آیین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۱ /۸ /۱۳۹۱ بنا به پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد ماده (۱۳) قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات ـ مصوب ۱۳۸۹ ـ آیین نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: آیین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات

مصوب ۱۳۹۱,۰۸,۲۱

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول – تعاریف ماده ۱ – در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: الف – قانون: قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات – مصوب ۱۳۸۹ – ب – صندوق: صندوق نوآوری و شکوفایی موضوع ماده (۵) قانون. ج (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) – شورا: شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان د ـ تجاری سازی : فعالیتهای مرتبط با عرضه محصول یا خدمت جدید مبتنی بر ایده ها یا فناوریهای جدید که شامل تمامی فرایندهای مرتبط از جمله ثبت اختراع، ارزش گذاری فناوری، اعطای امتیاز، انتقال و انتشار و کسب سایر فناوریهای مورد نیاز (مکمل) و پرداخت حق الامتیازهای مرتبط، جذب سرمایه و منابع (نمونه سازی، طراحی صنعتی فرایند یا محصول جدید، انجام آزمونها و دریافت تأییدیه های لازم، تولید آزمایشی، بازاریابی و رفع اشکال) و همچنین خدمات پشتیبانی تخصصی تجاری سازی (شامل فعالیتهای مشاوره، مدیریت فناوری، طراحی محصول و فرایند، خدمات استانداردسازی، اندازه سنجی و خدمات آزمایشگاهی) می شود. ه ـ - سرمایه گذاری ریسک پذیر: سرمایه گذاری در شرکتهای جوان و نوپا که مبتنی بر فناوری و نوآوری شکل گرفته و در معرض ریسکهای بالا و غیرمتعارف می باشند و بر اساس ارزیابی های کارشناسی دارای رشد فراوان در آینده خواهند بود. و - عامل صندوق: بانکهای عامل، صندوقهای پژوهش و فناوری و سایر صندوقهای مالی دارای مجوز قانونی طرف قرارداد صندوق. ز - دستگاه اجرایی: دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵‏) قانون مدیریت خدمات کشوری. ح(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - کارگروه: کارگروه شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان، موضوع ماده (۴) این آیین نامه ط(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - معاونت: معاونت علمی و فناوری رییس جمهور ماده ۲ (اصلاحی ۲۹ˏ۰۹ˏ۱۳۹۱) - شرکتها و مؤسساتی که در زمینه «گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری» و «تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه شامل (طراحی و تولید کالا و خدمات) در حوزه فناوریهای برتر و با ارزش افزوده بالا» فعالیت می نمایند، شرکت یا مؤسسه دانش بنیان محسوب می شوند. تبصره ۱ ـ فعالیتهایی نظیر برگزاری و شرکت در همایشهای علمی، خدمات کتابداری، آموزش و کارآموزی، فعالیتهای عادی و روزمره نرم افزاری و سایر فعالیتهایی که هدف آنها طراحی محصـولات یا خدمات یا بهبود کیفیت آنها نیست، از فعالیتهای دانش بنیان به شمار نمی روند. تبصره ۲ ـ نمایندگی شرکت های خارجی و شرکت های واردکننده محصولات دانش بنیان که به امر تجارت می پردازند، از شمول این آیین نامه خارج هستند. تبصره ۳ ـ شرکت های دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتها و مؤسساتی که بیش از پنجاه درصد از مالکیت آنها متعلق به شرکت های دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی باشد، مشمول حمایت های قانون نیستند. ماده ۳(جایگزین ۱۴۰۱/۰۵/۱۲) - وظایف شورا به شرح زیر است:

الف- سیاستگذاری در خصوص نحوه تشخیص و حمایت از شرکت های دانش بنیان و نظارت بر اجرای قانون.

ب- سیاستگذاری در راستای توسعه اقتصاد دانش بنیان و رفع موانع، تقویت و توسعه شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان.

پ- تصویب و ابلاغ طرح های اولویت دار اقتصاد دانش بنیان مرتبط با اقلام راهبردی و طرح های توسعه توانمندی های فناورانه و تولید داخل در حوزه های فعالیت دستگاه های اجرایی.

ت- بررسی و تصویب برنامه های حمایتی دستگاه های اجرایی در انطباق با اهداف قانون و قانون جهش تولید دانش بنیان – مصوب ۱۴۰۱- و تعیین تکالیف آن ها در حمایت و توسعه و بهره-گیری از ظرفیت شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان.

ث- تعیین اهداف کمّی اجرای قانون و تعیین مأموریت دستگاه های اجرایی در تحقق شاخص های اقتصاد دانش بنیان با رعایت قوانین و مقررات مربوط.

ج- تعیین سیاست ها و راهبردهای حمایتی و تشویقی با هدف توسعه شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان

چ- سیاستگذاری و نظارت بر توسعه نظام تأمین مالی اقتصاد دانش بنیان با تمرکز بر هم افزایی میان فعالیت های صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق های پژوهش و فناوری و زمینه سازی برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی در توسعه اقتصاد دانش بنیان.

ح- تصویب ساختار فعالیت کارگروه تولید بار اول و سیاستگذاری و نظارت بر عملکرد آن.

خ- تصویب ساز و کار تشخیص مصادیق رقابت بین شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و وزارتخانه ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و حسب مورد ارجاع موارد تخلف به نهادهای مسئول نظارت و پیگیری.

د- سیاستگذاری در خصوص رفع موانع و توسعه صادرات محصولات دانش بنیان با تأکید بر جهت دهی به کمک های فنی و اعتباری خارجی و توسعه ابزارهای مالی موردنیاز؛

ذ-تصویب معیارهای مربوط به اندازه گیری و تقویت سرمایه گذاری بنگاه های بزرگ اقتصادی و بخش خصوصی در تحقیق و توسعه اثربخش و ساز و کارهای متناسب با زیست بوم نوآوری و همچنین نظارت بر نحوه تخصیص اعتبار مالیاتی به این بنگاه ها؛

ر-تصویب سازوکارهای مربوط به توسعه سرمایه گذاری سازمان های توسعه ای و بانک ها و موسسات اعتباری در حوزه دانش بنیان با مشارکت صندوق نوآوری و شکوفایی در طرح های توسعه فناوری مصوب؛

ز-تصویب نحوه بهره مندی واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارک های علم و فناوری و شهرک های فناوری از مزایای قانون به پیشنهاد وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ژ-تسهیل فرایندهای توسعه زیرساخت ها و مجوزهای مورد نیاز برای استقرار و فعالیت شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و فناور با هماهنگی دستگاه های ذی ربط. تبصره ۱(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - مصوبات شورا برای دستگاه های اجرایی لازم الاجرا است. تبصره ۲(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - دبیرخانه شورا در معاونت تشکیل و جلسات آن حداقل ماهی یکبار برگزار می شود. ماده ۴ (اصلاحی ۰۱ˏ۰۸ˏ۱۴۰۱) – به منظور پیشنهاد سیاست ها و اقدامات اجرایی و تدوین ساز و کار لازم برای اجرای قانون و مقررات مربوط، کارگروه با ترکیب اعضای زیر تشکیل می شود:

الف- معاون علمی و فناوری رئیس جمهور (رئیس کارگروه).

ب- معاون وزیر علوم، تحقیقات و فناوری.

پ- معاون وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.

ت- معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت.

ث- معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

ج- معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی.

چ- معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات.

ح- معاون وزیر جهاد کشاورزی.

خ- معاون وزیر آموزش و پرورش.

د- معاون رییس سازمان برنامه و بودجه کشور.

ذ- معاون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

ر- رییس هیئت عامل صندوق.

ز- دو نفر صاحب نظر در حوزه شرکت های دانش بنیان و پارک های علم و فناوری به پیشنهاد کارگروه و حکم رئیس کارگروه.

ژ- یک نفر صاحب نظر به پیشنهاد اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و حکم رییس کارگروه. تبصره ۱ (الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - نمایندگان سایر دستگاه ها حسب مورد با حق رأی به جلسه دعوت می شوند. تبصره ۲(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - دبیر کارگروه با حکم رئیس کارگروه منصوب می شود. ماده ۵ (الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - به منظور استفاده شرکتها و مؤسسات دانش بنیان از منابع صندوق یا نهادهای مالی همکار آن برای دریافت کمکها و تسهیلات و سایر حمایتهای پیش بینی شده در قانون، صندوق موظف است نسبت به بررسی وضعیت اقتصادی و مالی شرکتها و مؤسسات یادشده و تعیین تضامین مناسب برای هر نوع از خدمات اقدام نماید. ماده ۶(اصلاحی ۱۱ˏ۰۸ˏ۱۴۰۴) - کارگروه موظف است در چهارچوب سیاست های شورا اقدامات زیر را انجام دهد:

الف- تدوین حوزه های فعالیت های دانش بنیان و معیارهای تشخیص مصادیق و نظارت بر ارزیابی شرکت های دانش بنیان توسط معاونت.

ب - نظارت بر عملکرد دستگاه ها و معاونت در ارزیابی و حمایت از شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و تدوین و ارایه گزارش های دوره ای به شورا.

پ- شناسایی موانع و مشکلات توسعه شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و پیشنهاد راهکارهای رفع آنها به شورا.

ت – تدوین ساز و کار لازم برای اجرای قانون مقررات مربوط.

ث- بررسی برنامه های حمایتی موجود و طراحی برنامه های حمایتی جدید در تعامل با دستگاه های اجرایی در چارچوب اهداف قانون و ارایه پیشنهاد به شورا.

ج- بررسی موارد تخلف مربوط به رقابت میان شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و وزارتخانه ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و گزارش آنها به شورا.

چ- تدوین برنامه های حمایتی در راستای پشتیبانی و رفع موانع توسعه صادرات محصولات دانش بنیان به ویژه با تأکید بر جهت دهی به کمک های فنی و اعتباری خارجی و توسعه ابزارهای مالی موردنیاز در تعامل با دستگاه های ذی ربط.

ح- تعیین مصادیق سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم بنگاه های اقتصادی، سازمان های توسعه ای و بانک ها و مؤسسات اعتباری فقط در طرح های دانش بنیان، تحقیق و توسعه اثربخش و فعالیت های نوآورانه و نظارت بر هزینه کرد تحقیق و توسعه آنها در چارچوب معیارهای مصوب شورا.

خ- اعطا و لغو مجوز، تعلیق مجوز و یا فعالیت، توقف و یا تحدید برخی از فعالیت های صندوق، هدایت و نظارت بر فعالیت صندوق های پژوهش و فناوری و تصویب ضوابط فعالیت آنها در چهارچوب اساسنامه و مصوبات شورا.

نظر رییس مجلس شورای اسلامی در خصوص تصویب نامه شماره۸۶۸۴۳/ت۵۹۹۳۹هـ مورخ ۱۴۰۱/۰۵/۲۴، موضوع: «اصلاح آیین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان»

فصل دوم - اعطای کمک ماده ۷(اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ «صندوق نوآوری و شکوفایی خدمات مالی، تسهیلاتی و یا خدمات غیرمستقیم مبتنی بر تأمین مالی را در راستای اهداف کلی مندرج در اسناد بالادست با تصویب هیأت امنای صندوق و با اختیار تعریف و حذف خدمات بر اساس نیاز سنجی انجام شده، تعریف و اجرایی خواهد نمود. خدمات یاد شده در حوزه‌ های مختلف از جمله تسهیلات، کمک، مشارکت و سرمایه‌ گذاری، توانمندسازی شرکت ‌ها به روش ‌های مختلف موجود و یا قابلیت تعریف بر اساس نیازهای آینده، تعریف و تصویب خواهند شد.» تبصره(اصلاحی ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) : شورای عالی عتف بر حسن اجرای این ماده نظارت دارد. صندوق نوآوری و شکوفایی موظف است به منظور تطبیق با اهداف مندرج در قانون حمایت از شرکت‌ ها و موسسات دانش بنیان و تجاری‌ سازی نوآوری‌ ها و اختراعات، آیین‌ نامه‌ های مصوب را در اختیار دبیرخانه شورا قرار داده و امکان دسترسی کامل و برخط شورا بر عملکرد صندوق را فراهم سازد. ماده ۶ (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) - در صورتی که شرکتها و مؤسسات دانش بنیان جهت انجام فعالیتهای تحقیق و توسعه و تجاری سازی و سرمایه‌ گذاری از نظام بانکی تسهیلات اخذ نماینده، صندوق می تواند بخشی از سود تسهیلات یاد شده را در قالب قرارداد و به طور مستقیم یا غیرمستقیم (با تشخیص هیئت عامل از طریق بانک‌ ها یا سایر نهادهای مالی دارای مجوز رسمی) اعطا نماید. ماده ۶ مکرر (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) ـ صندوق مجاز است در اجرای ماده (۵) قانون، تا پنجاه درصد هزینه‌ های طرحهای تجاری‌ سازی نتایج تحقیق و توسعه «مهم» و «ویژه» شرکتها و مؤسسات دانش بنیان فاقد توانایی مالی را با تأیید هیئت امنای صندوق، کمک بلاعوض نماید. فصل سوم (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) - تسهیلات ماده ۷ ‏ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳) - شرکتها و مؤسسات دانش بنیان جهت فعالیتهای ثبت اختراع، کسب فناوری (دریافت حق امتیاز) و نمونه سازی و ظرفیت‌ سازی برای ورود محصولات دانش ‌بنیان به بازار یا تأمین بخشی از آورده لازم جهت اخذ تسهیلات بانکی می توانند از تسهیلات قرض الحسنه صندوق پس از بررسی طرح تجاری توسط صندوق یا عامل صندوق با دوره بازپرداخت حداکثر سه ساله استفاده نمایند. ماده ۸ ـ شرکتهای ارایه کننده خدمات پشتیبانی تخصصی تجاری سازی نیز می توانند برای انجام خدمات یاد شده، از تسهیلات قرض الحسنه صندوق استفاده کنند. ماده ۹ ‏ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳) - شرکتها و مؤسسات دانش بنیان جهت فعالیتهای تا قبل از تولید صنعتی از قبیل هزینه اولیه تجهیز کارگاه و آماده سازی خط تولید، طراحی صنعتی، انجام آزمون و رفع اشکال، تولید آزمایشی و بازاریابی می توانند از محل منابع صندوق از طریق عامل صندوق از تسهیلات میان مدت (حداکثر پنج ساله) با نرخ ترجیحی (تا سقف پنج درصد پایین تر از نرخ مصوب شورای پول و اعتبار در هرسال) استفاده نمایند. تشخیص نوع تضمین مورد نیاز، برعهده عامل صندوق خواهد بود.

ماده ۱۰ ‏ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳) - صندوق موظف است به منظور تولید صنعتی با مشارکت حداکثر پنجاه درصدی با بانکها مؤسسات مالی و اعتباری یا صندوقهای مالی مرتبط از طریق گشایش خطوط اعتباری مشترک نزد بانکها و مؤسسات یاد شده امکان دریافت تسهیلات بلندمدت (حداکثر هفت ساله) با نرخ ترجیحی (تا پنجاه درصد پایین تر از نرخ مصوب شورای پول و اعتبار در هر سال) را برای تأمین قسمتی از هزینه های تهیه مکان و خرید و نصب ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، فراهم نماید. ماده ۱۱ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳) - جهت تأمین سرمایه در گردش شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، صندوق مجاز است با مشارکت حداکثر سی درصدی با بانکها و سایر مؤسسات و صندوق های مالی و از طریق این مؤسسات اقدام به ارایه تسهیلات کوتاه مدت (حداکثر دو ساله) با نرخ ترجیحی تا پنجاه درصد پایین‌تر از نرخ مصوب شورای پول و اعتبار نماید. ماده ۱۲ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳) – به منظور حمایت از توسعه بازار محصولات و خدمات دانش بنیان، صندوق مجاز است نسبت به اعطای تسهیلات برای فروش اقساطی، لیزینگ و در صورت وجود بازار مطمئن به صورت پیش خرید و سایر مواد با نرخ ترجیحی به نفع شرکتها و مؤسسات دانش بنیان رأساً یا از طریق عامل صندوق اقدام نماید. ماده ۱۳ ـ صندوق موظف است جهت خرید سهام شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، تسهیلات خرید با نرخ ترجیحی به افراد یا بنگاههای فعال اقتصادی و صنعتی موجود ارایه نماید. تسهیلات یاد شده به اشخاص حقیقی و حقوقی که سهام مذکور را ترجیحاً از صندوق های سرمایه گذاری ریسک پذیر یا از طریق بازار فرابورس خریداری نمایند، اعطا می شود. ماده ۱۳ مکرر (منسوخه ۲۹ˏ۰۹ˏ۱۳۹۱) ـ صندوق مجاز است به شرکتها و مؤسسات دانش بنیانی که دارای طرحهای تجاری‌ سازی حائز اهمیت هستند، اما فاقد توانایی کافی برای تأمین مشارکت بانکها هستند، تسهیلات موضوع مواد (۱۰) و (۱۱) را پس از تأیید هیئت عامل بر اساس دستورالعمل ابلاغی به طور صد درصد (۱۰۰%) اعطا نماید. فصل چهارم – ضمانت نامه و بیمه ماده ۱۴ (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) ـ به منظور پوشش کسر وثیقه تسهیلات دریافتی شرکتها و مؤسسات دانش بنیان از بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری، صندوق نسبت به ارایه خدمات ضمانت نامه اعتباری (تا سقف هفتاد درصد وثایق) اقدام می نماید. ماده ۱۵ ‏(منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) - به منظور پوشش ریسک قراردادها و تسهیل شرایط حضور در مناقصه برای شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، صندوق نسبت به پرداخت بخشی از هزینه صدور ضمانت نامه و تسهیل روند دریافت آن به هر نحو با عقد قراردادهای همکاری و کارگزاری با بانکها و مؤسسات ذیربط اقدام می نماید. این خدمات شامل ضمانت نامه شرکت در مناقصه، پیش پرداخت، حسن انجام کار و سایر موارد مرتبط می باشد. ماده ۱۶ (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) - به منظور پوشش ریسک به کارگیری فناوریهای داخلی عرضه شده توسط شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، صندوق نسبت به ارایه خدمات ضمانت نامه ای به منظور پوشش ریسک دانش فنی از طریق مؤسسات تخصصی ذیربط اقدام می نماید. نوع حمایت این ماده شامل پرداخت بخشی از هزینه صدور ضمانت نامه و تسهیل روند دریافت آن به هر نحو با عقد قرارداد های همکاری و کارگزاری با ارایه دهندگان ضمانت نامه می گردد. تبصره ـ در صورت عدم امکان به کارگیری مؤسسات تخصصی موجود، صندوق می تواند پس از طی مراحل قانونی نسبت به حمایت از ایجاد مؤسسات تخصصی با مشارکت سایر نهادهای ذی ربط اقدام نماید. ماده ۸ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ در اجرای بند (هـ) ماده (۳) قانون و به منظور کاهش خطرپذیری محصولات و خدمات شرکتها و مؤسسات دانش بنیان، بیمه مرکزی ایران مکلف است پوشش بیمه ای مناسب را در مراحل طراحی، تولید، عرضه و بکارگیری این نوع محصولات و خدمات طراحی و ایجاد نماید. فصل پنجم - مشارکت ماده ۹ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ به منظور توسعه سرمایه گذاری ریسک پذیر، صندوق برای تأسیس و توسعه شرکتها و صندوقهای سرمایه گذاری ریسک پذیر تا سقف چهل و نه درصد سهام، مشارکت نماید و حداکثر پس از پنج سال سهام خود را واگذار نماید. ماده ۹ مکرر (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ صندوق مجاز است بر اساس دستورالعمل مصوب هیئت امنا نسبت به مشارکت در طرحهای تجاری‌ سازی شرکتها و مؤسسات دانش‌ بنیان اقدام نماید. فصل ششم - معافیت های مالیاتی و گمرکی ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ به منظور تکمیل چرخه سرمایه گذاری خطرپذیر و امکان استفاده شرکتها و مؤسسات دانش بنیان از بازار سرمایه، سازمان بورس و اوراق بهادار مکلف است نسبت به تعیین و تسهیـل ساز و کار عرضـه سهـام شرکتهای دانش بنیان در بازار فرابورس، دستورالعمل های اجرایی لازم را تهیه و ابلاغ نماید. ماده ۱۱ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ درآمدهای مشمول مالیات شرکتها و مؤسسات دانش بنیان ناشی از قراردادها و فعالیتهای تحقیق و توسعه، تجاری سازی و تولید محصولات و خدمات دانش بنیان به مدت پانزده سال از مالیات موضوع ماده (۱۰۵) قانون مالیاتهای مستقیم معاف هستند. ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ شرکتها و مؤسسات دانش بنیان از پرداخت هزینه های عوارض و حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض صادراتی معاف هستند. ماده ۱۳ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ در اجرای ماده (۳) قانون وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری معاونت موظف است دستورالعمل اجرایی این فصل را ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه تهیه و به سازمان امور مالیاتی کشور و گمرک ایران ابلاغ نماید.

رأی شماره ۹۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال شیوه نامه اعطای معافیت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض به شرکتها و مؤسسات دانش بنیان مصوب معاونت علمی و فناوری

فصل هفتم - اولویت دهی به شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و سایر حمایت ها ماده ۱۴ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ شهرک های صنعتی دولتی و شهرک های فناوری، شهرک های سلامت، شهرک های کشاورزی، پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی موظفند نسبت به اولویت دهی در استقرار شرکتها و مؤسسات دانش بنیان اقدام نمایند. ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ صندوق حداقل سی درصد کمکها، تسهیلات و سرمایه گذاری های خود را به شرکتهای دانش بنیان مستقر در مراکز رشد علم و فناوری، پارکهای علم و فناوری، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی تخصیص دهد. ماده ۱۶ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ شرکتها و مؤسسات دانش بنیان در مناقصات قراردادهای پژوهشی، فناوری و تجاری سازی و عرضه کالاهای دانش بنیان ساخت داخل دستگاههای اجرایی حائز اولویت می باشند. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - دستگاه اجرایی پس از دریافت تأییدیه صلاحیت شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان، امتیاز ارزیابی کیفی و فنی آنها را با ضریب ۲/ ۱ (۱۲۰ درصد)، برای شرکت های دانش بنیان مستقر در مناطق ویژه اقتصادی تا ضریب ۵/ ۱ (۱۵۰ درصد) و برای شرکت های دانش بنیان فعال در حوزه فناوری های مرتبط با بهبود محیط زیست تا ضریب ۲ (۲۰۰ درصد) محاسبه می نماید. برای شرکت های مستقر در پارک های علم و فناوری و مناطق ویژه علم و فناوری تا ضریب ۵/ ۱ (۱۵۰ درصد) با تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی حسب مورد قابل افزایش است. تبصره ۲ ـ شرکتها و مؤسسات دانش بنیان برای ارایه و فروش محصولات و خدمات دانش بنیان خود در مناقصات دولتی مشمول تخفیف پنجاه درصدی در مبلغ سپرده شرکت در مناقصه می گردند. ماده ۱۷(اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - دستگاه های اجرایی می توانند در اجرای ماده (۶) قانون و از محل اعتبارات مصوب مربوط حداقل یک درصد مبلغ خرید کالا یا خدمات با مبدأ خارجی را در راستای تحقیق و توسعه، طراحی، تجاری سازی و ساخت داخل کالا یا خدمات مذکور از طریق شرکتها و مؤسسات دانش بنیان هزینه نمایند. ماده ۱۸ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است با همکاری دستگاه های اجرایی ذی ربط در اجرای تبصره (۲) ماده (۱) قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات ـ مصوب ۱۳۷۵ـ فهرست نیازهای فناورانه، تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز دستگاه های اجرایی مندرج در قانون مذکور را به شرکتها و مؤسسات دانش بنیان نیز اعلام نماید. ماده ۱۹ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - در اجرای ماده (۹‏) قانون و به منظور ایجاد و توسعه شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تقویت همکاری های بین المللی، اجازه داده می شود واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارکهای علم و فناوری و مناطق ویژه علم و فناوری در جهت انجام مأموریتهای محوله از مزایای قانونی مناطق آزاد در خصوص روابط کار، معافیتهای مالیاتی و عوارض سرمایه گذاری خارجی و مبادلات مالی بین المللی برخوردار گردند. تبصره (الحاقی ۲۹ˏ۰۹ˏ۱۳۹۱) ـ آیین‌ نامه اجرایی ماده (۴۷) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۸۶۰۹/ت۳۲۸۶۳هـ مورخ ۱۰/ ۵/ ۱۳۸۴ به عنوان مقررات اجرایی ماده (۹) قانون تنفیذ می‌ گردد. ماده ۲۰ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ شرکتها و مؤسسات دانش بنیان مجازند مرکز فعالیت خود را در محدوده شهر تهران و دیگر شهرها با رعایت مقررات زیست محیطی مستقر نمایند. فصل نهم - نظارت و گزارش دهی، رسیدگی به اعتراضات و مجازاتهای قانونی ماده ۲۱ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ شرکتها و مؤسسات دانش بنیان می توانند اعتراض خود را نسبت به عملکرد دستگاههای مجری قانون با ارایه مستندات به دبیرخانه شورا ارسال نمایند. دبیرخانه شورا موظف است ظرف یک ماه نسبت به رسیدگی به اعتراضات واصل شده اقدام نماید. ماده ۲۲ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ دبیرخانه شورا موظف است جهت ایجاد فرصتهای برابر و شفاف سازی حمایتها و تسهیلات مندرج در این آیین نامه نسبت به انتشار آیین نامه ها و دستورالعملهای ذی ربط، اسامی دستگاههای اجرایی مرتبط و بانک اطلاعاتی شرکتها و مؤسسات دانش بنیان برخوردار شده از این تسهیلات از طریق پایگاه جامع اطلاع رسانی اقدام نماید. ماده ۲۳ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) - شرکتها و موسسات دانش بنیان که از حمایتهای قانون برخوردار می شوند، چنانچه بر اساس گزارش دستگاه اجرایی ذی ربط یا نظارت دوره ای یا موردی دبیرخانه شورا یا صندوق با کتمان اطلاعات یا ارایه اطلاعات ناصحیح از این حمایتها برخوردار شده باشند یا حمایتها و تسهیلات اعطا شده بر طبق قانون را برای مقاصد دیگری مصرف نموده باشند، با تشخیص دبیرخانه شورا یا صندوق، ضمن محرومیت از استفاده مجدد از حمایتهای قانون، با ارجاع به مراجع قانونی ذی صلاح، مشمول مجازاتهای موضوع ماده (۱۱‏) قانون خواهند گردید. ماده ۲۴ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱) ـ دبیرخانه شورا مسئولیت پیگیری اجرای این آیین نامه را به عهده دارد و مکلف است گزارش عملکرد و نحوه اجرای قانون را هر شش ماه یک بار به شورا و مجلس شورای اسلامی ارایه نماید. معاون اول رییس جمهور‎ - محمدرضا رحیمی