نظر مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۱۴۹ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۷ اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان اجرای حکم محرومیت از خدمات اجتماعی در صورت وجود رابطه استخدامی با شرکت آب و فاضلاب

استعلام :

محکوم‌علیه به پنج سال محرومیت از خدمات دولتی محکوم شده است و این در حالی است که ایشان کارمند اداره آبفا می‌باشد. حال دو سؤال مطرح است: ۱- شرکت آبفا دولتی است یا غیر دولتی؟ ۲- در فرض که کمتر از پنجاه درصد سهام شرکت آبفا دولتی باشد، آیا این محرومیت از خدمات اجتماعی (دولتی) در اداره مذکور شامل ایشان می‌شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :

۱- با توجه به تبصره ماده ۳ قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب مصوب ۱۳۶۹، ملاک دولتی بودن شرکت‌های موضوع این قانون، تصویب هیأت وزیران است و تا زمانی که دولتی بودن این‌گونه شرکت‌ها به تصویب هیأت وزیران نرسیده است، غیر دولتی محسوب می‌شوند. ۲- هرچند که طبق ماده یک قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب مصوب ۱۳۶۹، شرکت‌ مذکور توسط وزارت نیرو تشکیل و تحت نظارت دولت ارائه خدمت می‌کنند و کارکنان شرکت آب و فاضلاب که تحت نظارت دولت به ارائه خدمت به مردم می‌پردازند از مصادیق مأموران به خدمات عمومی هستند و در صورت ارتکاب بزه ارتشاء و اختلاس موضوع مواد ۳ و ۵ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس با عنایت به تصریح «مأمورین به خدمات عمومی» در این مواد، مشمول مجازات‌های مقرر در مواد پیش‌گفته می‌باشند؛ با این وجود چون خدمت در شرکت آب و فاضلاب، «خدمت دولتی» محسوب نمی‌شود تا موجب انفصال از خدمت در شرکت مذکور باشد؛ چنانچه در این خصوص حکمی هم صادر شود قابلیت اجرا ندارد (موضوعاً منتفی است). بدیهی است چنانچه محکومیت کارکنان شرکت آب و فاضلاب دارای آثار تبعی موضوع مواد ۲۵ و ۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ باشد، در این صورت ادامه اشتغال وی در مدت زمان مقرر در ماده ۲۵ قانون پیش‌گفته به عنوان مجازات تبعی با عنایت به بند «چ» ماده ۲۶ این قانون ممنوع است؛ یعنی از خدمت در مؤسسات مأمور به خدمت عمومی مانند شرکت آب و فاضلاب محروم و منفصل خواهند شد.