نشست قضایی درباره کلاهبرداری از طریق فروش خودروی معیوب در سایت دیوار

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع کلاهبرداری از طریق فروش خودروی معیوب در سایت دیوار مورخ 1401/03/10 که در شهر تهران برگزار شد.

پرسش

فردی از طریق سایت دیوار فروش خودروی سالم و بدون عیب و با کارکرد معین را اگهی می نماید. در زمان ملاقات فروشنده و خریدار و در هنگام بازدید خودرو توسط خریدار، فروشنده جهت اطمینان خاطر شاکی از سلامت فنی و ظاهری خودرو با فردی که به ظاهر کارشناس است تماس می گیرد و شخص کارشناس نما با در دست داشتن یک سری وسایل مربوط به تشخیص عیوب ماشین و بعضا با برتن داشتن لباس های مربوط به شرکت های خودروسازی در محل حاضر می شود و خودرو را بازدید می نماید و به خریدار اطمینان می دهد خودرو سالم است و برگه ای به عنوان نظریه کارشناسی تنظیم و به خریدار تحویل می دهد. متعاقب آن خریدار با فروشنده مبایعه نامه یا وکالتنامه تنظیم می نماید و بعد از پرداخت ثمن معامله و تحویل خودرو متوجه می شود خودرو معیوب است. آیا رفتار فروشنده و فرد کارشناس نما و شخص آگهی دهنده جرم محسوب می شود؟

نظر هیات عالی

نظریه اکثریت که رفتار ارتکابی را متقلبانه محسوب نموده اند و از مصادیق جرم کلاهبرداری می دانند صائب است.

نظر اکثریت

اکثریت قائل به تحقق جرم و وقوع بزه کلاهبرداری بودند. این عملیات نوعا متقلبانه محسوب می شود و مجموع اعمال ارتکابی متقلبانه است. تعداد زیاد پرونده های ارجاعی با این موضوع نشان از فریبنده بودن عملیات است چون همراه با صحنه سازی است؛ تقصیر بزه دیده دلیلی بر متقلبانه نبودن عملیات ارتکابی نیست. کلاهبردار از حس طمع خریدار سوءاستفاده می نماید. این عملیات یک دروغ ساده نیست. خیلی از مواقع افراد باهوش هم فریب می خورند پس عملیات نوعا متقلبانه است و صرف تنظیم مبایعه نامه دلیلی بر عدم تحقق بزه و حقوقی بودن موضوع نیست. مجموعه عملیات از آگهی خودرو، آوردن کارشناس جعلی و... نوعا متقلبانه محسوب می شود. شخص با قصد و سوءنیت، نظم معاملات را برهم می زند و این عملیات خدشه به نظم عمومی معاملات است. تکرار عمل و دسته جمعی انجام دادن، نشان دهنده مانور متقلبانه است. عدم رعایت اقدامات احتیاطی خریدار نافی مانور متقلبانه متهمین نیست.

نظر اقلیت

عمل ارتکابی جرم نیست. دو معیار برای مانور متقلبانه وجود دارد: معیار نوعی و معیار شخصی؛

طبق عرف بازار، باید خودرو توسط کارشناس بی طرف کارشناسی شود این یک معیار نوعی در عرف بازار کنونی است. سایت دیوار هشدار می دهد که شخص در معامله مراقبت نماید. اختلاف در قیمت یک اختلاف حقوقی محسوب می شود و جرم نیست. این عملیات یک نوع بازار گرمی است و مانور متقلبانه محسوب نمی شود؛ خریدار باید از عرف بازار خودرو و خرید و فروش آگاهی داشته باشد. اصل بر برائت است. اگر شاکی احتیاط های لازم و حداقلی را انجام می داد و فریب می خورد کلاهبرداری محسوب می شود ولی اگر احتیاط های حداقلی را انجام نداده باشد جرم نیست.