بخشنامه وزارت صنعت، معدن وتجارت در خصوص ابلاغ دستورالعمل نحوه محاسبه و تهیه گزارش درصد ساخت داخل خودرو

«دستورالعمل نحوه محاسبه و تهیه گزارش درصد ساخت داخل خودرو»

مصوب ۱۴۰۲,۰۷,۰۳

با اصلاحات و الحاقات بعدی

این دستورالعمل در راستای اجرای تبصره (۱) ماده (۶) قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب مجلس شورای اسلامی مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۶ و به منظور ساماندهی، ایجاد وحدت رویه و شفاف سازی در نحوه محاسبه و تهیه گزارش درصد ساخت داخل خودروهای تولیدی به شرح زیر تدوین شده است. ماده ۱ - تعاریف: - وزارت : وزارت صنعت، معدن و تجارت. -متقاضی : تولیدکنندگان داخلی خودرو، قطعات و مجموعه های آن که ملزم به ارائه مستندات و گزارش درصد ساخت داخل می باشند. -خودرو : وسیله نقلیه شامل انواع سواری، وانت، ون، مینی بوس، اتوبوس، کامیونت، کامیون، کشنده، موتورسیکلت و دوچرخه می باشد. -اجزاء خودرو : [پاورقی۱] شامل تمامی مجموعه ها، زیرمجموعه ها و قطعات تشکیل دهنده خودرو می باشد. Vehicle Components - IPL : [پاورقی۲] فهرست قیمتی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده محصول. Itemized Price List (or Letter) - IPI : [پاورقی۳] درصد ارزشی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده محصول نسبت به ارزش کل آن محصول. Itemized Price Indices -تأمین کننده : [پاورقی۴] شرکتی که اجزاء و قطعات مورد نیاز به منظور استفاده در محصولات تولیدی شرکت صنایع خودروسازی را ارائه می نماید. Supplier -بازرس : شخصیت حقوقی است که توسط وزارت بنا به صلاحدید و برحسب ضرورت و بر اساس شاخص های تعیین شده در دستورالعمل اجرایی نحوه صدور مجوز و ارزیابی عملکرد مؤسسات بازرسی انتخاب می شود. ماده ۲ - اطلاعات لازم:

متقاضی موظف است اطلاعات زیر را برای بررسی درصد ساخت داخل به همراه گزارش ساخت داخل برای هرکدام از محصولات خود در سربرگ رسمی ممهور به مهر و امضای شرکت تدارک دیده و حسب ضرورت و بنا به درخواست، در اختیار وزارت قرار دهد: ۱ - قرارداد با شرکت خارجی که موضوع ساخت داخل و خدمات پس از فروش در آن ذکر شده است. این قرارداد باید منضم به تأییدیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشور مبداء و ترجمه رسمی آن باشد. ۲ - پیش فاکتور (پروفرما) قطعات منفصله وارداتی به همراه شماره ثبت سفارش مرتبط. ۳ - فهرست قیمتی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده (IPL) برای خودروی کامل [پاورقی۵]با تأیید رسمی شرکت مبداء. Full CKD ۴ - گزارش درصد ارزشی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده محصول نسبت به ارزش کل آن محصول (IPI). ۵ - فهرست قیمتی قطعات و مجموعه های خودرو که در داخل کشور ساخته می شوند. ۶ - نقشه راه داخلی سازی با زمان ­بندی معین (کوتاه مدت و بلند مدت). ۷ - قراردادهای ساخت داخل شرکت صنایع خودروسازی با شرکت های سازنده قطعات داخلی. ۸ - گواهی تأیید نوع [پاورقی۶] از سازمان ملی استاندارد ایران (زمان تمدید IPI). Type Approval Certificate ۹ - تأییدیه خدمات پس از فروش. ۱۰ - گزارش ارزیابی کیفیت و خدمات پس از فروش. ۱۱ - قیمت فروش محصول (معادل یا مشابه) در کشور مبداء بر اساس مستندات معتبر. ۱۲ - فهرست تجهیزات آزمون های نهایی (انتهای خط). تبصره ۱ - در صورتی که مستندات مربوطه در دسترس نباشد، به تشخیص دفتر صنایع خودرو و با پذیرش تعهد از جانب متقاضی درخصوص صحت اطلاعات ارائه شده و عواقب حقوقی مترتب بر آن، اطلاعات ارائه شده توسط شرکت مورد استناد خواهد بود. ماده ۳ - روش محاسبه درصد ساخت داخل خودروهای ایرانی:

منظور از خودروی ایرانی خودرویی است که طراحی و توسعه آن در داخل کشور انجام شده باشد و مالکیت ویژند (برند) به شرکت صنایع خودروسازی داخلی تعلق داشته باشد. برای این نوع محصولات، درصد ساخت داخل خودرو مطابق با رابطه (۱) محاسبه می­شود:

رابطه (۱)= درصد ساخت داخل خودروهای ایرانی

P: برابر است با بهای تمام شده کامل پک قطعات محصول. [پاورقی۷]

X: برابر است با میزان ارزبری محصول به ریال در شرکت صنایع خودروسازی و قطعه سازی به گونه­ای که عمق داخلی سازی در سطح قطعه­ ساز را شامل شود (مسئولیت جمع­ آوری اطلاعات ارزبری در سطح تأمین کنندگان و اظهار به عهده خودروساز است).

M: برابر است با درصد ساخت داخل مربوط به فرآیند تولید در سایت خودروساز. BOM Cost تبصره ۱ - به منظور حمایت از طراحی و توسعه محصولات داخلی، اولویت تخصیص ارز نیمایی به این دسته از محصولات خواهد بود. همچنین نرخ تسعیر ارز به میزان پایین ­ترین نرخ اعلامی توسط بانک مرکزی در نظر گرفته می ­شود. ماده ۴ - روش محاسبه درصد ساخت داخل خودروهای مونتاژی:

در صورت ورود خودرو به صورت قطعات منفصله، [پاورقی۸] با هدف حمایت از تولید، درصد ساخت داخل از رابطه (۲) محاسبه می­ شود:

= درصد ساخت داخل خودرو M + N رابطه (۲)

M: برابر است با درصد ساخت داخل مربوط به فرآیند تولید در سایت خودروساز.

N: برابر است با مجموع درصد ساخت داخل اجزاء خودرو (قطعات و مجموعه ها).

درصد ساخت داخل مربوط به فرآیند تولید در سایت خودروساز (متغیر M) شامل تمامی امور مونتاژ، بدنه سازی، رنگ و غیره از جدول زیر محاسبه می شود. درصد ساخت داخل مربوط به هر خط تولید صرفاً برای محصولاتی در نظر گرفته خواهد شد که در آن خط، تولید می شوند.

جدول ۱- محاسبه متغیر M برای خودرو

ردیف

عنوان فعالیت

درصد ساخت داخل

۱

مونتاژ خودرو

۲

۲

خط جوش بدنه

خط جوش کامل بدنه شامل جیگ ها، فیکسچرها، گان های جوشکاری و سایر ادوات خطوط جوش محفظه موتور، سازه زیرین بدنه (Under Body)، پانل های جانبی (Side Panel)، سقف و خط جوش نهایی بدنه (Main) و خط مونتاژ باز شوها

۴

خط جوش نهایی بدنه (Main) و خط مونتاژ بازشوها شامل جیگ ها، فیکسچرها، گان های جوشکاری و سایر ادوات

۱

۳

رنگ

در صورتی که بدنه پوشش الکترواستاتیک (ED) داشته باشد و سایر مراحل رنگ در داخل کشور انجام شود.

۲

خط رنگ کامل

۴

۴

آزمون های نهایی (انتهای خط)

۲

۵

گزارش ارزیابی کیفیت بر مبنای ماده (۵) دستورالعمل

۱

۶

گزارش ارزیابی خدمات پس از فروش بر مبنای ماده (۵) دستورالعمل

۱

درصد ساخت داخل مربوط به فرآیند تولید در سایت تولید موتورسیکلت و دوچرخه (متغیر M) از جدول زیر محاسبه می شود. درصد ساخت داخل مربوط به هر خط تولید صرفاً برای محصولاتی در نظر گرفته خواهد شد که در آن خط تولید می شوند.

جدول ۲- محاسبه متغیر M برای موتورسیکلت، دوچرخه و اسکوتر برقی

ردیف

-عنوان فعالیت

درصد ساخت داخل

۱

مونتاژ موتورسیکلت، دوچرخه و اسکوتر برقی

۹

۲

برآورده سازی الزامات خدمات پس از فروش

۴

۳

آزمون­های نهایی (انتهای خط)

۱

برای محاسبه مجموع درصد ساخت داخل اجزاء خودرو (قطعات و مجموعه ها) (متغیر N)، در ابتدا درصد ارزشی جزء (مجموعه یا قطعه) i ام از اجزاء تشکیل دهنده خودرو که در داخل کشور تولید شده است، مطابق رابطه (۳) محاسبه می شود.

رابطه (۳)

P: برابر است با حاصل جمع فهرست قیمتی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده (IPL).

Pi: برابر است با ارزش جزء i ام که قیمت اعلام شده از طرف شرکت مبداء برای جزء مذکور در فهرست قیمتی جز به جزء اجزاء تشکیل دهنده خودرو (IPL) می­ باشد.

R: برای قطعات و مجموعه هایی که کاملاً در داخل کشور ساخته می شوند برابر با ۱ و برای مجموعه هایی که بخشی از آن ها ساخت داخل شده باشد، از رابطه (۴) محاسبه می شود: رابطه (۴)

X: برابر است با ارزبری قطعات مرتبط با تأمین ­کننده پس از داخلی­ سازی (ارزبری مواد خام اولیه در این فرمول لحاظ نمی­ شود).

Pi: برابر است با ارزش ارزی جزء i ام که قیمت اعلام شده از طرف شرکت مبداء برای جزء مذکور در فهرست قیمتی جز به جزء اجزاء تشکیل دهنده خودرو (IPL) می باشد. KD تبصره ۱ - تمامی مسئولیت­ های حقوقی و صحت اعداد اعلامی توسط تأمین­ کننده (قطعه ساز) به عهده خودروساز و تأمین کننده (قطعه ساز) می باشد. ماده ۵ - گزارش ارزیابی کیفیت و خدمات پس از فروش:

با هدف تولید باکیفیت خودرو با سطح ساخت داخل بالا، متقاضی موظف است پس از هر مرحله از افزایش عمق ساخت داخل، ضمن حصول اطمینان از یکسان بودن کیفیت قطعات داخلی ­سازی شده و برآورده ­سازی الزامات کارکردی محصول، مستندات تأییدات کیفی و گزارش ارزیابی کیفیت و خدمات پس از فروش را مطابق با دستورالعمل­ های ارزیابی کیفیت طراحی، تأمین و تولید، ارزیابی محصول در پایان خط تولید، ارزیابی رضایت مشتری از محصول نهایی و ارزیابی عملکرد و دوام خودرو به دفتر صنایع خودرو ارائه نماید. ماده ۶ - ثبت سفارش واردات قطعات مطابق با برنامه ساخت داخل: ۱ -۶ متقاضی موظف است پیش از اقدام به ثبت سفارش، برنامه سالیانه ثبت سفارش قطعات خودرو شامل طرح کسب و کار تولید داخل (به منظور صحه ­گذاری امکان ­سنجی تحقق بازده سرمایه گذاری داخلی سازی)، مشخصات فنی محصول و ویژگی های مصرف سوخت به منظور تطابق با هدف گذاری کاهش سالیانه پنج (۵) درصد سبد مصرف سوخت، مطالعه بازار، تیراژ تولید، قیمت فروش، امکان­ سنجی فنی و امکان سنجی اقتصادی را به همراه آنالیز قیمت تمام شده محصول و نقشه راه داخلی­ سازی شامل برنامه تعداد واردات قطعات منفصله و نحوه افزایش سطح داخلی­ سازی به صورت زمان­ بندی شده و مرحله ای را به دفتر صنایع خودرو ارائه و به تأیید برساند. مبنای ثبت سفارش در هر مرحله از نظر تعداد و سطح ساخت داخل، برنامه مصوب مذکور خواهد بود. در هر مرحله از ثبت سفارش، متقاضی موظف است محاسبات مربوط به درصد ساخت داخل (دفترچه داخلی ­سازی) را بر اساس این دستورالعمل در سربرگ رسمی ممهور به مهر و امضای شرکت به همراه سایر اطلاعات لازم که در ماده (۲) بیان شده است برای بررسی تطابق تولید با برنامه مصوب به دفتر صنایع خودرو ارائه نماید. ۲ -۶ خودروساز موظف است به گونه­ ای برنامه ­ریزی نماید تا میانگین موزون ارزبری سبد محصولات تولیدی آن شرکت از محل فصل قطعات منفصله ماشین آلات راهسازی، خودرو و سایر ماشین آلات وسایل نقلیه موتوری تاریخی (فصل ۹۸ کتاب مقررات صادرات و واردات) در طی سه سال به میزان حداقل سی (۳۰) درصد کاهش یابد. ارائه نقشه راه تحقق هدف به صورت سالانه و پایش اجرای آن با تأیید و تشخیص دفتر صنایع خودرو انجام می شود. تبصره ۱ - خودروساز موظف است تا برنامه ­ریزی­ های لازم برای تحقق اهداف تعیین شده در این دستورالعمل را از سال ۱۴۰۳ به عمل آورد. ماده ۷ - بازدید از فرآیند طراحی، تأمین و تولید:

متقاضی موظف است شرایط بازدید از فرآیند تولید را برای کارشناسان وزارت و یا بازرس منتخب توسط وزارت فراهم نماید تا بر حسب ضرورت برای بررسی و صحت­ سنجی مستندات و گزارش ساخت داخل اعلام شده از طرف متقاضی، از فرآیند طراحی، تأمین و تولید متقاضی بازدید به عمل آید.

در صورت انتخاب بازرس، مجوز فعالیت مؤسسات بازرسی به صورت سالیانه از سوی وزارت صادر می شود. عملکرد این مؤسسات به صورت سالیانه ارزیابی و در صورت تأیید، مجوز آن ها تمدید خواهد شد. دستورالعمل اجرایی نحوه صدور مجوز و ارزیابی عملکرد مؤسسات بازرسی توسط وزارت تدوین خواهد شد. تبصره ۱ - در صورتی که در محاسبه و اعلام میزان ساخت داخل توسط متقاضی، تخلفی احراز شود، متقاضی موظف به پرداخت تمامی حقوق دولت از محل سود بازرگانی قطعات منفصله وارداتی و سایر حقوق احتمالی خواهد بود. همچنین تمامی مسئولیت­های حقوقی و صحت اعداد اعلامی توسط تأمین ­کننده (قطعه ساز) به عهده خودروساز و تأمین کننده (قطعه ساز) می باشد. ماده ۸ - برچسب درصد داخلی سازی:

تولید کنندگان داخلی خودرو مکلف اند نسبت به نصب برچسب نشان دهنده درصد (نسبت) تولید داخلی مطابق این دستورالعمل به صورت خوانا بر روی شیشه جلو و در معرض دید عموم بر روی هرکدام از محصولات خود اقدام نمایند. ماده ۹ - گزارش ساخت داخل:

با هدف ارسال فهرست اجزاء وارداتی به گمرکات کشور، تولیدکنندگان خودرو موظف به تهیه و تدوین گزارش ساخت داخل با سربرگ رسمی ممهور به مهر و امضای شرکت هستند. گزارش مذکور باید شامل فهرست قیمتی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده (IPL) برای خودروی کامل با تأیید رسمی شرکت مبداء، درصد ارزشی جزء به جزء اجزاء تشکیل دهنده محصول نسبت به ارزش کل آن محصول (IPI) و فهرست قیمتی قطعات و مجموعه های خودرو که در داخل کشور ساخته می شوند، باشد.

خودروساز موظف است نسبت به اخذ اطلاعات قطعاتی که اعلام به داخلی سازی نموده است از شرکت قطعه­ ساز اقدام نماید و اطلاعات سطح ساخت داخل خود را به صورت IPI و IPL و دفترچه­ های ساخت داخل قطعات و مجموعه­ ها در دسترس داشته باشد تا در صورت درخواست وزارت اقدام به ارائه نماید. بدیهی است مسئولیت اعلام میزان داخلی ­سازی در سطح تأمین ­کننده (قطعه ساز) نیز برعهده خودروساز می باشد و در صورت وجود تناقض، تمامی مسئولیت­ های حقوقی مرتبط برعهده متقاضی خواهد بود. این دستورالعمل که در ۹ ماده و ۵ تبصره تنظیم و مبنای عمل شرکت های صنایع خودروسازی و قطعه سازی برای مشخص شدن درصد ساخت داخل محصولات تولیدی می باشد، جایگزین دستورالعمل شماره ۱۸۴۰۳۱ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۳ می شود.

تأیید

تصویب

عبداله توکلی لاهیجانی

مدیرکل دفتر صنایع خودرو

منوچهر منطقی

معاون صنایع حمل و نقل