سیاستهای حمایتی دولت در زمینه کالا و خدمات ضروری (سبد حمایتی)

سیاستهای حمایتی دولت در زمینه کالا و خدمات ضروری(سبد حمایتی)

مصوب ۱۳۷۸,۰۱,۲۵

با اصلاحات و الحاقات بعدی

هیأت وزیران در جلسه مورخ ۲۵/۱/۱۳۷۸ بنا به پیشنهاد وزارت بازرگانی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در چهارچوب طرح ساماندهی اقتصادی کشور و تأئید ستاد اقتصادی دولت و به منظور تأمین، توزیع و نظارت بر کالاهایی که در سبد هزینه خانوار نقش اساسی دارند، سیاستهای حمایتی دولت را در زمینه کالا و خدمات ضروری در سال ۱۳۷۸ به شرح زیر تصویب نمود: سیاستهای حمایتی دولت در زمینه کالا و خدمات ضروری (سبد حمایتی) ۱ - فهرست کالای مختلف موجود در شبکه توزیع، با دسته بندی کلی زیر و مندرج در جداول پیوست خواهد بود.

گروه اول- کالای اساسی

گروههای دوم و سوم – کالای حساس و ضروری

گروه چهارم- سایر کالاها و خدمات ۲ - تناژ و ارز مورد نیاز کالاهای گروه اول (کالای اساسی) و پنیر یارانه ای مندرج در جدول گروه سوم در ستاد پشتیبانی تنظیم بازار تعیین شود. ۳ - ارز کالاهای گروه دوم (حساس و ضروری) با اولویت در چهارچوب تعیین سهمیه ارز دستگاههای ذی ربط، بر اساس برآورد درآمد ارزی سال آینده مصوب مجلس شورای اسلامی، توسط کمیته تنظیم بازار ارز تعیین گردد. ۴ - به منظور تأمین به موقع کالا و خدمات مشمول، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است اعتبارات ارزی و ریالی اقلام مشروح در جداول پیوست را به طور کامل تأمین، تخصیص و گشایش اعتبار نماید تا خللی در برنامه زمانبندی تأمین و توزیع اقلام مندرج در سبد حمایتی ایجاد نشود. ۵ - به منظور تنظیم بازار آن دسته از کالاهای ضروری و حساس که در فهرست اقلام مجاز وارداتی در مقابل ارز حاصل از صادرات نیست، سهمیه ای که از سوی بانک مرکزی، مطابق نظر کمیته تنظیم بازار ارز، در اختیار وزارت بازرگانی قرار می گیرد تا نسبت به ورود اقلام مذکور حسب ضرورت اقدام گردد. ۶ - بانک مرکزی و گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلفند آمار گشایش اعتبارات اسنادی و واردات را هر دو هفته یکبار در اختیار وزارت بازرگانی قرار دهند. ۷ - وزارتخانه های تولیدی مکلفند برنامه تولید سال آتی خود را به تفکیک ماهانه و آمار تولیدات تحقق یافته را هر ماهه به وزارت بازرگانی اعلام نمایند تا بر مبنای کمبودهای احتمالی وزارت بازرگانی نسبت به تأمین کالا از محل واردات اقدام نماید. ۸ - وزارتخانه های ذی ربط تا پایان هفته جاری هرگونه پیشنهاد جابجایی اقلام کالایی در جداول سه گانه یا افزایش اقلام کالایی و خدمات در هر یک از جداول را کتباً به وزارت بازرگانی اعلام نمایند؛ تا در صورت توافق عیناً مورد اصلاح قرار گیرد؛ در غیر این صورت موضوع برای تعیین تکلیف در دولت مطرح گردد. ۹ - کالاها و خدمات مندرج در جدول گروه اول (کالای اساسی) پیوست، بر اساس ضوابط و مصوبات مجمع عمومی سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان و ارایه گزارش کارشناسی آن سازمان در ستاد پشتیبانی تنظیم بازار مطرح و قیمت گذاری می گردند. ۱۰ - کالاهای حساس و ضروری مندرج در جدول گروه دوم به شرح زیر قیمت گذاری می شوند.

۱-۱۰- ردیفهای ۷ و ۴۸ و ۱۷ مکرر (دخانیات) به طور قطعی و تثبیتی از طریق مجامع ذی ربط تعیین می شود و در سراسر کشور به صورت ثابت لازم الاجراست.

۲- ۱۰- ردیفهای ۱، ۲، ۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۱۷، ۲۰، ۲۲ به صورت تعادلی و توسط کمیته های ذی ربط یا ستاد تنظیم بازار یا شورای اقتصاد تعیین می شود و لازم الاجراست.

۳- ۱۰- سایر ردیفها در چهارچوب دستورالعمل سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان توسط وارد کننده و واحدهای تولیدی. ۱۱ - کالاها و خدمات مندرج در جدول گروه سوم به شرح زیر قیمت گذاری می شوند.

۱- ۱۱- خدمات و تولیدات صنفی در چهارچوب قانون نظام صنفی، توسط کمیته های نظارت (ردیف ۲۶)

۲- ۱۱- در رابطه با قیمت تضمینی محصولات کشاورزی و دامی با توجه به بند (۲) تبصره (۷۷) قانون برنامه سوم توسعه ، سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان با مشارکت وزارتخانه های ذی ربط و سازمان برنامه و بودجه ، پیشنهاد لازم را در شهریور ماه هر سال جهت تصویب به شورای اقتصاد ارایه خواهد نمود.

۳- ۱۱- در رابطه با آن دسته از کالاها و خدماتی که توسط واحدهای دولتی تولید می شوند مطابق قانون جاری و مصوبات شورای اقتصاد اقدام می گردد.

۴- ۱۱- ردیفهای ۱، ۳، ۴، ۵، ۱۰، ۲۵ جدول گروه سوم به صورت آزاد و در چهارچوب دستورالعمل سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان راسأ توسط واحدهای تولیدی ذی ربط. ۱۲ - در کلیه موارد نصب برچسب و صدور سیاهه خرید ضروری است. ۱۳ - کدهای یازده گانه و نحوه نظارت طبق جداول پیوست خواهد بود و دستورالعمل اجرایی مربوط به نظارت بخشهای تولیدی توسط وزارت بازرگانی و وزارتخانه های ذی ربط تهیه و ابلاغ می گردد. ۱۴ - به منظور عرضه مناسب و بهتر کالا در جهت تامین نیازهای رفاهی مردم طی سال، وزارت بازرگانی می تواند نسبت به عرضه کالا در قالب کالا برگ و با رعایت سقف مقدار کالا و یارانه مصوب با قیمتهای تلفیقی اقدام نماید. ۱۵ - با توجه به وظایف قانونی وزارت بازرگانی، تعیین ضوابط توزیع و سیاست گذاری امر توزیع کالاها و سبد حمایتی به عهده وزارت بازرگانی است و سایر دستگاههای اجرایی موظف به هماهنگی با وزارت یاد شده هستند. ۱۶ - جدول یارانه ها، براساس تبصره (۵) قانون بودجه سال ۱۳۷۸ کل کشور، توسط وزارت بازرگانی (سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان) تهیه و جهت تصویب به شورای اقتصادی ارایه خواهد شد. ۱۷ - واحدهای تولید خودرو به همراه واردات قطعات متعلقه خودرو به میزان ده درصد (۱۰%)، قطعات یدکی به منظور خدمات بعد از فروش وارد نمایند. در اجرای مقررات این تصویبنامه کلیه وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی مکلف به همکاری با وزارت بازرگانی هستند. حسن حبیبی

معاون اول رییس جمهور طرح پیشنهادی

سیاستهای حمایتی دولت در سال ۱۳۷۸

در زمینه کالا و خدمات ضروری

(سبد حمایتی)

۱۸ بهمن ۱۳۷۷

با اصلاحات

وزارت بازرگانی

-فهرست مطالب

-عنوان

صفحه

-مقدمه

۵-۱

-بخش اول:

۶

مطالعات پژوهشی

۱- نقش دولت در تأمین عدالت توزیعی در ایران

۲۳-۷

۲- رتبه بندی اقلام خواراکی و غیرخوراکی

۲۵-۲۴

-بخش دوم:

طرح پیشنهادی سیاستهای حمایتی دولت در سال ۱۳۷۸ (سبد حمایتی)

۲۶

۱- کلیات

۲۸-۲۷

۲- جدول دلایل انتخاب کالاها در سبد حمایتی

۲۹

۳- جدول دامنه حمایت از کالاها و خدمات

۳۱-۳۰

۴- جدول تعاریف و نحوه توزیع کالاها وخدمات سبد حمایتی و کدهای مربوطه

۳۲

۵- نظام قیمت گذاری کالاها و خدمات سبد حمایتی (مراجع و شیوه ها)

۳۵-۳۳

۶- نظارت و بازرسی

۳۶

۷- جداول کدهای راهنما (دلایل انتخاب، دامنه حمایت، قیمت گذاری و نحوه بازرسی)

۴۰-۳۷

۸- جداول کالاها و خدمات نهائی در سبد حمایتی

۴۴-۴۱

۹- جداول نهادهای تولید در سبد حمایتی

۴۸-۴۵

۱۰- مصارف سرانه کالاها درایران و سایر کشورها

۵۰-۴۹

-بخش سوم:

گروه بندی کالاها و خدمات مشمول

۵۱

الف: کالاهای اساسی

۵۲

-جدول نیاز (مقدار – ارز)

۵۴-۵۳

جدول نحوه قیمت گذاری و نظارت و بازرسی

۵۶/۵۵

-جدول یارانه ها

۵۷

ب: کالاهای ضروری و حساس

۵۸

-جدول نیاز (مقدار – ارز)

۶۱-۵۹

-جدول نحوه قیمت گذاری و نظارت و بازرسی

۶۴-۶۲

ج: سایر کالاها و خدمات

۶۵

۱- کالاها و خدمات عمومی

۶۶

-جدول نیاز (پیش بینی تولید و واردات)

۶۹-۶۷

-جدول نحوه قیمت گذاری و نظارت و بازرسی

۷۲-۷۰

-بخش چهارم:

الف: جمع بندی نیازهای ارزی به تفکیک

۱- جدول نیاز ارزی براساس گروه کالائی

۷۶

۲- جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاهها

۷۷

۳- جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاهها و نوع ارز

۷۸

-بخش پنجم:

کنترل و نظارت

۷۹

نظارت و بازرسی

۸۰

الف:‌ نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه اول

۸۲-۸۱

ب: نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه دوم و سوم به تفکیک کدهای مربوطه

۸۸-۸۳

بسمه تعالی

-مقدمه

تامین اجتماعی و مصون نگهداشتن مردم از آثار خطرات و بالایای طبیعی و شوکهای اقتصادی از جمله اموری است که اکثر دولتها آن را به عنوان یک وظیفه پذیرفته اند و سالیانه درصد بالایی از GNP کشورها به این موضوع اختصاص می یابد. با بررسی هزینه تامین اجتماعی در کشورهای مختلف متوجه می شویم همبستگی مثبتی بین این هزینه ها و درجه توسعه یافتگی کشورها وجود دارد بطوریکه در بعضی از کشورها از جمله فرانسه و هلند تا ۲۰ درصد از GNP صرف ایجاد تامین اجتماعی برای مردم می شود. ایده اصلی تامین اجتماعی این است که با کاربرد مجموعه ای از ابزارها از محرومیت و فقر و آسیب پذیری افراد جلوگیری شود. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، برخورداری آحاد مردم از تامین اجتماعی مورد تاکید قرار گرفته است.

تأمین اجتماعی به دو شق قابل تفکیک می باشد: ۱- حمایت ۲- ارتقاء. برای مثال ممانعت از کاهش سطح استاندارد زندگی مردم به هنگام بروز قحطی و شوکهای اقتصادی به جنبه حمایتی تامین اجتماعی اشاره دارد و هدف سیاستگزار از اعمال سیاستهای حمایتی ارتقاء سطح استاندارد زندگی نمی باشد بلکه هدف حفظ شرایط زندگی مردم و رفع فقر و محرومیت می باشد. اما جنبه ارتقائی تامین اجتماعی با اهداف جاه طلبانه سر و کار دارد. کمکهای انتقالی دولت، تهیه و تدارک و توزیع کالاهای اساسی با قیمت های نازل در زمره سیاستهای حمایتی قرار دارند و چنین اقدامی معمولاً در اکثر کشورهای جهان مرسوم است. ایجاد درآمد و قدرت خرید از طریق کمک بهاء مصرفی در زمره برنامه های حمایتی است و افزایش درآمد در زمره برنامه های ارتقاء می باشد.

تداوم برنامه های حمایتی با توجه به شرایط فعلی اقتصاد ایران اجتناب ناپذیر می باشد. نتایج و یافته های مطالعات پژوهشی در مورد الگوی مصرف و رفتار مصرفی خانوارهای ایرانی دلالت بر آن دارد که قشرهای کم درآمد در تامین نیازهای اساسی به شدت به اقلام یارانه ای وابسته می باشند. در طرح ساماندهی کشور نسبت به حل معضلات اقتصاد ایران به ویژه در زمینه اشتغال و حفظ قدرت خرید مردم تاکید خاص شده است و بر این اساس دولت می باید برنامه حمایت از قشرهای آسیب پذیر را هم در بودجه های سالیانه و هم در جریان تدوین برنامه سوم مورد عنایت خاص قرار دهد.

طراحی برنامه حمایتی مستلزم شناسایی رفتار مصرفی خانوارها و تعیین اقلامی است که در سبد مصرفی آنها نقش های قاطعی دارند. آگاهی از سبد مصرفی خانوارها و چگونگی واکنش آنها نسبت به تغییرات محیط اقتصادی مشخص می سازد که مصرف کنندگان در مصرف کدام اقلام چسبنده می باشند و چه اقلامی در تامین نیازهای بیولوژیکی خانوارها سهم بالایی دارند. یافته های پژوهشی دلالت بر آن دارد که خانوارهای ایرانی و بویژه دهکهای درآمدی پایین در مصرف نان رفتاری چسبنده از خود نشان می دهند و لذا هر افزایشی در قیمت نان موجب خالی شدن سفره آنها از سایر اقلام می شود.

برنامه های حمایتی به شکل های مختلفی قابل اجرا است. برای مثال حمایت ممکن است به شکل تامین و عرضه کالاها و یا به شکل تامین و عرضه کالاها با قیمتی کمتر از هزینه تمام شده و یا به شکل کنترل قیمت بعضی از کالاها باشد. حمایت ممکن است متوجه کالاهای مصرفی نهایی و یا متوجه نهاده های تولید باشد.

در بحث جاری برآنیم که شناختی از رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی داشته باشیم تا به کمک آن محتویات بسته حمایتی را معرفی نماییم. برای تعیین محتویات بسته حمایتی نیازمند ملاکهای عملی می باشیم. ملاکهایی که می توان از آنها برای شناخت اقلام حمایتی استفاده نمود عبارتند از:

۱- سهم کالا در مخارج خانوار (بویژه خانوارهای دهک اول)

۲- سهم کالا در تامین نیازهای غذایی خانوار (بویژه دهک اول)

۳- سهم هر یک از دهک های درآمدی از کل مخارج جامعه

۴- کشش درآمدی

در این مجموعه با استفاده از ملاکهای فوق و تطبیق آن با رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی مجموعه ای از اقلام که شایستگی قرار گرفتن در بسته حمایتی را دارند معرفی می کنیم. بر این اساس ابتدا عملکرد غذایی دهکهای مختلف درآمدی محاسبه می شود. برای استخراج عملکرد غذایی از داده های خام بودجه خانوار استفاده شده و با در نظر گرفتن تمامی اقلام خوراکی هر یک از دهکهای درآمدی میزان انرژی، پروتئین، کلسیم، فقر و ... چربی و کربوهیدرات دریافتی روزانه فرد شاخص هر یک از دهکهای درآمدی محاسبه می شود. علاوه بر این سهم اقلام خوراکی مختلف در تامین انرژی و پروتئین دریافتی هر یک از دهکها اشاره می شود. سهم بعضی از اقلام خوراکی و غیرخوراکی از کل مخارج دهکهای مختلف درآمدی نیز در این گزارش ارائه می شود. در طراحی بسته حمایتی از شاخص دیگری نیز استفاده شده است. این شاخص سهم هر یک از دهکهای درآمدی را از کل مصرف جامعه از هر یک از اقلام نشان می دهد.

در تعیین محتویات بسته حمایتی اولویت به آن کالاهایی داده شده که اولاً کم کشش باشند، ثانیاً نقش قابل توجهی در تامین انرژی و پروتئین دهکهای کم درآمد داشته و ثالثاً سهم بالایی از مخارج خانوارهای کم درآمد را به خود اختصاص داده باشند و رابعاً خانوارهای کم درآمد مصرف کننده عمده آن باشند.

تأمین و توزیع اقلام اساسی در گرو تامین ارز و یا تامین نهاده های ضروری برای تولید کالاها و خدمات می باشد. بر این اساس در بسته حمایتی پیشنهادی توجه خاصی نیز به نهاده های تولیدی شده است.

در بخش اول این مجموعه ابتدا یافته های پژوهشی معرفی می شود و سپس در بخش دوم، طرح پیشنهادی سیاستهای حمایتی دولت در سال ۱۳۷۸ یعنی سبد حمایتی مشتمل بر کالاهای نهایی و نهاده های واسطه در قالب جداولی معرفی می شوند. در این بخش اطلاعات مبسوطی در مورد میزان تولید، مصرف سرانه و نیاز کشور، اعتبار ارزی و ریالی مورد نیاز، یارانه، وضعیت قیمت گذاری و مرجع قیمت گذار ارائه می شود.

علاوه بر این در بخش دوم، علل انتخاب کالا برای لحاظ شدن در بسته حمایتی، نحوه توزیع، کنترل، نظارت و قیمت گذاری هر یک از اقلام بسته حمایتی مشخص می گردد.

در طرح جاری علاوه بر اقلام خوراکی، سایر کالاها و خدمات مصرفی خانوارها مورد توجه قرار گرفته است. بخش قابل توجهی از مخارج خانوارها به مسکن، پوشاک، خدمات بهداشتی و درمانی، حمل و نقل و خدمات عمومی همچون آب و برق اختصاص داده شده است.

در گزارش پژوهشی تحت عنوان "نقش دولت در تأمین عدالت توزیعی" و همچنین در گزارش "جنبه هائی از رفتار مصرفی خانوارها"، اقلام خوراکی و غیرخوراکی اساسی معرفی می شوند. در جداول این دو گزارش سهم اقلام مهم خوراکی در تأمین انرژی و پروتئین فرد شاخص، دهک اول، دهک دوم و دهک دهم مشخص شده است. یافته های مطالعات دلالت بر آن دارد که در سال ۱۳۷۵ هر فرد از دهک اول درآمدی، روزانه ۴۷/ ۲۰۹۶ کالری انرژی دریافت داشته و گندم (مشتمل بر نان) به تنهایی ۶۹ درصد از رقم فوق را تأمین نموده است. همچنین از مجموع انرژی دریافتی دهک اول، ۴/ ۶۵ درصد با مصرف نان، ۹/ ۶ درصد با مصرف روغن نباتی، ۰۵/ ۶ با مصرف قند و شکر، ۳/ ۵ با مصرف برنج (۸۳/ ۴ درصد با مصرف برنج وارداتی)، ۱۹/ ۲ درصد با مصرف گوشت (قرمز و سفید)، ۶۹/ ۱ درصد با مصرف گوشت قرمز و ۰۶/ ۱ درصد با مصرف شیر تأمین شده است. همچنین یافته های پژوهشی دلالت بر آن دارد که ۹/ ۷۴ درصد از پروتئین دریافتی دهک اول شهری با مصرف گندم (مشتمل بر نان) تأمین شده است و در واقع پروتئین دریافتی این دهک منشأ نباتی دارد و از طریق نان که کالایی یارانه ای است تأمین شده است.

از طرف دیگر با مراجعه به سهم کالا در مخارج دهک اول درآمدی، متوجه می شویم که اقلام فوق از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند. برای مثال ۴/۷ درصد از مخارج دهک اول به گوشت،‌۵/۲ درصد به برنج، ۴/۳ درصد به نان، ۹/۴ درصد به شیر و فرآورده های آن و تخم مرغ، ۳/۲ درصد به روغن نباتی، ۷/۱ درصد به قند و شکر اختصاص یافته است. بنابراین اقلام فوق درصد بالایی از مخارج دهک اول را جذب می نمایند و این در حالی است که قیمت اقلامی همچون نان، ‌قند و شکر، روغن نباتی، برنج وارداتی به دلیل پرداخت یارانه بسیار نازل می باشد و در صورت حذف یارانه، قیمت آنها به شدت افزایش می یابد و سهم اقلام یارانه ای فوق از کل مخارج خانوار به شدت بیشتر خواهد شد.

علاوه بر اقلام خوراکی، مسکن، سوخت و انرژی، مخارج بهداشت و درمان، حمل و نقل و ارتباطات بخش قابل توجهی از مخارج خانوارها بویژه دهک اول درآمدی را جذب می نماید. برای مثال ۳۶/۳۱ درصد از مخارج دهک اول مربوط به مسکن، اجاره، آب، سوخت و روشنایی می باشد. حمل و نقل و ارتباطات ۱۸/۱۶ درصد، بهداشت و درمان ۰۶/۳ درصد از مخارج دهک اول را جذب نموده است. با مراجعه به سهم دهک های مختلف درآمدی از اقلام مختلف ملاحظه می شود که دهک های درآمدی اول سهم ناچیز و دهک های پردرآمد سهم قابل توجهی از امکانات را به خود اختصاص داده اند. برای مثال از کل مخارج بهداشت و درمان جامعه شهری تنها ۷/۱ درصد به دهک اول و ۷۹/۴۵ درصد به دهک دهم اختصاص یافته است. همچنین ۵۷/۳ درصد از مخارج جاری حمل و نقل مربوط به دهک اول و ۵۱ درصد به دهک دهم اختصاص یافته است.

افزایش قیمت خدمات بهداشتی و درمانی، مسکن، آب و برق و گاز و حمل و نقل و سایر خدمات عمومی، قشرهای کم درآمد را به شدت متأثر می سازد. مسکن و خدمات عمومی از جمله نیازهای اساسی خانوارها می باشند و با افزایش قیمت خدمات مسکن، خانوارها امکان چندانی برای کاهش برخورداری از خدمات مسکن ندارند و بناچار مصرف سایر اقلام همچون آموزش، بهداشت و لوازم خانگی و غیره را کاهش خواهند داد. مسکن،‌ سوخت، انرژی، حمل و نقل و ارتباطات از جمله اقلامی هستند که با تغییر قیمت آنها، قیمت طیف وسیعی از کالاها و خدمات افزایش خواهد یافت. در واقع افزایش قیمت این کالاها و خدمات نه تنها بطور مستقیم خانوارها و بویژه قشرهای کم درآمد را متأثر می سازد، بلکه بطور غیرمستقیم و با افزایش تبعی قیمت سایر کالاها، قدرت خرید آنها را کاهش می دهد.

یافته های فوق دلالت بر آن دارد که حفظ حداقل معیشت خانوارها مستلزم آن است که دولت در تأمین، توزیع یارانه ای و کنترل قیمت اقلام خوراکی و غیرخوراکی فوق نظارت تام داشته باشد. در ابتدا اشاره شد که حمایت از قشرهای کم درآمد به اشکال مختلف همچون توزیع اقلام اساسی به قیمت نازل و یا کنترل و تثبیت قیمت آنها امکانپذیر است. قیمت گذاری و تحت مقررات قرار دادن صنایع یکی از مقولات حساس اقتصادی است که تنها در مواردی خاص قابل توجیه است و کاربرد بی رویه آن اثرات ضدانگیزشی به همراه خواهد داشت. دولتها با قیمت گذاری و کنترل صنایع درصدد دستیابی به اهداف رفاهی و تخصیصی می باشند، لذا قیمت گذاری و کنترل می باید براساس قواعد و ملاحظات اقتصادی صورت پذیرد. اساساً قیمت گذاری و کنترل صرفاً در مواردی باید اعمال شود که بازار مورد نظر بسیار وسیع باشد تا منافع نظارت و قیمت گذاری بیش از هزینه های اجرایی آن باشد. در مواردی که بقا و ادامه حمایت قشرهای کم درآمد وابسته به مصرف کالا یا کالاهای خاص باشد، کاربرد قیمت گذاری و کنترل قابل توجیه است. در واقع منظور کالاهای کم کشش یا ارزشهای غذایی بالاست. در بازارهایی که مصرف کننده و تولیدکننده (عرصه کننده) بصورت فیزیکی به هم مرتبط می باشند همچون گاز، آب و برق، قیمت گذاری و کنترل قابل توجیه است.

زمینه دیگری که قیمت گذاری و کنترل توجیه پذیر می باشد هنگامی است که بازار بصورت انحصاری در اختیار یک یا چند تولیدکننده (عرضه کننده) قرار دارد و موانع ورود به بازار برای سایرین بسیار مرتفع می شود.

علاوه بر این در مواردی که بازار با شکست مواجه شده و واگذاری امور به بازار، تأمین کننده اصل تساوی هزینه های اجتماعی و فایده اجتماعی نیست، دخالت دولت در امر قیمت گذاری و کنترل امور قابل توجیه است، زیرا در چنین شرایطی کالاها و خدمات کمتر و یا بیشتر از نیاز جامعه تولید می شوند. وجود آثار خارجی مثبت و منفی، انحصار طبیعی از مصادیق مورد فوق می باشند. تولید و توزیع خدمات عمومی (Public utilities) همچون آب، برق، گاز که سهم قابل توجهی در مخارج خانوارها نیز دارند معمولاً به شکل بازده کاهنده نسبت به مقیاس صورت می پذیرد، لذا قیمت گذاری این قبیل خدمات می باید تحت نظارت دولت باشد. توصیه می شود قیمت گذاری آب، برق، گاز و سایر خدمات عمومی با نظارت و مراقبت نهاده های ذیربط و بویژه نظر کارشناسی سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان صورت پذیرد. بخش اول

مطالعات پژوهشی

۱- نقش دولت در تأمین عدالت توزیعی در ایران

بسمه تعالی

نقش دولت در تأمین عدالت توزیعی در ایران

دولت در اقتصاد ایران نقش تعیین کننده ای ایفا نموده و از تصدی امور اقتصادی تا نظارت، کنترل، توزیع امکانات و بویژه ارز و اعتبارات دخالت می کند. صرفنظر از این بحث که آیا دخالت دولت در امور اقتصادی لازم است یا خیر، واقعیت ها موید آن است که در حال حاضر در اقتصاد ایران بخش خصوصی قوی و کارآفرین که بتوان امور را به آن واگذار نمود، وجود ندارد. البته باید به این مساله اعتراف داشت که هنوز نهادهای لازم برای کارکرد بازار فراهم نشده است و این وظیفه دولت است که با سعه صدر زمینه لازم را فراهم نماید.

دخالت دولت در امور اقتصاد محدود به کشور ایران و کشورهای مشابه نبوده، بلکه در اغلب کشورهایی که امور اقتصاد به بازار واگذار شده است شواهد فراوانی از دخالت دولت در اقتصاد یافت می شود. نظریه اقتصاد دلالت بر آن دارد که بازار، کارایی سراسری را تامین می نماید ولی همانطور که اشاره شد مواردی را می توان یافت که کارکرد بازار با شکست مواجه شده و دولت ناچار به دخالت می شود. توضیح مفصل موارد شکست بازار در این مجال نمی گنجد ولی عمده ترین آنها عبارتند از:

الف- تهیه و تدارک کالاهای عمومی

ب- آثار خارجی مثبت و منفی اقتصادی

ج- وجود انحصار طبیعی

د- وجود موانع ورود به بازارها (طبیعی و مصنوعی) و تداوم انحصار در بازارها

در چنین مواردی نظام بازار قادر به تامین کارایی اقتصادی نیست و دخالت یک عامل خارجی همچون دولت اجتناب ناپذیر خواهد بود. علاوه بر این در اکثر کشورها دولتها به دلایل مختلف خود را مجاز به دخالت در اقتصاد می دانند. برای مثال هنگامیکه سطح اشتغال پایین تر از اشتغال کامل است و یا قیمتها و سطح تولید دچار نوسان می باشند، دولتها برای تثبیت امور، دخالت می کنند. علاوه بر این به دلایل ارزشی دولتها خود را موظف به دخالت و نظارت در اقتصاد می دانند تا عدالت در توزیع بین افراد جامعه و یا عدالت در توزیع بین نسلهای مختلف را تامین نمایند.

در یک جمع بندی می توان اظهار داشت که دولتها در اکثر کشورهای جهان از طریق اعمال سیاست های مالی سه کارکرد ویژه دارند. این سه کارکرد و یا به عبارت دیگر این سه وظیفه عبارتند از:

۱- کارکرد تخصیصی

۲- کارکرد تثبیتی

۳- کارکرد توزیعی.

کارکرد تخصیصی، ناظر به آن دسته از تصمیمات و اعمال دولت است که بر مخارج بخش خصوصی تاثیر می گذارد و از طرف دیگر موجب تولید و توزیع کالاهای عمومی همچون آموزش، بهداشت، دفاع ملی و ... می شود. دولت از طریق مخارج خود بر تخصیص منابع اقتصادی برای تولید کالاهای خصوصی و عمومی تاثیر می گذارد.

کارکرد تثبیتی، ناظر به آن دسته از اقدامات و تصمیمات دولت است که بر سطح اشتغال، تولید و سطح عمومی قیمتها تاثیر می گذارد و اقتصاد را از نوسان مصون نگه می دارد.

کارکرد توزیعی، ناظر به آن دسته از اقدامات و تصمیمات دولت است که توزیع درآمد بین افراد جامعه را متاثر می سازد. این اقدامات شامل دریافت مالیات از گروههای پر درآمد و انتقال آن به قشرهای کم درآمد می باشد. البته پرداختهای انتقالی دولت ممکن است بصورت نقدی و یا به شکل تامین کالاهای اساسی با قیمت های ارزان باشد. نباید از نظر دور داشت که دولت از طریق برنامه های تخصیصی می تواند بر توزیع درآمد نیز تاثیر گذارد، برای مثال فراهم نمودن آموزش عمومی و تامین مخارج آن از طریق مالیات، علاوه بر اینکه بر توزیع منابع بین بخش خصوصی و عمومی تاثیر می گذارد، توزیع مجددی از درآمد نیز محسوب می شود.

واقعیت اقتصاد ایران دلالت بر آن دارد که کارکردهای تخصیصی، تثبیتی و توزیعی دولت را نمی توان نادیده انگاشت. هنوز زیربناهای لازم در زمینه انرژی، مخابرات، بهداشت، ارتباطات و حمل و نقل و ... آنچنان قوی نیست که بتوان دولت را از اقدام در چنین مواردی کنار گذارد. از طرف دیگر تجربه تعدیل اقتصادی و پی آمدهای آن موجب شده که دولت به ریسمان تثبیت محکمتر چنگ بزند. واقعیت های ملحوظ در بررسی بودجه خانوار و مضایق موجود و قدرت خرید نازل بخش قابل توجهی از مردم کشور بر استمرار فعالیتها و اقدامات توزیعی دولت صحه می گذارد.

جایگاه اقلام اساسی در سبد مصرفی خانوارها

با مراجعه به جداول ملاحظه می شود قشرهای کم درآمد (دهک اول، دوم و سوم) وابسته به حمایت دولت در زمینه تامین و توزیع کالاهای اساسی می باشند. ارقام موجود در این جداول در واقع تصویری از رفتار مصرفی دهکهای مختلف درآمدی را ترسیم می نمایند.

در جداول ۱ تا ۳ تصویری از عملکرد غذایی و ارزشهای غذایی دریافتی خانوارها برحسب دهکهای مختلف درآمدی در شهر و روستا ارائه شده است. جدول ۴ موید آن است که درصد بالایی از انرژی و پروتئین دریافتی دهکهای درآمدی پایین با مصرف اقلامی چون نان، قند و شکر، روغن نباتی، برنج، گوشت، شیر، پنیر خارجی، شیر پاستوریزه، پنیر ایرانی، گوشت مرغ و خروس و تخم مرغ تامین شده است. سهم اقلام فوق در تامین ارنژی [انرژی] دهکهای درآمدی پایین بیش از ۹۰ درصد می باشد. این اقلام یا در حال حاضر در بسته حمایتی قرار دارند و یا در سالهای نه چندان دور بخشی از سبد حمایتی را تشکیل می دادند.

از طرف دیگر با بررسی سهم این اقلام در مخارج خوراکی و مخارج کل دهکهای مختلف درآمدی در می یابیم، دهکهای درآمدی پایین بخش قابل توجهی از مخارج (درآمد) خود را به این اقلام اختصاص داده اند. برای مثال در سال ۱۳۷۵، از کل مخارج خوراکی دهک اول شهری ۱/۲۱ درصد به گوشت، ۶/۹ درصد به نان، ۲/۵ درصد به برنج خارجی، ۱۴ درصد به شیر و فرآورده های آن و تخم مرغ، ۷/۶ درصد به روغن نباتی، ۸/۴ درصد به قند و شکر اختصاص یافته است. بنابراین ملاحظه می شود دهکهای درآمدی پایین تقریباً تمامی درآمد خود را صرف خرید اقلام فوق نموده و در صورت افزایش قیمت آنها، به شدت دچار کاهش رفاه می شوند. در صورتیکه قدر مطلق کشش قیمتی این اقلام بزرگتر از صفر باشد خانوارها از مصرف این اقلام می کاستند و اگر این کشش بزرگتر از یک باشد میزان مصرف به شدت کاهش می یابد، به هر حال افزایش قیمت این اقلام موجب کاهش مصرف این اقلام و همچنین کاهش قدرت خرید و عدم مصرف سایر اقلام می شود.

بررسی رفتار مصرفی دهکهای مختلف در آمدی در طی زمان دلالت بر آن دارد که نظام حمایتی در طول زمان در تثبیت وضعیت غذایی دهکهای درآمدی پایین نقش اساسی داشته است. هر زمان که به دلیل تنگناهای ارزی – ریالی بسته حمایتی کوچک شده، دریافتی انرژی و پروتئین دهکهای درآمدی نیز به شدت دچار نوسان شده است.

نکات مطرح شده در فوق بر ضرورت اقدام فعالانه دولت در زمینه تامین، توزیع و نظارت بر توزیع کالاهای اساسی تاکید دارد. بطور خلاصه دلایل این امر عبارتند از:

۱- وابستگی شدید دهکهای درآمدی به اقلام اساسی: افزایش قیمت کالاهای اساسی عملکرد تغذیه ای خانوارهای کم درآمد را به شدت متاثر می سازد و سبد مصرفی آنها را از بسیاری از کالاها و خدمات خالی می کند.

۲- نقش محوری ارز در اقتصاد ایران: در حال حاضر بدلیل تنگناها و محدودیت های ارزی قیمت ارز افزایش یافته و از آنجا که نرخ ارز یک نرخ هدایت کننده برای قیمت سایر اقلام می باشد، بنابراین افزایش قیمت کالاهای اساسی در نبود یک نظام حمایتی اجتناب ناپذیر است.

۳- وجود انحصارهای دولتی و شبه دولتی

اقدامات پیشنهادی برای دولت

۱- تامین ارز مورد نیاز برای پاسخگویی به حداقل نیاز مردم به کالاهای اساسی

۲- تهیه و توزیع اقلام اساسی

۳- نظارت بر توزیع اقلام اساسی

۴- قیمت گذاری دولتی در مواردی که بازار انحصاری است و بازار مربوطه سهم قابل توجهی از نیازهای اساسی را تامین نماید. (چه انحصار دولتی و چه انحصار خصوصی). افزایش قیمت کالاهایی که تصدی و توزیع آن به عهده دولت است مسلماً به افزایش قیمت سایر اقلام منتهی خواهد شد. از این رو دولت در صورت کنترل قیمت کالاهای تحت تصدی خود می تواند از موج تورم احتمالی جلوگیری نماید. کنترل قیمت بخش خصوصی نیز مقوله با اهمیتی است که غافل شدن از آن هزینه های سنگینی بر جامعه تحمیل خواهد کرد. بازارهایی که به صورت انحصاری اداره می شوند گرایش به کاهش سطح تولید و افزایش قیمت ها نسبت به وضعیت رقابتی دارند. بر همین اساس است که در بسیاری از کشورهای صنعتی بعضی از صنایع و بازارها تحت کنترل و مقررات می باشند و دولت سطح تولید و بویژه قیمت آنها را تحت نظارت قرار می دهد. از این جمله می توان به صنایع با انحصار طبیعی اشاره نمود. کنترل، نظارت و قیمت گذاری در بازارهایی که به دلایل مصنوعی انحصاری می باشند نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. قیمت گذاری دولتی و هدایت قیمت ها به سمت هزینه نهایی در موارد فوق نه تنها با اهداف تخصیصی و رفاهی سازگار است بلکه موجب عدالت در توزیع نیز خواهد شد.

در مجموع ضمن تاکید بر حفظ بسته حمایتی، شفاف نمودن یارانه ها نیز پیشنهاد می شود. با شفاف شدن یارانه ها اثرات اخلالی اقدامات حمایتی دولت کاهش می یابد. سخن آخر اینکه با ملاحظه ارقام جدول شماره (۷) در می یابیم سهم بالایی از مخارج جامعه برروی کالاهای اساسی مربوط به دهکهای درآمدی بالا و بویژه دهک دهم می باشند. یافته فوق ضرورت هدفمند نمودن توزیع یارانه ها را نمایان می سازد.

-(جدول ۱): عملکرد غذایی دهکهای مختلف درآمدی شهری در سال ۱۳۷۵

شرح

متوسط

۱

۲

۳

۴

۵

۶

۷

۸

۹

۱۰

انرژی(کالری)

۱۱/۲۹۶۰

۴۷/۲۰۹۶

۹۸/۲۳۶۴

۷/۲۵۴۱

۰۰/۳۰۲۸

۷۱/۲۸۲۶

۸۰/۳۰۲۸

۵۶/۴۱۵۵

۷۵/۳۲۶۶

۳۲/۳۴۷۶

۱۷/۳۹۶۷

پروتئین گرم

۴۰/۸۸

۷۴/۶۰

۶۱/۶۸

۴۹/۷۴

۲۳/۸۵

۴۷/۸۶

۴۷/۸۸

۲۲/۹۳

۰۳/۹۸

۹۷/۱۰۵

۰۱/۱۲۳

کلسیم (میلی گرم)

۰۱/۶۹۷

۳۵/۴۴۲

۳۵/۵۰۹

۲۲/۵۵۶

۱۶/۵۹۸

۷۲/۷۸۹

۲۳/۷۱۰

۳۱/۷۲۴

۵۶/۷۸۴

۸۰/۸۴۹

۸۶/۱۰۱۱

آهن (میلی گرم)

۸۶/۴۸

۶۵/۲۸

۳۳/۳۱

۹۶/۳۳

۳۲/۳۷

۳۲/۳۶

۲۹/۳۸

۸۷/۴۰

۴۸/۴۲

۳۶/۴۶

۳۰/۵۳

فسفر (میلی گرم)

۰۳/۶۲۱

۱۵/۲۶۰

۴۸/۳۶۹

۹۳/۴۳۴

۱۱/۴۸۷

۹۳/۵۲۱

۲۴/۶۵۱

۶۲/۶۸۳

۹۴/۷۷۰

۸۹/۹۰۶

۸۲/۱۱۲۸

تیامین

۳۶/۱

۸۶/۰

۰۰/۱

۱۰/۱

۲۱/۱

۲۶/۱

۴۰/۱

۲۳/۱

۶۱/۱

۷۳/۱

۰۷/۲

ریبوفلارین

۲۸/۱

۵۹/۰

۷۴/۰

۸۴/۰

۱۳/۱

۴۰/۱

۲۳/۱

۳۲/۱

۵۱/۱

۷۸/۱

۲۳/۲

نیاسین

۲۷/۱۶

۱۴/۱۰

۶۵/۱۱

۸۲/۱۲

۳۳/۱۵

۸۳/۱۴

۵۳/۱۶

۸۸/۱۶

۰۰/۱۹

۷۳/۲۰

۰۱/۲۵

پتاسیم

۸۸/۱۸۰۳

۸۴/۷۷۳

۲۹/۱۰۷۱

۰۲/۱۲۶۳

۹۷/۱۴۵۱

۵۲/۱۵۸۸

۰۹/۱۸۸۱

۴۰/۲۰۱۱

۵۲/۲۲۵۴

۸۹/۲۵۲۶

۴۵/۳۲۲۸

چربی

۲۹/۶۳

۰۶/۳۳

۵۶/۳۱

۴۸/۳۵

۴۱/۸۵

۹۶/۶۰

۰۸/۵۹

۵۰/۶۴

۷۸/۶۸

۵۶/۷۷

۳۲/۹۶

کربوهیدرات

۵۹/۵۱۶

۰۶/۳۹۳

۱۰/۴۳۵

۰۲/۴۶۶

۶۸/۴۸۰

۰۶/۴۸۴

۲۹/۵۳۶

۹۹/۵۵۱

۶۰/۵۶۵

۴۰/۵۹۰

۳۰/۶۶۲

* مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی – طرح الگوی مصرف

-(جدول ۲): عملکرد غذایی دهکهای مختلف درآمدی روستایی در سال ۱۳۷۵

شرح

متوسط

۱

۲

۳

۴

۵

۶

۷

۸

۹

۱۰

انرژی(کالری)

۸۵/۳۲۹۴

۸۱/۱۵۵۴

۱۷/۲۰۹۰

۷/۲۵۴۱

۳۲/۲۶۰۴

۲۶/۲۹۵۵

۷۳/۳۲۳۷

۵۷/۳۶۰۶

۲۶/۳۸۲۳

۵۶/۴۵۳۶

۸۱/۶۱۶۸

پروتئین گرم

۹۵/۸۹

۵۰/۳۹

۲۷/۵۵

۲۸/۶۸

۸۳/۶۹

۲۰/۷۹

۹۶/۸۷

۵۳/۹۶

۲۳/۱۰۴

۴۹/۱۳۵

۳۴/۱۶۳

کلسیم (میلی گرم)

۸۳/۶۶۲

۰۷/۲۷۰

۳۲/۴۱۹

۵۰/۴۸۲

۹۴/۵۵۳

۵۷/۵۹۱

۷۰/۶۸۷

۰۷/۷۲۸

۵۲/۷۹۸

۴۹/۹۲۰

۳۴/۱۱۸۸

آهن (میلی گرم)

۷۳/۴۲

۴۳/۱۳

۵۳/۱۹

۰۴/۲۳

۹۵/۲۳

۰۲/۲۷

۳۶/۳۱

۰۹/۳۵

۰۷/۳۹

۶۱/۴۷

۸۵/۶۶

فسفر (میلی گرم)

۴۸/۹۴۵

۴۶/۳۰۲

۸۳/۴۴۷

۵۶/۶۳۱

۱۹/۶۶۳

۳۰/۷۸۴

۲۰/۹۰۰

۲۷/۱۰۱۲

۸۴/۱۱۲۴

۵۲/۱۵۰۵

۵۴/۲۰۸۲

تیامین

۴۳/۱

۵۳/۰

۷۸/۰

۰۰/۱

۰۳/۱

۲۲/۱

۳۸/۱

۵۴/۱

۷۲/۱

۱۲/۲

۱۲/۳

ریبوفلارین

۳۲/۱

۴۲/۰

۶۸/۰

۸۸/۰

۰۲/۱

۱۳/۱

۳۱/۱

۴۳/۱

۶۳/۱

۱۸/۲

۷۰/۲

نیاسین

۸۷/۱۵

۵۳/۵

۰۷/۸

۳۸/۱۰

۸۱/۱۰

۷۷/۱۲

۸۰/۱۴

۳۸/۱۶

۶۲/۱۸

۸۴/۲۷

۳۶/۳۳

پتاسیم

۷۲/۱۹۳۴

۷۱/۵۷۸

۴۴/۹۰۹

۹۹/۱۲۳۵

۲۵/۱۳۵۱

۱۱/۱۶۵۰

۶۸/۱۸۲۲

۳۴/۲۰۵۴

۲۲/۲۳۸۷

۳۴/۳۱۸۸

۵۰/۴۱۸۵

چربی

۷۲/۵۶

۶۵/۲۵

۹۰/۳۵

۵۶/۴۰

۲۵/۴۵

۱۳/۴۹

۸۹/۵۴

۷۳/۶۳

۸۰/۶۶

۴۷/۸۳

۳۲/۱۰۵

کربوهیدرات

۹۳/۶۱۳

۰۲/۲۹۶

۵۲/۳۹۲

۰۶/۴۸۲

۳۴/۴۸۰

۰۳/۵۵۰

۹۵/۵۹۸

۷۷/۶۶۲

۴۵/۷۰۷

۹۱/۸۱۱

۹۱/۱۱۵۴

* مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی – طرح الگوی مصرف

-(جدول ۳): عملکرد تغذیه ای دهکهای مختلف درآمدی شهری در سال ۱۳۷۵

شرح

متوسط

دهک اول

دهک دوم

دهک دهم

انرژی دریافتی (کالری)

۱۱/۲۹۶۰

۴۷/۲۰۹۶

۹۸/۲۳۶۴

۱۷/۳۹۶۷

پروتئین (گرم)

۴/۸۸

۷۴/۶۰

۶۱/۶۸

۰۱/۱۲۳

کلسیم (میلی گرم)

۶۹۷

۴۴۲

۵۰۹

۱۰۱۱

آهن (میلی گرم)

۸۶/۳۸

۶۵/۲۸

۳۳/۳۱

۳/۵۳

فسفر (میلی گرم)

۶۲۱

۲۶۰

۳۶۹

۱۱۲۸

تیامین

۳۶/۱

۸۶/۰

۱

۰۷/۲

ریبوفلارین

۲۸/۱

۵۹/۰

۷۴/۰

۲۳/۲

نیاسین

۲۷/۱۶

۱۴/۱۰

۶۵/۱۱

۰۱/۲۵

پتاسیم

۸۸/۱۸۰۳

۸۴/۷۷۳

۲۹/۱۰۷۱

۴۵/۳۲۲۸

چربی

۲۹/۶۳

۰۶/۳۳

۵۶/۴۱

۳۴/۹۶

کربوهیدرات

۵۹/۵۱۶

۰۶/۳۹۴

۱/۴۳۵

۳/۶۲۲

موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی – طرح الگوی مصرف

توضیح: اطلاعات سایر دهکها در دسترس می باشد که درصورت لزوم ارائه خواهد شد.

-(جدول ۴): سهم هر یک از اقلام عمده غذایی

در تامین انرژی و پروتئین دریافتی دهکهای درآمدی شهری در سال ۱۳۷۵

شرح

انرژی

پروتئین

گندم

متوسط

۱۴۹۴ (۱)

۱۱/۲۹۶۰

۰۷/۴۷ (۲)

۴/۸۸

دهک اول

۱۴۴۱

۲۷/۲۰۹۶

۵۳/۴۵

۷۴/۶۰

دهک دوم

۳۹/۱۴۸۴

۹۸/۲۳۶۴

۸۶/۴۶

۶۱/۶۸

دهک دهم

۱۴۳۷

۱۷/۳۹۶۷

۱/۴۵

۰۱/۱۲۳

نان

متوسط

۱۳۳۷

۱۱/۲۹۶۰

۵/۴۳

۴/۸۸

دهک اول

۱۳۷۳

۷/۲۰۹۶

۳۱/۴۳

۷۴/۶۰

دهک دوم

۱۳۸۳

۹۸/۲۳۶۴

۷۳/۴۳

۶۱/۶۸

دهک دهم

۱۳۰۱

۱۷/۳۹۶۷

۹۶/۴۰

۰۱/۱۱۳

قند و شکر

متوسط

۲۵/۲۰۰

۱۱/۲۹۶۰

۰۲/۰

۴/۸۸

دهک اول

۹۳/۱۲۷

۷/۲۰۹۶

۰۲/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۵۶/۱۵۰

۹۸/۲۳۶۴

۰۲/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۰۷/۳۴۹

۱۷/۳۹۶۷

۰۴/۰

۰۱/۱۲۳

روغن نباتی

متوسط

۰۱/۲۱۳

۱۱/۲۹۶۰

۰۹/۰

۴/۸۸

دهک اول

۹۷/۱۴۵

۷/۲۰۹۶

۰۶/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۵۶/۱۷۵

۹۸/۲۳۶۴

۰۷/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۲۲/۲۷۲

۱۷/۳۹۶۷

۱۱/۰

۰۱/۱۲۳

* مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی – طرح الگوی مصرف

(۱) مخرج کسر، کل انرژی دریافتی هر دهک درآمدی است.

(۲) مخرج کسر، کل پروتئین دریافتی هر دهک درآمدی است.

ادامه جدول (۴):

شرح

انرژی

پروتئین

گوشت

(قرمز + سفید)

متوسط

۲۰۱

۱۱/۲۹۶۰

۳۷/۱۲

۴/۸۸

دهک اول

۴۶

۷/۲۰۹۶

۸۷/۲

۷۴/۶۰

دهک دوم

۷۸

۹۸/۲۳۶۴

۷۹/۴

۶۱/۶۸

دهک دهم

۹۵/۳۷۱

۱۷/۳۹۶۷

۲۸

۰۱/۱۲۳

گوشت قرمز

متوسط

۴۷/۱۵۷

۱۱/۲۹۶۰

۰۶/۵

۴/۸۸

دهک اول

۶۴/۳۵

۷/۲۰۹۶

۱۷/۱

۷۴/۶۰

دهک دوم

۱۹/۶۲

۹/۲۳۶۴

۰۴/۲

۶۱/۶۸

دهک دهم

۸۵/۲۵۹

۱۷/۳۹۶۷

۷۱/۹

۰۱/۱۲۳

برنج

(ایرانی + وارداتی)

متوسط

۶/۳۱۸

۱۱/۲۹۶۰

۴/۶

۴/۸۸

دهک اول

۱۱۲

۷/۲۰۹۶

۴۶/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۱۵۳

۹/۲۳۶۴

۹۷/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۸۸/۵۸۹

۱۷/۳۹۶۷

۳۷/۱۳

۰۱/۱۲۳

برنج ایرانی

متوسط

۵۴/۱۵۰

۱۱/۲۹۶۰

۶۱/۳

۴/۸۸

دهک اول

۸۹/۱۰

۷/۲۰۹۶

۲۶/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۷۸/۲۲

۹/۲۳۶۴

۵۵/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۶۷/۴۴۷

۱۷/۳۹۶۷

۷۵/۱۰

۰۱/۱۲۳

برنج وارداتی

متوسط

۱۶۸

۱۱/۲۹۶۰

۷۹/۲

۴/۸۸

دهک اول

۴۴/۱۰۱

۷/۲۰۹۶

۲/۰

۷/۶۰

دهک دوم

۸/۱۳۰

۹/۲۳۶۴

۴/۰

۶/۶۸

دهک دهم

۲/۱۴۲

۱۷/۳۹۶۷

۶/۲

۱۲۳

شیر

متوسط

۲۵/۴۲

۱۱/۲۹۶۰

۵۳/۲

۴/۸۸

دهک اول

۲۸/۲۲

۷/۲۰۹۶

۳۶/۱

۷۴/۶۰

دهک دوم

۷۶/۲۹

۹/۲۳۶۴

۷۷/۱

۶۱/۶۸

دهک دهم

۰۹/۷۰

۱۷/۳۹۶۷

۲۲/۴

۰۱/۱۲۳

پنیر خارجی

متوسط

۷/۲

۱۱/۲۹۶۰

۱۵/۰

۴/۸۸

دهک اول

۰

۷/۲۰۹۶

۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۹/۰

۹/۲۳۶۴

۰۵/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۲۱/۷

۱۷/۳۹۶۷

۰۵/۰

۰۱/۱۲۳

شیر پاستوریزه

متوسط

۸۳/۲۴

۱۱/۲۹۶۰

۵۱/۱

۴/۸۸

دهک اول

۰۶/۹

۷/۲۰۹۶

۵۵/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۳۴/۱۲

۹/۲۳۶۴

۷۵/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۱۰/۵۳

۱۷/۳۹۶۷

۲۲/۳

۰۱/۱۲۳

پنیر ایرانی

متوسط

۹۹/۲۴

۱۱/۲۹۶۰

۵۹/۱

۴/۸۸

دهک اول

۲۵/۶

۷/۲۰۹۶

۴/۰

۷۴/۶۰

دهک دوم

۱۲/۸

۹/۲۳۶۴

۵۲/۰

۶۱/۶۸

دهک دهم

۱۱/۲۳

۱۷/۳۹۶۷

۴۷/۱

۰۱/۱۲۳

گوشت مرغ و خروس و جوجه

متوسط

۵۲/۳۶

۱۱/۲۹۶۰

۰۴/۶

۴/۸۸

دهک اول

۸۲/۷

۷/۲۰۹۶

۲۹/۱

۷۴/۶۰

دهک دوم

۰۴/۱۳

۹/۲۳۶۴

۱۶/۲

۶۱/۶۸

دهک دهم

۱۷/۹۰

۱۷/۳۹۶۷

۹/۲

۰۱/۱۲۳

تخم مرغ

متوسط

۵۶/۳۱

۱۱/۲۹۶۰

۴۹/۲

۴/۸۸

دهک اول

۴/۱۸

۷/۲۰۹۶

۴۵/۱

۷۴/۶۰

دهک دوم

۶۷/۲۳

۹/۲۳۶۴

۸۶/۱

۶۱/۶۸

دهک دهم

۲۲/۴۸

۱۷/۳۹۶۷

۰۴/۲

۰۱/۱۲۳

مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی، طرح الگوی مصرف

جدول ۵): سهم کالا از کل مخارج خوراکی دهک (درصد)

شرح

متوسط

دهک اول

دهک دوم

دهک سوم

دهک دهم

گوشت

۶/۲۵

۱/۲۱

۸/۲۲

۶/۲۳

۲۹/۲۷

گوشت دام

۱/۱۶

۲/۱۳

۹/۱۴

۳/۱۵

۸۳/۱۶

گوشت مرغ و خروس و جوجه

۴۸/۶

۰۳/۴

۵۲/۴

۰۱/۵

۳۱/۷

گوشت ماهی و میگو

۸/۱

۷/۰

۱/۱

۳/۱

۷/۲

آرد و رشته، غلات و نان و فرآورده های آن

۶/۱۹

۴/۲۰

۹/۲۰

۲/۲۰

۶۸/۱۷

گندم + نان *

۹/۴

۵/۱۱

۸/۸

۶/۷

۸۶/۲

نان

۶/۳

۶/۹

۹/۶

۹/۵

۸۴/۱

غلات (شامل برنج)

۳/۱۴

۶/۸

۷/۱۱

۲/۱۲

۵۳/۱۴

برنج ایرانی

۴/۷

۴/۱

۱/۲

۷/۳

۷/۱۰

برنج خارجی

۱/۴

۲/۵

۱/۶

۸/۵

۷۹/۱

برنج آشی

۸/۰

۵/۰

۹/۰

۷/۰

۴۶/۰

شیر و فرآورده های آن + تخم مرغ

۱۱

۱۴

۸/۱۲

۳/۱۲

۹۱/۹

مجموع شیرمصرفی

۱/۲

۹/۲

۶/۲

۴/۲

۹۸/۱

شیر پاستوریزه

۲۳/۱

۰۳/۱

۹۵/۰

۹۶/۰

۹۵/۰

ماست پاستوریزه

۲۷/۰

۲۲/۰

۲۲/۰

۲۴/۰

۳۵/۰

ماست معمولی

۲

۰۶/۳

۷۸/۲

۳۹/۲

۵۵/۱

(۱)* سهم نان و گندم از دهکهای درآمدی چهارم به بعد کمتر از ۵ درصد می باشد.

ادامه جدول (۵)

تخم مرغ

۶/۲

۵/۴

۹/۳

۶/۳

۷۲/۱

پنیر ایرانی

۲/۲

۳/۲

۳/۲

۴/۲

۷۶/۱

پنیر خارجی و پاستوریزه

۳/۰

۲/۰

۲/۰

۳/۰

۳۸/۰

روغنها و چربیها

۴/۴

۹/۶

۲/۶

۶/۵

۵۱/۳

روغنهای نباتی

۲/۴

۷/۶

۱/۶

۳/۵

۲۴/۳

روغن نباتی جامد + مارگارین

۷/۳

۵/۶

۸/۵

۱/۵

۴۲/۲

سبزیها و میوه ها

۶/۱۴

۳/۱۵

۱/۱۵

۲/۱۵

۱۲/۱۴

انواع سیب زمینی

۷۳/۱

۰۱/۳

۴۷/۲

۴۱/۲

۰۶/۱

پیاز

۰۶/۱

۵۱/۱

۳۵/۱

۲۷/۱

۷۷/۰

خشکبار و آجیل

۷۳/۱

۷۶/۰

۸۴/۰

۹۹/۰

۶۳/۲

حبوبات

۸/۱

۱/۲

۲/۲

۳/۲

۳۱/۱

قند و شکر، شیرینی، چای، قهوه و کاکائو

۸/۹

۱۱

۱/۱۰

۱/۱۰

۲۵/۹

قند و شکر

۸/۲

۸/۴

۱/۴

۸/۳

۸۴/۱

چای، قهوه و کاکائو

۰۲/۴

۵۸/۴

۳۲/۴

۴۳/۴

۵۶/۳

انواع چای داخلی و مخلوط

۷/۰

۵/۱

۲/۱

۹/۰

۵۴/۰

قهوه، نسکافه، کاکائو و ترکیبات مشابه

۰

۰

۰

۰

۱۲/۰

دخانیات

۸/۳

۲/۴

۲۵/۴

۶۹/۴

۴۲/۳

مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی، طرح الگوی مصرف

-(جدول ۶): سهم کالا از کل مخارج دهک (درصد)

شرح

متوسط

دهک اول

دهک دوم

دهک سوم

دهک دهم

گوشت

۲/۷

۴/۷

۸/۸

۸/۸

۲/۵

گوشت دام

۵/۴

۶/۴

۷/۵

۷/۵

۲/۳

گوشت مرغ و خروس و جوجه

۸۲/۱

۴۱/۱

۷۴/۱

۸۸/۱

۴/۱

گوشت ماهی و میگو

۵/۰

۳/۰

۴/۰

۵/۰

۵/۰

آرد، رشته، غلات و نان و فرآورده های آن

۵/۵

۱/۷

۸

۶/۷

۴/۳

گندم + نان

۴/۱

۱/۴

۴/۳

۸/۲

۶/۰

نان

۱

۴/۳

۷/۲

۲/۲

۴/۰

غلات (شامل برنج)

۴

۳

۵/۴

۶/۴

۸/۲

برنج ایرانی

۱/۲

۵/۰

۸/۰

۴/۱

۲

برنج خارجی

۲/۱

۸/۱

۴/۲

۲/۲

۳/۰

برنج آشی

۲/۰

۲/۰

۳/۰

۳/۰

۱/۰

شیر و فرآورده های آن + تخم مرغ

۱/۳

۹/۴

۹/۴

۶/۴

۹/۱

مجموع شیرمصرفی

۶/۰

۱

۱

۹/۰

۴/۰

شیر پاستوریزه

۳۵/۰

۳۶/۰

۳۷/۰

۳۶/۰

۳

ماست پاستوریزه

۰۸/۰

۰۸/۰

۰۸/۰

۰۹/۰

۰۷/۰

ماست معمولی

۵۶/۰

۰۷/۱

۰۷/۱

۹/۰

۳/۰

تخم مرغ

۷/۰

۶/۱

۵/۱

۴/۱

۳/۰

پنیر ایرانی

۶/۰

۸/۰

۹/۰

۹/۰

۳/۰

پنیر خارجی و پاستوریزه

۱/۰

۱/۰

۱/۰

۱/۰

۱/۰

روغنها و چربیها

۲/۱

۴/۲

۴/۲

۱/۲

۷/۰

روغنهای نباتی

۲/۱

۳/۲

۳/۲

۳/۲

۶/۰

روغن نباتی جامد + مارگارین

۱

۳/۲

۳/۲

۹/۱

۵/۰

سبزیها و میوه ها

۱/۴

۳/۵

۸/۵

۷/۵

۷/۲

انواع سیب زمینی

۴۹/۰

۰۵/۱

۹۵/۰

۹/۰

۲/۰

پیاز

۳/۰

۵۳/۰

۵۲/۰

۴۸/۰

۱۵/۰

خشکبار و آجیل

۴۹/۰

۲۷/۰

۳۲/۰

۳۷/۰

۵/۰

حبوبات

۵/۰

۷/۰

۹/۰

۹/۰

۲/۰

قند و شکر، شیرینی، چای، قهوه و کاکائو

۷/۲

۹/۳

۹/۳

۸/۳

۸/۱

قند و شکر

۸/۰

۷/۱

۶/۱

۴/۱

۴/۰

چای، قهوه و کاکائو

۱۳/۱

۶/۱

۶۶/۱

۶/۱

۶۸/۰

انواع چای داخلی و مخلوط

۲/۰

۵/۰

۵/۰

۳/۰

۱/۰

قهوه، نسکافه، کاکائو و ترکیبات مشابه

۰

۰

۰

۰

۰

دخانیات

۰۷/۱

۴۶/۱

۶۴/۱

۷۶/۱

۶۵/۰

مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی، طرح الگوی مصرف

ادامه جدول (۷)

شرح

متوسط

دهک اول

دهک دوم

دهک سوم

دهک دهم

پنیر ایرانی

۱۰

۵/۳

۵

۶

۳/۲۱

پنیر خارجی

۱۰

۷/۱

۴/۳

۵

۵/۲۵

کره پاستوریزه

۱۰

۷/۰

۴/۱

۳/۲

۶/۳۱

کره معمولی

۱۰

۲/۲

۲

۶/۴

۸/۱۸

روغن و چربیها

۱۰

۳/۵

۹/۶

۵/۷

۹/۱۷

روغنهای نباتی

۱۰

۳/۵

۷

۵/۷

۲/۱۷

انواع روغنهای جامد + مارگارین

۱۰

۹/۵

۷/۷

۱/۸

۶/۱۴

سبزیها و میوه ها

۱۰

۵/۳

۱/۵

۲/۶

۷/۲۱

حبوبات

۱۰

۹/۳

۹/۵

۶/۷

۹/۱۵

قند و شکر، شیرینی، چای، قهوه و کاکائو

۱۰

۸/۳

۱/۵

۱/۶

۹/۲۱

قند و شکر

۱۰

۸/۵

۲/۷

۲/۸

۸/۱۴

انواع چای داخلی و مخلوط

۱۰

۲/۷

۱/۸

۵/۷

۸/۱۶

قهوه، نسکافه، کاکائو و ترکیبات مشابه

۱۰

۰

۸/۱

۰

۳/۷۲

مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، مدیریت مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی، طرح الگوی مصرف رتبه بندی اقلام خوراکی و غیرخوراکی

در بخش قبل اشاره شد برای تعیین بسته حمایتی نیاز به ملاکهایی می باشد. ملاکهای معرفی شده در این گزارش عبارتند از:

۱- سهم کالا در مخارج دهکهای کم درآمد

۲- سهم دهکهای کم درآمد از مخارج جامعه

۳- سهم کالا در تامین انرژی دهکهای کم درآمد (در مورد اقلام خوراکی)

۴- سهم کالا در تأمین پروتئین دهکهای کم درآمد (در مورد اقلام خوراکی)

۵- کشش درآمدی

هر یک از شاخصهای فوق یک اولویت بندی معین از کالاها و خدمات ارائه می دهد لذا استناد به تک تک این ملاکها راه عملی برای تعیین شایستگی نسبی کالاها و خدمات جهت قرار گرفتن در بسته حمایتی نیست. راه عملی این است که با توجه به برآیند تمامی ملاکهای فوق یک رتبه بندی معقول از کالاها و خدمات ارائه شود. در جدول صفحه بعد رتبه بندی اقلام خوراکی و غیرخوراکی بطور جداگانه ارائه شده است. توضیح اینکه جدول فوق حاوی اقلام کلی و زیر مجموعه های هر یک می باشد برای مثال در ستون اقلام خوراکی هم فرآورده های شیر و هم ماست، پنیر و کره بطور جداگانه ذکر شده است. علت آن است که هر یک از اقلام زیر مجموعه فرآورده های شیر به لحاظ اهمیت غذایی از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشد و لذا بطور جداگانه ذکر شده اند. همانطور که ملاحظه می شود نان، غلات (مثل برنج) روغن های نباتی، شیر و قند و شکر در رأس اقلام خوراکی می باشند. در جدول خوراکی، میوه و سبزیها از رتبه بالایی برخوردار است و علت این امر سهم بالای میوه و سبزیها در مخارج خوراکی و تأمین ارزشهای غذایی است. البته میوه از جمله اقلامی است که قیمت و عرضه آن به بازار واگذار شده است و خانوارها بدون برخورداری از حمایت سهم بالایی از مخارج خود را به آن اختصاص داده اند و لذا نیازی به حمایت یارانه ای و کنترل قیمت برای این کالا نیست.

رتبه بندی اقلام خوراکی و غیرخوراکی در جهت قرار گرفتن در بسته حمایتی

اقلام خوراکی

رتبه

اقلام غیرخوراکی

رتبه

انواع نان

۱

پوشاک

۱

غلات

۲

حمل و نقل و ارتباطات

۲

گوشت

۳

مسکن

۳

میوه و سبزیها

۴

اجاره مسکن

۴

شیر

۵

خدمات شخصی و بهداشت و آرایشی

۵

روغنهای نباتی

۶

هزینه های دارو لوازم طبی

۶

برنج خارجی

۷

کرایه اتوبوس و مینی بوس

۷

قند و شکر

۸

بیمه های درمانی و اجتماعی

۸

شیر معمولی

۹

هزینه های مسافرت و حمل نقل بین شهری

۹

ماست معمولی

۱۰

هزینه تحصیلی و آموزشی و مطالعه

۱۰

تخم مرغ

۱۱

تفریحات و خدمات فرهنگی

۱۱

سیب زمینی

۱۲

مخارج متفرقه

۱۲

فرآورده های شیر

۱۳

حمل و نقل داخل شهری

۱۳

حبوبات

۱۴

کفش بچه گانه

۱۴

گوشت مرغ

۱۵

کفش دخترانه و زنانه

۱۵

چای

۱۶

هزینه آب و سوخت و روشنایی

۱۶

پیاز

۱۷

دخانیات

۱۷

دخانیات

۱۸

کفش

۱۸

برنج ایرانی

۱۹

ویزیت پزشکی، داندان پزشک و ماما

۱۹

روغن حیوانی

۲۰

تفریحات

۲۰

پنیر ایرانی

۲۱

کفش پسرانه و دخترانه

۲۱

شیرخشک

۲۲

پوشاک بچه گانه

۲۲

شیر پاستوریزه

۲۳

پوشاک پسرانه و مردانه

۲۳

ماست پاستوریزه

۲۴

پوشاک دخترانه

۲۴

پنیر خارجی و پاستوریزه

۲۵

بنزین

۲۵

کره پاستوریزه

۲۶

روغن موتور و روغن ترمز واکسازین و گریس و نظایر آن

۲۶

سوخت و نگهداری اتومبیل

۲۷

وسایل طبی شخصی

۲۸

گازوئیل و سایر سوختها

۲۹

هزینه هتل و مسافرخانه و مسافرت

۳۰

کرایه قطار

۳۱

کرایه هواپیما

۳۲

بخش دوم

طرح پیشنهادی

سیاستهای حمایتی دولت در سال ۱۳۷۸

(سبد حمایتی)

کلیات

حفظ کرامت و عزت انسانها از سیاستهای اساسی دولت جمهوری اسلامی ایران است که در راستای اجرای برنامه های توسعه و سازندگی بر محور تأمین و گسترش عدالت اجتماعی و ایجاد امنیت و ثبات اقتصادی و حمایت از اقشار کم درآمد و محروم استوار بوده و دولت خدمتگزار، تدوین برنامه های لازم در جهت تحقق اصول مزبور را در سرلوحه تلاشهای خود قرار داده است.

با عنایت به این مهم که حمایت و تأمین ضروریات معیشتی و حفظ قدرت خرید اقشار کم درآمد جامعه یکی از مهمترین اولویتهای برنامه های اقتصادی ریاست محترم جمهوری است و شرایط اقتصادی سالهای پیشین و افزایش غیرمتعارف بهای کالاها و خدمات مصرفی و مایحتاج عمومی فشار قابل توجهی به دارندگان درآمد ثابت و اقشار کم درآمد و محروم وارد نموده و بعلت عدم توازن در سیاستهای توزیع ثروتها و درآمدها شاهد جلوه های خشن فقر و فقیرتر شدن این گروه می باشیم و رفع فقر بالفعل و دفع فقر بالقوه در طرح ساماندهی اقتصادی کشور نیز مورد تأیید خاص قرار دارد، بنابراین بازنگری در سیاستهای چگونگی تأمین و توزیع و قیمت گذاری و کنترل و نظارت بر قیمتها از مهمترین رسالتهای دولت خدمتگزار در این برهه حساس زمانی است.

از این رو طرح پیشنهادی سیاستهای حمایتی دولت در سال ۱۳۷۸ را بر پایه حفظ قدرت خرید و تأمین نیاز کالاهای اساسی و ضروری اقشار کم درآمد بر مبنای تعیین آن دسته از کالاها و خدماتی که در سبد هزینه خانوار از ضریب اهمیت قابل توجهی برخوردار می باشد بصورت سبد حمایتی کالاها و خدمات پیشنهاد می گردد تا دولت در جهت نیل به تحقق اهداف خود امر تأمین و توزیع و قیمت گذاری و کنترل قیمت این دسته از کالاها را در چارچوب طرح پیشنهادی در دستور کار خویش قرار دهد.

با توجه به اینکه رفتار مصرفی دهکهای مختلف درآمدی حاکی از آن است که نظام حمایتی در طول زمان در ثبات وضعیت تأمین مواد غذایی و کالاهای ضروری دهکهای درآمدی نقش اساسی دارد، کالاها و خدمات ضروری که حدود ۵۰٪ از شاخص کالاها و خدمات مصرفی کشور را تشکیل می دهد با توجه به عواملی از قبیل: سهم و ضرائب اهمیت نسبی کالاها و خدمات در سبد هزینه خانوار و دهکهای پایین درآمدی، حساسیت و حاشیه امنیتی کالاها و خدمات از نقطه نظر جامعه، سهم کالا و یا خدمت از نقطه نظر بهداشتی و تغذیه ای در سبد خانوار، تولید انحصاری کالاها و یا خدمات، برقراری تعادل و تنظیم بازار و جلوگیری از نوسانات فصلی تقاضا، تخصیص ارز یارانه ای توسط دولت جهت تأمین کالاها و خدمات مزبور، توجه به نهاده های تولید و تأمین ارز مورد نیاز آنها، انتخاب گردیده است.

در طرح جاری با توجه به ملاکهای فوق و یافته های پژوهشی، کالاهای منتخب برای لحاظ شدن در سبد حمایتی معرفی می گردند.

کد

دلایل انتخاب کالاها در سبد حمایتی

۱-

کالاهای اساسی مشمول یارانه.

۲-

ضریب اهمیت و سهم کالا در مخارج خانوار، سهم دهک های مختلف درآمدی از مخارج جامعه و نقش کالا در تامین انرژی و پروتئین و امنیت دهک های کم درآمد.

۳-

جلوگیری از نوسانات فصلی و مقطعی و تنظیم بازار.

۴-

انحصاری بودن عرضه – تأثیر در نرخ سایر کالاها.

۵-

اهمیت در تولید کالاهای مشمول طرح (نهاده) و خدمات عمومی.

دامنه حمایت از کالاها و خدمات و کدهای مربوطه

ردیف

گروه کالا - خدمات

کد

دامنه حمایت

تأمین

توزیع

۱

کالاهای اساسی

کالا برگی

۱

- برآورد نیاز

- توزیع با کالابرگ

- تأمین کسری از طریق واردات

- پرداخت یارانه

- تأمین ارز و ریال مورد نیاز

- تعیین قیمت تثبیتی

- گشایش اعتبار و خرید بموقع

- تعیین قیمت تلفیقی (حسب مورد)

- ذخیره احتیاطی

- اطلاع رسانی

- تأمین نهاده های تولید و استفاده از ظرفیتهای خالی

- کنترل و نظارت و بازرسی

۲

کالاهای اساسی

غیرکالا برگی

۲

- برآورد نیاز

- پرداخت مابه التفاوت ریالی

- تأمین کسری نهاده های تولید

- تعیین قیمت تثبیتی

- تأمین کسری از طریق واردات

- تعیین قیمت تعادلی حسب مورد

- تأمین ارز و ریال مورد نیاز برای جبران کسری

- توزیع از طریق شبکه های تعاونی و زنجیره ای

- گشایش اعتبار و خرید بموقع

- توزیع آزاد (شبکه های رسمی مجاز)

- تعیین قیمت تضمینی خرید

- اطلاع رسانی

- ذخیره احتیاطی

- کنترل و نظارت و بازرسی

۳

نهاده های تولید

۳

- برآورد نیاز

- تعیین قیمت تثبیتی

- تأمین کسری از طریق واردات

- تعیین قیمت تعادلی حسب مورد

- تأمین ارز و ریال مورد نیاز

- توزیع از طریق شبکه های تعاونی

- گشایش اعتبار و خرید بموقع

- اطلاع رسانی

- تعیین قیمت تضمینی خرید

- کنترل و نظارت و بازرسی

- ذخیره احتیاطی

۴

کالاهای ضروری

۴

- برآورد نیاز

- تعیین قیمت تثبیتی

- تأمین کسری از طریق واردات

- تعیین قیمت تعادلی حسب مورد

- تأمین ارز و ریال مورد نیاز

- تعیین قیمت آزاد

- گشایش اعتبار و خرید بموقع

- توزیع از طریق شبکه های تعاونی و زنجیره ای

- قیمت تضمینی خرید

- توزیع آزاد (شبکه های رسمی مجاز)

- اطلاع رسانی

- کنترل و نظارت و بازرسی

۵

سوخت، انرژی و خدمات

۵

- ذخیره احتیاطی

- تعیین قیمت تثبیتی

- توزیع آزاد (شبکه های رسمی مجاز)

- قیمت گذاری از طریق کمیسیون های نظارت

- اطلاع رسانی

- کنترل و نظارت و بازرسی

تعاریف و نحوه توزیع کالاها و خدمات سبد حمایتی و کدهای مربوطه

کد

تعاریف و کدهای نحوه توزیع کالا و خدمات

۱-

توزیع در شبکه کالابرگ

۲-

توزیع از طریق شبکه های رسمی (مجاز) با سهمیه بندی- بدون کالا برگ

۳-

توزیع در شبکه های تعاونی و زنجیره ای

۴-

توزیع آزاد (شبکه های رسمی مجاز)

۵-

خدمات عمومی با نرخ مصوب

نظام قیمت گذاری کالاها و خدمات سبد حمایتی و مراجع و شیوه ها

الف: مراجع قانونی قیمت گذاری:

۱- ستاد پشتیبانی برنامه تنظیم بازار.

۲- شورای اقتصاد.

۳- سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان

۴- کمیسیون های نظارت.

۱و۲- در حال حاضر طبقه بندی کالا و خدمات ضروری از نظر اعمال ضوابط قیمت گذاری و کنترل برحسب شرایط کالا در سه گروه صورت گرفته است.

گروه اول: شامل آن دسته از کالاهایی است که از یک یا چند ویژگی زیر برخوردار می باشند و مشمول طرح تنظیم بازار قرار می گیرند.

۱- تخصیص ارز شناور جهت واردات کالا

۲- تخصیص ارز صادراتی سیستم بانکی جهت واردات کالا

۳- اقلام مشمول استفاده از اعتبارات یارانه و کالاهای کالا برگی

۴- تولید انحصاری

۵- نقش اساسی در ساختار اقتصاد کشور و شاخص هزینه خانوار

۶- عدم تعادل در عرضه و تقاضای کالا.

۷- تأثیرپذیری از نوسانات فصلی، مقطعی و افزایش بی رویه قیمت

از مجموعه کالاهایی که برخی از شرایط فوق را دارند، تعیین قیمت آن دسته از کالاهایی که در بودجه یارانه دولت مؤثر است و بطور کل دارای آثار مالی بر بودجه عمومی هستند، در شورای اقتصاد و در سایر موارد در ستاد پشتیبانی برنامه تنظیم بازار تصویب و اعلام می گردد.

گروه دوم: در حال حاضر تعداد محدودی از اقلام را شامل می شود. به لحاظ وجود تعادل نسبی در عرضه و تقاضا، ضرورت دخالت مستقیم دولت در قیمت گذاری آنها که کمتر وجود دارد – واحدهای تولیدی ذیربط با اجرای دستورالعمل سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان نسبت به محاسبه قیمت اقدام نموده و با تأیید وزارتخانه تولیدی مربوطه بعنوان قیمت ارشادی عمل می نمایند.

گروه سوم: مجموعه کالا و خدماتی است که خارج از فهرست گروههای اول و دوم می باشند و در این مورد کلیه واردکنندگان و واحدهای تولیدی و خدماتی ذیربط براساس دستورالعمل و ضوابط مصوب سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان رأساً نسبت به تعیین و اجرای قیمت اقدام می نمایند. صورت عوامل هزینه و قیمت های تعیین شده جهت اطلاع و نظارت کلی به سازمان های حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و بازرسی و نظارت ارسال می گردد.

تعاریف شیوه های قیمت گذاری

۱- قیمت تثبیتی

قیمتی است که براساس ضوابط و اختیار قیمت گذاری مراجع مشروحه بند الف بطور قطعی تعیین و اعلام می گردد و به صورت ثابت در سراسر کشور لازم الاجراست. کالاهای اساسی و حساس و ضروری در این طبقه قرار دارند.

۲- قیمت تضمینی

نرخ پایه خرید محصولات کشاورزی و دامی است که با هدف حمایت از تولیدات داخلی و جلوگیری از ضرر و زیان احتمالی تولیدکنندگان، توسط دولت (شورای اقتصاد) تعیین می گردد.

۳- قیمت تعادلی

صرف نظر از برخی کالاهای اساسی مشمول یارانه که به منظور جبران کسری کالا نسبت به تصویب و اعلام قیمت تعادلی با تصویب شورای اقتصاد اعلام می گردد. در سایر موارد قیمت تعادلی، قیمت هماهنگ شده ای است که با توجه به شرایط عرضه و تقاضا در چارچوب اهداف مشخص بعضاً به صورت حداکثر تعیین و نظارت می شود نظیر سیمان.

۴- قیمت توافقی

در برخی مواقع به لحاظ حمایت از تولیدکنندگان یا مصرف کنندگان اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی ضمن عدم دخالت مستقیم دولت در قیمت گذاری، حفظ قیمت مناسب در بازار از طریق کمیته مشترکی از وزارتخانه های تولیدکننده و مصرف کننده و سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان تعیین و اعلام می گردد که بعنوان قیمت توافقی مورد عمل قرار می گیرد، نظیر مرغ و تخم مرغ و پنبه.

۵- ارشادی

قیمتی است که در چارچوب دستورالعمل های سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، توسط تولیدکنندگان تعیین و با تأیید وزارتخانه ذیربط اجرا می شود.

۶- قیمت آزاد

کالاهایی که در گروه سوم از طبقه بندی طرح تنظیم بازار قرار دارند و توسط مراجع رسمی برای آن قیمتی تعیین نمی شود در چارچوب دستورالعمل سازمان حمایت راساً توسط واحدهای تولیدی نسبت به تعیین و اجرای قیمت اقدام می شود. در این حالت صورت ریز هزینه ها و قیمت های تعیین شده به سازمان حمایت و سازمان بازرسی ارسال می گردد.

امر قیمت گذاری کالا و خدمات به صورت عام اعم از وارداتی و تولید داخلی، براساس اساسنامه قانونی مصوب شورای انقلاب از وظایف سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان تعیین شده که در چارچوب ضوابط مجمع عمومی با تصویب هیأت تعیین و تثبیت قیمتها که نمایندگان مجمع عمومی هستند صورت می گیرد. بدلیل شرایط ویژه اقتصادی در سنوات اخیر بجز کالاهای وارداتی با ارز شناور و صادراتی سیستم بانکی که رأساً در چارچوب ضوابط مصوب توسط سازمان مذکور اعلام قیمت می شود در مورد سایر کالاهای تولیدی و وارداتی که در فهرست گروه اول قرار دارند یا مشمول درآمد یا یارانه می باشند به ترتیب پس از تصویب نهایی ستاد پشتیبانی برنامه تنظیم بازار یا شورای اقتصاد اعلام می گردد.

از جمله در اجرای بند ب ماده ۳۰ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین افزایش نرخ تولیدات و تعرفه خدمات در دستگاهها، مؤسسات و شرکتهای دولتی با بررسی سازمان حمایت و تصویب شورای اقتصاد انجام می شود فهرست شرکتهای دولتی مشمول این بند در بخش ضمائم آمده است.

براساس قانون نظام صنفی، تشخیص اولویت و تعیین قیمت کالا و خدماتی که توسط واحدهای صنفی تولید یا عرضه می گردد بعهده کمیسیون های نظارت محول شده که در کلیه شهرهای کشور تشکیل و اقدام می نمایند.

نظارت و بازرسی

نظارت و بازرسی بر نحوه تأمین، تولید، توزیع، قیمت و ... کالاها و خدمات مشمول سبد حمایتی از اهمیت ویژه ای در موفقیت طرح حمایتی دولت برخوردار است.

در طرح نظارتی – کنترلی ارائه شده کلیه عواملی که میتواند عرضه و یا تقاضای هر یک از اقلام منتخب را در مراحل مختلف تحت تأثیر قرار دهد مورد توجه قرار گرفته است. بدین ترتیب دامنه نظارت و کنترل کالا و خدمات به طور مشخص در ۱۱ شیوه کنترلی مورد توجه قرار گرفته است.

برخی از اقلام بلحاظ ویژگی خاص آن در کلیه مراحل نیاز به کنترلهای ویژه دارد، لکن سایر اقلام با توجه به دلایل انتخاب آن در سبد حمایتی متناسب به نوع تولید، قیمت گذاری و توزیع کنترل خواهد شد انواع نظارت و کنترل سازمان بازرسی به شرح زیر تعریف و کدگذاری میشود.

(۱) نظارت بر کلیه مراحل واردات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی

(۲) نظارت بر کلیه مراحل ورود موقت کالا

(۳) دریافت اطلاعات مربوط به صدور و پیشرفت مراحل مختلف موافقتهای اصولی از آغاز تا مرحله بهره برداری از وزارتخانه های متولی ذیربط.

(۴) نظارت بر کلیه مراحل تأمین مواداولیه تا نقطه تولید.

(۵) نظارت بر تحقق برنامه تولید (کمیت، کیفیت، درجه شناسنامه) با توجه به ظرفیتهای تولید.

(۶) نظارت بر کلیه مراحل قیمت گذاری کالاها و خدمات و اجراء آن.

(۷) نظارت بر توزیع کالا از مرحله موجودی انبار و سردخانه تا مصرف (میزان کالا، شرکتهای پخش، فروشگاههای زنجیره ای، شبکه عمده و خرده فروشی و ...)

(۸) نظارت برکلیه مراحل کالابرگ اهم از چاپ، توزیع، برگشت، امضاء و ...

(۹) نظارت بر مراحل مختلف یارانه (برنامه ریزی، تأمین، تخصیص و مصرف)

(۱۰) نظارت بر کلیه مراحل صادرات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی.

(۱۱) رسیدگی به شکایات واصله.

در جدول پیوست دامنه نظارت بر هر یک از کالاها و خدمات سبد حمایتی به طور جداگانه با توجه به کدهای یازده گانه فوق مشخص گردیده است.

جدول راهنمای کدهای مربوط به (دلایل انتخاب، دامنه حمایت، قیمت گذاری و نحوه نظارت و بازرسی)

محصول نهایی

ردیف

نام کالا

علل انتخاب

دامنه حمایت

قیمت گذاری

نظارت و بازرسی

ملاحظات

تأمین

توزیع

۱

گندم –آرد (نان)

۱

۲

۲

تثبیتی

تعزیرات خاص

۲

برنج وارداتی

۱

۱

۱

تعادلی - تثبیتی

۱، ۶، ۷، ۸ و ۹

۳

روغن نباتی

۱

۱

۱

تعادلی - تثبیتی

۱ الی ۱۱

۴

قند و شکر

۱

۱

۱

تعادلی – تثبیتی

تنظیم بازار

۱ الی ۹ و ۱۱

۵

چای

۱

....

....

تثبیتی

۱، ۵، ۶، ۷، ۹، ۱۰

۶

گوشت قرمز

۱

....

....

تعادلی – تثبیتی

۱، ۴، ۵، ۹، ۱۰، ۱۱

۷

گوشت مرغ

۲

....

....

آزاد

۱، ۴، ۵، ۹، ۱۰، ۱۱

۸

تخم مرغ

۲

....

....

آزاد

۱، ۴، ۵، ۹، ۱۰، ۱۱

۹

شیر و ماست (پاستوریزه)

۱

۲

۲

تثبیتی

۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۱

۱۰

پنیر(پاستوریزه)

۱

۱

۱

۵، ۶، ۷، ۹، ۱۰، ۱۱

۱۱

کره (پاستوریزه)

....

....

....

آزاد - تعادلی

۱، ۵، ۶، ۷، ۱۱

۱۲

حبوبات (عدس)

....

....

....

آزاد – تعادلی

۱، ۵، ۱۰، ۱۱

۱۳

پیاز

....

....

....

تضمینی

۱، ۵، ۱۰، ۱۱

۱۴

سیب زمینی

....

....

....

تضمینی

۱، ۵، ۱۰، ۱۱

۱۵

دخانیات

....

....

....

تثبیتی

۱۱

۱۶

چادر مشکی

....

....

....

آزاد - تعادلی

۱، ۵،‌۱۱

۱۷

روپوش مدارس

....

....

....

آزاد

۱۱

۱۸

یخچال

....

....

....

آزاد

۴، ۵، ۱۰،‌ ۱۱

۱۹

کولرگازی

....

....

....

آزاد

۱، ۴، ۵، ۱۰،‌ ۱۱

۲۰

گازمایع

....

....

....

تثبیتی

۱۱

۲۱

خودرو سواری و وانت

....

....

....

تعاملی

۵، ۶، ۱۱

۲۲

تلویزیون

....

....

....

آزاد

۴، ۵، ۱۰،‌ ۱۱

۲۳

سیلندر گاز

....

....

....

آزاد

۱۱

۲۴

لاستیک

۵

۴

۴

آزاد

۱، ۴، ۵، ۱۰، ۱۱

۲۵

روغن موتور

۵

۴

۲

تثبیتی

۴، ۵، ۶، ۷، ۱۰، ۱۱

۲۶

باطری

۵

۴

۴

تثبیتی

-(بند ب ماده ۳۰)

۵، ۶، ۱۱

۲۷

لوازم یدکی

۵

۲

۲

آزاد

۱، ۱۱

۲۸

داروهای انسانی

۱

۲

۲

تثبیتی

۴، ۵، ۶، ۹، ۱۰، ۱۱

با توجه به مستقل بودن تعزیرات بهداشت و درمان انجام بازرسی منوط به ادغام تعزیرات بهداشت درمان در تعزیرات سایر کالا و خدمات باشد.

۲۹

خدمات درمانی بیمارستان

۲

۵

-

تثبیتی

"

۳۰

خدمات تشخیص پزشکان

۲

۵

-

تثبیتی

"

۳۱

شیرخشک

۱

....

۱

تثبیتی – تعادلی

۱، ۴، ۵، ۶، ۷، ۹، ۱۱

۳۲

پودر شوینده

۲

۲

....

تثبیتی

۱ الی ۱۱

بجز ۸

۳۳

کاغذ چاپ و تحریر

۲

۴

۲

تثبیتی

۱، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۱۰، ۱۱

۳۴

دفترچه تحصیلی

۲

۴

۲

تثبیتی – تعادلی

۵، ۶، ۷، ۱۱

۳۵

کتاب درسی

۲

۴

۲

تثبیتی

۵، ۶، ۱۱

۳۶

مداد و خودکار

۲

۴

۴

تعادلی

۴، ۱۰، ۱۱

۳۷

آب

۲

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۳۸

برق

۲

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۳۹

تلفن

۲

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۰

گاز شهری

۲

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۱

بنزین

۵

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۲

گازوییل

۵

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۳

نفت کوره

۵

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۴

نفت سفید

۲

۵

۵

تثبیتی

۶، ۱۱

۴۵

خدمات ضروری

۵

۵

۵

کمیسیون های نظارت

۱۱

۴۶

خدمات اجاره

-

-

-

آزاد - تثبیتی

-

جدول راهنمای کدهای مربوط به (علل انتخاب، دامنه حمایت، قیمت گذاری و نحوه نظارت و بازرسی)

نهاده های تولید

ردیف

نام کالا

علل انتخاب

دامنه حمایت

قیمت گذاری

نظارت و بازرسی

ملاحظات

تأمین

توزیع

۱

گندم

۵

....

۱

تضمینی

تعزیرات خاص

۲

کیسه گونی P.P

۵

....

۱

آزاد

۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۱۱

با توجه به مستقل بودن تعزیرات گندم، آرد و نان انجام بازرسی منوط به ادغام تعزیرات آن خواهد بود.

۳

خمیر مایه

۵

....

....

آزاد

۱، ۵، ۶، ۷، ۱۱

۴

خدمات آسیابانی

۵

۵

۱

تثبیتی

۶، ۱۱

۵

ورق حلب

۵

....

....

آزاد

۱، ۴، ۱۱

۶

چغندرقند

۵

....

-

تضمینی

۱، ۴،‌ ۱۱

۷

نیشکر

۵

....

-

آزاد

۵، ۶، ۱۱

۸

برگ سبز چای

۵

....

-

تضمینی

۵، ۶، ۹،‌۱۲

۹

خدمات تبدیل برگ سبز چای

۵

۵

-

تثبیتی

۶، ۱۱

۱۰

ذرت وارداتی

۵

....

....

تضمینی

۱، ۶، ۷، ۱۱

۱۱

کنجاله سویا وارداتی

۵

....

....

آزاد

۱، ۶، ۷، ۱۱

۱۲

پودرماهی

۵

۳

۲

آزاد

۱، ۶، ۷، ۱۱

۱۳

خدمات تصفیه و تبدیل شکریه قند

۵

۵

-

تثبیتی

۶، ۱۱

۱۴

جورارمانی

۵

۳

....

آزاد

۱، ۶، ۷، ۱۱

۱۵

سبوس گندم

۵

۳

۴

تثبیتی

۶، ۷، ۱۱

۱۶

شیرخام

۵

۳

-

تضمینی

۶

۱۷

تراکتور کشاورزی

۵

۳

۲

تثبیتی

۱ الی ۱۱

بجز ۷، ۸، ۹

۱۸

کمباین

۵

۳

۲

تثبیتی

۱ الی ۱۱

بجز ۷، ۸، ۹

۱۹

کودشیمیایی

۵

۳

۲

تثبیتی

۱ الی ۱۱

۲۰

سم

۵

....

....

تثبیتی

۱ الی ۱۱

۲۱

بذر

۵

....

....

تثبیتی

۱ الی ۱۱

۲۲

داروهای خاص مکملهای درمانی غذایی

۵

....

....

تثبیتی - آزاد

۱ الی ۱۱

۲۳

آهن آلات مقاطع

۴

....

....

تعادلی

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۲۴

ورق آهن

۵

....

....

تعادلی

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۲۵

لوله آهن

۴

۴

۴

تعادلی

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۲۶

محصولات سسی

۴

۴

۴

تعادلی

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۲۷

محصولات آلومینیومی

۴

۴

۴

تعادلی

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۲۸

سیمان

....

....

....

تعادلی

۳، ۵، ۶ ،۱۰، ۱۱

۲۹

شیشه

....

....

....

آزاد

۵، ۱۱

۳۰

نخ و الیاف

....

....

....

آزاد

۱، ۳، ۴، ۵، ۱۱

۳۱

محصولات پتروشیمی

....

....

....

آزاد

۱، ۵، ۱۰ ،‌۱۱

۳۲

خدمات حمل و نقل بار و مسافر

۵

۵

۵

تعادلی - تثبیتی

۱۱

اقلام کالاها و خدمات مورد حمایت دولت

محصول نهایی

ردیف

نام کالا

ضریب اهمیت نسبی(۱)

میزان واردات (هزار تن)

میزان تولید داخلی (هزار تن)

نیاز کل کشور (هزار تن)

مصرف سرانه (کیلو)

اعتبار مورد نیاز

وضعیت قیمت گذاری

یارانه مورد نیاز (میلیارد ریال)

علل انتخاب (کد)

نحوه توزیع (کد)

دامنه حمایت (کد)

ارزی (میلیون دلار)

ریالی ** (میلیون ریال)

مرجع تصویب

قیمت فعلی (ریال)

نوع قیمت

مبلغ فعلی

مبلغ جبرانی

۱-۱

نان

۳۷/ ۱

---

۹۰۰۰

۹۰۰۰

۱۵۰

۵۷۰ ش

---

ش اقتصاد

....

....

....

....

۱

۲

۲

۲-۱

برنج وارداتی

۸۹/ ۰

۸۰۰

۱۶۰۰

۲۴۰۰

۳۹

۲۶۰ ش

۳۰۰۰۰۰۰

ش اقتصاد

....

....

....

....

۱

۱

۱

۳-۱

روغن نباتی

۷۶/ ۰

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

۱

۱

۱

۴-۱

قند و شکر

۴۵/ ۰

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

۱

۱

۱

۶-۱

گوشت قرمز (۲)

....

۵۰

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

....

۷-۱

گوشت مرغ

....

۵۰

۶۰۰

۶۵۰

۱۰

....

۱۷۰۰۰۰

ستاد

۵۹۰۰

آزاد

---

---

....

....

....

۸-۱

تخم مرغ

....

----

۶۰۰

۶۰۰

۱۰

----

----

ستاد

۳۲۰۰

آزاد

....

....

....

۹-۱

شیر و ماست (پاستوریزه)

۴۷/ ۰

۴۹۰

۱۲

----

----

ش اقتصاد

۶۰۰

آزاد

....

۳۰۷

۱

۲

۲

۱۰-۱

پنیر یارانه ای

....

----

۲۵

۵/ ۱

----

حمایت

۱۱۰۰۰

تثبیتی

---

۲۰۱

۱

۱

۱

۱۱-۱

کره پاستوریزه

۲۱/ ۰

۲۰

۶

۵/ ۰

۴۰ و

۱۱۴

حمایت

آزاد

آزاد – تعادلی

---

۲

۳

۴

۱۲-۱

حبوبات (عدس)

۱/ ۰

۲۰

۸۰

۱۰۰

۵/ ۱

۹ و

----

حمایت

----

آزاد – تعادلی

---

---

۳

۳

۴

۱۳-۱

پیاز

۵۴/ ۰

----

۱۶۵۰

۱۶۵۰

۲۶

----

ش اقتصاد

----

تضمینی

---

---

۳

۴

۴

۱۴-۱

سیب زمینی

۰۹/ ۱

----

۳۰۰۰

۳۰۰۰

۴۷

----

ش اقتصاد

----

"

---

---

۳

۴

۴

* ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتی سیستم بانکی * و: ارز واریز نامه ای

(۱): ارقام مشمول بر مبنای آمارهای موجود در بانک مرکزی منظور شده و برای آگاهی بیشتر از نقش کالاها در سبد مصرفی خانوارها به ضمائم پژوهشی رجوع شود.

(۲): مورد عرضه شرکت پشتیبانی امور دام

** حداقل اعتبار مورد نیاز ریالی براساس جداول گردش نقدیندگی و توجه به دوره گردش کالا طی سال می باشد.

اقلام کالاها و خدمات مورد حمایت دولت

محصول نهایی

ردیف

نام کالا

ضریب اهمیت نسبی

میزان واردات (هزار تن)

میزان تولید داخلی (هزار تن)

نیاز کل کشور (هزار تن)

مصرف سرانه (کیلو)

اعتبار مورد نیاز**

وضعیت قیمت گذاری

یارانه مورد نیاز (میلیارد ریال)

علل انتخاب (کد)

نحوه توزیع (کد)

دامنه حمایت (کد)

ارزی (میلیون دلار)

ریالی (میلیون ریال)

مرجع تصویب

قیمت فعلی (ریال)

نوع قیمت

مبلغ فعلی

مبلغ ....

۱۵-۲

دخانیات

۹۱/ ۱

---

۱۵ میلیارد نخ

۳۵ میلیارد نخ

۲۰ و

شورای اقتصاد

۲۵۰۰ بسته

تثبیتی

---

---

۴

۴

۴

۱۶-۳

چادر مشکی

۴۳/ ۰

۸۰ م متر

۸۰ م متر

۵/ ۵ متر

۱۶۰ و

حمایت

---

آزاد – تعاملی

---

---

۲

۴

۴

۱۷-۳

روپوش مدارس

۵/ ۰

۳۰ م متر

۳ متر

---

---

آزاد

---

---

۲

۴

۴

۱۸- ۴

یخچال

۳۸/ ۰

---

۸۰۰ هزار ع

۸۰۰ هزار ع

۶۰ و

---

۱۲۰۰۰۰۰

آزاد

---

---

۲

۴

۴

۱۹-۴

کولر گازی

---

۵۰ هزار ع

۱۰ هزار ع

۶۰ هزار ع

۲۵ و

---

۲۸۰۰۰۰۰

آزاد

---

---

۲

۴

۴

۲۰- ۴

گاز مایع

۱۳/ ۰

---

۲۰۰۰

۲۰۰۰

---

---

شورای اقتصاد

۱۷۰۰ هر سیلندر

تثبیتی

---

---

۲

۵

۴

۲۵-۵

خودرو سواری و وانت

۰۶/ ۳

۱۸۰ هزار

۱۸۰ هزار ع

---

۴۱۵ و

شورای اقتصاد

۱۲۰ -۳۰ میلیون

تعادلی

---

---

۴

۴

۴

۲۶-۵

خدمات حمل و نقل بار و مسافر

۹۲ /۱

---

---

---

---

---

شورای اقتصاد

---

تعادلی

---

---

۵

۵

۵

۲۱-۴

تلویزیون

۹۷/ ۰

-

۷۵۰۰۰۰ د

۹۰۰۰۰۰ د

-

۵/ ۱۱۰

-

-

-

آزاد

---

---

۳

۴

۴

۲۲-۴

سیلندر گاز

-

۲۰۰۰۰۰۰ ع

-

-

-

-

-

-

آزاد

---

---

۳

۴

۴

* ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتی سیستم بانکی * و: ارز واریز نامه ای م: میلیون ع: عدد یا دستگاه

** حداقل اعتبار مورد نیاز ریالی براساس جداول گردش نقدیندگی و با توجه به دوره گردش کالا طی سال می باشد.

اقلام کالاها و خدمات مورد حمایت دولت

محصول نهایی

ردیف

نام کالا

ضریب اهمیت نسبی

میزان واردات (هزار تن)

میزان تولید داخلی (هزار تن)

نیاز کل کشور (هزار تن)

مصرف سرانه (کیلو)

اعتبار مورد نیاز**

وضعیت قیمت گذاری

یارانه مورد نیاز (میلیارد ریال)

علل انتخاب (کد)

نحوه توزیع (کد)

دامنه حمایت (کد)

ارزی (میلیون دلار)

ریالی (میلیون ریال)

مرجع تصویب

قیمت فعلی (ریال)

نوع قیمت

مبلغ فعلی

مبلغ جبرانی

۲۳-۵

لاستیک

---

۲۰

۱۸۰

۲۰۰

---

۳۲۰ و

---

---

۱۱۰۰۰ک

آزاد

۵

۵

۴

۲۴-۵

روغن موتور

۰۹/ ۰

---

۷۰۰ م لیتر

۷۰۰ م لیتر

---

۵۰ و

---

ش اقتصاد

۱۰۵۰

تثبیتی

۵

۵

۴

۲۵-۵

باطری نیرو

۰۷/ ۰

---

۲/ ۲ م عدد

۲/ ۲ م عدد

---

۰ و

---

ش اقتصاد

۱۰۰۰۰۰

تثبیتی

۵

۵

۴

۲۶- ۵

لوازم یدکی

---

---

---

---

---

۴۰۰ و

---

---

---

آزاد

۵

۵

۴

۲۷-۶

داروهای انسانی

۸۸/ ۰

---

---

---

---

---

---

"

"

تثبیتی

۱

۲

۲

۲۸-۶

خدمات درمانی و بیمارستانی

۷۹/ ۰

---

---

---

---

---

---

"

---

تثبیتی

۲

---

۵

۲۹-۶

خدمات تشخیص پزشکی

---

---

---

---

---

---

---

"

---

تثبیتی

۲

---

۵

۳۰-۶

شیرخشک ***

۲۰/ ۰

۱۵ م قوطی

---

۲۰ م قوطی

---

۲۰ ش

---

ش اقتصاد

۲۷۰ ی

۷۵۰۰ ت

تثبیتی

تعادلی

۱۸

۲۰

۱

۱

۲

۳۱-۷

پودر شوینده

۲۶/ ۰

---

۲۳۰

۲۲۰

۵/ ۳

۹۵ ش

۸۰۰۰۰

ستاد

۲۵۰۰ ک

تثبیتی

---

۷۵

۲

۲

۲

۳۲-۸

کاغذ چاپ و تحریر

۱۱۰

۶۰

۱۷۰

۶/ ۲

۷۷ ص

ستاد

۱۹۵۰ ک

تثبیتی

۲۰

۲

۲

۴

۳۳-۸

دفترچه تحصیلی

۱۳/ ۰

۳۰

۱۰

۴۰

۱/ ۲

۲۳ ش

۲۰۰۰۰

حمایت

---

تعادلی

۲

۲

۴

۳۴-۸

کتاب درسی

۰۹/ ۰

---

---

---

---

---ش

---

کمیسیون خاص

---

۲

۲

۴

۳۵ -۸

مداد

۱۴/ ۰

---

۱/ ۲ م قراص

۱/ ۲ م قراص

---

۳۷۵

تعادلی

۲

۴

۴

۳۶- ۸

خودکار

۴/ ۳۳۶ م - ع

۳۵۰ م - عدد

---

۳۴۰ ع

تعادلی

۲

۴

۴

* ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتی سیستم بانکی * و: ارز واریز نامه ای م: میلیون ت: تعادلی ی: یارانه ای ک: کیلو

** حداقل اعتبار مورد نیاز ریالی براساس جداول گردش نقدیندگی و توجه به دوره گردش کالا طی سال می باشد.

*** یارانه شیرخشک برای ۵/ ۶ میلیون قوطی می باشد.

اقلام کالاها و خدمات مورد حمایت دولت

محصول نهایی

ردیف

نام کالا

ضریب اهمیت نسبی

میزان واردات (هزار تن)

میزان تولید داخلی (هزار تن)

نیاز کل کشور (هزار تن)

مصرف سرانه (کیلو)

اعتبار مورد نیاز

وضعیت قیمت گذاری

یارانه مورد نیاز (میلیارد ریال)

علل انتخاب (کد)

نحوه توزیع (کد)

دامنه حمایت (کد)

ارزی (میلیون دلار)

ریالی** (میلیون ریال)

مرجع تصویب

قیمت فعلی (ریال)

نوع قیمت

مبلغ فعلی

مبلغ جبرانی

۳۷-۹

آب

۲۸/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۲

۵

۵

۳۸-۹

برق

۵۰/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۲

۵

۵

۳۹-۹

تلفن

۵۰/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۲

۵

۵

۴۰-۹

گاز شهری

۱۴/۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۲

۵

۵

۴۱-۱۰

بنزین

۵۲/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۵

۵

۵

۴۲-۱۰

گازوئیل

۲۰/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۵

۵

۵

۴۳-۱۰

نفت کوره

شورای اقتصاد

تثبیتی

۵

۵

۵

۴۴-۱۰

نفت سیاه

۲۸/ ۰

شورای اقتصاد

تثبیتی

۲

۵

۵

۴۵-۱۱

خدمات ضروری صنفی:

کمیسیون نظارت

۰

۵

۵

۵

۴۶-۱۲

خدمات اجاره

۳۸/ ۴

آزاد

*

* براساس قانون نظام صنفی توسط کمیسیونهای نظارت تعیین می گردد.

** حداقل اعتبار مورد نیاز ریالی براساس جداول گردش نقدیندگی و توجه به دوره گردش کالا طی سال می باشد.

اقلام کالاها و خدمات مورد حمایت دولت

نهاده های تولید:

ردیف

نام کالا

میزان واردات (هزار تن)

میزان تولید داخلی (هزار تن)

نیاز کل کشور (هزار تن)

نوع ارز

اعتبار مورد نیاز

وضعیت قیمت گذاری

علل انتخاب (کد)

نحوه توزیع (کد)

دامنه حمایت (کد)

ارزی (میلیون دلار)

ریالی** (میلیون ریال)

مرجع تصویب

قیمت فعلی (ریال)

نوع قیمت

۱

۳۷۰۰

۶۵۰۰

۱۰۲۰۰

شناور

۵۷۰

۳۰۰۰۰۰۰

ش اقتصاد

۶۷۲

تضمینی

۵

۱

۲

۲

---

۷۲۰۰

۷۲۰۰

شناور

---

---

ش اقتصاد

۶۰

تضمینی

۵

۱

۲

۳

---

۲۰۰ م تخته

۲۰۰ م تخته

---

---

-

۵۵۰

آزاد

۵

۱

۳

۴

---

۴

۴

---

---

---

---

آزاد

۵

۴

۳

۵

---

---

---

واریزنامه

۲۵

ش اقتصاد

۲۲۰۰۰ هر تن

تضمینی

۵

---

۵

۶

۵۰

---

۵۰

شناور

۱۰۰

---

---

آزاد

۵

۴

۳

۷

---

۷۰۰۰- ۶۰۰۰

۷۵۰۰

---

---

ش اقتصاد

۱۵۷

تضمینی

۵

---

۳

۸

---

۲۰۰۰

۲۰۰۰

---

---

-

---

آزاد

۵

---

۳

۹

---

۲۹۰

۲۹۰

---

---

ش اقتصاد

۹۵۰ هر کیلو

تضمینی

۵

---

۳

۱۰

---

۷۰

۷۰

---

---

ش اقتصاد

۷۲۰ هر کیلو

تثبیتی

۵

---

۵

۱۱

۱۶۰۰

۱۰۰۰

۲۶۰۰

شناور

۳۰۴

۲۷۵۰۰۰

ش اقتصاد

۵۱۰

تثبیتی

۵

۲

۳

۱۲

۷۰۰

۲۲۰

۹۲۰

شناور

۱۸۲

۱۶۰۰۰۰

ش اقتصاد

۸۱۵

تثبیتی

۵

۲

۳

۱۳

۱۲۰

۱۳۸

۳۵۸

شناور

۹۲

۸۰۰۰۰

ش اقتصاد

۱۸۲۰

تثبیتی

۵

۲

۳

۱۴

---

---

---

---

---

---

---

۲۶۵

تثبیتی

۵

---

۵

۱۵

جو

۲۰۰

۳۷۰۰

....

شناور

....

....

ش اقتصاد

....

....

۵

....

....

۱۶

سبوس گندم

---

۱۵۰۰

۱۵۰۰

---

---

---

ش اقتصاد

....

....

۵

....

....

۱۷

شیرخام یارانه ای

---

۴۵۰۰

....

---

---

---

ش اقتصاد

....

....

۵

---

....

۱۸

تراکتور کشاورزی

---

۵۰۰۰

۵۰۰۰

....

....

....

....

....

....

۵

....

....

۱۹

کمباین

---

۵۰۰

۵۰۰

....

۵

....

....

....

تثبیتی

۵

....

....

۲۰

کود شیمیایی

۷۰۰

۱۶۵۰

....

شناور

....

....

ش اقتصاد

....

تثبیتی

۵

....

....

۲۱

سم

۹/۰

۶۷۳

۱۰

شناور

؟

۴۰۰۰۰

ش اقتصاد

تثبیتی

۵

۲

۳

۲۲

بذر

---

۱۳۰

؟

شناور

---

۱۰۰۰۰

ش اقتصاد

---

تثبیتی

۵

۲

۳

۲۳

داروهای دامی و مکملهای درمانی غذایی

---

---

---

شناور

۱۰۰

۹۰۰۰۰

ستاد

---

آزاد

۵

۴

۲

۲۴

بطری شهر

---

۱۲ م بطری

۱۲ م بطری

---

---

---

ستاد

۳۵۰

توافقی

۵

---

۴

۲۵

ال-ای-بی

(مواد اولیه شوینده ها)

۱۰

۳۸

۴۵

---

---

---

---

---

آزاد

۵

---

۳

۲۶

آهن آلات (مقاطع)

-

۳۵۰۰

۲۵۰۰

۵۰

۲۸۰ و

-

ستاد

۱۳۵۰

تعادلی

۴

۴

۴

۲۷

ورق آهن

-

۲۹۰۰

۲۵۰۰

-

۲۳۰ و

-

ستاد

۱۳۵۰

تعادلی

۵

۴

۴

۲۸

لوله آهنی

-

۵۰

۵۰

-

۵۰ و

-

ستاد

۳۰۰۰

تعادلی

۴

۴

۴

۲۹

محصولات مسی

-

۱۲۰

۸۰

۴۵ و

-

ستاد

تعادلی

۴

۴

۴

۳۰

محصولات آلومینیمی

۱۵

۸۵

۱۰۰

۱۰۰

-

ستاد

تعادلی

۴

۴

۴

۳۱

سیمان

-

۲۳ م تن

۲۰ م تن

۳۰

۵۰ و

-

ش اقتصاد

۱۴۰۰۰ هر تن

تعادلی

۴

۴

۴

۳۲

شیشه

-

۲۷۸

۲۸۰

-

-

-

-

آزاد

۳

۴

۴

۳۳

نخ و الیاف

۳۷

۷۴

-

-

۶/ ۳۸

-

۷۰۰۰

آزاد

۴

۴

۳

۳۴

محصولات پتروشیمی*

۲۰۱

۱۷۴۰

آزاد

۴

۴

۳

م: میلیون ش: شورا

** حداقل اعتبار مورد نیاز ریالی براساس جداول گردش نقدیندگی و با توجه به دوره گردش کالا طی سال می باشد.

* محصولات پتروشیمی به شرح جدول پیوست می باشد.

-فهرست محصولات پتروشیمی مورد حمایت دولت

ردیف

نام محصول

۱

پارازیلین

۲

پی وی سی

۳

سود سوزآور

۴

لاستیک مصنوعی (SBR)

۵

دومتیل هگزانول

۶

اسید فسفریک

۷

اسید استیک

۸

کربنات سدیم سبک

۹

کربنات سدیم سنگین

۱۰

منواتیلن گلیکول (ضد یخ)

۱۱

پلی اتیلن سنگین

۱۲

پلی اتیلن سبک

۱۳

پلی پروپیلن

۱۴

بنزن

۱۵

وینیل استات منومر

۱۶

متانول

۱۷

بی کربنات سدیم (جوش شیرین)

۱۸

دی او پی (DOP)

۱۹

انیدرید فتالیک

۲۰

دی ام تی (DMT)

۲۱

ال ای بی (LAB)

مصارف سرانه کالاها در ایران و سایر کشورها

مصرف سرانه روغن نباتی، برنج، شکر و گندم در ایران و مقایسه آن با قاره های مختلف جهان

واحد: کیلوگرم

نام

روغن نباتی

برنج

شکر

گندم

ایران

۱۴- ۵/ ۱۳

۳۹

۲۹

۱۵۸

جهان

۵/ ۱۵

۴/ ۶۶

۷/ ۲۰

۹۷

آسیا

۹/ ۵

۱۰۲

---

۱/ ۶۷

اروپای غربی

۳۲

---

---

---

خاور نزدیک

۷/ ۱۶

---

---

---

خاور دور

۵/ ۸

---

---

---

آمریکای شمالی

۴۷

---

۶/ ۳۲

۸/ ۷۱

آمریکای لاتین

۸/ ۱۵

---

---

---

کشورهای در حال توسعه

---

۴/ ۸۲

---

---

کشورهای توسعه یافته

---

۱۲۳

---

---

بخش سوم

گروه بندی کالا و خدمات

الف: کالاهای اساسی

ب: کالاهای ضروری و حساس

ج: سایر کالاها و خدمات

الف : کالاهای اساسی

کالاهای اساسی جدول درآمد میزان کالا و ارز مورد نیاز آنها در سبد حمایتی

(سال ۱۳۷۸)

مقدار: هزار تن

ارز: میلیون دلار

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه مصوب در سال ۷۷

گزینه اول

گزینه دوم

گزینه سوم

ملاحظات

مقدار

ارز مورد نیاز

مقدار

ارز مورد نیاز

مقدار

ارز مورد نیاز

بازرگانی

بانک مرکزی

ریاست جمهوری

۱

گندم

ش

۳۰۰۰

۳۵۰۰

۵۳۳

۲

برنج

ش

۵۵۰

۵۵۰

۲۶۶

۳

شکر (خام و سفید)

ش

۹۰۰

۷۵۰

۲۷۳

۴

روغن نباتی خام

ش

۸۰۰

۷۰۰

۴۹۰

۵

دانه روغنی

ش

۳۰۰

۴۰۰

۸۰

۶

مواد اولیه کاغذ تحریر

ش

۱۲

۶۰

۱۲

۷

" " مطبوعات

ش

۲

۳۰

۶

۸

مواد افزودنی و بسته بندی روغن

ش

۸۵

---

۸۰

۹

کاغذ مطبوعات آماده ارشاد

ش

۵/ ۴۲

---

۲۶

۱۰

تحریر آماده

ش

۴۰

۴۰

۲۸

۱۱

کود شیمیایی و اسید فسفوریک و

۰

۳۹۵

---

۳۵۰

۱۲

سموم دفع آفات ساخته شده و بذر

۰

۵۲

---

۴۵

۱۳

مواد اولیه سموم

۰

۳۴

---

۳۰

۱۴

گوشت مرغ

و

---

۳۰

۳۶

۱۵

خوراک دام و طیور و ذرت و سویا

و

---

---

۶۰۰

۱۶

داروهای دام

و

۹۱

---

۶۰

۱۷

تراکتور سنگین و کمباین

ش

۱۲

---

۱۲

۱۸

اتوبوس و قطعات یدکی تولید

ش

۷۸ ورود

---

۷۰

۱۹

مواداولیه پودر شوینده

ش

۱۰۲

---

۱۰۲

۲۰

مواد اولیه لاستیک (تولید)

و

-

---

۱۲۰

---

---

۲۱

قطعات یدکی کارخانجات (شکر)

ش

-

---

۴

---

---

۲۲

مواداولیه مداد و خودکار

و

-

---

۱۰

۲۳

لاستیک راهسازی سنگین

و

-

---

۶

۲۴

داروهای انسانی

ش

ص

۳۳۳

۵۰

۲۵

کاغذ چاپ وارداتی

ص

-

۱۱۰

۷۷

۲۶

گوشت قرمز

ش

۱۰

۲۸

۲۷

تجهیزات پزشکی

ص

۷۰

۲۸

شیرخشک

ش

و

۹

۱۱

۲۹

کاغذ کتب درسی

ش

۴۰

۳۰

لوازم و قطعات و تجهیزات ضروری نیروگاهها

ص

۴۰

-

۷۵

۳۱

مواد و تجهیزات و لوازم صنعت سینمایی کشور

ص

-

۲۱

جمع صفحه اول

۳۰۹۹

جمـــــــــع

۳۹۵۳

۳-۱- شکر: واردات شکر برای بخش صنف و صنعت در مقابل صادرات محصولات خود آزاد است(ارز حاصل از صادرات)

سفید ۲۵۰ واردات شکر خام ۵۰۰ *** ۳-۲- بجای شکر بخش تنظیم بازار تعداد ۴ قطعه کالابرگ قند و شکر با قیمت تعادلی بمنظور حمایت از خانوار اعلام گردد.

۴-۱- روغن: واردات روغن خام توسط صادرکنندگان بعنوان مواداولیه محصولات خود مجاز خواهد بود.(ارز حاصل از صادرات)

۹-۱- مواداولیه کاغذ مطبوعات با فرض تولید ۳۰۰۰۰ تن، داخله (کاغذ مازندران)

۲-۱- پیشنهاد جلسه برای توزیع اضافی یک کالا برگ تعادلی برنج برای خانوار اضافه بر ارقام پیش بینی در جدول است که در این صورت مقادیر پیشنهادی ۱۸۰ هزار تن واردات افزایش خواهد یافت.

جدول نحوه قیمت گذاری و کنترل و نظارت کالا و خدمات گروه اول (کالاهای اساسی)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

نحوه کنترل و نظارت

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱

گندم

شناور

*

-

-

-

آرد و نان بعنوان مشتقات گندم مشمول تعزیرات خاص میباشد

۲

برنج وارداتی

"

*

-

*

-

مشمول ضوابط کدهای ۱-۶-۷-۸-۹

۳

شکر

"

*

-

*

-

مشمول ضوابط کدهای ۱ الی ۹و۱۱

۴

روغن نباتی

"

*

-

*

-

مشمول ضوابط ۱ الی ۱۱

۵

دانه های روغنی

"

-

-

-

-

" " ۱-۴-۵و۱۱

۶

مواداولیه کاغذ چاپ و تحریر

"

-

-

-

-

" ‌ " " " "

۷

مواداولیه کاغذ مطبوعات

"

-

-

-

-

" ‌ " " " "

۸

مواد افزودنی و بسته بندی روغن نباتی

واریزنامه ای

-

-

-

-

" ‌ " " " "

۹

کاغذ آماده مطبوعات – فیلم و غیره ...

شناور

*

-

-

-

" " ۱-۴-۵ و۱۱

۱۰

کاغذ تحریر آماده

"

*

-

-

-

" " ۵-۶-۷ و ۱۱

۱۱

کاغذ چاپ

صادراتی

*

-

-

-

" " ۱-۳-۴-۵-۶-۷-۱۰-۱۱

۱۲

کود شیمیائی – اسید سولفوریک و ...

شناور

*

-

-

-

" " ۱ الی ۱۱

۱۳

سموم دفع آفات و بذر آماده

"

*

-

-

-

" ‌" " " "

۱۴

مواد اولیه سموم

"

-

-

-

-

" " ۱-۴-۵ و۱۱

۱۵

گوشت مرغ وارداتی (۱)

واریزنامه ای

*

-

*

" " ۱-۴-۵-۹-۱۰-۱۱

۱۶

خوراک دام و طیور

"

-

-

-

*

" " ۱-۶-۷-۱۱

۱۷

داروهای دامی

"

*

-

-

*

" " ۱ الی ۱۱

توضیح ۱: گوشت مرغ وارداتی از طرف ارگانهای وابسته به دولت قیمت گذاری میشود ولی اگر توسط سایر بخشها و بصورت واریزنامه ای وارد گردد مشمول قیمت گذاری نخواهد بود.

جدول شماره (۱): مبالغ ریالی یارانه و ارز مورد نیاز کالاهای اساسی در سال ۱۳۷۸

اعتبارات ریالی: میلیارد ریال

مقادیر: هزار تن

ارز: میلیون دلار

ردیف

شرح (نام کالا و خدمات)

یارانه مصوب در سال ۱۳۷۷

برآورد اعتبارات ریالی مورد نیاز سال ۱۳۷۸

درصد تغییرات

مبنای برآورد سال ۱۳۷۸

مقدار

ارز

۱

گندم

۵۱۲۰

۵۴۴۵

۳/ ۶

۳۷۰۰

۵۷۰

۲

برنج

۲۰۲

۴۹/ ۲۱۲

۱/ ۶

۲۹۸

۱۳۴

۳

روغن*

۲۰۱

۲۰۵

۹/ ۱

۴۲۵

۲۸۴

۴

قند و شکر **

۱۳۰

۸۸

۳۲-

۱۱۰۰

۴۵۰

۵

شیر

۵/ ۲۷۸

۳۰۷

۲/ ۱۰

۳۹۰

-

۶

پنیر

-

۲۰۱

-

۲۵

-

۷

گوشت ****

۱۱۵

۲۵/ ۱۱۹

۷/ ۳

۲۸

۷۸

۸

چای

۳۰

۳۰

-

-

-

۹

واکسن و سموم دامی

۱۰

۱۲

۲۰

-

-

۱۰

سم و بذر

۵۵

۵۵

-

-

۴۷

۱۱

خسارت محصولات کشاورزی و دامی

-

-

-

-

-

۱۲

بیمه محصولات کشاورزی

۵/ ۱۰

۵/ ۱۳

۴/ ۱۷

-

-

۱۳

زیان محصولات کشاورزی

-

-

-

-

-

۱۴

هزینه حمل کالاهای کالابرگی روستایی

۵/ ۱۰

۵۰/ ۱۲

۱۹

-

-

۱۵

هزینه حمل کالاهای کالابرگی عشایری

۵/ ۱

۲

۳۳

-

-

۱۶

تعزیرات حکومتی گندم و آرد وزارت کشور

۵/ ۱۰

۵/ ۱۲

۱۹

-

-

۱۷

تعزیرات حکومتی گندم و آرد استان تهران

۲

۵/ ۲

۲۵

-

-

۱۸

ذخیره (طرح سبد حمایتی***)

۵/ ۲۲

۲۶/ ۲۸۰

۱۱۴۵

-

-

۱۹

کود شیمیایی

۷/ ۵۴۸

۷/ ۵۴۸

-

-

۳۱۴

جمع کل

۷/ ۶۷۴۸

۷/ ۷۵۴۸

۸/ ۱۱

-

۱۸۷۷

* ارز مورد نیاز بابت مواد بسته بندی و جنبی جمعاً حدود ۲۸ میلیون دلار می باشد.

** کاهش یارانه شکر به دلیل عرضه تعادلی و تنظیم بازار می باشد.

*** در سال ۱۳۷۷ در جداول یارانه مصوب نیز ذخیره یارانه منظور گردیده است.

- تفاوت هر یک از مقادیر برنج و روغن تا سقف ۸۰۰ هزار تن در جدول فوق در طرح سبد حمایتی با نرخ ارز شناور به قیمت تعادلی عرضه می شود.

**** رقم ۷۸ میلیون دلار برای واردات گوشت قرمز جهت توزیع در سیستم سهمیه بندی می باشد.

ب : کالاهای ضروی و حساس

صفحه۱: جدول کالاهای گروه دوم (ضروری و حساس) ارزش: میلیون دلار

سبد حمایتی مقدار: تن/عدد

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب میلیون دلار

عملکرد میلیون دلار

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز میلیون دلار

پیش بینی تولید واردات

۱

حبوبات (عدس)

واریزنامه ای

-

-

-

-

۹

۸۰هـ ، ت

۲۰ هـ ، ت

ارز مورد نیاز برای ورود ۲۰ هزار تن عدس میباشد

۲

چادر مشکی

۰

-

-

-

-

۵/ ۴۲

۵م ، م

۴۰ م، م

از ارز مزبور ۵/ ۲ میلیون دلار برای تولید داخلی است

۳

یخچال

۰

-

-

۱۱۵۰هـ،د

۹۷۰هـ،د

۵۸

۸۰۰هـ،د

-

۴

تلویزیون

۰

-

-

۱۲۰۰هـ،د

-

۵/ ۱۱۰

۷۵۰هـ،د

-

۵

کولرگازی

۰

-

-

-

-

۴/ ۲۰

۱۴هـ،د

۵۰هـ،د

مبلغ ۴/ ۲ میلیون دلار مربوط به تولید می باشد

۶

سیلندرگاز

۰

-

-

-

-

۵۵/ ۰

۳۰۰هـ،د

-

۷

روغن موتور

۰

-

-

-

-

۵۰

۷۰۰م،ل

-

۸

باطری خودرو

۰

-

-

۲۵۰۰هـ،د

۲۲۰۰هـ،د

۹

۳۰۰۰هـ،د

-

۹

لوازم یدکی (خودرو، لوازم خانگی و ماشین آلات اداری)

۰

-

-

-

-

۴۰۰

-

۱۰

خمیر مایه و بهبود دهنده ها

واریزنامه ای

-

-

-

-

۵

-

-

توضیح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: میلیون متر م.ل: میلیون لیتر

صفحه۲: جدول کالاهای گروه دوم (ضروری و حساس) ارزش: میلیون دلار

سبد حمایتی مقدار: تن/عدد

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب میلیون دلار

عملکرد میلیون دلار

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز میلیون دلار

پیش بینی تولید واردات

۱۱

محصولات مسی

۰

۶۵

-

-

-

۲۰

۱۲۰هـ،ت

-

۱۲

محصولات آلومینیومی

۰

۱۱۰

۵۱

-

-

۸۴

۱۱۰هـ،ت(۲)

-

۱۳

نخ و الیاف

واریز نامه ای

-

-

۸۴ هـ، ت

۷۴ هـ، ت

۶/ ۳۸

۷۴هـ،ت

۳۷هـ،ت

۱۴

خودرو (ونت و مینی بوس)

واریز نامه ای

-

-

۶/ ۳۰هـ، د

۲/ ۱۸ هـ، د

۵/ ۶۲

۸/ ۳۷ هـ، د

-

از پیش بینی نیاز ارزی ۱/ ۱۸ میلیون دلار برای تولید ۳۴۰۰ دستگاه مینی بوس می باشد

۱۵

خودرو سواری

۰

-

-

۱۶۰هـ، د

۱۰۵هـ، د

۳۷۶

۲۱۱هـ،د

-

۱۶

محصولات پتروشیمی

---

-

-

-

-

-

۱۷۴۰هـ،ت

۲۰۱هـ،ت

نیاز ارزی توسط شرکت سهامی پتروشیمی ایران تأمین میشود

۱۷

دخانیات

۰

-

-

۵/ ۱۳ م، ن

۷/ ۱۱ م، ن

۳۴

۵/ ۱۳ م، ن

--

توضیح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: میلیون متر م.ل: میلیون لیتر

۱) از این مقدار ۸۰ هزار تن مصرف داخلی و ۳۰ هزار تن صادرات بارزش ۳۹ میلیون دلار خواهد بود.

صفحه۳: جدول کالاهای گروه دوم (ضروری و حساس) ارزش: میلیون دلار

سبد حمایتی مقدار: تن/عدد

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب میلیون دلار

عملکرد میلیون دلار

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز میلیون دلار

پیش بینی تولید واردات

۱۸

آهن آلات:

مقاطع ساختمانی

ورق

لوله

واریز نامه ای

۰

۰

-

-

-

-

-

-

۲۸۲۵هـ،ت

۲۶۹۴هـ، ت

۳۴هـ،ت

(۱)

۲۴۷۴هـ، ت

۱۵۵۱ هـ،ت

۲۲هـ،ت

۲۸۰

۲۳۰

۵۰

(۲)

۳۵۰۰هـ، ت

۲۹۰۰هـ،ت

۵۰هـ،ت

۱۹

بطری شیر

---

-

-

-

-

۲۴/ ۰

۱۲ م بطری

-

۲۰

کیسه گونی (پروپیلین)

---

-

-

-

-

-

۲۰۰ م، ت

۲۱

سیمان

واریز نامه ای

۲۳ م، ت

۲۰

۵۰

۲۳ م، ت

-

۲۲

شیشه

۰

-

۲۰

۲۷۸هـ، ت

-

۲۳

کره خوراکی

۰

-

-

۵

۵

---

۲۰

۵

۱۰

۲۴

چای

۰

۳۰

-

۶۵

-

۲۵

۶۵

۱۰

توضیح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: میلیون متر م.ت: میلیون تخته

۱) آمار مربوط به تولید ده ماهه اول سال ۱۳۷۷ میباشد.

۲) برای سال ۷۸ صادرات محصولات فولادی حسب نظر ستاد تنظیم بازار ۵/ ۱ میلیون تن منظور گردیده است.(حدود ۳۷۵ میلیون دلار ارز آوری خواهد داشت.)

صفحه:۱ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه دوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱

حبوبات(عدس) (۱)

واریزنامه ای

-

-

*

*

۲

چادر مشکی (۱)

۰

-

-

*

*

۳

یخچال

۰

-

-

-

*

۴

تلویزیون

۰

-

-

-

*

۵

کولرگازی

۰

-

-

-

*

۶

سیلندرگاز

۰

-

-

-

*

۷

روغن موتور

۰

*

-

-

-

۸

باطری خودرو (۲)

۰

*

-

-

-

۹

لوازم یدکی (خودرو، لوازم خانگی، ماشین آلات)

۰

-

-

-

*

۱۰

خمیرمایه و بهبود دهنده ها

واریز نامه

-

-

-

*

توضیح:

۱- در صورتیکه توسط سازمانهای دولتی وارد شود مشمول قیمت گذاری تعادلی و در سایر موارد آزاد خواهد بود.

۲- در اجرای بند ب ماده ۳۰ قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمایت قیمت گذاری میشود.

صفحه:۲ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه دوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱۱

محصولات مسی

۰

-

-

*

-

۱۲

محصولات آلومینیومی

۰

-

-

*

-

۱۳

نخ و الیاف

۰

-

-

-

*

۱۴

خودرو (وانت و مینی بوس)

۰

-

-

*

-

۱۵

خودرو سواری

۰

-

-

*

-

۱۶

محصولات پتروشیمی

۰

-

-

-

*

۱۷

آهن آلات:

مقاطع ساختمانی

ورق

لوله

۰

واریزنامه ای

۰

۰

-

-

-

-

-

-

-

-

-

*

*

*

-

-

-

-

صفحه:۳ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه دوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱۷

دخانیات

واریزنامه ای

*

-

-

-

۱۸

بطری شیر

-

-

-

*

۱۹

کیسه گونی (پروپیلن)

۰

-

-

-

*

۲۰

سیمان

۰

-

-

*

-

۲۱

شیشه

۰

-

-

-

*

۲۲

کره خوراکی (۱)

۰

-

-

*

*

۲۳

چای (۱)

۰

-

-

-

*

توضیح:

۱) در صورتیکه توسط واحدهای دولتی وارد شود مشمول قیمت گذاری است.

ج : سایر کالاها و خدمات

کالاها و خدمات عمومی

صفحه۱: جدول کالاهای گروه سوم (سایر کالاها و خدمات)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب

عملکرد

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز

پیش بینی تولید واردات

۱

شیر و ماست پاستوریزه

-

-

-

-

-

-

۲

پنیر یارانه ای

-

-

-

-

-

-

۳

پیاز

-

-

-

۱۶۵۰هـ،ت

۱۶۵۰

-

۱۶۵۰هـ،ت

-

پیش بینی و خرید جهت ذخیره سازی برای تبدیل بازار در مواقع ضروری لازم است

۴

سیب زمینی

-

-

-

۳۰۰۰هـ،ت

۳۰۰۰

-

۳۰۰۰هـ،ت

-

پیش بینی و خرید جهت ذخیره سازی برای تبدیل بازار در مواقع ضروری لازم است.

۵

پارچه روپوش مدارس

-

-

-

-

-

-

۳۰م، م

-

۶

گاز مایع

-

-

-

-

-

-

۲۰۰۰هـ، ت

-

۷

چغندر قند

-

-

-

۵۰۰۰م، ت

-

-

۶تا۷ م، ت

-

۸

نیشکر

-

-

-

۲ م، ت

-

-

۲م، ت

-

توضیح: م، ت: میلیون تن – هـ، ت: هزار تن – م.م: میلیون متر

صفحه۲: جدول کالاهای گروه سوم (سایر کالاها و خدمات)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب

عملکرد

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز

پیش بینی تولید واردات

۹

برگ سبز چای

-

-

-

-

۲۷۰هـ،ت

-

۲۹۰هـ،ت

۱۰

مواداولیه داخلی شوینده ها

-

-

-

-

-

-

۳۸هـ،ت

۱۰هـ،ت

۱۱

آب

-

-

-

-

-

-

-

طبق قوانین و مقررات

۱۲

برق

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۳

تلفن

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۴

گازشهری

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۵

بنزین

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۶

گازوئیل

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۷

نفت سفید

-

-

-

-

-

-

-

"

۱۸

نفت کوره

-

-

-

-

-

-

-

"

توضیح: م،ت: میلیون تن هـ،ت: هزار تن - م،م: میلیون متر

صفحه۳: جدول کالاهای گروه سوم (سایر کالاها و خدمات)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

سهمیه ارزی سال ۷۷

برنامه تولید سال ۷۷

پیشنهاد سال ۷۸

ملاحضات

مصوب

عملکرد

برنامه

عملکرد

ارزش مورد نیاز

پیش بینی تولید واردات

۱۹

خدمات حمل نقل بار و مسافر

-

-

-

-

-

-

-

طبق قوانین و مقررات

۲۰

خدمات درمانی و بیمارستانی

-

-

-

-

-

-

-

"

۲۱

خدمات تشخیص پزشکی

-

-

-

-

-

-

-

"

۲۲

خدمات تصفیه و تبدیل شکر به قند

-

-

-

-

-

-

-

"

۲۳

خدمات آسیابانی

واریز نامه ای

-

-

-

-

۲۵

-

"

۲۴

خدمات تبدیل برگ سبزچای

-

-

-

-

-

-

-

"

۲۵

خدمات اجاره

-

-

-

-

-

-

-

"

۲۶

خدمات صنفی

-

-

-

-

-

-

-

"

توضیح: م،ت: میلیون تن هـ،ت: هزار تن - م،م: میلیون متر

صفحه:۱ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه سوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱

-

-

-

-

*

۲

-

*

-

-

-

۳

-

-

-

-

*

۴

-

-

-

-

*

۵

-

-

-

-

*

۶

-

*

-

-

-

۷

-

-

-

-

-

۸

-

-

-

-

-

توضیح:

۱) محصول واحدهای دولتی در اجرای بند پ ماده ۳۰ قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمایت قیمت گذاری میشود.

۲) خرید به نرخ تضمینی انجام میشود.

صفحه:۲ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه سوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۹

برگ سبز چای (۱)

-

-

-

-

-

۱۰

مواداولیه داخلی شوینده ها

واریزنامه ای

-

-

-

*

۱۱

آب

-

*

-

-

-

۱۲

برق

-

*

-

-

-

۱۳

تلفن

-

*

-

-

-

۱۴

گازشهری

-

*

-

-

-

۱۵

بنزین

-

*

-

-

-

۱۶

گازوئیل

-

*

-

-

-

۱۷

نفت سفید

-

*

-

-

-

۱۸

نفت کوره

-

*

-

-

-

توضیح:

۱) خرید به نرخ تضمینی انجام میشود.

صفحه:۳ جدول نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات گروه سوم (ضروری و حساس)

سبد حمایتی

ردیف

نام کالا

نوع ارز

نوع قیمت گذاری

ملاحظات

تثبیتی

ارشادی

تعادلی

آزاد

۱۹

خدمات حمل و نقل بار مسافر

-

*

-

*

-

۲۰

خدمات درمانی و بیمارستانی (۱)

-

*

-

-

-

۲۱

خدمات تشخیص پزشکی

-

*

-

-

-

۲۲

خدمات تصفیه و تبدیل شکر

-

*

-

-

-

۲۳

خدمات آسیابانی

-

*

-

-

-

۲۴

خدمات تبدیل برگ سبزچای

-

*

-

-

-

۲۵

خدمات اجاره

-

*

-

-

*

۲۶

خدمات صنفی ضروری

-

*

-

-

-

توضیح:

۱) محصول واحدهای دولتی در اجرای بند پ ماده ۳۰ قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمایت قیمت گذاری میشود.

بخش چهارم

جمع بندی نیازهای ارزی به تفکیک

-بخش چهارم

جمع بندی نیازهای ارزی به تفکیک

۱) جدول نیاز ارزی براساس گروه کالائی

۲) جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاهها

۳) جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاه ها و نوع ارز

-جدول نیاز ارزی به تفکیک گروه کالایی

((سال۱۳۷۸)) واحد: میلیون دلار

ردیف

گروه کالا

نوع ارز

-جدول ارز مورد نیاز

ملاحظات

شناور

صادراتی سیستم بانکی

واریزنامه ای

در مقابل صادرات (واریز نامه ای)

بدون انتقال ارز

۱

کالاهای اساسی

۲۸۱۷

۲۹۳

۸۴۳

---

---

۳۹۵۳

۲

کالاهای حساس و ضروری

۰

۰

۲۹/ ۱۹۹۵

---

---

۲۹/ ۱۹۹۵

۳

سایر کالاها و خدمات

---

---

۲۵

۲۵

جمع کل:

۲۸۱۷

۲۹۳

۲۹/ ۲۸۶۳

۲۹/ ۵۹۷۳

-جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاهها

((سال ۱۳۷۸)) واحد: میلیون دلار

ردیف

نام دستگاه

نوع ارز

جمع ارز مورد نیاز

شناور

صادراتی سیستم بانکی

واریزنامه ای

در مقابل صادرات (واریز نامه ای)

بدون انتقال ارز

۱

وزارت بازرگانی

۱۵۹۰

۷۷

۵۳۴

---

---

۲۲۰۱

۲

وزارت صنایع

۳۹۶

---

۲۹/ ۹۶۹

---

---

۲۹/ ۱۳۶۵

۳

وزارت جهاد سازندگی

۲۸

---

۶۶۰

---

---

۶۸۸

۴

وزارت کشاورزی

۳۹۵

---

۲۵

---

---

۴۲۰

۵

وزارت معادن و فلزات

---

---

۶۶۴

---

---

۶۶۴

۶

وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی

۳۴۲

۱۲۰

۱۱

---

---

۴۷۳

۷

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

۲۶

۲۱

---

---

---

۴۷

۸

وزارت نفت – پتروشیمی

---

---

---

---

---

---

۹

وزارت آموزش و پرورش

۴۰

---

---

---

۴۰

۱۰

وزارت نیرو

---

۷۵

---

---

---

۷۵

جمع کل

۲۸۱۷

۲۹۳

۲۹/ ۲۸۶۳

---

---

۲۹/ ۵۹۷۳

--جدول نیاز ارزی به تفکیک دستگاهها و نوع ارز

((سال ۱۳۷۸)) واحد: میلیون دلار

نام دستگاه

کالاهای اساسی

کالاهای ضروری حساس

سایر کالاها و خدمات

جمع کل

شناور

صادراتی

واریز نامه ای

جمع

شناور

صادراتی

واریز نامه ای

جمع

شناور

صادراتی

واریز نامه ای

جمع

بازرگانی

۱۵۹۰

۷۷

۴۲

۱۷۰۹

---

---

۵۱۷

۵۱۷

---

---

---

---

۲۲۲۶

صنایع

۳۹۶

---

۱۳۰

۵۲۶

---

---

۲۹/۸۱۴

۲۹/۸۱۴

---

---

۲۵

۲۵

۲۹/ ۱۳۶۵

جهاد سازندگی

۲۸

---

۶۶۰

۶۸۸

---

---

---

---

---

---

---

---

۶۸۸

کشاورزی

۳۹۵

---

۰

۳۹۵

---

---

---

---

---

---

---

---

۳۹۵

ارشاد

۲۶

۲۱

---

۴۷

---

---

---

---

---

---

---

---

۴۷

بهداشت و درمان

۳۴۲

۱۲۰

---

۴۷۳

---

---

---

---

---

---

---

---

۴۷۳

آموزش و پرورش

۴۰

---

---

۴۰

---

---

---

---

---

---

---

---

۴۰

معادن و فلزات

---

---

---

---

---

---

۶۶۴

۶۶۴

---

---

---

---

۶۶۴

پتروشیمی

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

نیرو

---

۷۵

---

۷۵

---

---

---

---

---

---

---

---

۷۵

جمع:

۲۸۱۷

۲۹۳

۸۴۳

۳۹۵۳

۰

۰

۲۹/ ۱۹۹۵

۲۹/ ۱۹۹۵

---

---

۲۵

۲۵

۲۹/ ۵۹۷۳

بخش پنجم

کنترل و نظارت

الف: نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه اول

ب: نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه دوم و سوم به تفکیک کدهای مربوطه

نظارت و بازرسی

نظارت و بازرسی بر نحوه تأمین، تولید، توزیع، قیمت و ... کالاها و خدمات مشمول سبد حمایتی از اهمیت ویژه ای در موفقیت طرح حمایتی دولت برخوردار است.

در طرح نظارتی – کنترلی ارائه شده کلیه عواملی که میتواند عرضه و یا تقاضای هر یک از اقلام منتخب را در مراحل مختلف تحت تأثیر قرار دهد مورد توجه قرار گرفته است. بدین ترتیب دامنه نظارت و کنترل کالا و خدمات به طور مشخص در ۱۱ شیوه کنترلی مورد توجه قرار گرفته است.

برخی از اقلام بلحاظ ویژگی خاص آن در کلیه مراحل نیاز به کنترلهای ویژه دارد، لکن سایر اقلام با توجه به دلایل انتخاب آن در سبد حمایتی متناسب به نوع تولید، قیمت گذاری و توزیع کنترل خواهد شد انواع نظارت و کنترل سازمان بازرسی به شرح زیر تعریف و کدگذاری میشود.

(۱) نظارت بر کلیه مراحل واردات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی

(۲) نظارت بر کلیه مراحل ورود موقت کالا

(۳) دریافت اطلاعات مربوط به صدور و پیشرفت مراحل مختلف موافقتهای اصولی از آغاز تا مرحله بهره برداری از وزارتخانه های متولی ذیربط.

(۴) نظارت بر کلیه مراحل تأمین مواداولیه تا نقطه تولید.

(۵) نظارت بر تحقق برنامه تولید (کمیت، کیفیت، درج شناسنامه) با توجه به ظرفیتهای تولید.

(۶) نظارت بر کلیه مراحل قیمت گذاری کالاها و خدمات و اجراء آن.

(۷) نظارت بر توزیع کالا از مرحله موجودی انبار و سردخانه تا مصرف (میزان کالا، شرکتهای پخش، فروشگاههای زنجیره ای، شبکه عمده و خرده فروشی، ...)

(۸) نظارت بر کلیه مراحل کالا برگ اهم از چاپ، توزیع، برگشت، امضاء ، ...

(۹) نظارت بر مراحل مختلف یارانه (برنامه ریزی، تأمین، تخصیص و مصرف)

(۱۰) نظارت بر کلیه مراحل صادرات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی.

(۱۱) رسیدگی به شکایات واصله.

در جدول پیوست دامنه نظارت بر هر یک از کالاها و خدمات سبد حمایتی به طور جداگانه با توجه به کدهای یازده گانه فوق مشخص گردیده است.

الف : نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه اول سبد حمایتی

نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات گروه اول سبد حمایتی

بدلیل اهمیت کالاهای گروه اول و توزیع برخی از آنها در سیستم کالا برگ خانوار، مصارف مشخص و معین و از این گذشته تخصیص و پرداخت یارانه برای اینگونه کالاها اعمال ضوابط کدهای مربوط به ترتیب مقرر در جداول کالاهای مذکور از جهت قیمت گذاری، کنترل و بازرسی الزامی است.

ب : جداول نحوه کنترل و نظارت کالاها و خدمات

گروه دوم و سوم سبد حمایتی به تفکیک کدهای مربوطه

-جدول نحوه کنترل و نظارت کالاهای گروه دوم و سوم مشمول سبد حمایتی

صفحه: ۱

شماره کد

شرح کد

نام کالاها و خدمات

سازمانهای ناظر

۱

نظارت بر کلیه مراحل واردات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی

حبوبات(عدس) – چادر مشکی – لوازم یدکی (خودرو، لوازم خانگی، ماشین آلات)- خمیر مایه و بهبود دهنده – محصولات مسی – محصولات آلومینیومی – نخ و الیاف – محصولات پتروشیمی – آهن آلات (مقاطع ساختمانی، ورق، لوله) – پیاز – سیب زمینی – چغندر قند – کره خوراکی - چای

- وزارت بازرگانی

- وزارتخانه های ذیربط

- بانک مرکزی جمهوری اسلامی

- گمرک جمهوری اسلامی ایران

- سازمان بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالا و خدمات

۲

نظارت بر کلیه مراحل ورود موقت کالا

حسب مورد

سازمان بازرسی و نظارت – گمرک جمهوری اسلامی ایران

۳

دریافت اطلاعات مربوط به صدور و پیشرفت مراحل مختلف موافقت های اصولی از آغاز تا مرحله بهره برداری از وزارتخانه ها و سازمانهای متولی ذیربط

محصولات مسی- محصولات آلومینیومی – نخ و الیاف – آهن آلات (مقاطع ساختمانی – ورق – لوله) – کیسه گونی (پروپیلن) - سیمان

همکاری سازمانهای ذیربط با سازمان بازرسی و نظارت

۴

نظارت بر کلیه مراحل تأمین مواد اولیه تا نقطه تولید

یخچال – تلویزیون – کولرگازی – روغن موتور – محصولات مسی – محصولات آلومینیومی – نخ و الیاف – آهن آلات (مقاطع ساختمانی، ورق، لوله) – کیسه گونی (پروپیلن) – مواداولیه داخلی شوینده ها

- وزارتخانه های تولیدی ذیربط

- سازمان بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالا و خدمات

۵

نظارت بر تحقق برنامه تولید (کمیت، کیفیت، درجه شناسنامه) با توجه به ظرفیت های تولید

حبوبات(عدس) – چادر مشکی- یخچال – تلویزیون – کولرگازی – روغن موتور – باطری خودرو – خمیر مایه و بهبود دهنده ها – محصولات مسی – محصولات آلومینیومی – نخ و الیاف – خودرو (وانت و مینی بوس) – خودرو سواری – محصولات پتروشیمی – آهن آلات(مقاطع ساختمانی، ورق، لوله) – کیسه گونی(پروپیلن) – سیمان – شیشه – کره خوراکی – چای – شیر و ماست پاستوریزه – پنیر پاستوریزه – پیاز – سیب زمینی – نیشکر – برگ سبز چای – مواد اولیه – داخلی شوینده ها

وزارتخانه تولیدی ذیربط حسب مورد (وزارت صنایع – وزارت کشاورزی – وزارت معادن و فلزات – وزارت نفت – وزارت جهاد سازندگی)

۶

نظارت بر کلیه مراحل قیمت گذاری کالاها و خدمات و اجراء آن

روغن موتور – باطری خودرو – خمیرمایه و بهبود دهنده – خودرو(وانت، مینی بوس) – خودروسواری – کیسه گونی(پروپیلن) – سیمان – کره خوراکی – چای – شیر و ماست پاستوریزه – پنیر پاستوریزه – نیشکر – برگ سبز چای – مواداولیه داخلی شوینده ها – آب – برق – تلفن – گاز شهری – بنزین – گازوئیل – نفت سفید – نفت کوره – خدمات تصفیه و تبدیل شکر – خدمات آسیابانی – خدمات تبدیل برگ سبز چای

- سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان

- کمیسیونهای نظارت

- وزارتخانه های تولیدی ذیربط

- سازمان بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالا و خدمات

۷

نظارت بر توزیع کالا از مرحله موجودی انبار و سردخانه تا مصرف (میزان کالا – شرکتهای پخش – فروشگاههای زنجیره ای – شبکه عمده و خرده فروشی - ....)

کره خوراکی – چای – روغن موتور – خمیرمایه و بهبوددهنده ها – کیسه گونی (پروپیلن) – شیر و ماست پاستوریزه – پنیر پاستوریزه – برگ سبز چای – مواد اولیه داخلی شوینده ها

سازمان بازرسی و نظارت با هماهنگی دستگاههای اجرائی ذیربط

۸

نظارت بر کلیه مراحل کالا برگ اهم از چاپ، توزیع برگشت، امحاء

پنیر (در صورتیکه مشمول توزیع کالا برگی قرار گیرد)

وزارت بازرگانی

۹

نظارت بر مراحل مختلف یارانه (برنامه ریزی تأمین، تخصیص و مصرف)

چای – شیر پاستوریزه (بخش یارانه ای) – پنیر پاستوریزه (در صورتیکه مشمول توزیع کالا برگی باشد)

سازمان برنامه و بودجه – وزارت بازرگانی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان – سازمان بازرسی و نظارت

۱۰

نظارت بر کلیه مراحل صادرات کالا و انجام کلیه تعهدات قانونی

چای – حبوبات (عدس) – یخچال – تلویزیون – کولرگازی – روغن موتور – محصولات پتروشیمی – سیمان – پنیر پاستوریزه – پیاز – سیب زمینی

وزارت بازرگانی

گمرک جمهوری اسلامی ایران

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

۱۱

رسیدگی به شکایات واصله

حبوبات(عدس) – چادر مشکی- یخچال – تلویزیون – کولرگازی – سیلندرگاز- روغن موتور – باطری خودرو – لوازم یدکی (خودرو، لوازم خانگی، ماشین آلات) – خمیرمایه و بهبوددهنده ها – محصولات مسی – محصولات آلومینیومی – نخ والیاف – خودرو (وانت – مینی بوس)- خودروسواری – محصولات پتروشیمی – دخانیات – آهن آلات (مقاطع ساختمانی ورق – لوله) – بطری شیشه – کیسه گونی (پروپیلن)

سازمان بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالا و خدمات تعزیرات حکومتی