آئین نامه نامگذاری شهرها، خیابانها، اماکن و مؤسسات عمومی
قانون مصوب ۱۳۷۵/۰۹/۰۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی
آیین نامهَ نامگذاری شهرها، خیابانها، اماکن و مؤسسات عمومی
مصوب ۱۳۷۵,۰۹,۰۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
شهرهای جمهوری اسلامی ایران در ظاهر و باطن باید نمایانگر تاریخ و جغرافیای تمدن و فرهنگ اسلامی و ایرانی باشد.
یکی از مصادیق مهم این امر، اسامی خیابانها، اماکن و مؤسسات عمومی در شهرهاست و این اسامی در حکم شناسنامه شهرها و بیانگر ارزش های اعتقادی، تاریخی، فرهنگی و ملی جامعه است. ماده اول - ضوابط و معیارهای نامگذاری ۱ - نام شخصیتهای مهم تاریخ صدر اسلام و انقلاب اسلامی و شهدای گرانقدر آن و حوادث مهم تاریخ مبارزات اسلامی مردم ایران در درجۂ اوّل و نام شخصیتهای فرهنگی، ادبی، علمی، سیاسی و تاریخی ایران و اسامی راجع به اندیشه، فکر و هنر و نیز مظاهر طبیعت زیبای ایران در مرتبۂ بعد برگزیده شود. ۲ - در نامگذاری تناسب اسم و مسمی رعایت شود. ۳ - اسامی باید رسا، کوتاه، سلیس و روان باشد. ۴ - از اسامی مناسبی که باعث ایجاد روحیۂ افتخار ملّی و حماسی، و انبساط خاطر و تلطیف اخلاقی و عاطفی مردم و بیانگر غنای فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی باشد استفاده شود. ۵ - بمنظور حفظ و تحکیم یکپارچگی سیاسی و فرهنگی کشور و حفظ هویت ملی، نام ها باید فقط به زبان فارسی باشند. ۶ - در نقاط مختلف کشور ضمن توجه به ویژگیهای منطقه ای از اسامی شهرهای دیگر هم استفاده شود. ۷ - به منظور ایجاد پیوندهای سیاسی و فرهنگی با کشورهای دیگر می توان در نامگذاری اماکن با پیشنهاد وزارت امور خارجه و تأیید شورای فرهنگ عمومی کشور از نام شخصیتهای سیاسی و مردمی خارجی یا اسامی اماکن خارجی استفاده کرد. در این زمینه اولویت با کشورهای اسلامی است. ۸ - در نامگذاری علاوه بر توجه به شخصیت های ملی و قهرمانان، به شخصیت های محلی هر منطقه نیز توجه شود. ۹ - از نام اشخاص خیّری که تأسیسات مهم عام المنفعه (اعم از دینی، آموزشی، علمی، فرهنگی، هنری و تربیتی) احداث کرده اند می توان برای نامگذاری اماکن یاد شده استفاده کرد. ۱۰ – فروشگاهها، شرکتها و مراکز کار و پیشه باید از گذاشتن اسامی خارجی جداً خودداری کنند. نام ها باید فقط به زبان فارسی باشد. مگر در مواردی که به تشخیص شورای فرهنگ عمومی این اسامی به منظور ایجاد پیوندهای فرهنگی، علمی و سیاسی انتخاب شده باشند. شیوه نامۂ آن را شورای فرهنگ عمومی تهیه و ابلاغ خواهد کرد. ماده دوم - موارد مشمول نامگذاری
۱- آئین نامۂ نامگذاری شامل این موارد می شود:
شهرها، شهرکها، بندرها، رودها، جزیره ها، بزرگراهها، خیابانها، بازارها و کوچه ها، مدارس و مهدکودک ها، مؤسسات تحقیقاتی و مجامع علمی و فرهنگی، تالارهای عمومی، بیمارستانها و مراکز بهداشتی و درمانی، سینماها و مراکز تفریحی و باغها و بوستانها، میدان ها و پایانه ها، فرودگاهها و ایستگاههای راه آهن و پالایشگاهها، کارخانه ها، بانک ها و مراکز ورزشی و باشگاهها، فروشگاهها، شرکت ها و مراکز کار و پیشه...
۲- این آئین نامه دربارۂ اماکن جدیدالاحداث است ولی در مورد تغییر اسامی نامناسب موجود لازم است بر طبق شیوه نامه هایی که شورای فرهنگ عمومی بر اساس این آیین نامه تنظیم و ابلاغ می کند عمل شود. ماده سوم - مرجع نظارت
۱- نظارت بر حسن اجرای ضوابط و معیارهای شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر نامگذاری اماکن به عهدۂ شورای فرهنگ عمومی است.
۲-این شورا همه ساله گزارش بررسی و نظارت و عملکرد خود را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می دهد. ماده چهارم -
این آئین نامه در ۴ ماده و ۱۴ بند در جلسۂ مورخ ۷۵/۹/۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و آیین نامه های قبلی لغو می شود.
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.