رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال اطلاق بند (ب) مربوط به داوطلبان بومی در آزمون استخدامی سال 1396
رأی/نظر مصوب يکشنبه 24 اسفند 1399
رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال اطلاق بند (ب) مربوط به داوطلبان بومی در آزمون استخدامی سال 1396
شماره دادنامه : 1865 - 1866 تاریخ دادنامه : 1399/12/2
شماره پرونده:9800100 و 9800138
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقایان عنایت مکی و سعید عربیان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) مربوط به داوطلبان بومی در آزمون استخدامی سال 1396
گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستهای جداگانه با متن مشابهابطال بند (ب) مربوط به داوطلبان بومی در آزمون استخدامی سال 1396را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که:
"شاکیان اظهار داشته اند که یکی از شرایط آزمون استخدامی قوه قضاییه، استخدام داوطلبان بومی بوده است
شرایط داوطلب بومی در ماده (1) بخشنامه شماره 9795؍93؍200-19؍7؍1393 معاونت توسعه و سرمایه انسانی رئیس جمهور مشخص شده، ولی به استناد رأی شماره 1628 الی1629-17؍7؍1397 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، شرط اعمال امتیاز و اولویت برای افراد بومی در استخدامهای دولتی به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص و همچنین به استناد قسمت اخیر ماده (13) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، از تاریخ تصویب، ابطال گردیده است
لذا با توجه به بند (9) اصل سوم قانون اساسی مبنی بر عدم تبعیض نسبت به همه و به استناد اصل (28) قانون اساسی مبنی بر امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی برای احراز مشاغل توسط دولت و اینکه اعطای امتیاز و اولویت استخدامی برای افراد بومی در هیچ یک از قوانین لحاظ نشده است، اعمال امتیاز بومی در خصوص سایر متقاضیان، خلاف قانون و عدالت استخدامی می باشد
"
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است
"داوطلبان بومی:
-نمره داوطلبان بومی استان با ضریب یک و دو دهم (2/1) و بومی شهرستان با ضریب یک و چهاردهم (4؍1) نمره مکتسبه در هر حیطه از آزمون و مصاحبه استخدامی و صرفا در صورت کسب حد نصاب آزمون در مرحله معرفی برای مصاحبه محاسبه می گردد
تذکر1: استخدام برای شغل و محل های دادگستری استانها که محل خدمت آنها در مرکز استان قرار دارد برای تمامی داوطلبان همان استان و شهرستان های همان استان بومی استان محسوب گردیده و کلیه داوطلبان بومی اعم از بومی استان و شهرستان صرفا از امتیاز یک و دو دهم (2؍1 ) برخوردار خواهند شد
- در استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان صرفا افراد بومی حق شرکت در آزمون استخدامی را دارند و افراد غیر بومی در صورت پذیرفته شدن مراحل اداری و استخدامی نامبردگان متوقف می گردد
"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر ریاست، روابط عمومی و امور بین الملل سازمان سنجش آموزش کشور به موجب لایحه شماره 8963-26؍2؍1398 توضیح داده است که:
"1- طبق ماده (22) قانون وصول بخشی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین ، مصوب سال (1373)، به سازمان سنجش آموزش کشور اجازه داده شده است که آزمونهای استخدامی و پژوهشی برای اشخاص حقیقی و حقوقی برگزار و 100 درصد درآمد حاصله را به حساب خزانه واریز کند
تعهدات سازمان در آزمون استخدامی، صرفا برگزاری آزمون کتبی می باشد و در تدوین شرایط و ضوابط آزمون، نحوه اعطای امتیازات و تسهیلات و غیره، هیچ نقش و صلاحیتی ندارد
"
طرف دوم شکایت ( رئیس امور اداری و استخدامی کارکنان اداری) در پاسخ به شکایات مذکور، به موجبلایحه شماره 5000؍54541؍9000-13؍5؍1398 توضیح داده است که:
"شاکیان جهت ابطال بند مربوط به داوطلبان بومی، به رأی شماره 1627 الی 1629-17؍7؍1397 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری استناد نموده اند، در حالی که به موجب رأی مذکور، بند مربوط به بومی محل مورد تقاضا ابطال شده است که ارتباطی به این موضوع ندارد
به استناد رأی شماره 1265-15؍12؍1396 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، شرایط بومی بودن در آزمونهای استخدامی دستگاه های اجرایی حذف شده است
آزمون استخدامی قوه قضائیه در تاریخ 10؍9؍1396 برگزار شد، در حالی که رأی اخیرالذکر، مورخ 15؍12؍1396 صادر شده است و طبق ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، اثر آرای وحدت رویه، نسبت به آینده است و موجب نقض آرای سابق نمی شود
لذا با توجه به تاریخ ثبت نام و تاریخ برگزاری آزمون، مورد شکایت شاکی در شمول
رأی هیأت عمومی
قرار نمی گیرد
شرایط بومی بودن، وفق ماده (1) بخشنامه شماره 9757؍93؍200-19؍7؍1393 معاونت توسعه و سرمایه انسانی رئیس جمهور لحاظ شده و عینا همان متن ماده در آگهی آزمون استخدامی سال (1396) کارکنان اداری قوه قضاییه منعکس شده است
شکایت بایستی به طرفیت سازمان اداری و استخدامی کشور، به عنوان تنها مرجع صلاحیتدار قانونی صدور مجوز آزمون استخدامی مطرح گردد
"
در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری ارجاع می شود و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره 574 و 753-6؍9؍1398، بخش دوم مصوبه که ناظر بر اختصاص سهمیه استخدامی به افراد بومی مناطق محروم در استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان می باشد را قابل ابطال تشخص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد
رأی مذکور به دلیل عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا دهنفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت
رسیدگی به بخش اول مصوبه که به صورت مطلب برای استخدام افراد بومی امتیاز قائل شده است در دستور کار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری قرار گرفت
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ2؍12؍1399با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است
رأی هیأت عمومی
به موجب بند 9 اصل 3قانون اساسی جمهوری اسلامی ایرانرفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی ومعنوی از جمله وظایفی است که دولت برای تحقق آن باید همه امکانات خود را به کار برد
در اصل 28قانون اساسینیز مقرر شده است که: دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون، برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید
با عنایت به اینکه بر اساس قانون اصلاح ماده 44قانون مدیریت خدمات کشوریمصوب 16؍6؍1399: شورای توسعه مدیریت مکلف است برای جذب داوطلبان بومی شهرستانی به استثنای شهر تهران و مراکز استان ها اولویت قائل شود ، لذا اطلاق بند (ب) امتیازات و سهمیه قانونی اطلاعیه آزمون استخدامی سال 1396 کارکنان اداری قوه قضاییه و تذکر 1 آن که برای داوطلبان بومی استان نیز، امتیازی را در روند استخدام آنها در نظر می گیرد، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات است و مستند بهبند 1 ماده 12 و ماده 88قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداریمصوب سال 1392ابطال می شود
محمدکاظم بهرامی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
کدمنبع: 14105
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.