رأی شماره ۲۸۹۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال آیین نامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها به شماره ۲۵۸۴۸ ـ ۱۹ /۲ /۱۳۹۴ مصوب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
رأی/نظر مصوب ۱۳۹۸/۱۰/۱۰
شماره۹۶۰۰۶۵۲ - ۱۳۹۸/۱۰/۲۹
بسمه تعالی
جناب آقای اکبرپور
رئیس هیأتمدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۸۹۹ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ با موضوع: «ابطال آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها به شماره ۲۵۸۴۸ـ ۱۳۹۴/۲/۱۹ مصوب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال میگردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین
تاریخ دادنامه: ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ شماره دادنامه: ۲۸۹۹ شماره پرونده: ۹۶۰۰۶۵۲
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: دیوان محاسبات کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها به شماره ۲۵۸۴۸ ـ ۱۳۹۴/۲/۱۹ مصوب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
گردش کار: دیوان محاسبات کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۰۰۰۰/۵۴۷ ـ ۱۳۹۶/۵/۱ اعلام کرده است:
«در خصوص آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها به شماره ۲۵۸۴۸ ـ ۱۳۹۴/۲/۱۹ وزارت کار و امور اجتماعی مزید استحضار میرساند:
۱ـ مطابق ماده ۱۰۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران، دستورالعملها و آییننامههای اجرایی مربوط به این فصل به پیشنهاد مشترک وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
۲ـ وفق ماده ۸۵ قانون موصوف، برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور رعایت دستورالعملهایی که از طریق شورای عالی حفاظت فنی (جهت تأمین حفاظت فنی) و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (جهت جلوگیری از بیماریهای حرفهای و تأمین بهداشت کار و کارگر و محیط کار) تدوین میشود، برای کلیه کارگاهها کارفرمایان، کارگران و کارآموزان الزامی است.
۳ـ به موجب ماده ۹۳ قانون اخیرالذکر، به منظور جلب مشارکت کارگران و نظارت بر حسن اجرای مقررات حفاظتی و بهداشتی در محیط کار و پیشگیری از حوادث و بیماریها، در کارگاههایی که وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ضروری تشخیص دهند کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار تشکیل خواهد شد.
تبصره۱: کمیته مذکور از افراد متخصص در زمینه حفاظت فنی و بهداشت حرفـهای و امور فنی کارگاه تشکیل میشود و از بین اعضا دو نفر شخص واجد شرایطی که مورد تأیید وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ضروری تشخیص دهند کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار تشکیل خواهد شد.
تبصره۲: نحوه تشکیل و ترکیب اعضا بر اساس دستورالعملهایی خواهد بود که توسط وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و ابلاغ خواهد شد.
۴ـ شورای حفاظت فنی به استناد مواد ۸۵ و ۸۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران اقدام به تدوین آییننامه بکارگیری مسئول فنی در کارگاهها نموده و در تاریخ ۱۳۹۴/۲/۱۶ به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تاکنون به تصویب هیأت وزیران نرسیده است.
۵ ـ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۲۰۶ ـ ۱۳۹۰/۵/۱۷ آییننامه شماره ۳۲۹۸ ـ ۱۳۸۶/۲/۴ مصوب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را از حیث عدم رعایت ترتیبات مقرر در مواد ۹۳ و ۱۰۶ قانون کار خارج از حدود اختیارات تشخیص و آییننامه مذکور را ابطال نموده است.
بنابراین مفاد آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاههای صدرالاشاره از حیث عدم تصویب هیأت وزیران موضوع مقرر در ماده ۱۰۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران و همچنین با وحدت ملاک از دادنامه اخیرالذکر هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مغایر با قانون ارزیابی میگردد. بنا به مراتب معروضه در اجرای مواد ۱۲ و ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲، ابطال آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها شماره ۲۵۸۴۸ ـ ۱۳۹۴/۲/۱۹ وزارت کار و امور اجتماعی مورد استدعاست.»
متن آییننامه مورد اعتراض به قرار زیر است:
«آییننامه بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاه ها
هدف: این آییننامه به منظور ارتقای سطح ایمنی در کارگاههای مشمول و نظام مند نمودن بکارگیری افراد شایسته و واجد صلاحیت در زمینه ایمنی و پیشگیری از حوادث ناشی از کار و برای صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی کشور تدوین گردیده است.
دامنه شمول: این آییننامه به استناد مواد ۸۵ و ۸۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین و برای تمامی کارگاههای مشمول این قانون لازمالاجرا میباشد.
ماده۱ـ کارفرما مکلف است به منظور اجرای آییننامههای ایمنی و حفاظت فنی مصوب شورای عالی حفاظت فنی، با توجه به شرایط و مخاطرات کارگاه و براساس شرح وظایف، افرادی را که مطابق این آییننامه تأیید صلاحیت شدهاند را به عنوان مسئول / مسئولان ایمنی بکارگیری نماید.
تبصره ـ تمامی افرادی که با یکی از عناوین: مسئول حفاظت فنی، افسر ایمنی، ناظر ایمنی، رابط ایمنی، همیارایمنی، کارشناس ایمنی در کارگاهها فعالیت مینمایند، مشمول این آییننامه بوده و لازم است صلاحیت نامبردگان توسط اداره بازرسی کار بررسی و پس از اخذ تأییدیه، در کارگاه عهده دار وظایف محوله مندرج در این آییننامه گردند.
ماده۲ـ سیاستگذاری و تعیین اولویت جذب و نحوه حضور مسئول، مسئولان ایمنی در کارگاههای مشمول، براساس وسعت کارگاه، تعداد کارگران شاغل، نوع فعالیت و مخاطرات موجود، به جز مواردی که درآییننامهها و مقررات قانونی مربوطه الزام گردیده، براساس ضوابطی خواهد بودکه توسط کارگروهی متشکل از نمایندگان کارگر و کارفرما در شورای عالی حفاظت فنی و اداره کل بازرسی کار تدوین و توسط مدیر کل بازرسی کار ابلاغ خواهد گردید.
ماده۳ـ احراز و صدور تأییدیه صلاحیت برای مسئول ایمنی، این آییننامه، توسط اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان (اداره بازرسی کار) انجام میشود.
تبصره۱ـ تأییدیه صلاحیت مسئول ایمنی با امضای رییس بازرسی کار استان برای مدت دو سال صادر خواهد شد.
تبصره۲ـ تمدید مجدد صلاحیت مسئول ایمنی، با بررسی مستندات ارایه شده مرتبط با شرح وظایف، طی دورههای آموزشی و بازرسی از محل کارگاه توسط بازرس کار محل انجام خواهد شد.
تبصره۳ـ در صورت اعتراض متقاضی به عدم تأیید صلاحیت، نظر مدیرکل استان اعلام و در صورت اعتراض مجدد، موضوع توسط اداره کل بازرسی کار بررسی و اعلام نظر قطعی خواهد گردید.
تبصره۴ـ بخشهای غیرحاکمیتی فرآیند تأیید صلاحیت، بنابر تشخیص اداره کل بازرسی کار و مطابق مقررات جاری کشور، قابل واگذاری به بخش غیردولتی خواهد بود.
ماده۴ـ مسئول، مسئولان ایمنی موظف به گذراندن دورههای آموزش عمومی و بازآموزی تخصصی خواهند بود که توسط مرجع ذیصلاح موضوع آییننامه آموزش ایمنی کارگران، کارفرمایان و کارآموزان و با هماهنگی اداره کل بازرسی کار تعیین و توسط مجریان آموزشی ذیصلاح برگزار میگردد.
تبصره۱ـ افرادی که گواهینامه قبولی در آزمونهای ادواری دوره عمومی ایمنی که توسط مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار برگزار میگردد را ارایه نماید، از شرط ارایه گواهینامه دوره عمومی معاف میباشند.
تبصره۲ـ هزینههای مربوط به دورههای آموزشی و بازآموزی مورد نیاز مسئول/مسئولان ایمنی شاغل در کارگاه، توسط کارفرمای مربوط پرداخت خواهد گردید.
ماده۵ ـ کارفرما مکلف است ظرف مدت یک سال نسبت به تطبیق شرایط مسئول/مسئولان ایمنی کارگاه که قبل از تصویب این آییننامه مشغول به کار بودهاند با مفاد آییننامه اقدام نماید.
تبصره ـ افرادی که قبل از تصویب این آییننامه، با عنوان مسئول ایمنی در کارگاه مشغول به کار بودهاند، با ارایه گواهی سابقه از شرط احراز رشته تحصیلی معاف میباشند.
ماده۶ ـ کارفرما مکلف است ترتیبی اتخاذ نماید تا گزارش عملکرد مسئول ایمنی براساس شرح وظایف این آییننامه، در پایان هر فصل به صورت مکتوب و یا از طریق سامانه الکترونیکی که به همین منظور طراحی خواهد شد، به واحد بازرسی اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل ارسال نماید.
تبصره ـ سامانه گزارش عملکرد ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب این آییننامه توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی طراحی و اجرا خواهد گردید.
ماده۷ـ در خصوص افرادی که بدواً در کارگاه شاغل میگردند، کارفرما مکف است پس از اعلام تأیید صلاحیت مسئول ایمنی، با نامبردگان قرارداد کار منعقد و یک نسخه از آن را به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل ارسال و یا در سامانهای که اعلام خواهد شد ثبت نماید.
ماده۸ ـ کارفرما مکلف است در صورت قطع رابطه کاری با مسئول ایمنی، مراتب را به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل (بازرسی کار) اعلام و بلافاصله نسبت به جایگزینی فرد واجد شرایط اقدام نماید به طوری که تحت هیچ شرایطی کارگاه بدون مسئول ایمنی نباشد.
ماده۹ـ مسئولیت اجرای شرح وظایف مسئول ایمنی که در این آییننامه ذکر گردیده بهعهده کارفرما بوده و بکارگیری شخص یا اشخاص مذکور رافع مسئولیتهای قانونی کارفرما در قبال وظایف محوله براساس قانون کار و سایر قوانین و مقررات دیگر نخواهد بود.
این آییننامه مشتمل بر ۹ ماده و ۹ تبصره به استناد مواد ۸۵، ۸۶، ۹۱ و ۱۷۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۱۳۹۴/۱/۳۱ شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ ۱۳۹۴/۲/۱۶ به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسید.
پیوست شماره ۱ـ شرح وظایف مسئول ایمنی
۱ـ همکاری و تشریک مساعی با بازرسان کار
۲ـ شناسایی و مستند نمودن آییننامهها و دستور العملهای ایمنی مرتبط با فعالیت کارگاه و پیگیری در خصوص انطباق کارگاه با قوانین مقررات کشور
۳ـ شناسایی خطر، ارزیابی ریسک و تهیه برنامههای پاسخگویی و کنترل خطرات موجود در کارگاه
۴ـ پیگیری برنامههای مربوط به اقدامات اصلاحی و بهبود شرایط ایمنی در کارگاه و نظارت بر اجرای آنها
۵ ـ تدوین برنامه عملیاتی به منظور بازرسی مستمر از فرآیند انجام کار و شرایط کار کارگران کارگاه در خصوص ایمنی و مستند نمودن نتایج و اعلام به مدیریت و پیگیری تصمیمات مدیریتی.
۶ ـ ثبت آمار حوادث ناشی از کار و گزارش آن به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل و همچنین تجزیه و تحلیل آنها به منظور جلوگیری از تکرار موارد مشابه
۷ـ همکاری در زمینه نیازسنجی، آموزش و سنجش اثربخشی آموزشهای ایمنی کارگران کارگاه و همچنین انجام اقداماتی در زمینه فرهنگسازی و اطلاعرسانی موضوعات مرتبط با ایمنی
۸ ـ نیازسنجی، نظارت بر خرید، آموزش، تحویل و استفاده از وسایل حفاظت فردی و همچنین بازدید و معاینه وسایل مذکور به جهت جایگزینی تجهیزات معیوب در کارگاه
۹ـ نظارت بر نظم و ترتیب و آرایش مواد اولیه و محصولات و استقرار ماشین آلات و ابزار کار به نحو صحیح و ایمن و همچنین تشریک مساعی در تطابق صحیح کار و کارگر در محیط کار و همچنین نظارت بر مدیریت تغییر در کارگاه.
۱۰ـ تهیه و تـدوین دستـورالعملهای ایمنی و حفاظت فنی بـرای تمامـی دستگاهها و ابزارها و نظارت بر رعایت دستور العملهای مذکور
۱۱ـ شناسایی اعمال نا ایمن به جهت ایراد تذکرات و تشویق و ایجاد انگیزه مناسب برای اعمال و رفتار ایمن در کارگران و پشنهادات لازم در این خصوص به کارفرما
۱۲ـ همکاری در تدوین رویه اجرایی آمادگی و مدیریت بحران و واکنش در شرایط اضطراری و همچنین برگزاری مانورهای آمادگی در شرایط اضطراری
۱۳ ـ اعلام نظر در امور ایمنی پیمانکاران به کار گرفته شده در کارگاه و ایجاد همکاری لازم و مناسب با پیمانکاران در جهت رعایت قوانین و مقررات ایمنی توسط نامبردگان و ارایه گزارش به کارفرما
۱۴ـ شرکت در جلسات آموزشی و بازآموزی، همایشها و جلسات مرتبط با موضوع ایمنی و بهداشت در کارگاه
۱۵ـ پیگیری در جهت اخذ گواهینامههای ایمنی لازم برای وسایل و تجهیزات مطایق با آییننامههای مرتبط نظیر ارت، دیگ بخار و ...
۱۶ـ تهیه MSDS مواد شیمیایی مطابق فرمتهای استاندارد و در دسترس قرار دادن آن برای افراد در معرض
۱۷ـ اخذ مستند نمودن و بررسی گزارشات، شکایات و اعتراضات وارده در خصوص مسایل ایمنی و ارجاع موضوع به کمیته و افراد مسئول در کارگاه برای تصمیمگیری
۱۸ـ انجام سایر وظایف محوله در حوزه ایمنی
پیوست شماره ۲ـ شرایط صدور تأییدیه برای فعالیت مسئول ایمنی
الف ـ ارایه مدارک زیر:
۱. معرفی نامه از کارگاه متقاضی
۲. تکمیل فرم ثبت نام به همراه یک قطعه عکس ۴×۳، تصویر برابر اصل گواهی پایان تحصیلات مطابق رشتههای جدول ذیل
۳ـ گواهی قبولی در دورههای آموزشی ذیل:
دوره عمومی ایمنی یا گواهی قبولی در آزمون ادواری
دوره شناسایی خطر و ارزیابی ریسک Risk assessment) )
شرکت در جلسه توجیهی شرح و ظایف
دوره تخصصی ایمنی (برای تأیید صلاحیت مجدد)"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل بازرسی کار و دبیر شورای عالی حفاظت فنی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به موجب لایحه شماره ۱۳۲۴۸۲ـ ۱۳۹۶/۷/۱۵ توضیح داده است که:
«بازگشت به نامه شماره ۱۲۷۷۶۷ـ ۱۳۹۶/۷/۵ در خصوص ابلاغ نامه مورخ ۱۳۹۶/۶/۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره کلاسه پرونده ۶۵۲/۹۶ موضوع نامه شماره ۲۰۰۰۰/۵۴۷ ـ ۱۳۹۶/۵/۱ معاون حقوقی مجلس و تفریغ بودجه دیوان محاسبات ذیلاً نظرات این اداره کل جهت بهرهبرداری ارسال میگردد:
۱ـ در ماده ۱۰۶ قانون کار، قانونگذار تهیه دستورالعملها و آییننامههای اجرایی مربوط به فصل چهارم را منوط به پیشنهاد مشترک وزارت کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب هیأت وزیران کرده است، لیکن بر اساس ماده ۸۶ همین قانون، شورای عالی حفاظت فنی مسئول تهیه موازین و آییننامههای حفاظت فنی شده است. با امعان نظر به مواد مورد اشاره، موازین و آییننامههای حفاظت فنی مدنظر قانونگذار در ماده ۸۶ قانون کار متفاوت از دستورالعملها و آییننامههای اجرایی ذکر شده در ماده ۱۰۶ قانون مذکور میباشد، به طوری که در طی سالهای پس از اجرایی شدن قانون کار مصوب ۱۳۶۹، قریب به پنجاه آییننامه تدوین و یا بازنگری شده در شورای عالی حفاظت فنی در زمینه حفاظت فنی (ایمنی) تصویب و توسط بازرسان کار و دادگاهها و مراجع قضایی مورد استناد قرار گرفته است که آییننامه «بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاه ها» نیز از این شمول مستثنی نیست.
۲ـ در ماده ۸۵ قانون کار مصوب ۱۳۶۹، قانونگذار به تشریح وظایف وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وقت در خصوص حفاظت فنی (ایمنی) و بهداشت کار پرداخته است که این امر موید آن است که تفکیک حوزه وظایف هر دستگاه به تصریح مدنظر بوده است، متن ماده فوق بدین شرح است:
«ماده ۸۵ ـ برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور رعایت دستورالعملهایی که از طریق شورای عالی حفاظت فنی (جهت تأمین حفاظت فنی) و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (جهت جلوگیری از بیماریهای حرفهای و تأمین بهداشت کار و کارگر و محیط کار) تدوین میشود، برای کلیه کارگاهها، کارفرمایان، کارگران و کارآموزان الزامی است.»
تبصره: کارگاههای خانوادگی نیز مشمول مقررات این فصل بوده و مکلف به رعایت اصول ایمنی و بهداشت کار میباشد.»
روشن است که بخش اول (حفاظت فنی) کاملاً از بخش دوم (بیماریهای حرفهای و ...) مستقل و موضوعات هر یک جدا از هم میباشد و گرنه جدا نمودن و تفکیک این دو موضوع به این صراحت، ضرورتی نداشت.
۳ـ به تصریح صدر ماده ۸۶، تهیه موازین و آییننامههای حفاظت فنی منحصراً و بدون دخالت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزیر مربوطه بر عهده شورای عالی حفاظت فنی گذاشته شده که مصوبات آن با تصویب وزیر کار قابلیت اجرایی پیدا میکند (تبصره یک) لذا وظایف اجرایی (حفاظت فنی و بهداشت کارگری) اگر از هم تفکیک نشده تلقی شوند چگونه قابلیت اجرایی پیدا میکنند. بر این اساس است که ماده ۸۵ با وضوح و صراحت غیرقابل کتمانی وظیفه هر دو وزارتخانه را از هم جدا دانسته و در مورد حفاظت فنی با استنباط از قانون، تصویب وزیر کار کافی به نظر میرسد.
۴ـ وفق ماده ۹۱ قانون کار «کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده ۸۵ آن قانون، مکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و کاربرد وسایل فوقالذکر را به آنان بیاموزند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند...» درخصوص این ماده از قانون نکات زیر قابل استنباط میباشد:
الف ـ قانونگذار ضمن تأکید بر اجرای مصوبات شورای عالی حفاظت فنی، کارفرمایان را مکلف به رعایت آن دانسته است.
ب ـ در ادامه و در بخش جرایم و مجازاتها (فصل یازدهم) در ماده ۱۷۶ این قانون عدم رعایت ماده ۹۱ توسط کارفرمایان (عدم رعایت مصوبات شورای عالی حفاظت فنی) جرم تلقی گردیده و برای آن جرایم نقدی و حبس تعیین شده است همچنین در ادامه کارفرمایان مکلف شدهاند مطابق نظر نماینده وزارت کار (تعاون، کار و رفاه اجتماعی) نسبت به رفع تخلف از آییننامههای مصوب شورای عالی حفاظت فنی اقدام نمایند. با عنایت به مطالب معنونه مشخص است که با توجه به اهمیت اجرای مصوبات شورای عالی حفاظت فنی توسط کارفرمایان و کارگران، برای تضمین اجرای مصوبات آن ضمانت اجرایی ماده ۱۷۶ تعیین شده این در حالی است که برای دستورالعملها و آییننامههای اجرایی موضوع ماده ۱۰۶ قانون ضمانت اجرایی تعیین نشده است. لذا این گونه استنباط میگردد که مصوب شورای عالی حفاظت فنی با آییننامههای اجرایی موضوع ماده ۱۰۶ قانون متفاوت است.
۵ ـ آراء مختلف صادره از محاکم دادگستری در خصوص موضوعات مرتبط با حفاظت فنی بیانگر این است که دادگاهها استقلال شورای عالی حفاظت فنی را به رسمی شناخته و عمل میکنند چرا که اگر غیر از این بود اولاً: بر اساس ماده ۳ قانون آیین دادرسی مدنی باید از اجرای قوانین خلاف جلوگیری میکردند. ثانیاً: استناد به مواد آییننامههای مصوب شورای عالی کار و وزیر کار در مقام ترافعی طرفین دعوا اماره بر این است که مجرای تصویب قانون صحیحاً واقع شده است.
۶ ـ قرائن فراوان در قانون کار مذکور است که در جاهایی که نیاز به اشتراک نظر بین دو یا چند وزارتخانه در تهیه و تدوین آییننامهها یا مصوبهای بوده قانون تصریح کرده است. به عنوان مثال در تبصره ماده ۵۲ قانون کار در خصوص مشاغل سخت و زیانآور تصریح کرده است.
تبصره ـ کارهای سخت و زیانآور و زیرزمینی به موجب آییننامهای خواهد بود که توسط شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار و شورای عالی کار تهیه و به تصویب وزرای کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید. از مفهوم مخالف بسیاری از شقوق قانون کار این بیان قابل استخراج است که شورای عالی حفاظت فنی از شخصیت مستقلی برخوردار است.
۷ـ مطلب بسیار مهم و حائز اهمیت برای استقلال تصمیمات مقام عالی وزیر کار بدون نیاز به هیأت وزیران گرچه زیاد است دست کم به دو مورد مهم آن اشاره میشود: الف) مفاد اصل ۱۳۸ قانون اساسی است با فرض اینکه مصوبات وزیر کار بر اساس ماده ۱۰۶ قانون کار نیازمند تصویب هیأت وزیران باشد باید بر این اصل مهم خط بطلان کشید چرا که معنا ندارد وزیر به حکم مقرر در این قانون عمل نماید سپس آییننامههای حوزه عمل خود را به تصویب هیأت وزیران برساند. این موضوع مغایر اصل قانون اساسی خواهد بود در واقع چنین اعتقاد و تفسیری از ماده ۱۰۶ تالی فاسد و تحصیل حاصل خواهد بود.
ب) در صورت چنین تفسیری از ماده۱۰۶ قانون کار در عمل رعایت اصل سهجانبهگرایی در مواد قانون کار بیمعنی و بلااثر خواهد بود. چرا که بر اساس اصول حاکم بین کارگر و کارفرما و دولت تحقق چنین هدفی که متضمن منافع هر سه طرف باشد مختص شورای عالی حفاظت فنی با ترکیب نمایندگان حاضر از هر طیف است نه با صرف تصویب هیأت وزیران. لذا بنا به دلایل مشروح بالا و با توجه به این موضوع که آییننامه «بکارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها» بر اساس وظایف شورای عالی حفاظت فنی یعنی تهیه موازین و آییننامههای حفاظت فنی تدوین و مورد تصویب قرار گرفته است و با امعان نظر به تفکیک وظایف دستگاهها در قانون و با استدلال و مستندات مذکور مصوبات شورای عالی حفاظت فنی با توجه به شان آن شورا نیاز به تصویب در هیأت وزیران ندارد.»
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
مطابق ماده ۱۰۶ قانون کار، دستورالعملها و آییننامههای اجرایی مربوط به این فصل (فصل چهارم قانون کار، حفاظت فنی و بهداشت کار، مواد ۸۵ الی ۱۰۶) به پیشنهاد مشترک وزارت کار و امور اجتماعی [تعاون، کار و رفاه اجتماعی] و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد. از آنجا که آییننامه معترضعنه در اجرای ماده ۸۶ این قانون و بدون رعایت تشریفات مقرر در ماده ۱۰۶ قانون مذکور و توسط وزیر کار و امور اجتماعی تهیه و امضاء شده است، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی وضع شده است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود./
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.