آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده (۳۸) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور

هیئت وزیران در جلسه ۱۷ /۹ /۱۳۹۸ به پیشنهاد وزارت دادگستری (با همکاری وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش و سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور) و به استناد بند (ج) ماده (۳۸) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵-، آیین نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده (۳۸) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور

مصوب ۱۳۹۸,۰۹,۱۷

با اصلاحات و الحاقات بعدی

ماده ۱ – در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بکار می روند: ۱ – قانون: قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور – مصوب ۱۳۹۵- . ۲ – سازمان: سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور. ۳ – مشمولین: تمامی محکومان به حبس و متهمان تحت قرار و مشمولین کانون های اصلاح و تربیت با رعایت اولویت. ۴ – خانواده مشمولین: افراد تحت تکفل مشمولین نیازمند. ۵ – واحد کیفری: واحدی که در آن متهمان و محکومان از سوی مراجع صلاحیت دار قضایی یا سایر مراجع قانونی به منظور بازداشت، نگهداری و یا تحمل کیفر حبس با هدف بازپروری، حرفه آموزی و بازسازگاری اجتماعی معرفی می شوند که به صورت زندان بسته، نیمه باز و بازداشتگاه، کانون اصلاح و تربیت، مراکز حرفه آموزی و اشتغال، مؤسسه کاردرمانی (اردوگاه) و مؤسسه صنعتی، خدماتی و کشاورزی می باشد. ۶ – دستگاه های اجرایی: کلیه دستگاه های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده (۵) قانون محاسبات عمومی کشور. ۷ – کمیته: کمیته امداد امام خمینی (ره). ۸ – مراکز خدمات اجتماعی: مراکز خدمات اجتماعی و مراقبت بعد از خروج مشمولین موضوع آیین نامه مراکز مراقبت بعد از خروج – مصوب ۱۳۷۸ – رییس قوه قضاییه. ۹ – خدمات جامع و همگانی سلامت: مراقبت ها و خدمات جامع و یکپارچه سلامت مشتمل بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری های جسمی و روانی که بدون توجه به سن، جنس، نژاد، ملیت، قومیت، معلولیت، دین و مذهب در دسترس مشمولین قرار داده می شود. ماده ۲ – به منظور ارتقای بازدارندگی و جنبه اصلاحی مجازات حبس، سازمان مکلف است با استفاده از ظرفیت های موجود واحدهای کیفری و ظرفیت دستگاه های اجرایی در حدود وظایف و اختیارات قانونی آنها نسبت به اجرای طرح تفکیک متهمین از محکومان و طبقه بندی مشمولین از حیث سابقه و جرایم ارتکابی در شهرهای بالای (۲۰) هزار نفر جمعیت و مطابق با آیین نامه نحوه تفکیک و طبقه بندی زندانیان – مصوب ۱۳۸۵ – رییس قوه قضاییه و ماده (۲) آیین نامه اجرایی قانون انتقال زندان ها و مراکز اقدامات تأمینی و تربیتی موجود به خارج از شهرها موضوع تصویب نامه شماره ۵۹۶۹۲ /ت۳۵۲۴۱هـ مورخ ۲۷ /۴ /۱۳۸۶ اقدام نماید. ماده ۳ – وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است زندان را به عنوان یک منطقه بهداشتی تحت پوشش خدمات جامع و همگانی سلامت کشور قرار داده و اقدامات زیر را انجام دهد: ۱ – راه اندازی مرکز خدمات جامع سلامت همراه با پایگاه سلامت ضمیمه یا غیرضمیمه. ۲ – ارایه خدمات آموزشی و توانمندسازی به گروه های هدف زندانی برابر با برنامه های سلامت کشور متناسب با شرایط زندان. ۳ – ارایه مراقبت های سلامت برابر بسته های خدمات ادغام یافته در نظام شبکه متناسب با شرایط زندانیان. تبصره - سازمان می تواند نسبت به راه اندازی و استقرار مراکز درمان بستری در قالب بخشنامه شماره ۹۷۳۰ /۴۰۰ /د مورخ ۳ /۵ /۱۳۹۴ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در زندان های مورد نیاز برای درمان مشمولین زندانی با هماهنگی دانشگاه های علوم پزشکی هر منطقه، اقدام نماید. ایجاد، راه اندازی و تأمین تجهیزات پزشکی و نیروی انسانی مراکز یاد شده به عهده سازمان می باشد.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تأمین نیروی انسانی درمانی و برگزاری دوره های آموزش های مهارتی و صدور مجوزهای لازم در حد امکانات و مقدورات همکاری و تسهیلات لازم را ارایه می نماید. ماده ۴ – سازمان بیمه سلامت ایران موظف است نسبت به ارایه خدمات بیمه سلامت همگانی رایگان به زندانیان و خانواده آنها در قالب قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید. ماده ۵ – مهلت موضوع ماده (۷) آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری موضوع تصویب نامه شماره ۱۲۲۶۲۶ /ت۴۰۴هـ مورخ ۱۹ /۱۰ /۱۳۶۹، برای مشمولین واجد شرایط مقرری بیمه بیکاری، از تاریخ آزادی از واحد کیفری محاسبه می شود و مشمولینی که به علت نگهداری در واحد کیفری بیکار می شوند پس از آزادی با معرفی مرجع ذی ربط اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول مزایای ماده مذکور می گردند. ماده ۶ – سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور در چهارچوب وظایف و اختیارات قانونی، خدمات زیر را برای آموزش مشمولین واجد شرایط به هر یک از واحدهای کیفری ارایه می نماید: ۱ – برگزاری کلاس های آموزش فنی حرفه ای، تأمین مربی و اعطای گواهینامه مهارت در چهارچوب استانداردها و ضوابط مربوط. ۲ – کمک در تأمین تجهیزات، ابزار و مواد مصرفی مورد نیاز مربوط. ۳ – اعطای گواهی نامه مهارت به مشمولینی که دارای تخصص لازم در یکی از رشته های سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور بوده و نیاز به طی کردن دوره مربوط ندارند، با معرفی سازمان و پس از برگزاری آزمون و قبولی در آن حسب ضوابط و مقررات سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور. تبصره ۱ – مشمولین شرکت کننده در دوره های آموزشی از پرداخت کلیه هزینه های ثبت نام، حق مشاوره، حق آزمون، حق آزمون مجدد، صدور گواهینامه مهارت و آزمون های ادواری معاف می باشند. تبصره ۲ – سازمان مجاز است کمبود امکانات و ملزومات آموزشی فنی و حرفه ای مشمولین واجد شرایط را از طریق درآمدهای واحدهای تولیدی و خدماتی انجمن حمایت از زندانیان و کمک های خیرین و سازمان های مردم نهاد از جمله بنیاد تعاون زندانیان کشور تأمین نماید. تبصره ۳ – سازمان برنامه و بودجه کشور به پیشنهاد سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، اعتبارات مورد نیاز موارد مذکور در تبصره (۱) این ماده را در سقف اعتبارات مصوب در بودجه سالانه سازمان یاد شده پیش بینی می نماید. ماده ۷ – وزارت آموزش و پرورش در جهت بازسازی اجتماعی مشمولین و ارتقای سطح دانش و مهارت و ارایه حمایت های مادی و معنوی، اقدامات زیر را انجام خواهد داد: ۱ – ارایه مشاوره و هدایت تحصیلی در جهت افزایش سطح مهارت و توانایی مشمولین نیازمند آموزش. ۲ – رفع موانع و تسهیل در بازگشت به ادامه تحصیل مشمولین بازمانده از تحصیل در مقاطع ابتدایی و متوسطه و حتی الامکان برگزاری امتحان نهایی در داخل واحد کیفری و صدور گواهینامه تحصیلی. ۳ – اجرای برنامه های تربیتی و پرورشی برای مشمولین نیازمند آموزش و فرزندان آنها با بهره گیری از امکانات در اختیار. ۴ – اجرای فعالیت های آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی برای مشمولین بزرگسال بی سواد و کم سواد منطبق با آیین نامه آموزشی و شیوه نامه های سوادآموزی واحدهای کیفری در دوره های سوادآموزی، تحکیم سواد و انتقال. ماده ۸ – دستگاه های اجرایی می توانند در اجرای پروژه ها و طرح های عمرانی و سایر موارد مرتبط، در تنظیم قراردادهای پیمانکاری شرط الزام استفاده از مشمولین آزاد شده واجد شرایط نیازمند اشتغال و معرفی شده توسط سازمان را پیش بینی نمایند. ماده ۹ – کمیته، ضمن اولویت بخشی مشمولین و خانواده های آنها حسب مورد اقدامات زیر را مطابق با مقررات مربوط انجام خواهد داد: ۱ – اعطای کمک هزینه تحصیلی و کمک های معیشتی به خانواده مشمولین. ۲ – اعطای تسهیلات قرض الحسنه برای ادامه تحصیل فرزندان و دانش آموزان و دانشجویان مشمولین نیازمند. ۳ – اعطای تسهیلات قرض الحسنه اشتغال زایی یا کاریابی. ۴ – ارایه کمک های بلاعوض به خانواده های دارای بیماران صعب العلاج. ۵ – فراهم آوردن امکانات بهره گیری از بیمه پایه سلامت برای مشمولین فاقد پوشش بیمه ای و خانواده آنها. ۶ – توانمندسازی خانواده مشمول در جهت استفاده از فرصت های اجتماعی به ویژه شغلی به منظور پیشگیری از وقوع جرم در خانواده ها و ارتکاب مجدد جرم توسط مشمولین آزاد شده. تبصره ۱ – خانواده مشمولینی که مشمول خانواده می باشد مشمول مقررات این ماده می شوند. تبصره ۲ – سازمان مکلف است در فرآیند شناسایی و احراز عدم بضاعت خانواده های مشمولین بر اساس ضوابط مورد عمل کمیته، اعلام به موقع آزادی مشمول از واحد کیفری، همکاری لازم با کمیته را به عمل آورد. ماده ۱۰ – سازمان بهزیستی کشور بر اساس ضوابط و مقررات مربوط اقدامات زیر را انجام خواهد داد: ۱ – حمایت و نگهداری از کودکان و نوجوانان، زنان و دختران بدسرپرست و بی سرپرست مشمولین و تسهیل در دسترسی آنان به خدمات اجتماعی. ۲ – توانمندسازی مشمولین واجد شرایط به صورت بازگشت به خانواده، فراهم کردن زمینه زندگی مستقل یا ارجاع به مراکز مرتبط. ۳ – اعطای تسهیلات اشتغال به مشمولین و خانواده های واجد شرایط معرفی شده از طرف سازمان. ۴ – ارایه امکانات پیشگیری و درمان و توانبخشی حرفه ای و اجتماعی مشمولین معلول. ۵ – ارایه خدمات توانبخشی به مشمولین معلول و سالمند مشابه طرح ویزیت در منزل و توانبخشی مبتنی بر جامعه. ۶ – ارایه خدمات به مشمولین و خانواده وی که دارای بیماری مزمن، حاد، صعب العلاج، اختلالات شدید روانی یا دارای یک یا چند فرزند معلول می باشند. ۷ – ارایه خدمات مشاوره اجتماعی به خانواده مشمولین. ۸ – ارایه حمایت های مالی، فرهنگی، اجتماعی و نگهداری موقت و دایم (شبانه روزی) مندرج در ماده (۴) قانون تأمین زنان و کودکان بی سرپرست – مصوب ۱۳۷۱ – برای مشمولین مندرج در ماده (۲) قانون یاد شده (شامل زنان بیوه، زنان پیر و سالخورده، زنان، دختران و کودکان بی سرپرست) که پس از آزادی مأوایی نداشته و یا کودکان ایشان در حین تحمل حبس مادر بی سرپرست و یا بدسرپرست می باشند. ۹ – شناسایی کانون های آسیب زای مشمولین و خانواده وی و انجام مداخله های اجتماعی. ماده ۱۱ – با هدف تسهیل بازگشت محکومان به زندگی عادی و رفع موانع اشتغال مشمولین پس از آزادی، هیچ یک از دستگاه های اجرایی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی در خصوص مشمولین معرفی و تأیید شده توسط سازمان و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مجاز به استعلام پیشینه کیفری مشمولین آزاد شده خارج از چهارچوب مواد (۲۵) و (۲۶) قانون مجازات اسلامی نمی باشند.

همچنین محکومیت کیفری مؤثر در مشاغل خارج از مشمول قانون مذکور مانع صدور مجوز فعالیت یا پروانه کسب نمی باشد. ماده ۱۲ – سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است اعتبارات مورد نیاز برای اجرای احکام مقرر در این آیین نامه را حسب پیشنهاد دستگاه ذی ربط در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی و در سقف بودجه مصوب پرداخت نماید. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری