نظریه شماره 7/98/1682 مورخ 1398/11/08 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/98/1682 مورخ 1398/11/08 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه مسئولیت کیفری اطفال در پرداخت دیه:

در مورد پرونده مطرح شده، فرزند 9 ساله‌ای که مرتکب جنایتی شده و طبق قوانین مجازات اسلامی مرتکب نابالغ محسوب می‌شود، مسئولیت کیفری ندارد. با این حال، در مواردی که خساراتی وارد شده و مطابق قانون، خود طفل مسئول پرداخت آن شناخته شود، دادگاه اطفال و نوجوانان می‌تواند با دعوت از ولی یا قیم فرد نابالغ، حکم به پرداخت دیه یا خسارت از اموال او صادر کند. اما در این مورد، از مال ولیّ یا قیم نباید خسارت جبران شود مگر مطابق قوانین خاص. همچنین، پرداخت دیه از بیت‌المال در چنین مواردی استثناست و فقط با نص قانونی ممکن است، و در این مورد خاص، پرداخت دیه از بیت‌المال امکان‌پذیر نیست.

استعلام

یک پسر بچه 9 ساله یک پسر بچه ده ساله را هل داد که سرش خورد به یک جسم سخت و یک خونریزی دامیه ایجاد شده است پسر بچه ضارب مالی ندارد و طبق ماده 467 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 عاقله مکلف به پرداخت دیه جنایت های کمتر از موضحه نیست هر چند مرتکب نابالغ باشد و طبق ماده 709 قانون مجازات اسلامی دامیه کمتر از موضحه است و به استناد مواد 146 و 147 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 افراد نابالغ مسئوولیت کیفری ندارند حال تکلیف چیست و دادگاه کیفری چه کار باید بکند آیا طفل باید محکوم شود و وقتی مالی نداشت از طریق طرح دعوا علیه وزارت دادگستری دیه از بیت المال پرداخت شود یا راه حل دیگری وجود دارد آیا اساسا طفل را می توان محکوم کرد یاخیر./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولاً، در فرض مطروحه در خصوص پرداخت دیه با لحاظ مواد 452 و 467 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 چنان چه مطابق مقررات خود طفل (مرتکب جنایت) مسئول پرداخت آن باشد، دادگاه اطفال و نوجوانان با دعوت ولی یا قیم وی و استماع مدافعات آن ها، حکم به پرداخت دیه یا خسارات از اموال طفل را صادر می کند. ضمناً با توجه به مواد 1183 و 1216 قانون مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدی، ولیّ طفل ملزم نیست خسارات وارد شده از ناحیه طفل را از مال خود جبران کند؛ مگر این که مورد مشمول ماده 7 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 باشد.

ثانیاً، در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 موارد پرداخت دیه از بیت المال بیان شده است و موضوع سؤال منطبق با هیچ یک از شقوق مربوط نیست و با توجه به این که پرداخت دیه از بیت المال امری استثنایی و محتاج نص می باشد، لذا پاسخ سؤال منفی است. (به عبارت دیگر، فرضی که طفل مرتکب جرم عمدی شده است و دارای مال نمی باشد و جنایت کمتر از موضحه است، از موارد پرداخت دیه از بیت المال نیست).