حدود و وظایف و اختیارات کمیته های ملی استاندارد و نحوه انتخاب اعضاء

تصویب نامه حدود و وظایف و اختیارات کمیته های ملی استاندارد و نحوه انتخاب اعضاء

مصوب ۱۳۷۵,۰۷,۰۴

با اصلاحات و الحاقات بعدی

کلیات ماده ۱ - کمیته های ملی استاندارد

کمیته ملی استاندارد مجمعی است علمی و فنی مرکب از کارشناسان خبره و صاحب نظران مراکز و مؤسسات علمی، دانشگاهی، تحقیقاتی، تولیدی، اقتصادی و صنعتی کشور و نمایندگان مصرف کنندگان و بازرگانان در آن رشته که به منظور بررسی و تبادل نظر در تعیین، تدوین و تصویب استاندارد محصول، خدمات، مدیریت کیفیت و آیین های کار و روش های آزمون و ممیزی تشکیل می شود. ماده ۲ - عناوین کمیته های ملی

بطور کلی رشته های تولیدی، خدماتی و مدیریتی مشمول این آیین نامه به رشته های زیر تقسیم می گردد و کمیته هر رشته به نام کمیته ملی همان رشته نامیده می شود.

۱- مهندسی برق و الکترونیک.

۲- مهندسی ساختمان و مصالح و فرآورده های ساختمانی.

۳- خوراک و فرآورده های کشاورزی.

۴- پوشاک و فرآورده هاینساجی و الیاف.

۵- صنایع شیمیایی و پلیمر.

۶- چوب و فرآورده های چوبی، سلولزی و کاغذ.

۷- مواد معدنی.

۸- مهندسی مکانیک و فلزشناسی.

۹- اوزان و مقیاسات.

۱۰- مهندسی پزشکی.

۱۱- میکروبیولوژی.

۱۲- اسناد و تجهیزات اداری و فرآوری داده ها.

۱۳- چرم و پوست و پایپوش.

۱۴- مدیریت کیفیت. تبصره - ادغام و یا افزایش کمیته های ملی و رشته های مذکور در ماده فوق به پیشنهاد رئیس مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران که از این پس در این آیین نامه مؤسسه نامیده می شود و تصویب شورای عالی استاندارد انجام می گیرد. ماده ۳ - انتخاب اعضاء کمیته های ملی

اعضاء کمیته های ملی حسب مورد توسط رئیس مؤسسه از بین کارشناسان خبره، صاحبنظران و نمایندگان مراکز و مؤسسات موضوع ماده ۱ و اشخاص ثابت زیر دعوت می شوند. الف - اعضای ثابت

۱- رئیس مؤسسه یا نماینده وی.

۲- معاون تحقیقات یا مدیر بخش مربوطه.

۳- مدیر هماهنگی تدوین استاندارد .

۴- مدیر آزمایشگاهی بخش مربوطه.

۵- دبیر تدوین مربوطه.

۶- مدیر دفتر حقوقی و امور مجلس یا نماینده وی.

۷- نماینده سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان و تولیدکنندگان. ب - اعضاء متغیر عبارتند از:

۱- نماینده تولیدکنندگان و صاحبان صنایع.

۲- نماینده سازمانهای مصرف کننده.

۳- نماینده توزیع کنندگان و اتحادیه های صنفی مربوطه.

۴- کارشناس آزمایشگاه فنی و تحقیقاتی.

۵- نماینده اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران.

۶- نماینده وزارتخانه ها و ادارات دولتی ذیربط.

۷- کارشناس دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی.

۸- نماینده مرکز توسعه صادرات ایران.

۹- نماینده سازمان های حرفه ای و سایر مؤسسات. تبصره ۱ - علاوه بر اشخاص مذکور رئیس مؤسسه می تواند از اشخاص حقیقی صاحب نظران و یا نمایندگان اشخاص حقوقی ذی صلاح دیگر نیز حسب مورد در کمیته های ملی دعوت نماید. تبصره ۲ - در صورتی که جلسات کمیته های ملی در ارتباط با موضوع خاص بیش از یک جلسه ادامه یابد نمایندگان اعزامی از سازمانها حتی المقدور ثابت خواهند بود. ماده ۴ - مصوبات کمیته های ملی استاندارد

جلسات کمیته های ملی با حضور اکثریت نسبی اعضاء رسمیت می یابد و با ۳ /۲ آراء اعضاء حاضر در جلسه موضوعات به تصویب خواهد رسید. تبصره - در صورتی که رئیس مؤسسه یا نماینده وی اعضاء حاضر در جلسه ای را کافی برای اظهارنظر نداند میتواند برگزاری جلسه را با دعوت از کارشناسان و صاحبنظران مورد نظر تمدید نماید. ماده ۵ - کمیسیون های مشورتی

رئیس مؤسسه می تواند در صورت لزوم و در ارتباط با هر کمیته ملی اقدام به تشکیل کمیسیون های مشورتی نماید هر یک از این کمیسیونها دارای حداقل پنج عضو خواهد بود که از میان اعضاء کمیته های ملی و اشخاص دیگر انتخاب می گردند.

وظایف کمیسیون های مشورتی بشرح ذیل خواهد بود:

۱- ایجاد همکاری میان کمیته های ملی و هماهنگ ساختن فعالیت آنها.

۲- تعیین اصلاحات و بدست دادن تعاریف لازم.

۳- طرح ریزی و رهبری بررسی ها و تحقیقات لازم در زمینه استاندارد کردن.

۴- آماده ساختن شرایط برای پذیرفتن و بکار بستن استانداردها.

۵- رسیدگی به مسائل و مشکلات مصرف کنندگان.

۶- رسیدگی به مسائل مربوط به ایمنی و بهداشت.

۷- رسیدگی به مسائل مشابه دیگری که کمیته های ملی با آنها سر و کار دارند. تبصره - کمیسیون مشورتی می توانند با موافقت رئیس مؤسسه کارشناسانی را که در کمیته های ملی و بطور کلی در مؤسسه سمتی ندارند را نیز برای مشاوره دعوت کنند. ماده ۶ - رئیس کمیته ملی استاندارد

رئیس هر یک از کمیته های ملی به پیشنهاد رئیس مؤسسه یا نماینده وی و با اکثریت آراء اعضاء حاضر در جلسه انتخاب خواهد شد. ماده ۷ - وظایف کمیته های ملی

وظایف و اختیارات کمیته های ملی استاندارد بشرح زیر است:

۱- بررسی و اظهارنظر و اتخاذ تصمیمات مقتضی در مورد پیش نویس استانداردهای ارائه شده.

۲- بررسی و اظهارنظر و یا اتخاذ تصمیمات مقتضی در زمینه تجدیدنظر در استانداردهای موجود. تبصره - اسناد و مدارک مربوط به پیش نویس استانداردها در هنگام تصویب یا تجدید نظر در استانداردهای ملی لازم است توسط دبیر تدوین به کمیته ارائه گردد. ماده ۸ - روش تهیه استانداردهای ملی

اصولی که در تهیه استانداردهای ملی باید رعایت شوند عبارتند از:

۱- استانداردها باید تأمین کننده نیازهای شناخته شده همگانی و ملی باشند.

۲- استانداردها باید تأمین کننده نیازهای اقتصادی و ملی باشند.

۳- استانداردها باید با توجه به امکانات، تأمین کننده مصالح و منافع تولیدکنندگان و مصرف کنندگان باشند.

۴- استانداردها باید هماهنگ با آخرین پیشرفت های علمی و فنی کشور باشند.

۵- استانداردها باید متناسب با پیشرفت و نیازهای کشور به صورت ادواری مورد تجدیدنظر و اصلاح قرار گیرند.

۶- استانداردها باید حتی المقدور با توصیه نامه های سازمانهای بین المللی استاندارد کمیته بین المللی الکتروتکنیک و سایر سازمانهای بین المللی هماهنگ باشند. ماده ۹ - جمع آوری اطلاعات

مؤسسه موظف است به منظور تهیه و تدوین استانداردهای ملی مستمراً نسبت به جمع آوری اطلاعات مربوط به موضوعاتی که لازم است استانداردهای ملی برای آنها تدوین گردد توسط مدیریت هماهنگی تدوین و براساس فرمها و پرسشنامه های تهیه شده بوسیله مدیریت مذکور به ترتیب زیر اقدام نماید.

۱- جمع آوری اطلاعات از تشکیلات فنی و اجرائی مؤسسه در مرکز و استانها.

۲- جمع آوری اطلاعات از طریق استعلام از وزارتخانه های تولید و خدماتی و سازمانهای ذیربط.

۳- جمع آوری اطلاعات از واحدهای تولیدی و خدماتی کشور.

۴- جمع آوری اطلاعات از مراکز علمی و دانشگاهی و تحقیقاتی کشور.

۵- جمع آوری اطلاعات از اتحادیه ها، سندیکاها و تعاونی های مصرف کنندگان و تولیدکنندگان. تبصره ۱ - مؤسسه می تواند برای تهیه و تنظیم پرسشنامه های موردی در هر یک از آمارگیری های نمونه ای، منطقه ای و سراسری از همکاری مرکز آمار ایران استفاده نماید. تبصره ۲ - علاوه بر موارد فوق مؤسسه در صورت لزوم می تواند امر جمع آوری اطلاعات از اشخاص را نیز از طریق نشر اطلاعیه در جراید و رسانه های گروهی و روش های مشابه در دستور کار خود قرار دهد. ماده ۱۰ - کمیته برنامه ریزی

کمیته برنامه ریزی اطلاعات جمع آوری شده را به رشته های مختلف تولیدی و خدماتی تفکیک و سپس اقدام به بررسی و اولویت بندی موضوعات و انتخاب دبیر می نماید.

کمیته های برنامه ریزی مرکب از افراد زیر می باشند.

۱- معاون برنامه ریزی و تدوین استاندارد.

۲- معاون تحقیقات مربوطه.

۳- مدیر هماهنگی تدوین استاندارد.

۴- مدیر طرح و برنامه.

۵- مدیر آزمایشگاه بخش مربوطه.

۶- کارشناس مسئول بخش آزمایشگاهی مربوطه.

۷- کارشناس مسئول هماهنگی تدوین ذیربط. تبصره - به منظور تسهیل در انجام امر تدوین در مواردی که موضوع استاندارد و دبیر آن از طرف ادارات کل استاندارد استانها پیشنهاد می گردد اولویت انتخاب دبیر با استان پیشنهاد دهنده خواهند بود. ماده ۱۱ - کمیسیون اولیه تدوین استاندارد

دبیر تدوین مربوط پس از جمع آوری اطلاعات اسناد و مدارک مربوطه به منظور انتخاب اعضاء کمیسیون فنی تدوین، نوع و نحوه استفاده از مدارک علمی مراتب را در کمیسیونی مرکب از افراد زیر مطرح می نماید.

۱- مدیر یا نماینده هماهنگی تدوین.

۲- دبیر تدوین مربوطه.

۳- مدیر بخش آزمایشگاهی یا نماینده وی.

۴- نماینده تولیدکنندگان و صاحبان صنایع مربوطه.

۵- نماینده سازمانهای مصرف کننده.

۶- نماینده توزیع کنندگان و اتحادیه های صنفی مربوطه.

۷- نماینده وزارتخانه ها، سازمانهای ذیربط.

۸- نمایندگان دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی ذیربط.

۹- نماینده سازمانهای حرفه ای و سایر مؤسسات ذیربط.

۱۰- اشخاص صاحب نظر به انتخاب مدیر هماهنگی تدوین.

۱۱- نماینده سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان و تولیدکنندگان. ماده ۱۲ - کمیسیونهای فنی

کمیسیونهای فنی پیش نویس استاندارد مورد نظر را در جلساتی با حضور افراد منتخب کمیسیون اولیه مرکب از اساتید دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی و صاحب نظران بخشهای تولیدی و مصرفی و سازمانهای دولتی ذیربط توسط دبیر مربوطه و با استفاده از مدارک توافق شده تهیه و جهت طرح در کمیسیون نهائی آماده می نماید. تبصره ۱ - در صورتی که کمیسیون فنی حضور اشخاصی را جهت تبادل نظر در جلسات کمیسیون ضروری بداند از طریق مدیریت تدوین اقدام به دعوت آنان خواهد نمود. تبصره ۲ - چنانچه کمیسیونهای فنی برای تهیه پیش نویس استاندارد مورد نظر انجام تحقیقاتی کاربردی در واحدهای صنعتی یا آزمایشگاهی و یا تهیه اسناد و مدارک بیشتری را ضروری تشخیص دهند با استفاده از همکاری مدیریت تدوین اقدام به این امر خواهند نمود. تبصره ۳ - در مواردی که کمیسیونهای فنی انجام بررسی بیشتری در کار تهیه و تدوین پیش نویس استانداردها را ضروری بدانند می توانند با انتخاب گروههای کاری از بین خود و یا خارج از کمیسیون ها نسبت به انجام این بررسیها اقدام نمایند. مدیریت تدوین موظف است زمینه های لازم برای انجام کار گروههای مذکور را فراهم نماید. تبصره ۴ - اگر موضوعی که استاندارد آن قرار است تهیه شود در دامنه فعالیت بیش از یک کمیسیون فنی قرار گیرد مدیر تدوین می تواند با تشکیل کمیسیونهای فنی مشترک موضوع را مورد بررسی بیشتری قرار دهد. کمیسیونهای فنی گزارش کار خود را به مدیر تدوین ارائه خواهند نمود. ماده ۱۳ - کمیسیونهای نهائی

پیش نویس استانداردهای تهیه شده توسط کمیسیونهای فنی پس از تکثیر توسط مدیریت تدوین و حداقل یکماه قبل از برگزاری جلسه کمیسیون نهائی برای هر یک از اعضاء کمیسیون ارسال و پس از تشکیل کمیسیون و بررسی پیش نویس ارسالی در صورت تصویب از طریق مدیریت هماهنگی تدوین به کمیته های ملی مربوط تقدیم می گردد.

اعضاء کمیسیون نهایی عبارتند از:

۱- مدیر یا نماینده هماهنگی تدوین.

۲- دبیر تدوین مربوطه.

۳- مدیر بخش آزمایشگاهی یا نماینده وی.

۴- نماینده تولیدکنندگان و صاحبان صنایع ذیربط.

۵- نماینده سازمانهای مصرف کننده.

۶- نماینده توزیع کنندگان و اتحادیه های صنفی ذیربط.

۷- نماینده وزارتخانه ها و سازمانهای ذیربط.

۸- نمایندگان دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی.

۹- نماینده سازمانهای حرفه ای و سایر مؤسسات ذیربط.

۱۰- اشخاص صاحب نظر به انتخاب مدیر هماهنگی تدوین.

۱۱- نماینده سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان. تبصره - در صورتی که پیش نویس تهیه شده در جلسات کمیسیون نهائی مورد تأیید قرار نگرفته و بررسی بیشتری را توسط کمیسیون فنی ضروری بدانند پیش نویس با ذکر دلائل عدم تأیید موضوع از طریق مدیریت تدوین به کمیسیون فنی مربوطه اعاده خواهد شد. ماده ۱۴ - نگهداری اسناد

دبیر تدوین استاندارد موظف است که اسناد و مدارک و گزارشهای مربوط به جریان فعالیتهای کمیسیونها، گروههای کاری را نگهداری کند. دستور و برنامه جلسات را تهیه نماید و دعوتنامه شرکت در جلسات را برای اعضاء بفرستد و هر کار دیگری که برای تسریع فعالیت کمیته یا کمیسیون یا گروه کاری لازم باشد انجام دهد. ماده ۱۵ - حق الحضور اعضاء

حق الحضور اعضاء کمیسیون های مختلف و دیگر هزینه های مربوطه توسط مؤسسه قابل پرداخت خواهد بود. ماده ۱۶ - نگارش استاندارد

استانداردها از نظر سبک نگارش باید حالت یکسان داشته باشند، واحد نگارش مؤسسه مسئولیت نگارش و ویرایش متن استانداردها را از نظر کاربرد واژه ها، رسم الخط، قواعد دستوری و فنی و امثالهم به عهده دارد. تبصره ۱ - رئیس مؤسسه می تواند از طریق واحد نگارش مؤسسه در مورد استانداردهای منتشر شده شرح و توضیحات ضروری را به منظور اصلاح یا تسهیل در صدور پروانه بکار بردن علامت استاندارد و امثالهم، مشروط بر اینکه در ویژگیهای استاندارد مؤثر نباشد، را اعمال نماید. تبصره ۲ - مؤسسه می تواند امر نگارش استانداردها و آئین های کار را با توجه به صلاحیت ها به سایر سازمانها و شرکتها تفویض نماید. ماده ۱۷ - تجدید نظر یک استاندارد

در بررسی و اخذ تصمیم درباره پیشنهادهایی که برای تجدید نظر در یک استاندارد می رسد بایستی همان روش تهیه استانداردهای جدید بکار بسته شود لکن در مورد اصلاح و یا لغو مستقیماً موضوع جهت اخذ تصمیم به کمیته ملی مربوط ارجاع شود. ماده ۱۸ - واگذاری تهیه پیش نویس

به منظور ترویج و توسعه استانداردهای ملی مؤسسه می تواند با رعایت مفاد بند ۸ ماده ۲۰ قانون و یا با تصویب شورای عالی استاندارد با عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی مورد تأیید، مراحل تهیه پیش نویس استانداردها را تا مرحله طرح در کمیته های ملی به اشخاص مذکور واگذار نماید. ماده ۱۹ - تصویبنامه فوق مشتمل بر ۱۹ ماده و ۱۶ تبصره در تاریخ ۴ /۷ /۷۵ به تصویب شورای عالی استاندارد رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجراء می باشد.