فصل های کم بارش، پتانسیل آلودگی هوا به شدت بالا رفته و شرایطی که مشمول ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا می باشد، ایجاد می گردد.

براین اساس، در بیستمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور که در تاریخ ۲۴ /۹ /۷۷ بنا به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست و به دنبال اعلام وضعیت ویژه آلودگی هوا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تشکیل گردید، دبیرخانه شورای عالی موظف شد با همکاری نهادها و سازمانهای عضو و مرتبط، نسبت به مطالعه و تهیه دستورالعمل اجرایی آلودگی هوا اقدام نماید. از این رو ضمن نظرخواهی از کلیه دست اندرکاران و تشکیل جلسات متعدد کارشناسی و با جمع آوری اطلاعات و بررسی نمونه های تجربه شده مشابه در کشورهای دیگر، دستورالعمل موضوع ماده ۷ قانون فوق الذکر در سه سطح مختلف عملکردی با گزینه های متناسب با آن شرایط، با عنوان "دستورالعمل اجرایی وضعیت اضطراری آلودگی هوا" تهیه و در بیست و دومین جلسه شورای عالی مورخ ۳۰ /۱۰ /۷۷ به تصویب رسید.

در سال ۱۳۸۸ و به دنبال تجربه های به دست آمده از اجرای دستورالعمل مصوب سال ۱۳۷۷، سازمان حفاظت محیط زیست و استانداری تهران با برگزاری جلسات مستمر با حضور نمایندگان سایر دستگاه های ذی ربط، پیشنهاد اصلاح این دستورالعمل را ارائه نمود که در هشتاد و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۱۲ /۴ /۸۹، به تصویب رسید.

به دلیل تشدید وضعیت آلودگی هوا در چند سال گذشته و همچنین با عنایت به تغییرات ایجاد شده در شاخص کیفی هوا از psI به AQI و تغییر طبقات شاخص کیفی، در سال ۱۳۹۴ ضرورت بازنگری دستورالعمل مورد تاکید قرار گرفت. لذا سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری دستگاه های مرتبط نسخه کنونی این دستورالعمل را تهیه نمود که با عنوان "دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها" در یکصد و بیست و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۶ /۵ /۹۵ به تصویب رسید.

به استناد ماده ۷ آیین نامه اجرایی قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا، مصوب ۱۶ /۶ /۱۳۷۹، این دستورالعمل توسط وزارت کشور و به شرح زیر، ابلاغ می شود. نحوه ارتباط و وظایف نهادها و سازمان های مربوط، در شرایط ویژه آلودگی هوا به دلیل کیفیت خاص جوی و پایداری هوا الف – تعاریف ۱ – مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا: مرکزی است مرکب از نمایندگان استانی سازمان هواشناسی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و شهرداری مرکز هر استان با مسئولیت اداره کل حفاظت محیط زیست هر استان در محلی که توسط مدیریت محیط زیست استان تعیین می گردد مستقر و به صورت مستمر وضعیت آلودگی هوا را سنجش و اطلاع رسانی می نمایند. ۲ – شرایط ویژه آلودگی هوا: شرایطی از آلودگی هواست که تغییرات غلظت یک (یا چند) آلاینده بیش از حد استاندارد بوده و این شرایط با پیش بینی سازمان هواشناسی مبنی بر پایداری شرایط جوی در ۲۴ ساعت آینده و به ویژه در صورتی که پیش بینی مبنی بر پایداری بیش از ۴۸ ساعت باشد، به نحوی که سلامتی و بهداشت مردم و محیط زیست را تهدید یا به مخاطره اندازد. ۳ – کارگروه هماهنگی شرایط ویژه آلودگی هوا: کارگروهی است مرکب از مدیران کل استانی حفاظت محیط زیست استان (دبیر کارگروه) و سازمان هواشناسی، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مستقر در استان، رئیس یا فرمانده پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان، مدیر کل بحران استان، که به ریاست استاندار و یا معاون عمرانی استانداری به عنوان جانشین استاندار، به منظور تصمیم گیری و انجام اقدامات در سطوح ۴ گانه آلودگی هوا تشکیل می شود. تبصره ۱ – به منظور هماهنگی در اجرای تصمیمات کارگروه، نمایندگان استانی وزارت نفت، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت آموزش و پرورش، وزارت ورزش و جوانان، جمعیت هلال احمر، اصناف، صدا و سیما، خبرگزاری جمهوری اسلامی، و نیز نمایندگان شهردار مرکز استان و شهردار شهر در معرض آلودگی و سایر دستگاه های مرتبط حسب مورد، به تشخیص دبیر کارگروه در جلسه شرکت می نمایند. تبصره ۲ – در استان تهران، به دلیل حساسیت موضوع و بر حسب ضرورت، علاوه بر نمایندگان استانی، نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه های کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش و نفت نیز حضور می یابند. ۴ – شاخص کیفیت هوا (AQI)(پاورقی): عددی است بدون واحد که نشان دهنده وضعیت کیفی هوا به جامعه تحت تاثیر بوده و طبق جدولی از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بر مبنای استانداردهای بهداشتی، ارائه می گردد (پیوست یک). پاورقی ۱ : Air Quality Index ۵ – وضعیت نارنجی (هشدار) : وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده های سنجش شده در ایستگاه های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۱۰۱ تا ۱۵۰ باشد. ۶ – وضعیت قرمز (اضطرار سطح پایین): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده های سنجش شده در ایستگاه های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۱۵۱ تا ۲۰۰ باشد. ۷ – وضعیت بنفش (اضطرار سطح بالا): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده های سنجش شده در ایستگاه های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۲۰۱ تا ۳۰۰ باشد. ۸ – وضعیت قهوه ای (بحران): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده های سنجش شده در ایستگاه های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بیش از ۳۰۱ باشد. تبصره ۱ – در شهرهایی که امکانات سنجش آلاینده های هوا وجود نداشته تا با استانداردهای معرفی شده قابل تطبیق باشد، بررسی های افزایش روند عوارض و مشکلات ناشی از استنشاق هوای آلوده برای جمعیت در معرض، نسبت به شرایط مکانی و زمانی وقوع آلودگی هوا، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (در استان ها دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور) انجام شده و به استانداری های مربوط اعلام می گردد. تبصره ۲ – در شرایطی که تداوم آلودگی برای هریک از آلاینده های هوا بیش از ۴۸ ساعت به طول انجامد، با تشخیص کارگروه هماهنگی شرایط ویژه می توان سطوح بالاتر شاخص کیفیت هوا را مبنای اقدامات اجرایی قرار داد. ب – چگونگی تشخیص: ۱ – اعلام رسمی پیش بینی ۴۸ ساعته شرایط خاص جوی از طرف سازمان هواشناسی (ادارات هواشناسی استانی) به مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا. ۲ – اعلام شاخص کیفیت هوا از سوی مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، با مسئولیت اداره کل حفاظت محیط زیست استان می باشد. ۳ – در صورت وجود شرایط ویژه آلودگی هوا، حداکثر هر ۱۲ ساعت یک بار، مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا آمار و ارقام مربوط به چگونگی وضعیت هوا را به کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا اعلام می نماید. ج – چگونگی اطلاع رسانی شرایط ویژه:

اطلاع رسانی لازم از طریق رسانه های رسمی جمعی، مجازی و مکتوب در خصوص شرایط هوا و تصمیمات اتخاذ شده توسط کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، صرفاً از سوی دبیر کارگروه (مدیر کل حفاظت محیط زیست استان) و یا رئیس کارگروه (استاندار)، انجام خواهد گرفت. د – اقدامات اجرایی:

در سریع ترین زمان ممکن با اعلام سازمان هواشناسی و حتی الامکان پیش از ورود به شرایط ویژه آلودگی هوا، کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا با مسئولیت استانداری و دبیری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان در محل استانداری تشکیل جلسه داده و حسب مورد تصمیماتی به شرح ذیل خواهند گرفت: اقدامات در وضعیت نارنجی (هشدار) [۱۵۰ - ۱۰۱] الف ) توصیه های عمومی

توصیه های مرتبط با آلودگی هوا به مردم، از طریق سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا وخبرگزاری ج.ا و سایر روش های اطلاع رسانی: ۱ – مشارکت عمومی و خودداری از هرگونه فعالیت که منجر به افزایش آلودگی هوا می شود از جمله:

روشن کردن آتش در معابر، سوزاندن لاستیک، عملیات قیرکاری، عمرانی و مانند آن. ۲ – کاهش فعالیت های بدنی بیماران قلبی و ریوی و مبتلا به آسم، به خصوص در فضای باز. ۳ – خودداری از خروج غیرضروری از منزل. ۴ – رعایت الگوی مصرف سوخت و دقت لازم در استفاده از وسایل حرارتی (آبگرمکن، بخاری و تأسیسات گرمایشی) به منظور جلوگیری از افزایش بی رویه درجه حرارت در فضاهای مسکونی، تجاری و اداری. ۵ – کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و استفاده از وسایل همگانی. ۷ – دقت در هنگام سوختگیری در جایگاه ها و جلوگیری از سرریز شدن بنزین و سایر سوخت ها. ب ) وظایف ادارات و سازمان ها در وضعیت نارنجی ۱ – سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا و خبرگزاری ج.ا:

انتقال سریع پیام ها و اطلاعیه های دبیرخانه کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، توصیه ها و جلب همکاری و مشارکت عمومی. ۲ – وزارت آموزش و پرورش:

آماده سازی و اطلاع رسانی به دانش آموزان و انجام اقدامات پیشگیرانه مانند کاهش حضور دانش آموزان در فضای باز و کاهش فعالیت های بدنی. ۳ – پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:

- کنترل دقیق تر خودروهای فاقد برگ معاینه فنی و تشدید اعمال قانون در مورد تردد خودروها و موتورسیکلت هایی که آلایندگی قابل رؤیت دارند. (پیش از آن پلیس براساس مصوبات کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، اطلاع رسانی لازم را در این خصوص انجام می دهد).

- کنترل دقیق تر محدوده طرح ترافیک در شهرهایی که دارای محدوده مصوب ترافیک هستند. ۴ – ادارات، و سازمان های دولتی، نظامی و نهادهای انقلاب اسلامی:

- جلوگیری از فعالیت های بدنی و حضور در فضای باز مهد کودک ها از طریق ادارات بهزیستی (وزارتخانه ها، سازمان ها و سایر دستگاه های دولتی، عمومی و خصوصی که اقدام به تأسیس مهد کودک نموده اند، موظفند با اعلام ادارات بهزیستی، نسبت به کاهش فعالیت مهد کودک اقدام نمایند).

- استفاده کمتر از خودروهای دولتی از طریق کاهش مأموریت های غیرضروری. ۵ – شهرداری ها:

- نظارت ویژه برای جلوگیری از سوزاندن زباله، شاخ و برگ درختان و ضایعات.

- کاهش و یا جلوگیری از فعالیت های عمرانی در سطح شهر که موجب تشدید آلودگی هوا می گردد.

- تقویت ناوگان حمل و نقل همگانی شهری با کنترل سلامت کامل خودرو.

- ممنوعیت فروش مجوز روزانه ورود به محدوده طرح ترافیک.

- جلوگیری از روشن ماندن اتوبوس و مینی بوس ها در پایانه ها و ترمینال های مسافربری. ۶ – سازمان حفاظت محیط زیست:

- نظارت ویژه و برخورد شدید با منابع آلاینده مستقر درمحدوده پیرامون شهر. ۷ – وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:

- ارائه توصیه های خود مراقبتی برای گروههای حساس و عموم مردم در مواجهه با آلودگی هوا.

- نظارت بر عرضه ماسک تنفسی متناسب با نوع آلایندگی هوا (مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت کار و اموراجتماعی) برای آن دسته از کارکنان مستقر در سطح شهر که حضور فیزیکی در سطح شهر به عنوان وظیفه خدمتی آنها مشخص شده است، به استناد ماده ۹۱ قانون کار جمهوری اسلامی ایران، مانند نیروی انتظامی و پلیس راهور (از طریق استانداری)، کارکنان پایگاه های اورژانس (از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان)، هلال احمر (از طریق جمعیت هلال احمر استان)، کارکنان شهرداری ها در امور فضای سبز و خدمات شهری (از طریق شهرداری ها)، بازرسی محیط زیست و موارد مرتبط (از طریق سازمان حفاظت محیط زیست). تبصره ۱ – کلیه دستگاه هایی که نیروی انسانی در معرض آلودگی دارند، از محل تأمین اعتبارات خود نسبت به تهیه ماسک های استاندارد تأیید شده مذکور برای این افراد اقدام می نمایند. تبصره ۲ – تعیین نوع ماسک و اطلاع رسانی در این زمینه بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد. تبصره ۳ – نظارت بر عرضه ماسک های استاندارد در داروخانه ها و مراکز مجاز صورت می پذیرد. ۸ – وزارت ورزش و جوانان

- اطلاع رسانی مناسب برای کاهش فعالیت های بدنی در محیط های باز. اقدامات وضعیت قرمز (اضطرار سطح پایین [۲۰۰ - ۱۵۱]

در وضعیت قرمز، علاوه بر توصیه ها و اقداماتی که در وضعیت نارنجی صورت می پذیرد، اقدامات زیر متناسب با شرایط هر شهر، توسط نهادها و سازمان های ذیربط انجام خواهد شد. ۱ – پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:

- کنترل مضاعف محدودیت های نوعی و زمانی تعیین شده برای خودروها و موتور سیکلت ها در محدوده های ترافیکی مصوب و یا کل محدوده شهر. تبصره ۱ – محدوده ها، ساعات ممنوعه و خودروهای مجاز می بایست قبلاً و براساس آیین نامه اجرایی تبصره ماده ۶ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۲۲ /۳ /۸۱، و نیز ضوابط ماده ۱۸ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (که در یکصد و دهمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مصوب شده است)، تعیین شده و اطلاع رسانی لازم صورت گرفته و مرزهای محدوده با علائم و تابلوهای مناسب مشخص شده باشد.

- جلوگیری از تردد کلیه وسایل نقلیه موتوری دارای پلاک شخصی، عمومی و دولتی فاقد برچسب معاینه فنی معتبر در سطح شهر توسط عوامل راهنمایی و رانندگی، با توقف و اعمال قانون.

- اعمال تردد نوبتی (زوج و فرد و یا دیگر روش ها) کلیه خودروها در یکی از محدوده های مصوب. تبصره ۲ – شهرداری ها و ادارات کل حمل و نقل و پایانه های وزارت راه و شهرسازی موظف هستند از تردد وسایل حمل و نقل (مینی بوس، اتوبوس، ون، تاکسی) که آلایندگی قابل رؤیت دارند از محل توقفگاه ها (مانند پارکینگ های شبانه اتوبوس های شرکت واحد) و پایانه های حمل و نقل برون شهری خوداری نمایند. تذکر-گشت انتظامی، گشت اتوبوس رانی و تاکسی رانی، مؤسسات تاکسی سرویس، خودروهای فوریت های پزشکی و پزشکان، جانبازان و بیماران خاص، خودروهای امداد (آتش نشانی، امداد آب، برق، گاز، پست و مخابرات) و خودروهای حمل زباله شهرداری ها از محدودیت های اعمال شده در این شرایط مستثنی می باشند. ۲ – شهرداری ها:

- جلوگیری از انجام کلیه فعالیت های عمرانی که موجب تشدید آلودگی هوا می شود؛ مانند ساخت و سازهای شهری، پروژه های عمرانی شهرداری. ۳ – وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:

- استقرار پایگاه های سیار اورژانس و هلال احمر با جانمایی مناطق آلوده و پرتردد به منظور کاهش زمان دسترسی به پایگاه. ۴ – وزارت آموزش و پرورش:

- تعطیلی مراکز پیش دبستانی، و کلیه مقاطع تحصیلی آموزشی. ۵ – وزارتخانه ها و نهادها و سازمان های دولتی و عمومی و خصوصی و اصناف:

- تأخیر دو ساعته در شروع یا پایان کار مراکز اداری دولتی و بخش اداری نهادها و سازمان های وابسته، تعجیل و کاهش دو ساعته در پایان کار نهادهای عمومی، خصوصی و اصناف.

- تعطیلی مهد کودک ها از طریق ادارات بهزیستی (وزارتخانه ها، سازمان ها و سایر دستگاه های دولتی، عمومی و خصوصی که اقدام به تأسیس مهد کودک نموده اند، موظفند با اعلام ادارات بهزیستی، نسبت به تعطیلی مهد کودک اقدام نمایند.)

- موافقت مدیران با مرخصی اولیاء کودکانی که به مهد کودک می روند و دانش آموزان مشغول به تحصیل در مراکز پیش دبستانی، دبستان ها و دبیرستان ها.

- تهیه و توزیع و الزام استفاده از ماسک استاندارد توسط کارکنانی که حضور فیزیکی در سطح شهر به عنوان وظیفه خدمتی آنها مشخص شده است (مانند راهنمایی و رانندگی و شهرداری).

- موافقت با درخواست مرخصی برای کلیه افراد دارای مشکل تنفسی و قلبی به تشخیص واحد مربوط. ۶ – سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت خانه های صنعت و معدن و تجارت، نیرو و نفت:

- هماهنگی برای تعطیلی موقت واحدهای صنعتی، کارخانه ها و مراکز مؤثر در تشدید آلودگی هوا (فهرست واحدهای آلاینده صنعتی موثر در تشدید آلودگی هوا توسط اداره کل محیط زیست استان تهیه خواهد شد) تبصره ۱ – در صورت عدم تمکین، برابر ماده ۱۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا اقدام خواهد شد. تبصره ۲ – استفاده از سوخت مایع در نیروگاهها و صنایع ممنوع می باشد. ۷ – شرکت ها و سازمان های حمل و نقل همگانی (اتوبوسرانی، تاکسیرانی، مترو، قطار شهری و شرکت های حمل و نقل تحت پوشش شهرداری ها):

- تطبیق ساعات کار حمل و نقل همگانی با ساعات کار اداری و مراکز آموزشی تعیین شده توسط کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا.

- به کارگیری حداکثر توان ناوگان حمل و نقل همگانی در جابه جایی مسافر (با لحاظ نمودن سلامت کامل خودروهای موجود). ۸ – وزارت ورزش و جوانان

وزارت ورزش و جوانان به نحوی اطلاع رسانی می نماید تا از فعالیت های ورزشی (اعم از انفرادی، همگانی و باشگاهی) در محیط های باز جلوگیری شود. اقدامات در وضعیت بنفش (اضطرار در سطح بالا) [۳۰۰ - ۲۰۱]

در وضعیت بنفش، علاوه بر توصیه ها و اقداماتی که در وضعیت نارنجی و قرمز صورت می پذیرد، اقدامات وضعیت بنفش به شرح زیر تشدید خواهد شد: ۱ – پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:

- جلوگیری از حرکت و متوقف کردن خودروهای دارای پلاک شخصی (و خودروهای دولتی فاقد مجوز ورود به محدوده طرح های ترافیکی مصوب) با اعمال قانون و انتقال به پارکینگ تا پایان وضعیت بنفش. تبصره ۱ – موارد استثناء که نیاز به تردد دارند (مانند بیماران و سایر موارد)، به تشخیص عوامل راهنمایی و رانندگی مجاز به تردد می باشند. تبصره ۲ – به تشخیص کارگروه هماهنگی شرایط ویژه آلودگی هوا، حمل و نقل همگانی و امدادی، اعم از اتوبوس های شرکت ها و سازمان های اتوبوس رانی، به علاوه اتوبوس ها و مینی بوس های تحت پوشش آنها، تاکسی ها و مؤسسات تاکسی سرویس (تاکسی تلفنی) مجاز به تردد و جابه جایی مسافران می باشند. تبصره ۳ – وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، شرکتهای عمرانی وابسته به وزارت راه و شهرسازی و شهرداری ها نیز ملزم به اجرای مصوبات این بند می باشند. ۲ – وزارتخانه ها و نهادها و سازمان های دولتی و عمومی و خصوصی:

- تعطیلی موقت کلیه مراکز مورد اشاره در بند ۵ شرایط قرمز به استثناء مراکز نظامی، انتظامی، بهداشتی درمانی، بیمارستان ها و مراکزی که در روزهای تعطیل لازم است به فعالیت خود ادامه دهند.

- تعطیلی موقت کلیه مراکز آموزشی، فنی حرفه ای، هنرستان ها و دانشگاهی (درتمامی مقاطع تحصیلی و آموزشی). تذکر- نهادها و سازمان هایی که وظیفه خدمات رسانی را به مردم دارند، ترتیبی اتخاذ می نمایند که این تعطیلی کمترین مشکلات را برای شهروندان ایجاد کند. ۳ – وزارت ورزش و جوانان

- جلوگیری از کلیه فعالیت های ورزشی، اعم از انفرادی، همگانی و باشگاهی، در سطح شهر و حومه آن چه در فضای باز، چه در فضای بسته. اقدامات در وضعیت قهوه ای (بحران) [بالاتر از ۳۰۰]

- انجام کلیه اقدامات در وضعیت بنفش در این وضعیت نیز لازم الاجرا می باشد.

- عدم تردد کلیه خودروهای پلاک شخصی و دولتی (بجز موارد دارای مجوز) در سطح شهر.

- تعطیلی واحدهای صنعتی و تولیدی و تجاری اثرگذار بر تشدید آلودگی هوای شهر در محدوده شهری و حومه (به استثنای نیروگاههای گازی).

- تعطیلی اصناف، بنگاه های اقتصادی، شرکت ها و بخش های خصوصی. تذکر- نهادها و سازمان هایی که وظیفه خدمات رسانی را به مردم دارند، ترتیبی اتخاذ می نمایند که این تعطیلی کمترین مشکلات را برای شهروندان ایجاد کند. ھ – کلیه تصمیمات اتخاذ شده در کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا در موارد تعیین شده شرایط چهارگانه فوق لازم الاجرا می باشد. نمودار نحوه ارتباط و وظایف نهادها و سازمان های مربوط، در شرایط ویژه آلودگی هوا

Aat

مرحله تشخیص

نارنجی

قرمز

بنفش

قهوه ای

مرحله سنجش

ارسال نتایج سنجش از کل ایستگاه ها و اعلام میزان آلاینده های هوا به

سازمان هواشناسی (وزارت راه و ترابری)

سازمان حفاظت محیط زیست(اداره کل محیط زیست استان)

وزارت کشور(استانداری ها)(پاورقی ۲)

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خدمات بهداشتی درمانی استان واحد بهداشت محیط

مرحله اقدام

دبیرخانه کارگروه هماهنگی شرایط ویژه

-----

کارگروه هماهنگی شرایط ویژه

سازمان حفاظت محیط زیست ( اداره کل محیط زیست استان)

اجرای تمهیدات مصوب

وزارت کشور(استانداری ها) (پاورقی ۳ )

اجرای تمهیدات مصوب

صدا و سیمای ج.ا.ا

خبرگزاری ج.ا

سایر نهادهای ذی ربط

۲ : شهرداری هایی که مجهز به دستگاه سنجش آلودگی هوا می باشند نیز همراه با دریافت گزارش از سازمان هواشناسی کشور، نتایج سنجش را به مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی پایش آلودگی هوا اعلام می کنند. ۳ : استانداری ها ترجیحاً ستاد حوادث غیرمترقبه استانداری) ناظر بر اقدامات اجرایی است. پیوست یک

جدول شاخص آلودگی هوا (AQI) به قرار ذیل می باشد:

شاخص کیفیت هوا

سطح اهمیت بهداشتی

رنگ ها

وقتی که شاخص کیفیت هوا در گستره زیر است

کیفیت هوا را اینگونه توصیف می کنیم

و با رنگ زیر نمایش می دهیم

۵۰ - ۰

خوب

سبز

۱۰۰ – ۵۱

متوسط

زرد

۱۵۰ - ۱۰۱

ناسالم برای گروه های حساس

نارنجی

۲۰۰ - ۱۵۱

ناسالم

قرمز

۳۰۰ - ۲۰۱

خیلی ناسالم

بنفش

بالاتر از ۳۰۰

خطرناک

قهوه ای

نقاط شکست بر حسب آلاینده (پاورقی ۴)

معادل شاخص کیفیت

O۳

(Ppm)

۸ ساعته

O۳

(Ppm)

۱ ساعته

pm ۲۰۵

(PJ/M۳)

Pm ۱۰

(PJ/M۳)

CO

(Ppm)

SO۲

(Ppm)

NO۲

(Ppm)

AQI

سطح اهمیت بهداشتی

۶

----

۱۵۰۴ - ۰

۵۴ - ۰

۴۰۴ – ۰۰

۰۰۲۴ – ۰۰۰۰

(۲)

۱۰۵۰

خوب

۰۰۸۴ – ۰۰۶۵

-----

۳۵۰۴ - ۱۵۰۵

۱۵۴ – ۵۵

۹۰۴ – ۴۰۵

۰۱۴۴ – ۰۰۳۵

(۲)

۱۰۰ - ۵۱

مطلوب

۰۱۰۴ - ۰۰۸۵

۰۱۶۴ - ۰۱۲۵

۵۵۰۴ - ۳۵۰۵

۲۵۴ - ۱۵۵

۱۲۰۴ - ۹۰۵

۰۲۲۴ - ۰۱۴۵

(۲)

۱۰۵۰ - ۱۰۱

ناسالم برای گروه های حساس

۰۱۲۴ - ۰۱۰۵

۰۲۰۴ - ۰۲۶۵

۱۵۰۴ - ۵۵۰۵

۳۵۴ - ۲۵۵

۱۵۰۴ - ۱۲۰۵

۰۳۰۴ - ۰۲۲۵

(۲)

... -۲۰۰

ناسالم

۰۳۷۴ - ۰۱۲۵

۰۴۰۴ - ۰۲۰۵

۲۵۰۴ - ۱۵۰۵

۴۲۴ - ۳۵۵

۳۰۴ - ۱۵۰۵

۰۶۰۴ - ۰۳۰۵

۱۰۲۴ - ۰۰۶۵

۳۰۰ - ۲۰۱

بسیار ناسالم

(۲)

۰۵۰۴ - ۰۴۰۵

۳۵۰۴ - ۲۵۰۵

۵۰۴ - ۴۲۵

۴۰۴ - ۳۰۵

۰۸۰۴ - ۰۶۰۵

۱۰۶۴ - ۱۰۲۵

۴۰۰ - ۳۰۱

خطرناک

(۲)

۰۶۰۴ - ۰۵۰۵

۵۰۰۴ - ۳۵۰۵

۶۰۴ - ۵۰۵

۵۰۴ - ۴۰۵

۱۰۰۴ - ۰۸۰۵

۲۰۴ - ۱۰۶۵

۵۰۰ - ۴: در مناطقی که لازم است شاخص کیفیت هوا محاسبه شود، پایه تعیین شاخص کیفیت ازن بر مبنای ۸ ساعت محاسبه می گردد. در مناطق کوچک شاخص کیفیت هوای یک ساعته به مراتب پیشگیرانه تر خواهد بود. در سایر موارد پس از محاسبه هر دو شاخص ۸ و یک ساعته ازن جهت اطلاع رسانی به عموم، هر کدام از این مقادیر بیشتر باشد درگزارش لحاظ می گردد.

- شاخص کیفیت هوا برای ازن ۸ ساعته نباید مساوی و بیشتر از ۳۰۱ گزارش گردد. در مواردی که در محاسبات شاخص بیش از ۳۰۱ شد از محاسبه شاخص کیفیت ازن یک ساعته استفاده کرده و ملاک گزارش دهی قرار می گیرد.

- شاخص کیفیت کوتاه مدت NO۲ برای مقادیر کمتر از ۲۰۰ وجود نداشته و فقط در مواردی که شاخص بالای ۲۰۰ باشد در گزارش دهی و اطلاع رسانی عموم ملاک قرار می گیرد.

*. این جدول از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارائه شده است.

هوشنگ خندان دل

وزارت کشور

پیروز حناچی

وزارت راه و شهرسازی

حسین مهری

وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات

غلامرضا شافعی

معاون فنی وتوسعه امور زیربنایی سازمان برنامه و بودجه کشور

سعید متصدی

سازمان حفاظت محیط زیست

تقی مهری

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

مهدی چمران

شورای عالی استان ها

پوریا محمدیان یزدی

دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور