قانون سازمان انرژی اتمی ایران
قانون مصوب ۱۳۵۳/۰۴/۱۶ نخست وزیر
قانون سازمان انرژی اتمی ایران
مصوب ۱۳۵۳,۰۴,۱۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ - سازمان انرژی اتمی ایران که در این قانون سازمان نامیده میشود برای استفاده از اشعه و انرژی اتمی در صنایع و کشاورزی و خدمات و ایجاد نیروگاههای اتمی و کارخانه های شیرین کردن آب شور و تولید مواد اولیه مورد نیاز صنایع اتمی و ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای اجرای طرحهای مزبور و همچنین برقراری هم آهنگی و نظارت بر کلیه امور مربوط بانرژی اتمی در کشور تأسیس میگردد. ماده ۲ - سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و منحصراً تابع مقررات این قانون و اساسنامه مربوط و آئین نامه های استخدامی و مالی و اداری مخصوص بخود میباشد مگر آنکه در قانونی صراحتاً از «سازمان انرژی اتمی ایران» نام برده شده باشد. ماده ۳ - وظایف سازمان بقرار زیر است:
الف - توسعه و گسترش علوم و فنون اتمی در کشور و ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی در برنامه های توسعه و تحول کشور.
ب - انجام مطالعات و تحقیقات لازم در زمینه های مربوط بعلوم و فنون اتمی.
ج - اهتمام در کاربرد علوم و فنون اتمی در صنایع و کشاورزی و خدمات.
د - ایجاد خدمات فنی مورد نیاز کشور در زمینه علوم و فنون اتمی.
هـ - انجام بررسیها و عملیات اکتشافی برای تعیین منابع مواد اولیه صنایع اتمی از قبیل سوخت اتمی و مواد رادیواکتیو و بهره برداری از این منابع از طریق استخراج و تخلیص و استفاده از مواد مزبور در صنایع و نیروگاهها و کارخانه ها و تأسیسات مختلف اتمی کشور.
سازمان موظف است اهتمام خود را برای تأمین سوخت اتمی و سایر مواد اصلی مورد نیاز صنایع اتمی کشور با توجه به نیازهای آینده بکار ببرد.
و - ایجاد نیروگاههای اتمی و بهره برداری از آنها برای کمک بتأمین نیروی برق مورد نیاز کشور.
ز - ایجاد تأسیسات شیرین کردن آب شور و بهره برداری از آنها برای کمک به تأمین آب مورد نیاز کشور.
ح - تولید و توزیع رادیو ایزوتوپها و سایر مواد و تجهیزات مورد نیاز برای کاربرد علوم و فنون اتمی در کشور.
ط - ایجاد هم آهنگی و نظارت بر امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور که بوسیله سایر مؤسسات اعم از دولتی و یا وابسته بدولت و یا غیردولتی انجام میشود و تنظیم مقررات و ضوابط و آئین نامه های مربوط و پیشنهاد آن بمراجع ذیصلاح قانونی برای تصویب.
ی - ایجاد ارتباط با مراجع بین المللی و یا کشورهای خارج در زمینه علوم و فنون و صنایع اتمی بنام دولت ایران. نمایندگی دولت ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی بعهده سازمان خواهد بود.
ک - انجام تحقیقات مربوط باستفاده از منابع انرژی موجود در طبیعت که مورد بهره برداری قرار نگرفته اند و اهتمام در استفاده از تجربیات سایر کشورها در این زمینه از طریق ایجاد ارتباط لازم. ماده ۴ - برای انجام وظایف مذکور در ماده ۳ سازمان دارای حقوق و اختیارات زیر میباشد:
آئیننامه دریافت حقالزحمه خدمات فنی و آزمایشگاهی سازمان انرژی اتمی ایران
(موضوع مواد۴ و ۱۱ قانون سازمان انرژی اتمی و بند ۱۰تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۳۶۷)
الف - سازمان میتواند آن قسمت از تشکیلات و ادارات و سازمانهای داخلی یا رشته های فعالیتهای خود را که مقتضی بداند بصورت مؤسسات تابع یا شرکت اداره کند و یا در شرکتهای دیگر دولتی یا خصوصی سرمایه گذاری و مشارکت کرده و یا مشارکت و سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و یا حقوقی را در شرکتهائی که تشکیل میدهد بپذیرد. ب - سازمان مجاز است دولتها و یا مؤسسات دولتی و یا خصوصی خارجی را در سرمایه گذاری های علمی - فنی – صنعتی - معدنی و یا بازرگانی مشارکت دهد. تبصره - مشارکت و سرمایه گذاری دولتها و یا مؤسسات دولتی خارجی در طرحهای مورد نیاز سازمان منوط بتصویب هیئت دولت و رعایت مفاد ماده ۷ قانون تشکیل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران میباشد. ج - سازمان برای انجام وظایف خود میتواند در خارج از کشور در طرحهای علمی - فنی - صنعتی - معدنی و یا بازرگانی سرمایه گذاری و یا مشارکت کند و شعبه یا نمایندگی در خارج از کشور ایجاد نماید. د - سازمان میتواند با اشخاص و مؤسسات در داخل یا خارج از کشور قراردادهای همکاری منعقد نماید و یا اتباع خارجی را که دارای تخصص و یا مهارت مورد نیاز باشند استخدام کند. ه ـ - سازمان میتواند برای سرمایه گذاری و خرید ماشین آلات و خدمات و تنخواه گردان از منابع داخلی و یا خارجی در حدود اعتبارات مصوب برنامه های اتمی کشور وام و یا اعتبار اخذ کند. و - سازمان میتواند برای تربیت نیروی انسانی فنی و تخصصی مورد نیاز خود در داخل و یا خارج از کشور بهر صورت مقتضی بداند عمل نماید و مؤسسات و دوره های آموزشی و یا کارآموزی لازم را ایجاد نماید. ز - سازمان میتواند برای تسهیل در انجام وظایف خود به مؤسسات علمی و یا آموزشی کشور بصورت نقدی و یا جنسی کمک کند. ماده ۵ - بهره برداری از منابع سوخت اتمی و یا مواد رادیواکتیو همچنین تولید فرآورده های رادیواکتیو در سرتاسر کشور و وارد کردن سوخت اتمی و یا مواد رادیواکتیو به کشور و توزیع این مواد در کشور برای استفاده های مختلف در انحصار سازمان میباشد.
رأی شماره ۶۳ مورخ ۱۳۷۱/۰۵/۰۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه شماره ۷۳/۱/۷۲۹/۱۴۹۹۷ مورخ ۱۳۶۹/۰۸/۰۸ گمرک ایران مبنی بر نفی ضرورت کنترل از سوی سازمان انرژی اتمی ایران نسبت به ورود و ترخیص مواد خوراکی از جهت حفاظت در برابر اشعه به جهت خروج از حدود صلاحیت مرجع وضع
تبصره - سازمان میتواند با تصویب کمیته انرژی اتمی موضوع ماده ۱۰ این قانون اجازه فعالیت در زمینه های موضوع این ماده را بسازمانهای دولتی و یا وابسته بدولت و یا مؤسسات خصوصی بدهد. ماده ۶ - ارکان سازمان بقرار زیر است:
الف - شورای انرژی اتمی.
ب - کمیته انرژی اتمی.
ج - رئیس سازمان. ماده ۷ - شورای انرژی اتمی مرکب از پانزده عضو بشرح زیر است:
نخست وزیر که سمت ریاست شورا را عهده دار میباشد.
وزیر آب و برق.
وزیر دارائی.
وزیر علوم و آموزش عالی.
وزیر اقتصاد.
وزیر کشاورزی و منابع طبیعی.
وزیر بهداری.
وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه.
یک وزیر دیگر بانتخاب نخست وزیر.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران که سمت دبیر شورا را دارد.
چهار نفر از متخصصان و کارشناسان که به پیشنهاد کمیته انرژی اتمی و به فرمان همایونی برای مدت سه سال بعضویت شورای انرژی اتمی منصوب میشوند. ماده ۸ - جلسات شورا بدعوت رئیس شورا تشکیل میشود و تصمیمات شورا با موافقت حداقل هشت نفر از اعضاء شورا قابل اجرا میباشد. تبصره - نایب رئیس شورا از بین اعضاء شورا بوسیله نخست وزیر تعیین و در غیاب وی وظایف رئیس شورا را انجام خواهد داد. ماده ۹ - وظایف و اختیارات شورای انرژی اتمی بشرح زیر است:
الف - تصویب سیاست و برنامه های کلی کشور در زمینه امور مربوط به علوم و فنون اتمی.
ب - تصویب مقررات و صدور دستورالعملهای لازم برای حسن انجام امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور.
ج - تصویب ضوابط و مقررات مربوط بحفاظت در مقابل اشعه اتمی و هسته ای و تعیین طرز نظارت در این زمینه.
د - صدور اجازه ایجاد تأسیسات اتمی در نقاط مختلف کشور، با توجه بضوابط و شرایط ایمنی تأسیسات مزبور.
هـ - تصویب سیاست ارتباط و مبادله اطلاعات و همکاریهای علمی و فنی و صنعتی و بازرگانی با کشورهای خارجی در زمینه امور مربوط. تبصره ۱ - برنامه ها و گزارش ها و پیشنهادها بوسیله سازمان تهیه و از طریق دبیر شورا برای طرح در شورا تسلیم میگردد. تبصره ۲ - شورای انرژی اتمی میتواند برای بررسی امور مربوط کمیسیونهای ویژه ای تشکیل دهد.
اعضاء این کمیسیونها از بین اعضاء شورا و یا مسئولین مملکتی و یا متخصصان و کارشناسان مربوط بوسیله شورا انتخاب و با حکم نخست وزیر بعضویت کمیسیونها منصوب میشوند. ماده ۱۰ - کمیته انرژی اتمی دارای سه عضو بشرح زیر میباشد:
وزیر آب و برق که سمت ریاست کمیته را دارا خواهد بود.
وزیر دارائی.
وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه.
رئیس سازمان، سمت دبیر کمیته را دارا میباشد و بدون داشتن حق رأی در جلسات کمیته شرکت خواهد نمود. ماده ۱۱ - وظایف و اختیارات کمیته انرژی اتمی بشرح زیر است:
الف - تصویب برنامه های اجرائی سازمان و مؤسسات تابع و یا وابسته موضوع ماده ۴ این قانون.
ب - تصویب بودجه و آئین نامه های استخدامی و مالی و معاملات سازمان.
ج - تعیین حدود اختیارات رئیس سازمان در مورد خرید و یا فروش سهام شرکتهای صنعتی و یا معدنی و یا خدماتی و اخذ وام از منابع داخلی و یا خارجی و استخدام اتباع خارجی در سازمان.
د - تصویب تأسیس مؤسسات و یا شرکتهای علمی و یا خدماتی و یا تولیدی که از طرف رئیس سازمان پیشنهاد میشود و تصویب اساسنامه این مؤسسات یا شرکتها همچنین میزان سرمایه گذاری در این مؤسسات یا شرکتها.
هـ - تصویب حساب درآمد و هزینه سالانه سازمان که بمنزله تفریغ بودجه و مفاصا حساب سازمان در سال مربوط میباشد.
و - انتخاب حسابرس برای تهیه حساب درآمد و هزینه سالانه سازمان.
آئیننامه دریافت حقالزحمه خدمات فنی و آزمایشگاهی سازمان انرژی اتمی ایران
(موضوع مواد۴ و ۱۱ قانون سازمان انرژی اتمی و بند ۱۰تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۳۶۷)
ماده ۱۲ - رئیس سازمان به پیشنهاد نخست وزیر و با فرمان همایونی بریاست سازمان منصوب میشود. ماده ۱۳ - رئیس سازمان بالاترین مقام اجرائی سازمان و مسئول اداره کلیه امور سازمان و مؤسسات تابع و یا وابسته و نماینده سازمان در کلیه مراجع میباشد. در حدود مصوبات شورای انرژی اتمی و کمیته انرژی اتمی تعیین تشکیلات سازمان و استخدام و نصب و عزل مسئولان و کارکنان سازمان و صدور دستور انجام هزینه ها و پرداختها و تهیه برنامه فعالیتهای سازمان در کلیه زمینه های مربوط و تهیه آئین نامه و مقررات داخلی سازمان و عقد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی و انتخاب وکیل با حق توکیل و پایان دادن بدعاوی از طریق سازش همچنین ارجاع بداوری و اخذ هر نوع تصمیم و صدور دستورات لازم برای نیل بهدفهای سازمان و حسن انجام امور و تهیه و ارائه گزارش عملکرد سالانه سازمان بعهده رئیس سازمان میباشد. ماده ۱۴ - دولت هر سال بتناسب نیازمندیهای سازمان اعتبارات لازم را بعنوان کمک در بودجه کل کشور منظور خواهد نمود. ماده ۱۵ - سازمان میتواند مواد و ماشین آلات و ابزار و وسائل کار مورد نیاز خود را مشروط بر اینکه به تشخیص سازمان اجناس و مواد مشابه با کیفیت مورد نظر در داخل کشور وجود نداشته باشد بدون تحصیل هیچگونه پروانه از خارج وارد کند. بمواد و ماشین آلات و ابزار و وسائلی که سازمان برای خود و یا سازمانها و مؤسسات تابع وارد کشور میکند حقوق و عوارض گمرکی و سود بازرگانی تعلق نمیگیرد. ماده ۱۶ - سازمان میتواند برای انجام وظایف خود اراضی و ابنیه و مستحدثات مورد لزوم را طبق ماده ۱۶ قانون سازمان برق ایران خریداری نماید. ماده ۱۷ - سازمان مشمول قانون مجازات اخلالگران در صنایع میباشد. ماده ۱۸ - مرکز اتمی دانشگاه تهران با کارکنان باستثناء اعضاء هیئت علمی همچنین با کلیه اموال و تأسیسات اعم از منقول و غیر منقول و دارائی و تعهدات و بودجه مربوط حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از تصویب این قانون بسازمان منتقل میشود. ماده ۱۹ - بسازمان اجازه داده میشود مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری را با رعایت مقررات مربوط بسازمان منتقل نماید. حقوق و مزایای این افراد طبق آئین نامه استخدامی سازمان پرداخت میشود. ماده ۲۰ - اساسنامه سازمان بنا بر پیشنهاد کمیته انرژی اتمی و تأیید هیئت دولت پس از تصویب کمیسیونهای آب و برق و دارائی و استخدام مجلسین بموقع اجرا گذارده خواهد شد و نسبت به تغییرات بعدی اساسنامه نیز به ترتیب فوق اقدام میگردد. قانون فوق مشتمل بر بیست ماده و چهار تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه فوق العاده روز دوشنبه ۳/ ۴/ ۱۳۵۳، در جلسه روز یکشنبه شانزدهم تیرماه یکهزار و سیصد و پنجاه و سه شمسی بتصویب مجلس شورایملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.