نشست قضایی درباره طرح دعوای نفی نسب به پدر و مادر سجلی و اثبات نسب دیگری

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع طرح دعوای نفی نسب به پدر و مادر سجلی و اثبات نسب دیگری مورخ 1388/04/05 که در شهر شیروان برگزار شد.

پرسش

(الف) مدعی است که مادر واقعی وی توسط خواهرش به قتل رسیده ولی چون شناسنامه اش را به نام پدر بزرگ وی گرفته اند، تقاضای اثبات نسب به مادر مقتول خودش را نموده است. آیا در دعوای اثبات نسب طرح دعوای نفی نسب از کسی که در شناسنامه به عنوان پدر و مادر خواهان قید گردیده ضروری است؟

نظر هیئت عالی

شخصی مدعی است در شناسنامه متعلق به وی نام پدربزرگ و مادربزرگ به عنوان والدین او ثبت شده است. اکنون برای اثبات نسب خود به پدر و مادر واقعیش نیازمند طرح دعوا می باشد. در این جا برای اثبات نسب خود باید پدربزرگ و مادربزرگ را هم طرف دعوا قرار دهد. زیرا ممکن است این اقدام به حقوق پدربزرگ و مادربزرگ لطمه وارد کند و عدم اطلاع آنان از دعوای مورد اشاره خلاف مقررات آیین دادرسی مدنی است. بدیهی است چون اداره ثبت احوال در تنظیم شناسنامه دخالت داشته و مندرجات سند سجلی مادام که خلاف آن به اثبات نرسد معتبر است، اداره ثبت احوال هم باید یکی از اطراف دعوا باشد.

نظر اکثریت

پاسخ به سوال را باید در دو فرض بررسی کرد: 1- در فرضی که مدعی فاقد شناسنامه است و دعوای اثبات نسب طرح کرده است، چون شخص معارض دیگری وجود ندارد طرح دعوای نفی نسب ضروری نیست. 2- در فرض دیگر این که خواهان مدعی است در سند سجلی متعلق به وی، نام پدر بزرگ و مادر بزرگ او در ردیف مربوط به عنوان ابوین او قید شده اند. از آنجا که رسیدگی دادگاه موثر در حقوق اشخاص فوق می باشد پس طرح دعوا به طرفیت پدربزرگ و مادربزرگ خواهان ضروری است. از جنبه عملی اداره ثبت احوال باید در هنگام صدور شناسنامه جدید در خصوص شناسنامه قبلی نیز تعیین تکلیف نماید.

نظر اقلیت

در فرض سوال طرح دعوا به طرفیت پدربزرگ و مادربزرگ خواهان ضروری نیست، زیرا بین دعوای اثبات نسب خواهان با نفی نسب از پدربزرگ و مادربزرگ خواهان ملازمه عقلی وجود دارد. دادگاه مکلف به صدور حکم بر اثبات نسب در صورت احراز صحت دعوای خواهان بوده و در صورت عدم تمکین اداره ثبت احوال دادخواست اصلاح شناسنامه داده خواهد شد.