مصوبه هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص اصلاحات «دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران» و «دستورالعمل معاملات قرارداد آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران»
مقرره مصوب ۱۴۰۴/۰۴/۰۹ نائب رئیس هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار
مصوبه هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص اصلاحات «دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران» و «دستورالعمل معاملات قرارداد آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران»
مصوب ۱۴۰۴,۰۴,۰۹
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ابلاغ بند ۶ هزار و چهاردهمین صورتجلسه هیأت مدیره سازمان بورس و أوراق بهادار مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۰۹ به شرح زیر می باشد: ۶ - نامه شماره ۱۲۱/۳۰۴۲۵۷ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۰۲ مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه، متضمن پیشنهاد مدیریت نظارت بر بورس ها و جمع بندی کمیته تدوین مقررات در خصوص پیش نویس اصلاحات «دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران» مصوب ۱۳۹۷/۰۲/۲۶ هیأت مدیره سازمان با اصلاحات آن و «دستورالعمل معاملات قرارداد آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران» مصوب ۱۳۹۶/۱۲/۱۶ هیأت مدیره سازمان با اصلاحات آن، مطرح شد و به شرح پیوست به تصویب رسید.
بند فوق جهت اقدام مقتضی ابلاغ می گردد. رضا عیوض لو
نایب رئیس هیأت مدیره جدول تطبیقی اصلاحات دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران
ععناوین
مصوبه سابق
مصوبه اصلاحی
-مقدمه
-
به استناد اختیارات حاصل از بندهای ۲ و ۱۱ ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی با اصلاحات بعدی و نیز مصوبه ۱۳۸۸/۰۵/۰۵ شورای عالی بورس و اوراق بهادار با موضوع شناسایی و تعریف اوراق اختیار معامله به عنوان ابزار مالی، این دستورالعمل، به منظور تعیین ضوابط ناظر بر نحوه انجام معاملات قرارداد های اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران در تاریخ ۱۳۹۷/۰۲/۲۶ به تصویب هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید.
-ماده ۴۲ مکرر
-
توقف و بازگشایی نماد معاملاتی قراردادهای اختیار معامله به طور همزمان با توقف و بازگشایی دارایی پایه در بازار نقد و به یک روش انجام می شود.
تبصره ۱: درصورتی که نماد معاملاتی دارایی پایه، در روز سررسید قبل از ۷۵دقیقه پایانی جلسه معاملاتی همان روز متوقف باشد، بورس با اطلاع رسانی به بازار، نمادهای معاملاتی اختیار معامله مربوطه را در ۶۰ دقیقه پایانی همان جلسه معاملاتی برای بستن موقعیت ها، بازگشایی می کند.
تبصره ۲: درصورتی که نماد معاملاتی دارایی پایه، در روز سررسید بازگشایی شود، معاملات اختیار معامله مشمول تبصره ۱ نیست.
-ماده ۴۴
توقف و بازگشایی نماد معاملاتی قراردادهای اختیار معامله به طور همزمان با توقف و بازگشایی دارایی پایه در بازار نقد و به یک روش انجام می شود.
حذف
-پیوست یک
وجه تضمین اولیه دریافتی توسط کارگزار از مشتری جهت اتخاذ موقعیت فروش بر اساس جدول زیر تعیین میشود:
ردیف
نوع موقعیت فروش
وجه تضمین اولیه
۱
موقعیت فروش قرارداد اختیار معامله فروش
مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله بعلاوه A درصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
۲
موقعیت فروش قرارداد اختیار معامله خرید
مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله بعلاوه A درصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیانبودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
وجه تضمین اولیه دریافتی توسط کارگزار از مشتری جهت اتخاذ موقعیت فروش بر اساس جدول زیر تعیین میشود:
ردیف
نوع موقعیت فروش
وجه تضمین اولیه
۱
موقعیت فروش قرارداد اختیار معامله فروش
مبلغ وجه تضمین اولیه، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله به علاوه Bدرصد قیمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد.
۲
موقعیت فروش قرارداد اختیار معامله خرید
مبلغ وجه تضمین اولیه، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- مبلغ حاصل از فروش قرارداد اختیار معامله به علاوه Bدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد.
۳
نحوه محاسبه وجوه تضمین لازم در هر زیرگروه هم ماه بر اساس جدول زیر است:
ردیف
-عنوان موقعیت
وجه تضمین لازم
۱
موقعیت باز خرید قرارداد اختیار معامله خرید
وجه تضمین نیاز ندارد.
۲
موقعیت باز خرید قرارداد اختیار معامله فروش
وجه تضمین نیاز ندارد.
۳
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله فروش
قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه A درصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
۴
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید
قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
نحوه محاسبه وجوه تضمین لازم در هر زیرگروه هم ماه بر اساس جدول زیر است:
ردیف
-عنوان موقعیت
وجه تضمین لازم
۱
بدون تغییر
بدون تغییر
۲
بدون تغییر
بدون تغییر
۳
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله فروش
مبلغ وجه تضمین لازم، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قیمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد.
۴
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید
مبلغ وجه تضمین لازم، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد.
۵
راهبردهای معاملاتی و نحوه محاسبه وجوه تضمین در هر زیرگروه هم ماه به شرح جدول زیر است:
ردیف
-عنوان راهبرد
وجه تضمین لازم
۱
موقعیت باز خرید قرارداد اختیار معامله خرید
وجه تضمین نیاز ندارد.
۲
موقعیت باز خرید قرارداد اختیار معامله فروش
وجه تضمین نیاز ندارد.
۳
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله فروش
قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه A درصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
۴
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید
قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضربدر اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله
در هر صورت، وجه تضمین اولیه نباید از «قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد بعلاوه B درصد قیمت اعمال ضربدر اندازه قرارداد» کمتر باشد.
۵
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید
پوشش داده شده با خرید سهم
وجه تضمین نیاز ندارد.
۶
موقعیت باز فروش دوپایه ای متقارن
الف) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید؛ و
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال یکسان با بند الف.
۱) وجه تضمین لازم موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید؛ یا
۲) وجه تضمین لازم موقعیت باز قرارداد اختیار معامله فروش
هر کدام که بیش تر است بعلاوه قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد اختیار معامله با وجه تضمین اولیه کم تر
۷
موقعیت باز فروش دوپایه ای نامتقارن
الف) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش؛ و
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف.
۱) وجه تضمین لازم موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید؛ یا
۲) وجه تضمین لازم موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله فروش
هر کدام که بیش تر است بعلاوه قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضربدر اندازه قرارداد اختیار معامله با وجه تضمین اولیه کم تر
۸
نامتقارن خوش بینانه قرارداد اختیار معامله فروش
الف) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله فروش؛ و
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف.
قیمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهای قیمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد
۹
نامتقارن خوش بینانه قرارداد اختیار معامله خرید
الف) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله خرید؛ و
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف.
وجه تضمین نیاز ندارد.
۱۰
نامتقارن بدبینانه قرارداد اختیار معامله خرید
الف) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید؛ و
ب) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف.
قیمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهای قیمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد
۱۱
نامتقارن بدبینانه قرارداد اختیار معامله فروش
الف) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش؛ و
ب) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف.
وجه تضمین نیاز ندارد.
۱۲
موقعیت باز خرید نامتقارن پروانه ای خرید
الف) موقعیت باز فروش در دو قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال یکسان؛
ب) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف؛ و
ج) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال کمتر نسبت به بند الف.
تفاوت قیمت های اعمال یکسان است.
وجه تضمین نیاز ندارد.
۱۳
موقعیت باز خرید نامتقارن پروانه ای فروش
الف) موقعیت باز فروش در دو قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال یکسان؛
ب) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف؛ و
ج) موقعیت باز خرید در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال کمتر نسبت به بند الف.
تفاوت قیمت های اعمال یکسان است.
وجه تضمین نیاز ندارد.
۱۴
موقعیت باز فروش نامتقارن پروانه ای خرید
الف) موقعیت باز خرید در دو قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال یکسان؛
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف؛ و
ج) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله خرید با قیمت اعمال کمتر نسبت به بند الف.
تفاوت قیمت های اعمال یکسان است.
قیمت اعمال بند ب ضربدر اندازه قرارداد منهای قیمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد
۱۵
موقعیت باز فروش نامتقارن پروانه ای فروش
الف) موقعیت باز خرید در دو قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال یکسان؛
ب) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال بیش تر نسبت به بند الف؛ و
ج) موقعیت باز فروش در یک قرارداد اختیار معامله فروش با قیمت اعمال کمتر نسبت به بند الف.
تفاوت قیمت های اعمال یکسان است.
قیمت اعمال بند الف ضربدر اندازه قرارداد منهای قیمت اعمال بند ج ضربدر اندازه قرارداد
راهبردهای معاملاتی و نحوه محاسبه وجوه تضمین در هر زیرگروه هم ماه به شرح جدول زیر است:
ردیف
-عنوان راهبرد
وجه تضمین لازم
۱
بدون تغییر
بدون تغییر
۲
بدون تغییر
بدون تغییر
۳
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله فروش
مبلغ وجه تضمین لازم، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قیمت اعمال ضرب در اندازه قرارداد.
۴
موقعیت باز فروش قرارداد اختیار معامله خرید
مبلغ وجه تضمین لازم، بزرگ ترین عدد حاصل از یکی از دو روش زیر است:
۱- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Aدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد منهای مقدار در زیان بودن قرارداد اختیار معامله؛
۲- قیمت پایانی قرارداد اختیار معامله ضرب در اندازه قرارداد به علاوه Bدرصد قیمت مبنای دارایی پایه ضرب در اندازه قرارداد.
۵
بدون تغییر
بدون تغییر
۶
بدون تغییر
بدون تغییر
۷
بدون تغییر
بدون تغییر
۸
بدون تغییر
بدون تغییر
۹
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۰
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۱
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۲
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۳
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۴
بدون تغییر
بدون تغییر
۱۵
بدون تغییر
بدون تغییر
جدول تطبیقی اصلاحات دستورالعمل معاملات قرارداد آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران
-عناوین
مصوبه سابق
مصوبه اصلاحی
-مقدمه
-
به استناد اختیارات حاصل از بندهای ۲ و ۱۱ ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی با اصلاحات بعدی و نیز مصوبه ۱۳۸۶/۱۱/۰۱ شورای عالی بورس و اورراق بهادار با موضوع شناسایی و تعریف قراردادهای آتی به عنوان ابزار مالی، این دستورالعمل، به منظور تعیین ضوابط ناظر بر نحوه انجام معاملات قرارداد های آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، در تاریخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۶ به تصویب هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید.
ضوابط وجه تضمین قراردادهای آتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران
-پیوست
-
درصورت پیاده سازی فنی و خودکار در سامانه های برخط شرکت های کارگزاری، وجوه تضمین قراردادهای آتی می تواند براساس راهبرد زیر محاسبه شود.
راهبرد
وجوه تضمین لازم
۱) موقعیت باز خرید در یک قرارداد آتی
۲) موقعیت باز فروش در یک قرارداد آتی با سررسید متفاوت نسبت به بند ۱
وجه تضمین بند ۱ یا وجه تضمین بند ۲
هر کدام که بیشتر است.
تبصره ۱: راهبردهای معاملاتی درنظرگرفتهشده در این ضوابط، صرفاً در سطح دارایی پایه یکسان شناسایی می شوند.
تبصره ۲: محاسبه وجوه تضمین نمادهای آتی برای بندهای ۱ و ۲ جدول فوق، به شرح مواد ۴۴ و ۴۵ این دستورالعمل است.
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.