ابطال تبصره ۲ بند ۲ شرایط اختصاصی جذب اعضای هیات علمی پیمانی سال ۱۳۹۷-۱۳۹۶ وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی

شماره ۹۸۰۱۰۷۳ – ۵ /۵ /۱۴۰۰

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رئیس ھیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمھوری اسلامی ایران

یک نسخه از رأی ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۰۲ مورخ ۱۵ /۴ /۱۴۰۰ با موضوع «ابطال تبصره ۲ بند ۲ شرایط اختصاصی فراخوان جذب اعضای هیأت علمی پیمانی سال ۱۳۹۷ ـ ۱۳۹۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.

مدیرکل ھیأت عمومی و ھیأتھای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد

تاریخ دادنامه : ۱۵ /۴ /۱۴۰۰ شماره دادنامه: ۱۲۰۲ شماره پرونده : ۹۸۰۱۰۷۳

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی : خانم زهرا شیخعلی پور

موضوع شکایت و خواسته : ابطال تبصره ۲ بند ۲ شرایط اختصاصی فراخوان جذب اعضای هیأت علمی پیمانی سال ۱۳۹۷ ـ ۱۳۹۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره ۲ بند ۲ شرایط اختصاصی فراخوان جذب اعضای هیأت علمی پیمانی سال ۱۳۹۷ ـ ۱۳۹۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" به استحضار می ‌رساند: دانشگاه ‌های علوم پزشکی (از جمله دانشگاه علوم پزشکی تبریز) با استناد به بند مورد شکایت بسیاری از متقاضیان را از ادامه فرایند جذب هیأت علمی کنار گذاشته ‌اند. با توجه به موارد زیر این آگهی خلاف قانون استخدام هیأت علمی بوده و اینجانب به دلایل زیر به این تبصره معترض بوده و درخواست ابطال آن توسط دیوان عدالت اداری را دارم: در آخرین آیین‌ نامه اداری و استخدامی اعضای هیأت علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در تبصره ۲ ماده ۷۲ آیین ‌نامه در مورد بازنشستگی آمده است: «ایام سنوات خدمات دولتی غیر هیأت علمی پس از تبدیل وضعیت به هیأت علمی برای بازنشستگی قابل احتساب است.» قابل احتساب بودن ذکر شده است نه اینکه حتماً احتساب خـواهد شد بنابراین قانون خیلی تأکیدی ندارد. در صورتی کـه وزارت بهداشت و دانشگاه‌ های علوم پزشکی این قسمت را لازم ‌الاجرا در نظر گرفته ‌اند. در آیین ‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی مصوب هیأت عالی جذب مصوب شهریور ۱۳۹۵ در فصل سوم ماده ۱۰ تبصره ۲ (صفحه ۱۲) ذکر شده است که: «تبدیل وضعیت کارشناس رسمی واجد شرایط مؤسسه به عضو هیأت علمی رسمی آزمایشی منحصراً با مدرک تحصیلی دکتری تخصصی و با رعایت حداکثر ۵۰ سال سن منوط به اینکه قبل از احراز شرایط بازنشستگی، بتواند حداقل ۱۰ سال در وضعیت علمی خدمت کند». بنابراین سنوات باقیمانده تا بازنشستگی ده سال است در صورتی که وزارت بهداشت این ۱۰ سال به ۱۵ سال افزایش داده است و این دوگانگی در آیین ‌نامه است و وجهه قانونی ندارد. همین مورد در نامه شماره ۸۷۸۰۳ /۱۵ ـ ۲۹ /۴ /۱۳۹۵ مرکز جذب هیأت علمی نیز ذکر شده است.

در تبصره مذکور، به سوابق باقیمانده مستخدمین اشاره شده است (به عنوان مستخدم) در صورتی که دانشگاه‌ های علوم پزشکی آن را به سنوات هیأت علمی نسبت می ‌دهند که به نظر اینجانب تفسیر درستی نیست. در مورد مستخدمین دارای مدارک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر کارمند می ‌تواند تا ۳۵ سال هم ادامه خدمت دهد. در آیین ‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی مصوب هیأت عالی جذب ماده ۹۶ بند ۴ سنوات بازنشستگی اعضای هیأت علمی رتبه دانشیاری ۳۰ سال نیست و فقط شرط سنی ۶۷ سال آمده است. طبیعتاً افرادی مثل بنده به مرتبه دانشیاری خواهیم رسید و بنابراین فرصت خدمت وجود دارد. این موضوع در نامه شماره ۸۷۸۰۳ /۱۵ ـ ۲۹ /۴ /۱۳۹۷ به این موضوع هم اشاره شده است. در تبصره ۱ ماده ۹۶ همین آیین ‌نامه مجدداً حتی در صورت نرسیدن به مرتبه دانشیاری سابقه بازنشستگی را با شرایطی تا ۳۲ و ۳۳ سال قابل تمدید دانسته است.

براساس قانون خدمات کشوری مصوب ۸ /۷ /۱۳۸۶ تبصره ماده ۱۰۵ «مدت خدمت کارمندانی که در ابتدا یا حین خدمت به تحصیل مقاطع رسمی آموزشی یا معادل آن اشتغال می ‌یابند و از مزایای تحصیلات مربوطه بهره‌‌ مند می ‌شوند جزء سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی ‌گردد» مـدت زمـان استفاده از مأموریت آمـوزشی قابل کسر از سنوات خدمت می ‌باشد که در آخرین آیین ‌نامه اداری و استخدامی اعضای هیأت علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در وب سایت مرکز امور هیأت علمی وزارت بهداشت و وب سایت بسیاری از دانشگاه‌ های علوم پزشکی قابل دسترسی است، تبصره‌ ای برای کسر مأموریت آموزشی از سنوات خدمت در نظر گرفته نشده است و دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز این مساله را مورد توجه قرار نداده است. تصویب چنین قوانینی نقض غرض و اتلاف منابع است و در مرحله بعد چنین قانونی قبلاً وجود نداشته است و تصویب چنین مواردی که قبلاً سابقه نداشته است و اعمال آن برای افرادی که در زمان تحصیل آنها چنین مواردی وجود داشته است به نوعی اجحاف در حق آنهاست. با توجه به موارد فوق درخواست رسیدگی به موضوع و ابطال تبصره مذکور (تبصره دوم آگهی استخدام عضو هیأت علمی پیمانی وزارت بهداشت) را دارم. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" ۲ ـ حداکثر سن برای داوطلبین استخدام که مدرک کارشناسی ارشد داشته باشند ۳۵ سال و برای دارندگان دانشنامه دکتری تخصصی (ph.D) و دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی و یا دوره فلوشیپ ۴۵ سال است.

...........

تبصره ۲ ـ مستخدمینی که دارای مدرک دکترای تخصصی (ph.D) کارشناسی ارشد، بورد تخصصی و فوق تخصصی هستند تنها در صورت باقیماندن حداقل ۱۵ سال از سنوات خدمت می‌ توانند در فراخوان جذب هیأت علمی شرکت نمایند. بدیهی است چنانچه قسمتی از خدمات ایشان در دوره استخدام کشوری به صورت هیأت علمی مورد تأیید هیأت ممیزه مرکزی قرار گیرد سنوات مذکور از سقف سنوات خدمت ایشان قابل کسر خواهد بود. "

در پاسخ به شکایت مذکور سرپرست اداره کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (معاونت حقوقی و امور مجلس) به مـوجب لایحه شماره ۱۹۵ /۱۰۷ ـ ۷ /۲ /۱۳۹۹ توضـیح داده است که:

" در ارتباط با شکایت مطروحه لازم به ذکر است بر اساس ماده واحده «خروج تصمیمات و آراء صادره از هیأتها و کمیته‌ های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شئون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی، مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ ۱۲ /۶ /۱۳۸۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی» آن دسته از تصمیمات و آراء نهایی و قطعی صادره در هیأت‌ ها و کمیته‌ های تخصصی فعال در وزارتخانه‌ های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌ ها و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی مصوب از جمله، تصمیمات و آراء نهایی هیأتهای امناء، ممیزه و انتظامی اساتید و کمیته انضباطی دانشجویان و همچنین تصمیمات و آراء نهایی در خصوص بازنشستگی، ارتقاء ارزیابی و پذیرش علمی، بورس دانشجویان و فرصت مطالعاتی که صرفاً در رابطه با امور و شئون تخصصی علمی، آموزشی و پژوهشی صادر شده باشد، قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی نخواهد بود. با توجه به اینکه خواسته نامبرده نیز دارای شان علمی و آموزشی می‌ باشد، برابر ماده واحده مذکور درخواست رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی را دارد.

همچنین برابر ماده ۱۱ آیین ‌نامه اداری استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه و دانشکده‌ های علوم پزشکی و خدمت بهداشتی درمانی کشور، استخدام اعضای هیأت علمی در بدو ورود به خدمت صرفاً از طریق فراخوان از بین متقاضیان واجد مدرک دکترای تخصصی یا دانشنامه تخصصی یا بالاتر است. وفق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیأت عالی جذب اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ ها و مراکز آموزش عالی کشور تدوین سیاستهای اجرایی و مقررات و آیین ‌نامه‌ های مربوط به جذب هیأت علمی بر عهده هیأت مرکزی جذب وزارتین (علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) می ‌باشد. با توجه به اینکه اخذ مجوز جذب هیأت علمی از سازمان امور اداری استخدامی کشور بر اساس استانداردهای وزارت بهداشت و با محدودیت‌ های بسیار صورت می‌ پذیرد لذا به کارگیری نیروی هیأت علمی که بتوان از دانش و خدمات ایشان (از لحاظ سنوات خدمتی) طی سالیان متمادی استفاده نمود مورد تأکید این وزارتخانه می‌ باشد. ضمن اینکه شرح وظایف هفت گانه اعضای هیأت علمی بر اساس ماده ۹ آیین ‌نامه اداری استخدامی اعضای هیأت علمی نیز موجب تغییر اقلام حقوقی اعضای هیأت علمی و تفاوت فاحش حقوقی این افراد با مستخدمین غیرهیأت علمی دانشگاه ‌ها می ‌باشد لذا مراتب مذکور منجر به تصمیم هیأت عالی جذب شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیأت مرکزی جذب وزارت بهداشت دایر بر درج تبصره ۲ بند ۲ فراخوان جذب هیأت علمی دانشگاه‌ های علوم پزشکی گردیده است.

اشاره می ‌نماید مستندات ضمیمه دادخواست مطروحه از جمله آخرین نسخه آیین ‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی شهریور ۱۳۹۵ و نامه ۸۷۷۰۳ /۱۵ ـ ۲۹ /۴ /۱۳۹۸ پیوست‌ های آن مبنی بر اصلاح برخی از مواد آیین ‌نامه استخدامی اعضاء هیأت علمی که شاکی در بندهای ۱ و ۳ دادخواست به این مستندات اشاره نموده است (دایر برحداقل میزان سابقه باقیمانده تا ۱۰ سال) مربوط به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بوده و ارتباطی با ضوابط و مقررات مربوط به جذب و به کارگیری هیأت علمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌ های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ندارد و لذا استناد به موارد فوق بلاوجه می ‌باشد. ضمناً آیین ‌نامه ‌ای که نامبرده به عنوان آیین ‌نامه اداری استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مصوبه هیأت امنا ضمیمه دادخواست ارائه و به ماده ۹۷ آن دایر بر مجوز تداوم خدمت تا ۳۵ سال استناد نموده است نیز آیین ‌نامه اداری استخدامی اعضاء غیر هیأت علمی دانشگاهها و دانشکده ‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوده که متفاوت و مجزا از آیین‌ نامه اداری استخدامی اعضاء هیأت علمی می‌ باشد. بر این اساس استناد نامبرده به ضوابط و مقررات فوق نیز فاقد وجاهت است. "

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۵ /۴ /۱۴۰۰ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

اولاً: مطابق بند «ب» ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۸۹ و همچنین ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه ‌های توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵: «دانشگاهها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانها و پارکهای علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌ های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط می ‌باشند، بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگا‌ههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین ‌نامه‌ های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیأت امنا که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تأیید رئیس‌جمهور و در مورد دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلّح به تأیید رئیس ستاد کل نیروهای مسلّح می ‌رسد، عمل می ‌کنند.» ثانیاً: وفق تبصره ۱ ماده ۱۱ آیین ‌نامه اداری و استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور مصوب سال ۱۳۹۱: «کارمندان غیر هیأت علمی مجازند در صورت داشتن شرایط در فراخوان مربوطه شرکت نمایند.» ثالثاً: به موجب بند «ح» ماده ۱۵ آیین‌ نامه مذکور: «مستخدمین غیر هیأت علمی برای ورود به خدمت به صورت عضویت هیأت علمی تابع ضوابط و مقررات این آیین ‌نامه می ‌باشند.» بنا به مراتب فوق و با توجه به اینکه در آیین‌ نامه یادشده راجع به شرکت کارمندان غیر هیأت علمی در فراخوان جذب و استخدام عضو هیأت علمی شرطی مبنی بر باقی ماندن حداقل ۱۵ سال از سنوات خدمت تا زمان بازنشستگی وجود ندارد و شرط مذکور توسط هیأت امناء تصویب نشده است، بنابراین وضع آن در قالب تبصره ۲ بند ۲ فراخوان جذب هیأت علمی پیمانی سال ۱۳۹۷ ـ ۱۳۹۶ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می ‌شود.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین