نظر مشورتی ۷/۷۱۵۸ مورخ ۱۳۸۱/۰۹/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

سؤال: میزان مجازات معاون جرم در کلاهبرداری و رانندگی بدون پروانه چگونه تعیین می شود و آیا می توان با اعمال تخفیف یکی از مجازات ها را حذف کرد؟

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه

به بهانه تخفیف، نمی توان یکی از دو کیفر مندرج در قانون را ندیده گرفت. بنابراین حذف جزای نقدی به عنوان تخفیف در کلاهبرداری فاقد وجاهت قانونی است. مجازات کلاهبرداری هم حبس است و هم جزای نقدی. حداقل حبس به ترتیب مطابق صدر و ذیل ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین کلاهبرداری و... از یک و دو سال است و در مورد جزای نقدی که ماده فوق الذکر مقرر داشته، متهم، مساوی مالی که اخذ کرده به جزای نقدی محکوم می شود، مبلغ ثابتی است که حداقل و اکثر ندارد. بنابراین مجازات معاون طبق ماده ۷۲۶ قانون مجازات اسلامی(*) مصوب سال ۱۳۷۵، از لحاظ حبس، حداقل مجازات های حبس فوق الذکر است و از لحاظ جزای نقدی که مبلغی است ثابت، چون مجازات معاون بایستی اخف از مباشر باشد لذا دادگاه بایستی با استفاده از مقررات تخفیف نسبت به معاون قایل به تخفیف شود.

مجازات رانندگی بدون پروانه موضوع ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی (*) برای بار اول حبس تعزیری تا دو ماه، یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و... می باشد و چون حبس یاد شده حسب بند ۱ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب سال ۱۳۷۳، به جزای نقدی از هفتاد هزار و یک ریال (۷۰۰۰۱) تا یک میلیون ریال تبدیل می شود. بنابراین مجازات معاون که حداقل مجازات مباشر است (ماده ۷۲۶ قانون یادشده) جزای نقدی ۷۰۰۰۱ ریال خواهد بود.

* ـ ماده ۷۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵: هرکس در جرایم تعزیری معاو نت نماید حسب مورد به حداقل مجازات مقرر در قانون برای همان جرم محکوم می شود.

* ـ ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵: هرکس بدو ن گواهینامه رسمی اقدام به رانندگی و یا تصدی و سایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است، بنماید و همچنین هرکس به موجب حکم دادگاه از رانندگی و سایل نقلیه موتوری ممنوع باشد به رانندگی و سایل مزبور مبادرت و رزد برای بار او ل به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهدشد.