لایحه قانونی ادغام برخی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مستقر در مرکز
قانون مصوب ۱۳۵۸/۰۸/۰۶ شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
لایحه قانونی ادغام برخی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مستقر در مرکز
مصوب ۱۳۵۸,۰۸,۰۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده واحده - بوزارت فرهنگ و آموزش عالی اختیار داده میشود در اجرای طرح پیشنهادی تعداد پنجاه و سه دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی بشرح مذکور در طرح را در دانشگاه واحدی ادغام نماید.
تبصره ۱ ـ وزیر فرهنگ و آموزش عالی هیأت مدیره ای مرکب از پنج نفر از اشخاص صاحب نظر را مأمور اجرای این لایحه قانونی خواهد کرد.
تبصره ۲ ـ کلیه قوانین و مقررات مربوط به هریک از مؤسسات مذکور که مغایر با اجرای این لایحه قانونی باشد لغو میگردد.
تبصره ۳ ـ کلیه مجوزهای بعدی که در اجرای این لایحه ضرورت پیدا میکند با تصویب وزیر فرهنگ و آموزش عالی بمرحله اجرا گذارده خواهد شد.
تبصره ۴ ـ هیأت مذکور در تبصره ۱، ظرف ۳ ماه اول کار خود با مشارکت و موافقت مسئولین مربوط از طرف وزارتخانه ها و دانشکده ها و سازمانهای مربوط، و با توجه به نیازهای مملکت و امکانات موجود برنامه ریزی لازم برای تلفیق و وحدت آنها انجام میدهد، مؤسساتیکه ادغام آنها در طرح پیشنهادی عملی و مفید تشخیص داده نشود را استثنائاً و برای بقیه آنها شرایط لازم را فراهم خواهد کرد تا ظرف ۲ سال به مورد اجرا گذاشته شود.
نخست وزیر
طرح تشکیل دانشگاه بزرگ
یکی از نابسامانیهائی که در دو دهه اخیر گریبانگیر آموزس[آموزش] عالی کشور شده است، رشد قارچی و بی بنیاد مدارس عالی و دانشکده ها و دانشگاههائی است که فاقد هرگونه محتوای علمی و آموزشی در حداقل استاندار قابل قبول اند. رژیم وقت از یکسو علیرغم وجود امکان گسترش دانشگاههای قدیمی تر کشور به سبب هراس از تمرکز دانشجو به این دانشگاهها اجازه گسترش و پذیرش تعداد بیشتر دانشجو نداد (بعنوان مثال بارز پلی تکنیک، دانشگاه تهران و دانشسرایعالی قابل ذکرند) و از سوی دیگر تعداد غیر معقولی مؤسسات آموزشی دولتی و بیشتر خصوصی به صورت ساتراپ نشین و تیولدار بوجود آورده شدند. این مؤسسات خودرو نیز نه تنها گرهی از مشکلات آموزش عالی ایران نگشودند و اغلب فاقد کادر علمی و آموزشی لازم برای آموزش مقبول هستند بلکه عملا کیفیت آموزش عالی را تنزل داده و در عین حال هزینه گزافی را به دوش بودجه آموزشی کشور گذارده اند.
ویژگیهای عمده این نوع مؤسسات عبارتند از زیادی تعداد دانشجو، کمبود وحشتناک کادر علمی فقدان یا فقر وسایل و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی است.از اینرو در شرایط حاضر و در صورتیکه اقدام اساسی و فوری در جهت رفع این مشکل بعمل نیاید مشکلات همه جانبه این موسسات به تنهائی توان دولت را در زمینه آموزش به تحلیل خواهد برد و هر چه حل این مشکلات بیشتر به طول انجامد اشکالات ناشی از صرف هزینه زیاد و بازده حقیر بارزتر خواهد شد.
بنابراین اکنون که دولت آمادگی و امکان لازم را برای اقدامی انقلابی در این زمینه دارد، پیشنهاد می شود که هماهنگ با بند ۵ توصیه کمیته برنامه ریزی اجلاس سرپرستان دانشگاهها(مورخ اول خرداد ۱۳۵۸) پنجاه و سه دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی (جدول ضمیمه) که در تهران به صورت پراکنده فعالیت دارند در قالب یک دانشگاه همزمان یا تدریجاً در هم ادغام شود.
چهارچوب سازمان علمی دانشگاه مورد نظر با توجه به تنوع رشته های مورد نیاز در قالب ده دانشکده به شرح زیر پیشنهاد میشود:
سازمان آموزش پیشنهادی دانشگاه جدید
۱ ـ دانشکده هنرهای زیبا
۲ ـ دانشکده علوم
۳ ـ دانشکده پزشکی
۴ ـ دانشکده بهداشت و پیراپزشکی
۵ ـ دانشکده فنی
۶ ـ دانشکده علوم اجتماعی و انسانی
۷ ـ دانشکده اقتصاد و مدیریت
۸ ـ دانشکده کشاورزی
۹ ـ دانشکده علوم تربیتی
۱۰ ـ دانشکده ادبیات (نیز ر. ک به جدول ۲ ضمیمه)
ـ امتیازات دانشگاه پیشنهادی در مقایسه با وضع موجود به طور خلاصه عبارتند از:
۱ ـ بالا بردن کیفیت آموزش از طریق:
الف: تمرکز هیأت علمی رشته های مشابه در یک بخش یا گروه بنحوی که در هر رشته صاحبان تخصص گرد هم آیند و بتواند طیف کاملی از تخصصهای مختلف را در یک رشته خاص عرضه کنند.
ب: تمرکز تجهیزات و امکانات آموزشی و کمک آموزشی از قبیل آزمایشگاهها، کارگاهها، کتابخانه ها و مانند آنها که در مجموع جوابگوی نیازها باشد.
ج: امکان ادغام رشته های مشابه، انحلال رشته های زائد و تصنعی و ایجاد امکانات تحصیلی در رشته های مورد نیاز کشور.
۲ ـ کاهش هزینه سرانه آموزش:
ایجاد دانشگاه پیشنهادی از راههای زیر هزینه سرانه آموزشی را تقلیل خواهد داد:
الف ـ کاهش هزینه بالاسری، که جمع آنها در مؤسسات موجود در حال حاضر رقم عظیمی را تشکیل می دهد.
ب ـ افزایش کارآئی آموزشی ـ در حال حاضر در بسیاری از مؤسسات، اساتید بسیاری هستند که نه تنها از ساعات مقرر کمتر درس میدهند بلکه برخی در بعضی از نیمسالهای تحصیلی درسی ندارند.علاوه بر آن در برخی از دانشگاههای نوبنیاد کادر استخدام شده هنوز دانشجوئی برای آموزش ندارد. در این مجتمع با توجه به تعدد رشته ها و تعداد زیاد دانشجویان در هر نیمسال امکان ارائه درسهای بیشتری وجود دارد و نیز میتوان کلاسهای مشابه با تعداد دانشجوی کم در هم ادغام کرد. و بدین ترتیب از اساتید بیشتر و بهتری میتوان استفاده کرده و تعداد ساعات حق التدریس را کاهش داد.
ج ـ همگانی کردن خدمات ـ مجموعه خدمات موجود در مؤسسات آموزش عالی مورد بحث چندین برابر خدماتی است که در صورت تمرکز این مؤسسات در یک واحد مشترک مورد لزوم است .با ادغام این مؤسسات صرفه جوئی قابل ملاحظه ای در خدمات و تأسیسات خدماتی بوجود خواهد آمد.
۳ ـ مدیرت و توانائی اداره کردن
کنترل: نظارت و مدیریت یک واحد دانشگاهی با ۳۰ هزار دانشجو مسلماً برای دولت آسانتر از اداره ۴۷ واحد کوچک و متوسط آموزشی است .در این جهت یافتن مدیران لایق برای دانشگاه واحد در تمام سطوح سهلتر است .این امر از تعداد مشکلات دولت بشدت خواهد کاست .
۴ ـ جذب هیأت علمی
یکی از مشکلات اساسی مؤسسات آموزش عالی در جذب هیأت علمی در گذشته این بوده است که چون این مؤسسات نام و منزلت دانشگاه و بسیاری هیأت علمی قانونی نداشته اند نمی توانسته اند افراد شایسته ای را به هیأ ت علمی خود جذب کنند این ادغام امکان جذب هیأت علمی را بنحو قابل ملاحظه ای افزایش می دهد و ضمناً می توان ضوابط بالاتری را در استخدام هیأت علمی از مرحلة نخست ملحوظ کرد.
۵ ـ خدمات میان رشته ای
برای بسیاری از مؤسسات آموزش عالی در حال حاضر این امکان وجود ندارد که در رشته های فرعی و دروس انتخابی افراد تمام وقت استخدام کنند.در نتیجه بسیاری از آنها برای رفع نیاز خود به افراد حقالتدریسی و گاه آماتور متوسل می شوند که غالباً موجب تنزل کیفیت آموزش می گردد.
با تمرکز کادر آموزشی رشته های مختلف در یک دانشگاه، ارائه خدمات میان رشته ای بین دانشکده ها به سهولت و به سطح مطلوب رسید.
۶ ـ بوجود آوردن محیط علمی و آکادمیک
تمرکز هیأت علمی و جذب افراد جدید با توانائی بالای علمی و تمرکز امکانات آموزشی از قبیل کتابخانه، آزمایشگاه و دیگر تجهیزات آموزشی شرایط را برای بوجود آوردن محیط علمی و آکادمیک فراهم خواهد آورد.
جدول ۱
لیست دانشگاهها و موسسات آموزش عالی که برای ادغام مورد نظرند
تمام وقت
۱۳۵۶-۱۳۵۷
دانشجو
۱۳۵۶-۱۳۵۷
بودجه سالانه
۱۳۵۷-۱۳۵۸
ف - د
ل
ف - ل
دکتری
به میلیون تومان
عمرانی روستائی
۱۸۰
۳۴۰۹
۱۶۹۱
۳۱
-
۲/۱۰۸
ابوریحان(علوم،علوم تربیتی،علوم انسانی)
۴۸
۳۲۴۸
۱۱۴۹
-
-
فارابی
۳۱
-
-
-
۸/۵۶
مدرسه عالی ساختمان
۳
۵۶۰
۳۲۶
-
بازرگانی
۳۱
-
۱۵۷۶
-
۴/۲۴
مدرسه عالی فنی تهران
-
۲۲۶
۹۰
-
۵/۷
دانکشده تربیت بدنی و علوم ورزشی
۴۸
۴۴۷
۸۴۶
-
۵/۷۶
آموزش عالی آموزشیاری (فرح سابق)
۸
۷۴
-
کمک مهندسی بهداشت فریس
-
۳۸
-
-
آموزش عالی مددکاری سازمان زنان
۸
۱۲۷
-
-
دانشکده توانبخشی و رفاه اجتماعی
۲۳
-
۱۵۸
-
/۱۵
دانشکده حسابداری و علم مالی نفت
۷
-
۶۵۳
-
علوم تغذیه و شیمی غذائی
۲۰
-
۱۶۲
-
-/۲۴
نقشه برداری
۵
۲۰۵
۱۳۷
-
۷/۹
هنرهای دراماتیک
۵
-
۳۳۶
-
۳/۲۲
هنرهای تزئینی
۲۷
-
۳۶۸
-
کامپیوتر
۲۱
-
۱۰۶۷
-
-/۱۴
بیمه تهران
۱۳
-
۱۵۷۳
-
۲/۱۱
حفاظت و بهداشت کار
-
۱۱۰
-
-
۷/۱
خدمات جهانگردی و اطلاعات
۲۰
۱۹۶
-
-
۲/۶
مهمانداری و خدمات پرواز
۱۳
۲۰۲
-
-
علوم بانکی
۱۹
-
۱۴۹۳
-
-
-/۷
مرکز آموزش مدیریت صنعتی
۱۷
-
-
۵۶
-
آبشناسی
۴
۵۱
-
-
-
۸/۳
آمار و انفورماتیک
۱۱
-
۵/۳
۱۸
-
۲/۱۱
تکنیکوم نفیسی
-
۷۷۸
۷۶۶
-
-
۳/۱۰
هواشناسی و جو
۲
۲۸
-
-
-
-/۹
مخابرات
۷۵
۲۰۸
۲۹۴
-
-
۷/۲۲
علوم بیمارستانی
۴۳
۱۷۰
۱۱۳۲
-
-
۳/۱۱
مجتمع آموزش پزشکی شیر و خورشید
۲۶
۴۰
-
-
۲۳۷
-/۷۵
مجتمع وزارت راه
-
۳۱۴
۲۴۵
-
-
-/۴۳
مرکز پزشکی ایران پرستاری
۱۲
-
۱۰۱
۸۹
-
مرکز پزشکی ایران و پیراپزشکی
۶
-
۷۸
-
-
۵/۲۱۴
مرکز پزشکی ایران دانشکده پزشکی
۳۲
-
-
-
۳۱
دانشکده بین المللی امور اداری و بازرگانی
۱۰
-
۹۱
-
-
مرکز آموزش مدیریت دولتی
۱۱
-
-
۱۵۲
-
۴/۱۲
علوم تندرستی
۷۲
-
۱۸۳
-
۱۶۵
-/۱۷
آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی
۱۹
-
۳۴۲
۵۰
-
-/۱۰
پژوهشکده فرهنک ایران
-
-
-
۲۱
-
دماوند
۴۶
-
۹۱۷
۴۱
-
/۱۱
علوم ارتباطات اجتماعی
۱۴
-
۳۵۲
-
-
۶/۱۰
مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی
۱۶
-
۱۰۷۳
-
-
-۸/۶
ایران زمین
۷
-
۲۵۰
-
-
۶/۱
مدرسه عالی پارس
۵۴
-
۱۴۴۳
۵۸
-
۶/۳۴
ترجمه (مدرسه عالی)
۲۵
-
۲۳۲۱
-
-
۴/۱۴
ریاضیات و اقتصاد کرج
۲۰
-
۹۰۰
-
-
۲/۱۱
شمیران (مدرسه عالی)
۲۵
-
۸۶۲
۶۱
-
۷/۹
مرکز مطالعات مدیریت
۱۵
-
-
۷۸
-
۱/۳۵
دانشگاه آزاد ایران
۲۵۰
-
۳۵۰۰
-
-
۹/۱۷۲
دانشگاه علوم و فنون ارتش
۶۰
-
-
-
-
-/۲۰۰
دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی
-
۷۵۴
۷۵
-
۳/۱۲
مجتمع آموزش و پژوهش تکنولوژی
-
هنرستان عالی موسیقی
-
هنرکده موسیقی ملی
۳
-
۵۴
مدرسه عالی تلویزیون و سینما
۳۲
۲۸۰
-
۱۰۶
جمع
۱۴۴۱
۱۰۷۹۰
۲۷۶۴۲
۱۲۰۸
۳۳۳
۷/۱۳۴۴ هدف و ایده آلها و فلسفه کلی دانشگاه
هدف کلی دانشگاه بزرگ تربیت نیروی انسانی متبحر، صادق، آگاه و مردمی برای نوسازی جامعه ایران است. در این راه مفهوم غربی دانشگاه لزوماً مورد تاکید نخواهد بود بلکه علاوه بر بهره بردن از محتوای آموزش دانشگاهی غربی، از روشهای آموزش سنتی ایران یعنی تلفیق سه عنصر آموختن، آموزاندن و کاربستن بهمراه اختیاری بودن مقاطع و مواد آموزشی استفاده خواهد شد. تلفیق کار و آموزش بمعنای صحیح، نه تنها امر آموزش را تسهیل می کند بلکه اجتناب از بیگانگی دانش آموخته با جامعه را در پی خواهد داشت. اختیاری بودن سطوح آموزشی به دانشجویان فرصت می دهد که در هر قطعی از آموزش، آموزش رسمی را ترک کنند و به بخشهای تولیدی و یا خدماتی جامعه پیوندند و اختیاری بودن مواد آموزشی (با در نظر گرفتن پیش نیازها) آموزش یک بعدی و خطی را با پویائی فرایند یادگیری و انطباق آن با نیازهای خاص و عام فردی و اجتماعی جانشین می کند.از این گذشته دانشگاه بزرگ علاوه بر دانشجویانی که در مسیر آموزش رسمی میپذیرد، درهای خود را بر روی فراگیران آزاد در یک سیستم آموزش پلکانی می گشاید و هر کس می تواند تحت شرایطی از امکانات آموزشی برای اخذ معلومات کلی یا تخصصی در یک یا چند درس دانشگاه به فراگیری بپردازد. گستردگی فعالیت دانشگاه فقط به تهران محدود نمی شود، بلکه با استفاده از امکانات موسساتی که اینک هم وجود دارند نظیر دانشگاه ابوریحان بیرونی و دانشگاه آزاد ایران به آموزش همگانی و ارتقاء سطح دانش عامه و نیز در مواردی که آموزش از راه دور می تواند بهره ده باشد، به آموزش رسمی در سراسر ایران خواهد پرداخت .
مسائل اجرائی پیوستن
مسائل و مشکلات اجرائی عمل پیوستن موسسات و آموزش عالی مختلف موجود را به دانشگاه بزرک[بزرگ] می توان به چند بخش متمایز تقسیم کرد.گرچه در اینجا سعی شده که راه حلهائی برای حل این مشکلات ارائه شود، ولی هیات اجرائی ادغام و کمیته های وابسته در این موارد مطمئناً براه حلهای دقیق تری خواهند رسید.
۱ ـ مسائل آکادمیک
در این بخش مشکلات مربوط به دانشجویان، هیات علمی، برنامه های آموزش دانشگاه، وسایل و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی ارائه می شود.
۱ ـ ۱ ـ مسائل دانشجوئی
۱ ـ ۱ ـ ۱ ـ مشکل ذهنی ـ ابهامات احتمالی ذهنی دانشجویان مؤسسات مختلف در مورد مسأله پیوستن موسسهای که بدان وابسته اند، به یک دانشگاه بزرک[بزرگ] با توضیح وضع مؤسسات موجود و هدفهای دانشگاه مزبور و گسترش امکانات آموزشی و رفاهی در آن دانشگاه بسهولت مرتفع خواهد شد. ولی برای اجتناب از ایجاد تشویش ذهنی ناشی از عدم اطلاع و شایعه پراکنی، هیات ادغام یا افراد مسئول دیگر باید تمام تفکر را مستقیماً با دانشجویان در میان گذارند و از فرصت دادن به نشر گفته های خلاف واقع در این مورد جلوگیری نمایند.
۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ توانائی علمی دانشجویان موجود.
برخی از دست اندرکاران آموزش عالی ابراز تردید می کنند که می توان دانشجویان یک رشته خاص مؤسسات مختلف آموزشی را در یک گروه علمی گرد آورد و برنامه های آموزشی یکسانی را برای همه به مرحله اجراء در آورد. چنین تردیدهائی با معنا می بود اگر محتوای علمی کمابیش مشابه و متاسفانه ناکامی آموزش در این مؤسسات شناخته می شود حتی اگر چنین نباشد و اختلافات جزئی در توانائی علمی دانشجویان همطراز رشتههای یکسان مؤسسات مختلف وجود داشته باشد باید توجه کرد که این مساله در مورد دانشجویان سال دوم و سوم کنونی این موسسات وجود دارد زیرا دانشجویان سال چهارم در این تابستان و یا حداکثر تا بهمن ۵۸ فارغ التحصیل خواهند شد و دانشجویان سال اول فقط یک ترم درس داشته اند و آنقدر در مدارج تحصیلی پیش نرفته اند که یکسان کردن برنامه و ارتقاء محتوای آن در موردشان ممکن نباشد.برای دانشجویان سال دوم و سوم نیز مشورت نمایندگان آنها و هیأت علمی موسسه مربوط می تواند راههای مناسبی از قبیل تشکیل کلاسهای تکمیلی و مانند آن برای رفع این مشکل بجوید. در هر حال ادامه وضع فعلی آموزش بهیچوجه راه حل بهتری برای اجتناب از ایجاد چنین اشکالی نیست.
۳ ـ ۱ ـ ۱ ـ تغییر رشته: عدم نیاز بازار کار به برخی از رشته هائیکه در مؤسسات فعلی تدریس می شوند سبب ایجاد دلسردی و عدم اطمینان به آینده در دانشجویان رشته های مزبور شده است. این مسأله را می توان در مرحله برنامه ریزی حل کرد و اجازه داد که دانشجویان این رشته ها به رشته هائی که فصل اشتراک بیشتر دارند و نیز مورد نیاز جامعه هستند تغییر رشته دهند.
۴ ـ ۱ ـ ۱ ـ مشکل ایاب و ذهاب: از آنجا که ادغام مؤسسات متضمن تغییر مکان آموزش دانشجویان است و این امر امکان دارد که ایجاد دشواری در امر ایاب و ذهاب باشد.
دانشگاه می تواند با گرد آوردن منابع مؤسسات سرویسهای ایاب و ذهاب برای دانشجویان قرار دهد. توجه به این امر ضروری است که از نظر آماری احتمال دور شدن راه برخی از دانشجویان همانقدر است که احتمال نزدیک شدن راه برخی دیگر و به نظر نمیرسد این فقره مشکلی قابل ملاحظه باشد.
۲ ـ ۱ ـ هیأت علمی
۱ ـ ۲ ـ ۱: مشکلات ذهنی: طبیعی است که اعضاء هیأت علمی گروههای علمی مؤسسات آموزش فعلی، که معمولا از نظر تعداد محدود نیز هستند از نظر روابط انسانی و آکادمیک با افرادی که از گروههای مشابه که از مؤسسات دیگر به آنها می پیوندند، امکان بوجود آمدن مشکلاتی را پیش بینی کنند. چنین تفکرات و نیز عدم تمایل به امتحان ناشناخته و به خطر انداختن احتمال گروه بندیهائی که خدای ناکرده ممکن است در بعضی مؤسسات وجود داشته باشند از آنگونه مشکلاتی است که متاسفانه در هیچ بحث جمعی به معرض نظر عام گذارده نخواهد شد. ولی محتملا عامل عمده انتقاداتی خواهد بود که به صورت پوشش بیان ظاهری نگرانی درونی معدودی از اعضاء هیئت علمی در مسئله ادغام این مؤسسات خواهد بود. این مشکل را میتوان از دو طریق حل کرد اول آنکه گردهمائیهائی بین افراد یک رشته خاص از مؤسسات مختلف ایجاد کرد که در هر صورت در مرحله برنامه ریزی آموزشی ضروری است دوم آنکه هیأت اجرائی ادغام باید به این مسأله توجه خاص مبذول دارد و صادقانه ایجاد هماهنگی و همکاری در راه تقویت آموزش عالی را با آنها مطرح کند.
۲ ـ ۲ ـ ۱ ـ توانائی علمی کادر آموزشی ـ برخی آموزشگران نسبت به توانائی معدودی از کادر آموزشی فعلی مؤسسات در اجرای برنامه های آموزشی مناسب ابراز تردید کرده اند. شکی نیست که مسأله نارسائی نسبی علمی کادر آموزش در تمام دانشگاهها و مؤسسات عالی آموزشی امری واقعی است و مطمئناً به بهره دهی علمی آموزش عالی لطمه زده و میزند این امر اکنون نیز وجود دارد و احتمالا در همه جا در آینده نزدیک وجود خواهد داشت. برای جبران این نارسائی ایجاد دوره های باز آموزشی و سمینارهای رسمی و بدون علمی در تمام رشته ها ضرورتی اجتناب ناپذیر دارد. به علاوه تقویت گروههای علمی از طریق انتخاب هیأتهای ممیزه منطقی و دانشور خود بخود بخشی عظیم از این مشکلات را خواهد گشود. استخدام کادر علمی تازه نفس براساس ضوابط دانشگاه نیز قدمی دیگر در راه گشایش این مشکل است.
۳ ـ ۲ ـ ۱ ـ جذب کادر علمی سایر دانشگاهها ـ گفته می شود که چنین دانشگاهی احتمالا با جذب هیأت علمی سایر دانشگاهها سبب تضعیف چنین دانشگاههائی خواهد شد. این مسأله به دلایل زیر صحیح نیست.
ـ جذب هیأت علمی دانشگاههای دیگر کشور به دو طریق جاذبه مالی و یا جاذبه آموزشی و پژوهشی میسر است.از آنجا که قرار است حقوق و مزایای تمام هیأتهای علمی دانشگاهها براساس دانشگاههای دولتی باشد، احتمال رخ دادن چنین مساله ای از نظر مالی وجود ندارد. بعلاوه دانشگاه مزبور تا مدتی از نظر آموزشی و پژوهشی در حالتی نخواهد بود که بتواند برای کارکنان سایر دانشگاهها جاذب باشد. بهر حال اگر در مواردی خاص چنین چیزی نیز رخ دهد در جهت ایجاد تعادل و کاستن از کادر متورم برخی از گروههای علمی که (مثلا در دانشگاه تهران) حتی نمی توان یکدرس در سال نیز (بعلت تورم کادر) برای آنها تخصیص داد، خواهد بود.
۳ ـ ۱ ـ برنامه آموزشی
اغلب مؤسسات آموزشی که در این طرح مورد بحث قرار می گیرند فاقد برنامه آموزشی اصولی هستند و در بسیاری از موارد محتوای دقیق دروس، ارتباط بین دروس و رابطه محتوای دروس با مهارتهائی که فارغالتحصیل باید داشته باشد مبهم است.
علاوه بر این، اختلاف «برنامه های آموزشی» در یک رشته واحد در موسسات مختلف در مراحل آغازی مشکلاتی را بوجود خواهد آورد. برای حل چنین مشکلاتی بلافاصله پس از تأئید اصولی طرح از طرف مسئولین ذیربط، گردهمائیهای تک رشته ای از کادر علمی مؤسسات بمنظور کسب نظر و ایجاد هماهنگی و همکاری بین آنان بوجود خواهد آمد. این گردهمائیها بلافاصله به تدوین برنامه های آموزشی تفصیلی در جهت افزایش بهره دهی آموزشی و حتی الامکان تأمین نیازهای حقیقی جامعه خواهد پرداخت در این مسیر موسسه تحقیقات و برنامه ریزی آموزشی نیز می تواند مساعدت های لازم را بکند. ولی در این مورد مشکلاتی نیز وجود دارد که در هر رشته خاص بنا به ماهیت برنامه و یکسان دانشگاه ناشی می شوند.
۲ ـ مشکلات لجستیکی
مشکلات لجستیکی عبارت از مسایل مربوط به انتقال وسایل، تجهیزات، دانشجویان و هیأت علمی مؤسسات به مکان جدید و نیز تکمیل تجهیزات و وسایل است. این مسائل را می توان به موارد زیر تقسیم کرد:
۱ ـ ۲ ـ مساله مربوط به مکان استقرار دانشگاه:
برای استقرار دانشگاه در کوتاه مدت، یک یا چند محوطه بزرگ با ساختمانهای کافی (حداقل مجموع زیربنا در حدود ۲۵۰ هزار مترمربع) مورد نیاز است. با توجه به حسن نیتی که در این مورد ستاد ارتش جمهوری اسلامی از خود نشان داده است به نظر میرسد که امکانات موجود بتواند این مشکل را حداقل به طور موقت حل کند. تخصیص مکان برای دانشکده های مختلف و گروههای هر دانشکده برحسب نیازهای آموزشی و پرسنلی و نیز براساس امکانات موجود از وظایف هیأت اجرائی ادغام خواهد بود. در این مورد محل دانشکده کشاورزی و دامپروری از پیش معین است. پردیز ماما زن (ورامین) دانشگاه ابوریحان با توجه به امکانات و تأسیسات محل بسیار مناسبی برای این دانشکده است. به نظر میرسد که مکان فعلی مرکز علوم پزشکی ایران نیز می تواند بعنوان دانشکده پزشکی این دانشگاه مفید باشد. سایر دانشکده ها نیز می توانند به تناسب ارتباط در گروههای دو یا سه تائی در مکانهای جداگانه مستقر شوند. در این حالت مسأله ساده تر است و ابتدا می توان عمل پیوستن از مدارس عالی کمابیش تک رشته ای آغاز کرد بنحویکه ابتداء مثلا تمام دانشکده و مؤسسات که دست اندرکار آموزش هنر و مسائل مربوط هستند به دانشگاه بزرگ به پیوندند و در مکان مربوط به خود مستقر شوند. و در مرحله دوم و مراحل بعدی به تدریج به مؤسسات چند رشته ای و دانشگاهها را به دانشکدههای موردنظر منفک و قسمتها را به دانشکدههای مربوط در مکانهای در نظر گرفته شده منضم کرد.
۲ ـ ۲ ـ مساله انتقال تدریجی وسایل و تجهیزات
این کار پس از تخصیص محل و تحت نظر هیأت اجرائی و یا کمیته ای که این هیأت مأمور خواهد کرد و با مشارکت و همکاری کارکنان مؤسسات مربوط انجام خواهد شد. ولی در این راه وجود وسایل حمل و نقل و نظارت دقیق بر انجام چنین کاری برای جلوگیری از بی نظمی که احتمال خطرناکی در این مورد است، ضروری است. وجود برنامه زمانی دقیق و تعیین مسئولین با شرح وظایف مشخص برای این قسمت از کار ضرورت حیاتی دارد.
۳ ـ ۲ ـ تعیین کمبودها و تهیه و تدارک وسایل و تجهیزات مورد نیاز از آنجا که ممکن است در مواردی مجموعه تجهیزات آموزشی مؤسسات موجود تکافوی آموزشی برمبنای برنامههای آموزشی جدید را نکند، تعیین کمبودها و تهیه آنها از ضروریات است. این کار با توجه به کمی وقت و عدم وجود احتمالی چنین وسایلی در ایران باید براساس برنامه دقیق و منظمی که از طرف کمیته مربوط تدوین می شود انجام پذیرد.
۳ ـ مسائل اداری و مالی
مشکلات اداری و مالی ناشی از ادغام به چند گونه است:
۳ ـ ۱ ـ تهیه مقررات مالی و اداری یکسان
یکسان کردن حقوق در سطوح مختلف آموزشی و غیرآموزشی از ضرورتهای مبرم ایجاد دانشگاه است. ولی احتمالا تدوین اینگونه مقررات و آئین نامه ها مدتی به طول خواهد انجامید. لذا برای مدتی کوتاه ناچار حقوق و مزایای کارکنان براساس موسسه سابق پرداخت خواهد شد. برای تهیه چنین مقرراتی کمیته ای مرکب از یک نماینده از اعضاء علمی یک نماینده از کارکنان امدادی نماینده ای از سازمان امور استخدامی و نماینده ای از وزارت علوم (دفتر حقوقی) تشکیل می شود. پس از تهیه پیش نویس اول، آئین نامه های مربوط در اختیار کارکنان دانشگاه برای کسب نظر قرار می گیرد و پس از گردآوری نظرات و تلفیق نظرات معقول آئین نامهها به شورای دانشگاه جهت تکمیل و تصویب ارسال خواهد شد.
۲ ـ ۳ ـ بودجه
بودجه دانشگاه در سال اول برابر مجموع بودجه های تخصیص داده شده به تمام مؤسسات است و باید تغییر تخصیص مواد میسر باشد تا نبودن صرفه جوئی احتمالی در مواردی را در موارد ضرور دیگر بکار گرفت.
برنامه پیشنهادی اجرائی
با توجه به عمق و وسعت عمل تشکیل دانشگاه بزرگ تمام مراحل اجرای کار باید حتی الامکان به طور دقیق روشن شده و برنامه ریزی شود. در این مسیر، تعیین مراحل انجام کار و تقسیم دقیق مسئولیتهای اجرائی و یافتن مدیران مناسب در تمام سطوح ضرورت تام دارد. با توجه به این مطلب مراحل اجرائی این طرح به صورت زیر پیشنهاد می شود:
۱ ـ تصویب اصل پیشنهاد:
تا هنگامیکه اصل پیشنهاد مورد تصویب قرار نگیرد، آغاز کار برنامه ریزی و اجرا به طور جدی دشوار است. فقط پس از تصویب تفکر اصلی است که می توان توقع داشت افراد علاقمند در امر برنامه ریزی شرکت مستمر و کارآمد داشته باشند.
۲ ـ تعیین سرپرست موقت:
این فرد از بین دانشگاهیان باسابقه، خوشنام و خوشفکر از طرف وزیر فرهنگ و آموزش عالی منصوب می شود.
۳ ـ تشکیل دبیرخانه موقت:
پس از تصویب اصل طرح دبیرخانه ای متشکل از یک کمیته اصلی بررسی طرح و معدودی افراد اداری و خدمات در وزارت علوم بکار می پردازد. و ظیفه چنین کمیته ای بررسی راه کارهای مختلف برای اجرای طرح و انتخاب مناسبترین آنها و نیز ایجاد کمیته های مختلف عملیاتی است. تعیین وظایف اصلی کمیته های مختلف عملیاتی نیز بعهده کمیته اصلی بررسی طرح است، در عین حال کمیته بررسی طرح ایجاد هماهنگی در تصمیم گیری و نظارت بر اجرای اجزاء طرح را بعهده دارد. اعضاء چنین کمیته ای باید نه تنها از مدیریت دانشگاهی مطلع باشند بلکه باید اشخاصی باشند که به امور آموزش و نیز سیاستهای آموزش عالی کشور آشنا باشند این افراد باید برای مدتی تمام وقت خود را به این کار اختصاص دهند و حتی الامکان از کارکنان مطلع مؤسسات مشمول طرح انتخاب شوند.
۲ ـ کمیته عملیاتی:
این کمیتهها جزئیات کار تشکیل دانشگاه را برنامه ریزی می کنند، و خود بر اجرای چنین کارهائی نظارت دارند. این کمیته ها عبارتند از:
الف ـ کمیته طرح و برنامه ریزی
این کمیته با توجه به راه کار انتخاب شده توسط کمیته اصلی به برنامه ریزی جزئیات اجرائی انجام راهکار مزبور می پردازد و نیز با توجه به نیازهای آموزشی کشور ساخت سازمانی آموزشی دانشگاه را تعیین میکند. این کمیته همچنین از طریق شرکت دادن کادر علمی مؤسسات در سر کمیته های برنامه ریزی، تدوین برنامه های تفصیلی آموزشی در هر رشته را بعهده می گیرد و با توجه به این برنامه ها نیازهای آموزشی از نظر فضا، تجهیزات و وسایل آموزشی را تعیین کرده و سپس برای تدارک و تهیه این نیازها به برنامه ریزی می پردازد.
ب ـ کمیته امور اداری و تسهیلات
این کمیته به حل مسائل اداری از قبیل مسائل پرسنلی و مدیریت می پردازد و در این راه با تدوین آئیننامههای مناسب و برنامه های کاری تسهیلات لازم را جهت انجام امر ادغام فراهم می آورد.
تعیین ساخت سازمانی اداری دانشگاه نیز بعهده کمیته است.
ج ـ کمیته امور مالی:
وظیفه این کمیته علاوه بر ایجاد تسهیلات لازم در جهت انجام امر ادغام تدوین آئیننامههای مالی و معاملاتی دانشگاه است. برنامه ریزی بودجه دانشگاه براساس برنامه های آموزشی و اداری در کمیته بالا بعهده این کمیته است.
د ـ کمیته(های) اجرائی:
این کمیته(ها) به اجرای برنامه های تدوین شده در سر کمیته بالا اقدام می کند و براساس برنامه ریزی دقیق زمانی و جداول مشابه با سیستم پرت ( PERT) به انجام امور اقدام می کند.
۱ ـ دانشکده هنرهای زیبا
رشته
مؤسسات مادر
دانشگاه فارابی
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
معماری
۱- دانشکده هنرهای تزئینی
-
۱۷۴
۲۱
-
معماری داخلی
۲- مدرسه عالی ساختمان
۲۱۵
-
-
-
طراحی
۱- دانشکده هنرهای تزئینی
-
۱۲۱
۲
-
نقاشی
۱- دانشکده هنرهای تزئینی
-
۴۵
-
-
پیکرسازی
۱- دانشکده هنرهای تزئینی
-
۲۸
-
-
ادبیات دراماتیک و نمایشنامه نویسی
۱- دانشکده هنرهای دراماتیک
-
۷۶
-
-
دکورسازی و صحنه آرائی
۱- دانشکده هنرهای دراماتیک
-
۶۱
-
-
سینما و رادیو تلویزیون
۱- دانشکده هنرهای دراماتیک
-
۱۱۰
-
-
هنرپیشگی و کارگردانی
۱- دانشکده هنرهای دراماتیک
-
۹۹
-
-
نمایش عروسکی
۱- دانشکده هنرهای دراماتیک
-
۳۱
-
-
برنامه ریزی فرهنگی
۱- دانشگاه فارابی
-
-
۶۵
-
مهمانداری هواپیما
۱- مدرسه عالی مهمانداری و خدمات
۲۰۲
-
-
-
۲- دانشکده پزشکی
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
پزشکی
۱- دانشکده علوم تندرستی
-
-
-
۴۴
۲- مرکز پزشکی
-
-
-
۳۱
۳- مجتمع آموزش پزشکی
-
-
-
۲۳۷
تخصصی پزشکی
۱- دانشکده علوم تندرستی
-
-
-
۱۲۱
۲- دانشکده آزاد ایران
-
۱۶۰
-
-
۳- دانشکده پیراپزشکی و بهداشت
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
پرستاری
۱- مرکز پزشکی
-
۱۰۱
۸۹
-
۲- مجتمع آموزش پزشکی شیر و خورشید
۴۰
-
-
-
۳- انیستیتو عالی علوم بیمارستانی
-
۲۴۴
-
-
پیرا پزشکی(رادیولوژی لوازم آزمایشگاهی- نگهداری مدارک پزشکی)
۱- مرکز پزشکی
-
۷۸
-
-
بهداشت و تغذیه
۱- انستیتوی علوم بیمارستانی
۱۷۰
۸۸۸
-
-
۲- مدرسه عالی تغذیه
-
۱۶۲
۵۹
-
۳- مدرسه عالی بهداشت کار
۱۱۰
-
-
-
۵- آموزشگاه عالی کمک مهندسی بهداشت
۱۲۷
-
-
-
۶- مدرسه عالی توان بخشی
-
-
-
-
توانبخشی
۱- دانشکده توانبخشی
-
۱۳۲
۵۹
-
۴- دانشکده علوم تربیتی
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
تعلیم و تربیت
۱- مدرسه عالی پارس
-
۵۱۰
۴۶
-
۲- دانشکده دماوند
-
-
۴۱
-
آموزش و پرورش
قبل از دبستان
۱- مدرسه عالی شمیران
-
۳۲۳
۱۷
-
مشاوره و راهنمائی
۱- مدرسه عالی شمیران
-
۲۴۳
۲۰
-
کتابداری
۱- مدرسه عالی ایران زمین
-
۱۰۸
-
-
تربیت بدنی
۱- مدرسه عالی ورزش (دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی)
۴۴۷
۸۴۶
-
-
۵- دانشکده اقتصاد، علوم اداری و بازرگانی
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
مدیریت
۱- دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی
-
۱۷
-
-
۲- مدرسه عالی ریاضیات کرج
-
۵۰۱
-
-
۳- مدرسه عالی شمیران
(مدیریت رفاه)
-
۲۹۶
۲۴
-
۴- مرکز آموزش مدیریت دولتی
-
-
۱۵۲
-
۵- مرکز آموزش مدیریت سازمان و مدیریت صنعتی
-
-
۳۲
-
مدیریت بازرگانی
۱- مرکز مطالعات مدیریت ایران
-
-
۷۸
-
۲- دانشکده علوم ارتباطات
-
۱۲۲
-
-
بازرگانی
۱- مدرسه عالی بازرگانی
-
۱۵۷۶
-
-
۲- دانشکده بین المللی امور اداری و بازرگانی
-
۹۱
-
-
۳- مدرسه عالی ایران زمین
-
۱۴۲
-
-
مدیریت خدمات اجتماعی
۱- آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی
-
-
۵۰
-
بیمه بازرگانی
۱- مدرسه عالی بیمه تهران
-
۷۱۷
-
-
رفاه و توسعه اجتماعی
۱- مدرسه عالی بیمه تهران
-
۴۹۶
-
-
اقتصاد
۱- مدرسه عالی بیمه تهران
-
۳۶۰
-
-
بانکداری
۱- مدرسه عالی علوم بانکی
-
۱۴۹۳
-
-
حسابداری
۱- مدرسه عالی حسابداری و امور مالی شرکت نفت
-
۶۸۳
۱۶۹
-
۶- دانشکده فنی
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
برق
۱- تکنیکوم نفیسی
۱۸۷
۲۲۳
-
-
۲- مجتمع آموزش وزارت راه
۵۹
۷۰
-
-
۳- مدرسه عالی فنی تهران
۷۲
۳۰
-
-
ساختمان
۱- تکنیکوم نفیسی
۳۳۳
۳۲۳
-
-
۲- مجتمع آموزش وزارت ترابری
۱۵۰
۱۰۱
-
-
۳- مدرسه عالی فنی تهران
۵۱
۳۰
-
-
۴- مدرسه عالی ساختمان
۳۵۴
۲۲۶
-
-
مکانیک
۱- تکنیکوم نفیسی
۲۵۸
۲۲۰
-
-
۲- مجتمع آموزش وزارت راه و شهرسازی
۱۰۵
۷۴
-
-
مهندسی عمومی کمک مهندسی
دانشکده مخابرات
-
۲۶۴
-
-
ارتباطات
دانشکده مخابرات
۲۰۸
-
-
-
کاربرد کامپیوتر و آنالیز سیستم
مدرسه عالی کامپیوتر
-
۴۴۵
-
-
برنامه ریزی و تحقیق عملیات
مدرسه عالی کامپیوتر
-
۲۹۹
-
-
الکترونیک
مدرسه عالی فنی تهران
۵۰
۳۰
-
-
علوم سیستم ها
مرکز آموزش مدیریت صنعتی
-
-
-
-
۷- دانشکده علوم
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
الف- فیزیک
۱- مدرسه عالی پارس
-
۱۹۴
۳
-
۲- ابوریحان بیرونی
-
-
-
-
۳- دانشگاه آزاد ایران
-
-
-
-
۴- دانشکده علوم و فنون ارتش
-
-
-
-
۵- دانشکده هواشناسی و علوم جو
۲۸(هواشناسی)
-
-
-
ب- شیمی
۱- مدرسه عالی پارس
-
۳۱۳
-
-
۲- دانشگاه آزاد ایران
-
-
-
-
۳- ابوریحان بیرونی
-
-
-
-
۴- دانشگاه علوم و فنون ارتش
-
۱۶۲
۵۹
-
۵- دانشکده علوم تغذیه و شیمی و مواد غذائی
-
۱۶۲
۵۹
-
ج-ریاضی
۱- مدرسه عالی پارس
-
۹۳
-
-
۲- مدرسه عالی ریاضیات کرج
-
۳۹۹
-
-
د- بیولوژی
۱- ابوریحان بیرونی
-
-
-
-
۲- علوم و فنون ارتش
-
-
-
-
۳- علوم تندرستی
-
۱۸۳
-
-
هـ- زمین شناسی و هیدرولوژی
مؤسسه آبشناسی ایران
۵۱
-
-
-
آمار
مؤسسه آموزش عالی آمار
-
۱۷۸
۱۸
-
انفرماتیک
مؤسسه آموزش عالی آمار و انفرماتیک
-
۱۴۰
-
-
۸- دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی
رشته
مؤسسات مادر
فوق دیپلم
لیسانس
فوق لیسانس
دکتری
زبان و ادبیات فارسی
۱- مدرسه ادبیات و زبانهای خارجی
-
۳۸۹
-
-
۲- پژوهشکده فرهنگ ایران
-
-
۱۵
-
زبان و ادبیات انگلیسی
۱- مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی
-
۴۶۹
-
-
۲- مدرسه عالی پارس
-
۴۳۳
-
-
۳- مدرسه عالی ترجمه
-
۱۳۹۹
-
-
۴- دانشکده دماوند
-
۱۲۹
(۵۷۳ جویند کالج)
-
۵- دانشکده علوم ارتباطات
-
۳۰
-
-
ادبیات و زبان فرانسه
۱- مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی
-
۱۰۳
-
-
۲- مدرسه عالی ترجمه
-
۱۸۴
-
-
زبان آلمانی
۱- مدرسه عالی ادبیات وزبانهای خارجی
-
۱۱۲
-
-
۲- مدرسه عالی ترجمه
-
۲۰۸
-
-
زبان روسی
مدرسه عالی ترجمه
-
۶۲
-
-
زبان ایتالیائی
مدرسه عالی ترجمه
-
۱۵۸
-
-
زبان اسپانیائی
مدرسه عالی ترجمه
-
۹۳
-
-
زبان عربی
مدرسه عالی ترجمه
-
۲۱۷
-
-
فرهنگ و ادبیات تحقیقی
دانشکده دماوند
-
۲۱۵
-
-
تاریخ و باستان شناسی
۱- دانشکده فارابی
-
-
۲۴
-
۲- پژوهشکده فرهنگ ایران
-
-
۶
-
روزنامه نگاری
دانشکده علوم ارتباطات و اجتماعی
-
۸۳
-
-
جغرافیا
دانشکده نقشه برداری
۲۰۵ نقشه بردار کارتوگرافی
۱۳۷
۱۹
-
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.