نظر مشورتی ۷/۳۸۳۸ مورخ ۱۳۷۸/۱۰/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

ماده ۱۱۰۷ ق.م. درمورد نفقه مقرر داشته که «نفقه عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد» لکن نظر به این که طبق ماده ۱۱۱۴ ق.م. «زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید» اصل اولیه به موجب ماده اخیر، زن را مکلّف به سکونت در منزلی که شوهر تعیین کرده می نماید. بنابراین زوجه با فرض اثبات عدم تناسب مسکن با وضعیت وی، می تواند از تمکین امتناع کند و بین شروع به تمکین و امتناع بعد از تمکین، فرقی وجود ندارد. از مجموع مواد ۱۱۱۷ و ۱۱۰۲ ق.م. چیزی که دال بر آن باشد که اصل، تمکین است یا عدم تمکین، مستفاد نمی شود. مع ذلک چون اثبات امر عدمی رأساً و به طور مستقیم مقدور نیست و با اعلام زوج بر عدم تمکین از باب قاعده نافی را نفی کافی است، زوجه باید انجام وظایف زوجیت را که برعهده اوست اثبات کند یا ثابت نماید که براساس موانع مشروعی از تمکین خودداری می کند.