نظریه شماره 7/96/2291 مورخ 1396/09/26 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/96/2291 مورخ 1396/09/26 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره وضعیت بازداشت عاقله در قبال دیه پرداخت‌نشده: مسئولیت عاقله در پرداخت دیه یک تکلیف قانونی است و نه جرم یا مسئولیت جزایی؛ بنابراین، بازداشت عاقله برای عدم پرداخت دیه کودک مجوز قانونی ندارد. در صورتی که عاقله توانایی مالی داشته باشد، دیه از اموال او گرفته می‌شود، و در صورت عدم توانایی، مطابق ماده 470 قانون مجازات اسلامی دیه از سوی مرتکب یا از بیت المال پرداخت خواهد شد. عدم توانایی مالی عاقله باید توسط دادگاه صادرکننده حکم تأیید شده و قاضی اجرای احکام بر اساس تصمیم دادگاه اقدام کند. ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نیز این نظر را تأیید می‌کند.

استعلام

در یک پرونده عاقله طفلی به دیه محکوم شده است مالی از عاقله پیدا نشده است آیا می توان عاقله را به خاطر دیه طفل تا اثبات اعسار یا پرداخت محکوم به بازداشت کرد یا نمی توان عاقله را بازداشت کرد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مسئولیت عاقله به پرداخت دیه، ناشی از قانون و یک حکم تکلیفی است، نه ناشی از جرم یا مسئولیت جزایی؛ بنابراین مجوزی برای جلب و بازداشت عاقله قانونا وجود ندارد. اگر عاقله متمکن باشد، می توان دیه را از اموال وی استیفاء نمود؛ در غیر این صورت طبق ماده 470 قانون مجازات اسلامی، دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن، از بیت المال پرداخت می شود. ضمنا عدم تمکن عاقله باید در دادگاه صادرکننده حکم مربوطه به اثبات برسد و قاضی اجرای احکام مطابق تصمیم دادگاه عمل نماید. ماده 85 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 نیز مؤید این نظر است.