مصوبه طرح جامع ناحیه ارومیه

مصوبه طرح جامع ناحیه ارومیه (مورخ ۲۷ /۷ /۱۳۸۳)

مصوب ۱۳۸۳,۰۷,۲۷

با اصلاحات و الحاقات بعدی

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ ۲۷ /۷ /۱۳۸۳ طرح جامع ناحیه ارومیـه (شـامل شهرستان های ارومیه و سلماس) را برای افق زمانی سال ۱۴۰۰ با جمعیتی معادل ۰۰۰ /۵۲۴ /۱ نفر (۶۹ درصد شهری و ۳۱ درصد روستایی) برای پایان دوره طرح در محدوده ای مشتمل بر ۷ شـهر موجـود، ۱۸ شهر پیشنهادی و ۷ بخش و ۲۷ دهستان و ۹۳۳ آبادی در مساحتی بالغ بـر ۷۷۹۵ کیلـومتر مربـع مورد بررسی نهایی و تصویب قرار داد و ضمن تأکید بر صورتجلسه کمیته فنی (پیوست۱) مقرر نمود. ۱ - در نقشه سلسله مراتب مکان های عمومی، قوشچی به عنوان مرکز منظومـه پـیش بینـی شـود. قولنجی و قره باغ به مرکز مجموعه تبدیل شوند. همچنین تازه شهر به عنوان مرکز منظومه پیش بینـی شود و کتبان و کوزه وش به عنوان مرکز مجموعه تابع آن منظور شوند. همچنین در مرکـز منظومـه سیلوانا، راژان به عنوان مرکز مجموعه منظور گردد. ۲ - در بند ۶ پیشنهاد کمیته فنی، روستاهای زیوه و دیزج دول اضافه شود. ۳ - در صورتی که مستندات قانونی درباره منطقه ویژه سلماس و شهرک صـنعتی جدیـد ارومیـه موجود باشد، در نقشه تأسیسات زیربنایی شـهرک هـای صـنعتی، بـا توجـه بـه وضـعیت موجـود و طرح های در دست اجرا، منطقه ویژه سلماس شهرک صنعتی جدیـد ارومیـه در بـین نوشـین شـهر وقوشچی (منطقه امام کندی) در طرح اضافه شود.

اسناد طرح به شرح زیر است:

۲- نقشه منطقه بندی و کاربری اراضی (سند شماره ۱):

شامل مناطق زیر به عنوان راهنمای تعیین کاربری های عمده

۱- اراضی مناسب زراعتهای آبی و باغداری

۲- اراضی مناسب دیمکاری

۳- اراضی مناسب مرتع داری

۴- اراضی حفاظتی (مراتع و جنگل های کم بازده و تخریب شده)

۵- اراضی بایر (شوره زار و نمکزارهای ساحلی)

۶- اراضی تأسیسات موجود

۷- پهنه های آبی و دریاچه های سدهای مخزنی (در دست ساخت)

۸- شهرک صنعتی

۹- شهرک الکترونیک

۱۰- نواحی تفریحی با تراکم بالا

۱۱ - نواحی تفریحی عمومی

۱۲- محورهای گردشگری

۱۳- منطقه ویژه اقتصادی

۱۴- سایت های نظامی پیشنهادی

۱۵- خطوط انتقال نیرو

۱۶- حرائم ۳ - ضوابط نحوه استفاده از اراضی و کاربری های مجاز در هر یک از مناطق ۱۶ گانه فوق ۴ - گروه بندی مراکز جمعیتی (سند شماره ۳):

با هدف ساماندهی نظام فعالیتی در فضا و دسترسی به آستانه هـای مناسـب خـدمات و تولیـدات برای جمعیت ساکن از طریق تشکیل یک ناحیه (به مرکزیت ارومیه)، ۲ ناحیه (به مرکزیت ارومیه و سلماس)، ۱۰ منظومه، ۱۹ مجموعه و ۷۸ حوزه صورت می گیرد که خدمات مورد نیاز را در سطح یک الی پنج ارائه میدهند. ۱- طرح جامع ناحیة ارومیه، چهارمین طرح از نواحی ۱۵ گانه منطقة آذربایجان طی ۵ جلسه در کمیتـه فنـی بررسـی گردید که جمعبندی و نظرات کمیتة فنی به شرح زیر به استحضار اعضاء محترم شورای عالی میرسد: ۱ - عنوان طرح براساس مصوبه ی طرح کالبدی منطقة آذربایجان از «ناحیه ارومیه- سلماس» بـه «ناحیـه ارومیـه» تغییر یابد. ۲ - ناحیة ارومیه در استان آذربایجان غربی با وسـعت ۷۷۹۵ کیلـومتر مربـع مشـتمل بـر دو شهرسـتان ارومیـه و سلماس بوده و مشاور طرح دو گزینه در مـورد تقسـیمات فضـایی- کالبـدی طـرح ارائـه داده اسـت. براسـاس گزینه ی الف که مبتنی بر مصوبه ی ۶ /۱۰ /۱۳۷۸ شورای عالی ارایـه گردیـده، بـرای ایـن ناحیـه ۱۰ منظومـه، ۱۹ مجموعه و ۷۸ حوزه پیشنهاد شده است. براساس گزینة «ب» که در استان به تصویب رسـیده اسـت و مصـوبة شورای عالی مغایرت دارد ۲۷ منظومه، ۳۷ مجموعه و ۵۸ حوزه پیشنهاد شده است کمیته فنی گزینـة الـف راتأیید می نماید. ۳ - جمعیت ناحیه براساس سرشماری سال ۱۳۷۵، ۵۶۶/۸۸۱ نفر بوده که با احتساب نرخ رشد ۲ /۲ درصد در سال افق طرح (۱۴۰۰) به ۱۵۲۴۰۰۰ نفر خواهد رسید. از این تعداد ۶۹ درصد (۱۰۵۲۰۰۰ نفر) شهری و ۳۱ درصـد(۴۷۲۰۰۰ نفر) روستایی خواهند بود. لازم به ذکر است در طرح کالبدی منطقة آذربایجان جمعیـت ناحیـه درافق طرح معادل ۱۷۲۲۰۰۰ نفر پیش بینی شده است. نظر به اینکه در طرح کالبدی منطقة آذربایجـان جمعیـت پایه طرح سال ۱۳۷۰ و متوسط نرخ رشد سالیانه جمعیت متناسب با شرایط دهة ۶۰ در نظر گرفته شده اسـت کمیتة فنی پیش بینی جمعیت طرح ناحیه ای را برای ناحیة ارومیه مورد تأیید قرار داد. ۴ - تعداد شاغلین ناحیه از ۳۰۴ /۲۳۰ نفر در زمان تهیه طرح (سـال ۱۳۸۰) بـه ۴۱۵۱۰۰ نفـر در سـال افـق طـرح خواهد رسید که توزیع آن در بخش های سه گانة اقتصادی به ترتیـب ۲۲ درصـد در بخـش کشـاورزی معـادل ۹۱۳۲۲ نفر و ۳۵ درصد در بخش صنعت معادل ۲۸۵ /۱۴۵ و ۴۳ درصد در بخـش خـدمات معـادل ۴۹۳ /۱۷۸ نفر خواهد بود. نرخ اشتغال نیز در افق طرح ۴ /۹۱ درصد درنظر گرفته شده است. ۵ - مشاور تهیه کنندة طرح، نرخ بیکاری ۶ /۸ درصد را برای ناحیه در افق طرح (۱۴۰۰) پذیرفته است. بـا عنایـت به چشم انداز توسعه بلندمدت کشور (سال ۱۴۰۵) که ایران را کشوری توسعه یافته می خواهـد و جهـت گیـری عموم نظام برای حصول به سطح مطلوب توسعه یافتگی از یک طرف و تأکید مشاور بر وجـود ظرفیـت هـای بالقوه ناحیه برای پذیرش جمعیت فراتر از رشد طبیعی ناحیه از سوی دیگر، همچنین هدف طـرح ناحیـه ای و هرگونه برنامه ریزی آینده نگر که وضعیت مطلوب جامعه هدف را تعیین و راهبردهای تحقـق آن را پیشـنهاد می نمایند. پذیرش نرخ بیکاری ۶ /۸ درصد به معنی استمرار بحـران اشـتغال در ۲۰ سـال آینـده و عـدم وجـود شرایط توسعه یافتگی است. بنابراین پیشنهاد می شود راهبرد ها و راهکارهای حصـول بـه وضـعیت مطلـوب وتوسعه ناحیه با میزان حداقل بیکاری ارائه گردد. ۶ - براساس پیشنهاد مشاور، روستاهای قولنجی، کهریز، راژان، گنجگین، ممکان، بند، ریحان آباد، الواج بـالو، قـزلعاشق، قرالو طسوجی از روستاهای شهرستان ارومیه و همچنین روستاهای ملحم، هفتـوان، سـیلاب و وردان از روستاهای تابعه شهرستان سلماس برمبنای جمعیت در افق طرح و ضوابط وزارت کشور قابلیت شـهر شـدن رادارند. این در حالی است که امکان تحقق جمعیت پیش بینـی شـده بـرای برخـی از روسـتاهای مـذکور و نیـز قرارگیری تعدادی از آنها در حوزه استحفاظی شهرهای موجود غیرمحتمل است، بـر ایـن اسـاس کمیتـة فنـی پیشنهاد می نماید روستاهای ریحان آباد، کهریز، بند، الواج در شهرستان ارومیه و هفتوان و سیلاب در شهرسـتان سلماس از فهرست روستاهای قابلیت دار برای شهر شدن حذف گردید. ۷ - با توجه به مستعد بودن منطقه به لحاظ گردشگری، کمیتة فنی لازم می داند ضمن انجام هماهنگی های لازم بـاسازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مشاور تهیه کنندة طرح در اولویت های توسـعه، برنامـه هـای پیشـنهادی خود را طبق مفاد شرح خدمات ارائه نماید. ۸ - براساس نتایج مطالعات مشاور، افزایش جمعیت شهری در افق طرح در محدودة فعلی شهرهای ناحیـه بـه ویـژه ارومیه قابل اسکان می باشند و نیازی به توسعة کالبدی نخواهند داشت. بر این اساس جهت توسعة آتی شهرهـا پیشنهاد نشده است که براساس شاخص های شهرسازی از جمله تـراکم و سـرانه و وجـود اراضـی خـالی قابـل توجه این نتیجه گیری مورد تأیید کمیتة فنی میباشد. ۹ - براساس مصوبة مورخ ۶ /۱۰ /۱۳۷۸ شورای عالی «الگوی سطح بندی مناطق و مراکـز روسـتایی» و «اسـتانداردهـا وضوابط ارائة خدمات روستایی کشور» نواحی صنعتی روستایی در کاربری هـای موجـود و پیشـنهادی مشـخص شود. ۱۰ - مشاور تهیه کننده طرح، در ضوابط و مقررات پیشنهادی در زمینة اراضی مناسب استقرار نیروهای مسلح با لحاظ برخی کاربری های اولویت دار، ضوابط و مقررات مربوطه را پیشنهاد نماید. ۱۱ - نظر به اهمیت و جایگاه چمنزار (قرُق ها)ی طبیعی واقع در حاشیه روستاهای ناحیه در اقتصـاد کشـاورزی به ویژه دامداری سنتی روستائیان و مالکیت بهره برداران روستایی بر آنها، لکه های وسیع مشخص شده در نقشـة پیشنهادی به عنوان «نواحی تفریحی عمومی» حذف و در نقشة قابلیتها و در ضوابط و مقـررات طـرح ضـمن تأکید بر ضرورت حفظ این عرصه ها و استمرار بهره برداری دامـداران، کمیتـة فنـی پیشـنهاد مـی نمایـد نحـوةاستفاده عمومی به عنوان تفرجگاه فصلی تغییر یابد.