نظر مشورتی ۷/۸۸۶۱ مورخ ۱۳۸۵/۱۱/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

درصورتی که با وجود نکاح غیررسمی زوجه غیر مدخوله باشد، چون طبق ماده ۱۰۴۳ ق.م.، نکاح دختر بالغه باکره موقوف به اجازه پدر یا جد پدری است، ثبت واقعه ازدواج مستلزم رعایت مقررات ماده مرقوم می باشد. اما در صورتی که نکاح غیررسمی واقع و زوجه ثیبه باشد، چون در این حالت با عنایت به رأی وحدت رویه ۱ - ۲۹/۱/۱۳۶۳ ولایت پدر ساقط گردیده، دعوی الزام به ثبت واقعه ازدواج باید به طرفیت زوج اقامه شود. زیرا، الزام اشخاص به انجام امری می تواند منشاء قراردادی داشته باشد یا منشاء قانونی و با عنایت به این که در فرض سؤال اساساً موافقت پدر زوجه جلب نشده، تعهدی نداشته تا امکان طرح دعوی علیه وی وجود داشته باشد به علاوه، تکلیف ثبت واقعه ازدواج طبق ماده ۱قانون ازدواج مصوب سال ۱۳۱۰ و ماده ۶۴۵ ق.م.ا. بر عهده زوج است. اضافه می شود که زوجین می توانند (در فرض دوم) با توجه به ماده ۳۲ قانون ثبت احوال با تنظیم اقرار نامه رسمی در این مورد اقدام نمایند.