نظر مشورتی ۷/۱۹۲ مورخ ۱۳۸۶/۰۱/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

سؤال: چنانچه اجراییه مبنی بر رفع تصرف عدوانی براساس حکم قطعی صادر و به مورد اجراء گذاشته شود و مجدداً مورد حکم عدواناً تصرف شود، عمل مرتکب با کدام یک از مواد قانون مجازات اسلامی منطبق است؟

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در صورتی که اجرائیه مبنی بر رفع تصرف عدوانی براساس حکم قطعی صادر و به مورد اجراء گذاشته شده باشد و مجدداً مورد حکم عدواناً تصرف شود، عمل مرتکب مشمول مقررات ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی(*) خواهد بود و چنانچه رأی صادره مبنی بر رفع تصرف عدوانی در اجرای ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹(*) قبل از قطعیت حکم، بلافاصله به مورد اجراء گذاشته شده باشد و شخص محکوم علیه و یا اشخاصی به دستور او دوباره مورد حکم را تصرف نمایند، عمل ارتکابی مشمول مقررات ماده ۱۷۶ قانون اخیرالذکر(*) بوده و مرتکب به همان مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهد شد.

*ـ ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵: اگر کسی به موجب حکم قطعی محکوم به خلع ید از مال غیرمنقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یارفع ممانعت ازحق شده باشد، بعدازاجرای حکم مجدداً مورد حکم را عدو اناً تصرف یامزاحمت یا ممانعت ازحق نماید علاو ه بررفع تجاو ز به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

*ـ ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹: درصورتی که رأی صادره مبنی بر رفع تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق باشد، بلافاصله به دستور مرجع صادرکننده، توسط اجرای دادگاه یا ضابطین دادگستری اجرا خواهد شد و درخواست تجدیدنظر مانع اجرا نمی باشد. در صورت فسخ رأی در مرحله تجدیدنظر، اقدامات اجرایی به دستور دادگاه اجراکننده حکم به حالت قبل از اجرا اعاده می شود و درصورتی که محکوم به، عین معین بوده و استرداد آن ممکن نباشد، مثل یا قیمت آن وصول و تأدیه خواهد شد.

*ـ ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹: اشخاصی که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق دوباره مورد حکم را تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق بنمایند یا دیگران را به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار نمایند، به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.