رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری (دادنامه شماره: 312 - 9709970906010311 ،کلاسه پرونده: ه ع 96/378 و 96/416)
رأی/نظر مصوب چهارشنبه 28 آذر 1397
رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بخشنامه های شماره 2567-1611 مورخ 25/10/1393 و 62-8908 مورخ 28/11/1393 اداره بهداشت و درمان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
هیأت تخصصی استخدامی
شماره پرونده : ه ع 96/378 و 96/416 دادنامه :312- 9709970906010311 تاریخ : 28/9/97
شاکی : خانم ها ناهید گله بان و اعظم باقری سبزوار
- طرف شکایت : معاونت نیروی انسانی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران - اداره بهداشت و درمان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران - سازمان بازنشستگی نیروهای مسلح
- موضوع شکایت وخواسته:ابطال بخشنامه های شماره 2567-1611 مورخ 25/10/1393 و 62-8908 مورخ 28/11/1393 اداره بهداشت و درمان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
متن مقرره مورد شکایت
بخشنامه 2567-1611 مورخ 25/10/1393 - موضوع : عدم بازنشستگی پیش از موعد کارکنان پرستار
1. مستند به شماره نامه 72/110/93/ن/ کلی -13/10/93 معاونت نیروی انسانی نزاجا و ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح، بازنشستگی پیش از پایان 30 سال خدمت کارکنان (تبصره 2 ماده 110 و ماده 127 قانون آجا) ممنوع گردیده است.
2. ستاد آجا اخیرا طی بخشنامه شماره 183/1081/ی- 4/8/1393 تصریح نموده ((اعطای سنوات ارفاقی بازنشستگی کارکنان از جمله شاغلین مشاغل سخت و زیان آور و پرستاران از اختیارات سازمانها بوده لذا براساس فرمان نیروی انسانی سال 1393 آجا (ابلاغی از ستاد کل نیروهای مسلح) اقدام درخصوص بازنشستگی پیش از موعد کارکنان مذکور ممنوع و با متخلفین برابر قانون برخورد خواهد شد.))
علیهذا دستور فرمایید ضمن ابلاغ مفاد متن به کارکنان پایور و رعایت ضوابط ابلاغی، به منظور جلوگیری از تعاطی مکاتبات، از مراجعه حضوری کارکنان به ارگانها و سایر مبادی، همچنین ارسال هرگونه گزارش بازنشستگی پیش از موعد (موضوع سنوات ارفاقی و مشاغل سخت و زیان آور) خودداری و در صورت مشاهده ترتیب اثر داده نخواهد شد.
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا
بخشنامه شماره 62-8908 مورخ 28/11/1393 - موضوع : بازنشستگی پیش از موعد
معاونت نیروی انسانی نزاجا طی شماره نامه 489/10/1611- 12/11/93 اعلام نموده برابر تدابیر ابلاغی و فرمان سال 93 نیروی انسانی رهایی پیش از موعد (بازنشستگی کارکنان به استناد تبصره 2 ماده 110 قانون آجا) از دستور کار خارج گردیده لذا دستور فرمایید تا ابلاغ تدابیر جدید از درخواست بازنشستگی پیش از موعد و ارسال مدارک کارکنانی که سنوات خدمتی آنها به سقف 30 سال نرسیده اکیدا خودداری نمایند. معاون اداری اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا
- دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
1. به موجب تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و تبصره 1 آیین نامه اجرایی این قانون، شاغلین مشاغل سخت و زیان آور که وظایف مربوط به شغل آنان باعث بروز ناراحتی های جسمی و روحی می گردد، می توانند با داشتن حداقل بیست سال سابقه خدمت براساس درخواست کتبی خود با حداکثر پنج سال ارفاق بازنشسته شوند. از سوی دیگر براساس قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مصوب 1371، پرستاران نیروهای مسلح و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مشمول مقررات تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 مجلس شورای اسلامی می گردند. در عین حال به موجب مصوبه شماره 76650 ت 929 مورخ 17/10/1368 هیأت وزیران نیز مقرر شده است که پرستاری و بهیاری از مشاغل سخت و زیان آور بوده و متصدیان مشاغل مذکور می توانند از مزایای سنوات ارفاقی استفاده کنند. به علاوه تبصره 1 ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری نیز سابقه مذکور در این ماده (30 سال برای مشاغل غیرتخصصی و 35 سال برای مشاغل تخصصی) و همچنین شرط سنی مزبور در این ماده (60 سال) را برای متصدیان مشاغل سخت و زیان آور و جانبازان و معلولان تا پنج سال کمتر قابل محاسبه اعلام کرده است. بنا به مراتب، پرستاران نیروهای مسلح می توانند مشمول مزایای تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 باشند و مفاد مقررات مورد شکایت که بر اساس آنها هرگونه اقدام درخصوص بازنشستگی پیش از موعد این گروه ممنوع اعلام شده مغایر با حکم مقرر در تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مصوب 1371 می باشد.
2. به موجب تبصره 1 ماده 110 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران، در مواقع استثنائی و نیاز ارتش و تمایل پرسنل، در صورت تصویب هیأت مذکور در ماده 105 این قانون بازنشستگی به مدت محدود به تعویق خواهد افتاد. با توجه به اینکه در این تبصره تمایل پرسنل هم به عنوان یکی از شرایط تعویق بازنشستگی اعلام شده؛ صدور مقررات مورد شکایت که به طور یک جانبه اقدام درخصوص بازنشستگی پیش از موعد این گروه را ممنوع اعلام کرده اند، مغایر با تبصره 1 ماده 110 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران می باشد.
3. براساس رأی وحدت رویه 865 مورخ 18/12/1387 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری : شغل شاکیان به عنوان پرستار از جمله مشاغل سخت و زیان آور اعلام گردیده است و نتیجتا در اجرای تبصره 3 ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور ذیحق به استفاده از حداکثر پنج سال خدمت ارفاقی بوده اند. با توجه به مفاد این رأی، مقررات مورد شکایت که مانع از اعطای سنوات ارفاقی به پرستاران نیروهای مسلح می باشند با مفاد رأی یاد شده مغایرت دارند.
- خلاصه مدافعات طرفین شکایت :
- مدیر دفتر حقوقی سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح به موجب لوایح شماره 2248/20/113910/95/4805 مورخ 24/5/1395 و 2505/20/114035/95/4805 مورخ 10/6/1395 در پاسخ به دادخواست شاکیان اعلام کرده است :شاکیان به عدم اعمال مزایای مشاغل سخت و زیان آور در دوران اشتغال معترض هستند و با توجه به اینکه مطابق ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح به شماره 30/33/206/ط مورخ 29/7/1387 مسئولیت تنظیم و تکمیل و اصلاح و ارسال کلیه اطلاعات موجود در سامانه سازمان بازنشستگی نیروهای مسلح (که ملاک و مبنای برقراری حقوق افراد است) برعهده سازمانهای نیروهای مسلح (یگانهای خدمتی) است و سازمان تأمین اجتماعی و صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح صرفا مجری اطلاعات ارسالی می باشند؛ بنابراین در صورت اعتراض به عدم اعمال مزایایی خاص، این اعتراضات باید به طرفیت یگان خدمتی فرد مطرح و پیگیری شود و از این رو، صدور رأی به رد شکایت شاکیان به طرفیت این سازمان مورد تقاضاست.
- مدیر امور حقوقی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به موجب لوایح شماره 1522/4/8732/95 مورخ 15/6/1395 و 1937/4/8732/95 مورخ 27/7/1395 در پاسخ به دادخواست شاکیان اعلام کرده است : به استناد آیین نامه اجرایی قانون شمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور به کارکنان واحدهای صنعتی و تحقیقاتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ، پرستاران نیروهای مسلح به شرط داشتن حداقل (20) سال سابقه خدمتی براساس درخواست کتبی خود و تصویب آن طبق مقررات می توانند بازنشسته شوند. با توجه به اینکه قانونگذار در متن ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون تسری مفاد تبصره 3 قانون فوق الذکر به شاغلان سخت و زیان آور کلیه نیروهای نظامی و انتظامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمانهای وابسته مصوب 13/7/1379 کلمه می تواند را به کار برده است، لذا حکم مواد مذکور تخییری بوده و تکلیفی را برای سازمان ایجاد ننموده و در حال حاضر نیز برابر ضوابط ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح اعطای سنوات ارفاقی از دستور کار ارتش جمهوری اسلامی ایران خارج شده است و بنا به مراتب فوق، رد دادخواست شاکیان مورد تقاضاست.
- پرونده در جلسه مورخ 11/9/1397 هیأت تخصصی استخدامی مطرح و پس از استماع گزارش تهیه شده از سوی عضو محترم قضایی هیات جناب آقای رشیدی ، موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت که در مورد بخشی از مقرره مورد شکایت موضوع به اتفاق نظر به شرح زیر قابل ابطال تشخیص داده شدکه جهت اتخاذ تصمیم به هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ارسال می گردد و در مورد بخش دیگر مقرره مورد شکایت ، اعضاء هیات به اتفاق نظر موضوع را قابل ابطال تشخیص ندادند که به طور مجزا در مورد آن رأی صادر می شود.
- پرونده در جلسه مورخ 11/9/1397 هیأت تخصصی استخدامی مطرح و پس از استماع گزارش تهیه شده از سوی عضو محترم قضایی هیات جناب آقای رشیدی ، موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به اتفاق نظر بخشی از مقرره مورد شکایت به شرح زیر قابل ابطال تشخیص داده نشد که در مورد آن رأی صادر می گردد.
رأی هیأت تخصصی
در خصوص بند 1 بخشنامه 2567-1611 مورخ 25/10/1393 و بخشنامه شماره 62-8908 مورخ 28/11/1393صادره از اداره بهداشت، امداد و درمان نزاجا مبنی بر عدم اجازه بازنشستگی پیش از موعد کارکنان مستند به تبصره 2 مواد 110 و 127 قانون آجا با توجه به اینکه تبصره 2 ماده 110 قانون ارتش مقرر داشته است : پرسنلی که دارای حداقل 25 سال سابقه خدمت باشند می توانند شخصا تقاضای بازنشستگی نمایند . قبول یا رد تقاضای آنان موکول به نظر نیرو یا سازمان مربوط می باشد و صرف تقاضای بازنشستگی رافع مسئولیت های محوله نخواهد بود. بنابراین از آنجائیکه قانون گذار اختیار بازنشستگی پیش از موعد کارکنان ارتش را موکول به نظر نیرو یا سازمان مربوطه کرده و مستند به تبصره مذکور ارتش در این خصوص اختیار دارد ،لذا این قسمت از بخشنامه های مورد شکایت به شرح فوق مغایرتی با قانون نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود . این رأی مستند به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور،از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض می باشد.
رضا فضل زرندی
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
کدمنبع: 11692
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.