دستورالعمل تخصصی چگونگی تایید صلاحیت علمی و فنی، بکارگیری و سلب صلاحیت مدیر کنترل کیفیت (موضوع ماده ۲۰ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد)

دستورالعمل تخصصی

چگونگی تایید صلاحیت علمی و فنی، بکارگیری و سلب صلاحیت مدیر کنترل کیفیت

(موضوع ماده ۲۰ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد)

مصوب ۱۴۰۴,۰۵,۲۹

با اصلاحات و الحاقات بعدی

این دستورالعمل تخصصی برای تعیین چگونگی تأیید صلاحیت علمی و فنی مدیران کنترل کیفیت واحدهای تولیدی یا خدماتی، نحوه به کارگیری، شیوه سلب صلاحیت و روش رسیدگی به تخلفات آنان در اجرای مفاد ماده ۲۰ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب سال ۱۳۹۶ تدوین شده است. ماده ۱) واژه ها و اصطلاحات:

در این دستورالعمل واژه ها و اصطلاحات با تعاریف زیر کاربرد دارد: الف - قانون:

قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد ایران، مصوب سال ۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی. ب - سازمان:

سازمان ملی استاندارد ایران. پ - دفتر تخصصی:

دفتر آموزش و ترویج استاندارد. ت - اداره کل:

اداره کل استاندارد استان. ث - کمیسیون ماده ۴۲:

کمیسیون موضوع ماده ۴۲ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد. ج - کمیسیون ستادی:

کمیسیون موضوع ماده (۷) این دستورالعمل. چ - کمیسیون استانی:

کمیسیون موضوع ماده (۶) این دستورالعمل. ح - واحد:

واحد تولیدکننده کالا یا ارائه دهنده خدمات مشمول مقررات اجرای استاندارد اجباری یا تشویقی. خ - محصول:

کالا (فراورده) یا خدمت. د - مدیر کنترل کیفیت:

فرد حقیقی تأیید صلاحیت شده برای کنترل کیفیت محصول در واحدهای دارنده پروانه کاربرد نشان استاندارد. ذ - پروانه:

پروانه تأیید صلاحیت علمی و فنی مدیر کنترل کیفیت. ر - اصلاح پروانه:

افزایش یا کاهش حیطه فعالیت پروانه مدیر کنترل کیفیت. ز - تجدید پروانه:

اعتبار دهی مجدد به پروانه منقضی یا ابطال شده ی مدیرکنترل کیفیت. ژ - امانتداری و وثاقت

راستگویی، امین و مورد اطمینان بودن در رشته تخصصی و حرفه مرتبط با وظایف شغلی. ماده ۲) شرایط احراز صلاحیت مدیرکنترل کیفیت الف - دارا بودن مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر در رشته مرتبط؛ ب -قبولی در آزمون؛ پ - گذراندن دوره های کارآموزی و آموزشی مرتبط؛ ت - دارابودن شرایط عمومی، امانت داری و وثاقت؛ ث -انجام مصاحبه حضوری به منظور تعیین سطح دانش و مهارت به تشخیص اداره کل. تبصره ۱ : عناوین رشته های تحصیلی مرتبط با زمینه فعالیت واحد، توسط سازمان تهیه و ابلاغ می شود و در صورت لزوم بروزرسانی خواهد شد. تبصره ۲ : چنانچه رشته تحصیلی فرد متقاضی با زمینه فعالیت واحد مرتبط نباشد، در صورت وجود تجربه کاری در زمینه فعالیت واحد مورد نظر و با تشخیص کمیسیون استانی می تواند به عنوان مدیرکنترل کیفیت انتخاب شود. تبصره ۳ : در واحدهای مستقر در مناطق کمتر توسعه یافته (موضوع مصوبه شماره ۷۶۲۵۴/ت۳۶۰۹۵ه مورخ ۱۳۸۸/۴/۱۰ هیئت وزیران)، واحدهای با حجم تولید اندک یا تولید محصولات فصلی (مندرج در پروانه تأسیس و بهره برداری صنایع) با تشخیص کمیسیون استانی، حسب مورد می توان از مــدیر کنترل کیفیت با مدرک تحصیلی فوق دیپلم در رشته مرتبط و با حداقل سه سال سابقه کار مفید استفاده کرد. تبصره ۴ : شرایط و نحوه به کارگیری مدیران کنترل کیفیت در بیش از یک واحد فعال متمرکز در یک منطقه جغرافیایی با تشخیص کمیسیون استانی تعیین می شود. تبصره ۵ : انطباق مدارک فرد معرفی شده توسط واحد به عنوان مدیر کنترل کیفیت، طبق مندرجات این دستورالعمل برعهده اداره کل است. تبصره ۶ : مسئولیت قانونی صحت مدارک ارائه شده مربوط به مدیر کنترل کیفیت به اداره کل بر عهده واحد تولیدی می باشد. تبصره ۷ : منظور از تجربه کاری، دارا بودن سابقه کار مفید در واحد مربوط یا واحد مشابه با عنوان یا سمت کارشناس، مدیر آزمایشگاه و مدیر تحقیق و توسعه می باشد. ماده ۳) مراحل تأیید صلاحیت مدیرکنترل کیفیت، صدور و تمدید پروانه

نحوه تأیید صلاحیت و صدور پروانه به ترتیب زیر خواهد بود: الف - انتخاب و معرفی مدیر کنترل کیفیت واجد شرایط مندرج در ماده (۲) به اداره کل، توسط واحد تولیدی یا خدماتی؛ ب -الزام به داشتن مدیر کنترل کیفیت در مدت زمان اعتبار پروانه کاربرد علامت استاندارد در واحدهای مشمول مقررات استاندارد اجباری و تشویقی (در زمان اعتبار پروانه کاربرد علامت استاندارد تشویقی) با رعایت شرایط مندرج در این دستورالعمل؛ پ - بررسی و احراز شرایط تأیید صلاحیت فرد معرفی شده توسط اداره کل؛ ت - تعهد به گذراندن دوره های کارآموزی و آموزشی مرتبط و ارائه گواهی مربوطه به اداره کل؛ ث - ارائه اقرارنامه کتبی محضری بالاترین مقام مسئول واحد، مبنی بر عدم انتساب مدیرکنترل کیفیت معرفی شده به سهامداران، مالکان، مدیرعامل، اعضای هیئت مدیره، مدیر تولید/ خدمات و بستگان درجه یک آن ها (مطابق اقرارنامه پیوست این دستورالعمل) تبصره ۱ : در صورتی که در طول مدت اعتبار پروانه مدیرکنترل کیفیت موردی مغایر با این اقرارنامه اثبات شود، اداره کل می تواند نسبت به ابطال پروانه مدیرکنترل کیفیت اقدام و موضوع را برای تصمیم گیری در خصوص پروانه کاربرد نشان استاندارد واحد به کمیسیون ماده ۴۲ ارجاع نماید. ج -صدور پروانه تأیید صلاحیت پس از احراز شرایط، اخذ رسید پرداخت هزینه ها و اقرارنامه با امضای مدیر کل استاندارد استان و ابلاغ به واحد مربوط؛ چ - نحوه تأیید صلاحیت مدیران کنترل کیفیت شامل شرح وظایف، چگونگی صدور، تمدید، اصلاح پروانه، نحوه برگزاری و ارزیابی کارآموزی و دوره های آموزشی، احراز سوابق تجربی و نظارت بر عملکرد مدیران کنترل کیفیت برابر ضوابطی خواهد بود که در روش¬ اجرایی ذیل این دستورالعمل تبیین گردیده و پس از تایید رئیس سازمان ابلاغ می شود. ماده ۴) اعتبار و ابطال پروانه مدیرکنترل کیفیت الف - مدت اعتبار پروانه، سه سال از تاریخ صدور خواهد بود. ب -تمدید پروانه منوط به گذراندن دوره های آموزشی مصوب و اجرای دقیق وظایف و شرایط مندرج در این دستور العمل و روش اجرایی ذکر شده در بند چ ماده ۳ این دستورالعمل خواهد بود. تبصره : تمدید، تجدید و اصلاح پروانه آن دسته از مدیران کنترل کیفیت که مرتکب یک یا چند بار تخلف موضوع بند "الف" ماده (۸) این دستورالعمل شده باشند، منوط به تشخیص و تأیید کمیسیون استانی خواهد بود. پ - سلب صلاحیت و ابطال پروانه در شرایط زیر، با تشخیص کمیسیون استانی موضوع ماده (۶) این دستورالعمل است: ۱ - نادیده گرفتن وظایف تعیین شده در ماده (۵) این دستورالعمل توسط مدیران کنترل کیفیت؛ ۲ - صدور رأی قطعی محکومیت توسط مراجع ذی صلاح؛ ۳ -در صورت عدم حضور موجه مدیر کنترل کیفیت به مدت بیش از ۱۰ روز متوالی یا ۲۰ روز غیرمتوالی در سال، واحد موظف است فرد واجد شرایط دیگری را به اداره کل معرفی کند. در ایام غیبت مدیرکنترل کیفیت، وظایف نامبرده بر عهده بالاترین مقام مسئول واحد می باشد. ت - درخواست تغییر مدیرکنترل کیفیت توسط واحدها باید به صورت مکتوب و همراه با دلایل و مستندات جهت بررسی و موافقت به اداره کل منعکس می شود. در صورت عدم موافقت اداره کل با تغییر فرد، مدیرکنترل کیفیت واحد، کماکان به انجام وظیفه خود ادامه خواهد داد. ث - درصورت سلب صلاحیت، تعلیق یا ابطال پروانه مدیرکنترل کیفیت، واحد موظف است ظرف مدت ده روز نسبت به انتخاب و معرفی فرد جایگزین اقدام نماید. بدیهی است تا زمان تأیید صلاحیت فرد جدید، مسئولیت کنترل کیفیت، بر عهده بالاترین مقام مسئول واحد می باشد. ماده ۵) وظایف، اختیارات و نحوه به کارگیری مدیرکنترل کیفیت: الف - تهیه و به روزرسانی بانک اطلاعاتی آخرین استانداردهای مورد نیاز واحد؛ ب -حضور تمام وقت در یک نوبت کاری؛ تبصره ۱ -: واحدهایی که بیش از یک نوبت کاری فعالیت دارند می توانند با رعایت شرایط مندرج در این دستورالعمل، برای هر نوبت کاری یک مدیرکنترل کیفیت معرفی کنند یا از مدیرکنترل کیفیت تایید شده برای تمام نوبت های کاری استفاده کرده و مراتب را به اداره کل اطلاع دهند. پ - بازرسی و کنترل زنجیره تولید شامل مواد اولیه، فرایند تولید، محصول حین ساخت (میانی)، محصول نهایی، بسته بندی، شرایط انبارش و نگهداری و زنجیره ارائه خدمات؛ ت - نظارت و تأیید فعالیت های آزمایشگاهی و انجام آزمون در واحد؛ ث - ارائه مشاوره به مدیران ارشد واحد برای بهبود کیفیت و رفع عدم انطباق؛ ج - ثبت داده های خام، نتایج میانی و نهایی آزمون ها درکل فرایند تولید محصول؛ چ - نظارت بر واسنجی (برسنجی) ادواری و کنترل میانی وسایل سنجش و اندازه گیری؛ ح - جلوگیری از ادامه تولید محصول یا ارائه خدمات در صورت مشاهده عدم انطباق با استاندارد مرتبط و انعکاس موضوع به اداره کل؛ خ - تهیه و ارائه گزارش کتبی وقوع هرگونه عدم انطباق کیفیت مواد اولیه یا محصول نهایی یا ارائه خدمات با استانداردهای مرتبط به بالاترین مقام مسئول واحد و انعکاس آن به اداره کل درصورت عدم توجه مقام مسئول واحد؛ د - همکاری در استقرار سامانه های مدیریت کیفیت در واحد؛ ذ - تهیه و ارائه گزارش ماهانه به بالاترین مقام مسئول واحد و ثبت آن در سامانه مدیریت کنترل کیفیت به منظور بهبود فرایند تولید یا ارائه خدمات و نگهداری سوابق آن؛ ر -مشارکت در تدوین و ترویج استانداردهای مرتبط با زمینه فعالیت خود در چارچوب سیاست های سازمان؛ ز -برنامه ریزی، ارائه و نظارت بر آموزش های لازم به کارکنان ذی ربط در حوزه کنترل کیفیت؛ ژ - شرکت در دوره های آموزشی مصوب سالانه سازمان؛ س - همکاری با کارشناسان و بازرسان اعزامی از ادارات کل در فرایند بازرسی و نمونه برداری. تبصره ۲ : وظایف مندرج در این ماده رافع مسئولیت بالاترین مقام مسئول واحد در انطباق محصول یا ارائه خدمات با استاندارد های مربوط نخواهد بود. ماده ۶) کمیسیون استانی (اعضا، وظایف و اختیارات)

این کمیسیون بر اساس مواد ۲ و ۴ این دستورالعمل به منظور انجام امور مربوط به مدیران کنترل کیفیت در سطح استان، با ترکیب اعضاء و وظایف به شرح زیر تشکیل می شود: الف - اعضاء: ۱ -مدیرکل استاندارد استان (رئیس کمیسیون)؛ ۲ -معاون استانداردسازی و آموزش و یا عناوین مشابه یا رئیس اداره امور آموزش و ترویج استاندارد اداره کل(دبیر کمیسیون)؛ ۳ -معاون ارزیابی انطباق یا رئیس اجرای استاندارد اداره کل؛ ۴ -نماینده اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان؛ ۵ -نماینده اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان؛ ۶ -نماینده مرتبط تشکل مدیران کنترل کیفیت استان و در صورت فعال نبودن تشکل مربوطه در استان یکی از مدیران کنترل کیفیت با انتخاب مدیرکل استاندارد استان؛ ۷ -نماینده تشکل صنفی مربوط یا نماینده خانه صنعت معدن و تجارت؛ ۸ -رئیس امـور حقـوقی، پاسخگویی به شکایات و ارزیابی عملکرد اداره کل یا عناوین مشابه؛ ۹ -مدیرعامل یا بالاترین مقام مسئول واحد (بدون حق رأی). تبصره ۱ : در جلسات کمیسیون استانی که به منظور رسیدگی به اختلافات میان مدیر کنترل کیفیت و مدیرعامل یا بالاترین مقام مسئول واحد در خصوص شرح وظایف تعیین شده تشکیل می شود، حضور مدیر کنترل کیفیت بدون حق رأی الزامی است. تبصره ۲ : تصمیمات کمیسیون با حداقل پنج رأی موافق معتبر است. تبصره ۳ : اعضای کمیسیون استانی با حکم مدیر کل استاندارد استان منصوب می شوند. ب - وظایف: ۱ -بررسی و اتخاذ تصمیم در مواردی که بر اساس مفاد این دستورالعمل، تشخیص آن به عهده کمیسیون استانی است؛ ۲ -رسیدگی به شکایات واصله از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی در خصوص عملکرد مدیران کنترل کیفیت؛ ۳ -بررسی تخلفات مدیران کنترل کیفیت و اعمال تنبیهات تعیین شده در این دستورالعمل؛ ۴ -رسیدگی به اختلافات بالاترین مقام مسئول واحد و مدیر کنترل کیفیت در رابطه با وظایف تعیین شده در ماده (۵) این دستورالعمل؛ ۵ -رسیدگی به اعتراضات مدیران کنترل کیفیت در رابطه با انجام وظایف، تکالیف محوله، تمدید یا لغو پروانه. تبصره ۴ : چنانچه عدم انطباق محصولات یک واحد با استاندارد مربوط، مطابق ماده ۴۹ قانون منجر به ارجاع موضوع به کمیسیون ماده ۴۲ شود، اداره کل موظف است همزمان موضوع را به کمیسیون استانی ارجاع دهد تا در خصوص عملکرد مدیر کنترل کیفیت، بر اساس ماده (۸) بررسی و تصمیم گیری شود. ماده ۷) کمیسیون ستادی (اعضا، وظایف و اختیارات):

برای سیاست گذاری امور مدیران کنترل کیفیت و رسیدگی به اعتراضات دریافت شده در رابطه با تصمیمات کمیسیون های استانی و حسن اجرای وظایف تعیین شده در این دستورالعمل کمیسیون تخصصی ستادی، با اعضا و اختیارات زیر در سازمان تشکیل می شود: الف - اعضاء: ۱ -معاون تدوین و ترویج استاندارد سازمان (رئیس کمیسیون)؛ ۲ -مدیرکل دفتر آموزش و ترویج استاندارد سازمان (دبیر کمیسیون)؛ ۳ -مدیرکل هماهنگی امور استان های سازمان ۴ -نماینده معاون نظارت بر اجرای استاندارد سازمان (در سطح مدیرکل- حسب موضوع)؛ ۵ -نماینده معاون ارزیابی کیفیت سازمان (در سطح مدیرکل- حسب موضوع)؛ ۶ -مدیرکل امور حقوقی و مجلس سازمان؛ ۷ - نماینده معاون پژوهش و فناوری پژوهشگاه استاندارد (در سطح رییس پژوهشکده)؛ -نماینده دستگاه های اجرایی ذی ربط حسب موضوع و در صورت ضرورت (حداقل در سطح مدیرکل) ؛ ۹ - نماینده تشکل/ انجمن صنفی مدیران کنترل کیفیت. ب - وظایف: ۱ - سیاست گذاری در رابطه با امورآموزش و توان افزایی مدیران کنترل کیفیت؛ ۲ -هماهنگی بین دستگاهی در رابطه با حفظ و ارتقای جایگاه مدیران کنترل کیفیت در نظام تولید و ارائه خدمات درکشور؛ ۳ - شناسایی، رایزنی و پیشنهاد راهکارهای حمایتی امنیت و بهبود شغلی مدیران کنترل کیفیت؛ ۴ -رسیدگی به اعتراضات واصله در رابطه با تصمیمات کمیسیون های استانی. تبصره ۱ : تصمیمات کمیسیون ستادی با رأی اکثریت اعضای حاضر در جلسه معتبر است. ماده ۸) رسیدگی به تخلفات مدیر کنترل کیفیت و اعمال تنبیهات

فرایند بررسی و رسیدگی به تخلفات مدیران کنترل کیفیت در کمیسیون استانی به شرح زیر خواهد بود: الف - تخلفات: ۱ -عدم انجام هریک از وظایف تعیین شده در ماده (۵) این دستورالعمل؛ ۲ -بروز هر گونه عدم انطباق های بحرانی که منجر به تهدید سلامت و ایمنی جامعه شود؛ ۳ -عدم حضور غیر موجه مدیر کنترل کیفیت؛ ۴ -فعال نبودن بخش کنترل کیفیت در ساعات فعالیت واحد. ب - تنبیهات:

تنبیهات قابل اِعمال به ترتیب درجه عبارتند از: ۱ -تذکر شفاهی؛ ۲ -تذکر کتبی؛ ۳ -اخطار کتبی با درج در پرونده؛ ۴ -تعلیق پروانه حداقل به مدت یک ماه؛ ۵ -عدم تمدید و صدور مجدد پروانه از یک تا سه سال؛ ۶ -لغو دائم پروانه. تبصره ۱ : دوبار تذکر کتبی معادل یک اخطار کتبی با درج در پرونده محسوب می شود. تبصره ۲ : دوبار اخطار کتبی معادل تعلیق پروانه به مدت یک ماه خواهد بود. تبصره ۳ : اعمال تنبیهات مندرج در این دستورالعمل، رافع مسئولیت بالاترین مقام مسئول واحد نخواهد بود و اداره کل مکلف است حسب مورد نسبت به ارجاع موضوع به کمیسیون ماده ۴۲ اقدام نماید. تبصره ۴ : در صورت احراز تخطی و تخلف مدیر کنترل کیفیت در ارتباط با صیانت از کیفیت کالا و خدمات توسط کمیسیون استانی، پرونده بالاترین مقام مسئول واحد و مدیر کنترل کیفیت ذی ربط، حسب مورد به محاکم قضایی و یا طبق مواد ۴۷ و ۴۹ قانون به کمیسیون ماده ۴۲ ارجاع می شود. تبصره ۵ : اعمال تنبیهات و مجازات تصریح شده در این دستورالعمل، رافع مسئولیت کیفری و حقوقی متخلفان نخواهد بود و جبران خسارت وارده تابع رأی صادره از محاکم قضایی است. ماده ۹) حمایت از امنیت شغلی و بهبود فعالیت مدیران کنترل کیفیت: الف - واحد به عنوان کارفرما مکلف به پرداخت کلیه حقوق و مزایای قانونی مدیرکنترل کیفیت و

هزینه های مرتبط با کارآموزی و دوره های آموزشی مصوب سالانه وفق قوانین و مقررات مربوط است. ب - مدیران کنترل کیفیت در واحدهای مشمول این دستورالعمل به طورمستقیم زیرنظر بالاترین مقام مسئول واحد، انجام وظیفه می نمایند. پ - چنانچه حسب تکلیف، دستگاه¬های اجرایی دیگر (مانند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت جهاد کشاورزی و شهرداری ها) دارای فردی با مسئولیت مشابه در واحد باشند، می تواند در صورت احراز شرایط موضوع ماده (۳) این دستورالعمل، مسئولیت کنترل کیفیت را نیز برعهده گیرد. ت - پذیرش استعفای مدیرکنترل کیفیت از طرف واحد مربوط با هماهنگی و تایید اداره کل خواهد بود. در این صورت مدیرکنترل کیفیت مستعفی مکلف است تا تأیید صلاحیت فرد جایگزین حداکثر به مدت یک ماه به انجام وظایف خود ادامه دهد. ث - مدیرعامل یا بالاترین مقام مسئول واحد، بدون اثبات تخلفات مندرج در بند الف ماده ۸ این دستورالعمل، مجاز به اخراج، برکناری و تغییر پست و یا ایجاد هرگونه اخلال و مزاحمت در انجام وظایف مدیرکنترل کیفیت در زمان اعتبار پروانه، بدون هماهنگی با اداره کل نمی باشد. ماده ۱۰) این دستور العمل در ده ماده در ۱۱۸ اجلاسیه شورای عالی استاندارد مورخ به تصویب رسید و با ابلاغ آن از سوی رییس سازمان ملی استاندارد ایران، آیین نامه " تأیید صلاحیت علمی و فنی مدیران کنترل کیفیت" مصوب ۱۳۹۵/۰۹/۱۴ یکصد و هفتمین اجلاسیه شورای عالی استاندارد ملغی می گردد.

اقرارنامه:

اینجانب ..................................... به عنوان مدیرعامل/ بالاترین مقام مسئول واحد تولیدی/خدماتی ..................... به کد ملی ......................................... به نشانی پستی ..........................، اقرار می کنم که مدیرکنترل کیفیت معرفی شده از سهامداران، مالکان، مدیرعامل، اعضای هیأت مدیره، مدیرتولید یا خدمات و بستگان درجه یک آنان نبوده و در صورتی که در طول مدت اعتبار پروانه مدیرکنترل کیفیت، موردی مغایر با این اقرارنامه اثبات شود، آن اداره کل مجاز است نسبت به ابطال پروانه مدیرکنترل کیفیت و ارجاع موضوع به کمیسیون ماده ۴۲ به منظور تصمیم گیری در خصوص پروانه کاربرد نشان استاندارد واحد اقدام کند.

مدیرعامل/بالاترین مقام مسئول واحد تولیدی/ خدماتی................................

مراتب فوق مورد تایید اینجانب ...... با کد ملی ........ به عنوان مدیر کنترل کیفیت می باشد.

مدیر کنترل کیفیت واحد تولیدی / خدماتی .........................