قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی
قانون مصوب ۱۳۵۰/۰۳/۳۰ نخست وزیر
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی
مصوب ۱۳۵۰,۰۳,۳۰
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ - در شهرهائی که از طرف شهربانی کل کشور با موافقت وزارت کشور تعیین و آگهی میشود بافسران شهربانی که آموزش لازم دیده و برای تشخیص تخلفات رانندگی تعیین شده باشند اجازه داده میشود که متخلفین از آئین نامه راهنمائی و رانندگی را در محل و حین مشاهده تخلف متوقف کرده و جریمه نقدی را با تسلیم قبض رسید وصول نمایند.
در صورتیکه متخلف در محل از پرداخت جریمه خودداری کند مأمور مربوط برگ اخطاریه که زمان و محل وقوع تخلف و نوع آن و نام و شماره گواهینامه راننده و مشخصات وسیله نقلیه همچنین مشخصات مأمور مزبور در آن ذکر شده باشد به متخلف تسلیم میکند. در صورتیکه متوقف ساختن وسیله نقلیه مقدور نباشد مأمور مربوط گزارش خود را که حاکی از مشخصات و شماره وسیله نقلیه و نوع تخلف و روز و ساعت و محل وقوع تخلف خواهد بود تنظیم و برای تعقیب متخلف باداره مربوط تسلیم میکند. در مورد وسیله نقلیه ای که در محل غیر مجاز متوقف شده باشد درصورت عدم حضور متخلف مأموران مذکور می تواند اخطاریه مزبور را با ذکر مشخصات وسیله نقلیه و زمان و مکان وقوع تخلف و نوع آن و مشخصات خود بوسیله نقلیه الصاق نمایند. در هر یک از موارد فوق متخلف می تواند ظرف ۱۵ روز از تاریخ مندرج در اخطاریه جریمه مقرر را بحسابی که از طرف خزانه داری کل تعیین و اعلام میشود پرداخت و رسید دریافت نماید یا نسبت به آن ظرف همان مدت با ذکر دلیل بدادگاه بخش اعتراض کند.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود بدادگاه مراجعه مینمایند در صورتیکه در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراض، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم می نماید هر گاه متخلف در موعد ۱۵ روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم بدادگاه نکرده باشد جریمه را باید بمأخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاریه بحساب خزانه داریکل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یکماه از تاریخ اخطاریه بعمل نیاید متخلف در ساعت اداری بدادگاه اعزام میشود و پس از رسیدگی نسبت بعلت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط باصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم میشود.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود بدادگاه مراجعه مینمایند در صورتیکه در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراص [اعتراض]، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم می نماید هر گاه متخلف در موعد ۱۵ روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم بدادگاه نکرده باشد جریمه را باید بمأخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاریه بحساب خزانه داریکل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یکماه از تاریخ اخطاریه بعمل نیاید متخلف در ساعت اداری بدادگاه اعزام میشود و پس از رسیدگی نسبت بعلت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط باصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم میشود. تبصره ۱ - رسیدگی به تخلفات رانندگی وسائل نقلیه موتوری با دادگاه بخش است. تبصره ۲ - چنانچه دادگاه ضمن رسیدگی گزارش مأمور مربوط را خلاف تشخیص دهد باید مراتب را برای تعقیب مأمور بشهربانی کل یا ژاندارمری کل کشور اعلام نماید. تبصره ۳ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - در شهر تهران متخلفین از آئین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن بوسیله نقلیه جزای نقدی مقرر را بحسابی که از طرف شهرداری در شعب بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند. در صورت عدم پرداخت جزای نقدی در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف میتواند این مبلغ را ظرف مدت ششماه از تاریخ صدور برگ اخطاریه بحساب مذکور در فوق پرداخت نماید و هر گاه متخلف پس از انقضاء مدت ششماه جزای نقدی مقرر را پرداخت ننمود مأموران راهنمائی و رانندگی مکلفند وسیله متخلف را با قفل مخصوص متوقف و راننده را جهت تعیین تکلیف بدادگاه هدایت نمایند. دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف اخیر متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید و پس از پرداخت جزای مذکور وسیله نقلیه بلافاصله آزاد میگردد. تبصره ۴ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - تخلفات رانندگان در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم میشود و دادگاه در صورت ضرورت اصل گزارش تخلف را مطالبه خواهد کرد.
تبصره ۵ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - مدت مرور زمان تخلفات رانندگی در شهر تهران دو سال است.
تبصره ۳ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ در شهر تهران متخلفین از آئین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن بوسیله نقلیه جریمه مقرر را در یکی از شعب بانک ملی بحسابی که از طرف شهرداری در بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند، در صورت عدم پرداخت جریمه در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف مکلف است که این مبلغ را بحساب مذکور در فوق پرداخت نماید، چنانچه متخلف به نوع تخلف و جریمه تعیین شده در اخطاریه صادره اعتراض داشته باشد میتواند اعتراض خود را ظرف مدت پانزده (۱۵) روز از تاریخ صدور اخطاریه با ذکر دلیل بدادگاه تسلیم کند، دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل دو یا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید به تشخیص دادگاه مربوطه در مورد معترضینی که دارای عذر موجه باشند عدم رعایت پانزده (۱۵) روز مهلت اعتراض سلب حق اعتراض نمی نماید.
تبصره ۴ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ تطبیق میزان جریمه یا [با] نوع تخلفات رانندگان توسط افسران یا مأمورین مجاز تعیین میگردد، که در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم و کنترل میشود و دادگاه فقط در صورت ضرورت گزارش تخلف را مطالبه و بررسی خواهد کرد.
ماده ۲ - مجازات تخلفات رانندگی طبق آئین نامه از یکصد الی یکهزار ریال است. تبصره ۱ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - مجازات تخلفات رانندگی در شهر تهران طبق آئین نامه از دویست ریال تا پنجهزار ریال است. مواردیکه مجازات آنها پنجهزار ریال تعیین میشود منحصر بتخلفات زیر است:
۱ - سرعت غیرمجاز.
۲ - سبقت غیر مجاز.
۳ - عبور از چراغ قرمز راهنمائی.
۴ - عبور از محل ممنوع.
۵ - عبور از پیاده رو و یا توقف در پیاده رو. تبصره ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - هر گاه رانندهای در شهر تهران ظرف یکسال سه بار مرتکب یکی از تخلفات زیر شود افسران راهنمائی و رانندگی موضوع ماده یک قانون علاوه بر اخذ جریمه مکلفند وسیله نقلیه مرتکب را از ۲۴ ساعت تا هفت روز با قفل مخصوص در محل یا در پارکینگ متوقف نمایند و متخلف را درصورت عدم تأدیه جزای نقدی بدادگاه هدایت نمایند.
سرعت غیر مجاز.
سبقت غیر مجاز.
عبور از چراغ قرمز راهنمائی
عدم رعایت حق تقدم.
انحراف بسمت چپ خیابان.
عبور از محل ممنوع.
حمل مسافر با وسیله نقلیه غیر مجاز.
تخلیه نخاله و فضولات ساختمانی در معابر و پیادهروها.
توقف در پیادهرو خیابانها.
استفاده از لاستیک میخ دار جز در سه ماه آخر سال و مواقعی که راهنمائی و رانندگی مجاز اعلام مینماید. تبصره ۱ (منسوخه ۲۶ˏ۱۲ˏ۱۳۶۱) - یکصد و بیست نوع تخلفات رانندگی بسه گروه تقسیم و تخلفات رانندگی مشابه در یک رده و جمعاً در بیست فقره خلاصه شده و برای هر گروه جریمه ای بشرح زیر تعیین میگردد:
گروه اول ـ تخلفاتی که جریمه آنها یکهزار ریال است باین شرح میباشد:
۱ ـ توقف منجر بسد معبر.
۲ ـ عدم توجه بچراغ راهنما و تابلو ایست.
۳ ـ عبور و حرکت غیرمجاز.
۴ ـ حرکت مارپیچ و انحراف به چپ.
۵ ـ سبقت های غیرمجاز.
۶ ـ سرعت غیرمجاز.
گروه دوم ـ تخلفاتی که جریمه آنها پانصد ریال است:
۱ ـ توقف های غیرمجاز.
۲ ـ عدم رعایت فاصله و حق تقدم.
۳ ـ دور زدن و گردشهای غیر مجاز.
۴ ـ نقص های فنی و یا استفاده از لاستیک غیرمجاز.
۵ ـ همراه نداشتن هریک از مدارک لازم.
۶ ـ عدم رعایت مقررات در سوار کردن مسافر یا سرنشین.
۷ ـ استفاده از پلاک غیر مجاز یا نداشتن پلاک.
۸ ـ عدم توجه بفرمان پلیس راهنمائی یا پلیس مدارس.
۹ ـ استفاده از بوقها یا وسایل و علائم ممنوع شده.
۱۰ ـ عدم رعایت مقررات در بارگیری و حمل یا تخلیه بار.
۱۱ ـ عدم رعایت هر یک از مقررات ایمنی مربوط به دید.
گروه سوم ـ تخلفاتی که جرائم آنها دویست ریال میباشد:
۱ ـ عدم رعایت مقررات تعیین مسیر و جهت عبور و یا قصور در دادن علامت.
۲ ـ عدم مقررات ایمنی درب وسیله نقلیه.
۳ ـ عدم رعایت نظافت شهر.
ماده ۳ - وجوه حاصل از محل جرائم رانندگی در حوزه هر شهر در حساب مخصوصی که از طرف خزانه افتتاح میشود نگهداری خواهد شد.بیست درصد وجوه مزبور را برای ایجاد توقفگاهها (پارکینگ) و اصلاح معابر در اختیار شهرداری محل گذارده میشود و هشتاد درصد بقیه بعنوان درآمد اختصاصی در اختیار شهربانی محل گذارده خواهد شد که برای تهیه وسائل خطکشی و نصب علائم و چراغهای راهنمائی و حسن انتظام عبور و مرور بمصرف برسد. نحوه مصرف وجوه مزبور بموجب آئیننامه این قانون تعیین خواهد شد. خطکشی معابر در شهر تهران از وظائف شهرداری پایتخت خواهد بود.
آئین نامه اجرائی ماده ۳ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی مصوب ۱۳۵۰/۳/۳۰
تبصره(۱) - در سال ۱۳۵۰ معادل مبلغی که ضمن ردیف ۴۲۰۲ درآمد عمومی بودجه سال ۱۳۵۰ کل کشور منظور شده ار [از] محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی در حوزه شهر تهران بدرآمد عمومی منتقل و مازاد آن بحساب موضوع این ماده منظور میشود. از سال ۱۳۵۱ بطریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد. تبصره ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - در تهران شهردار پایتخت میتواند بدرجه داران دیپلمه اداره راهنمائی و رانندگی که آموزش لازم دیده باشند اختیارات و وظایف افسران مندرج در ماده یک این قانون را از لحاظ تشخیص تخلف و اخذ جریمه تفویض نماید. بازرسان دیپلمه شهرداری که آموزش لازم دیده باشند میتوانند برگ تخلفات مربوط بعدم رعایت مقررات پارکومتر را صادر نمایند.
تبصره ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ در شهر تهران شهرداری میتواند بدرجه داران دیپلمه و مأمورین مورد تأئید اداره راهنمائی و رانندگی تهران که آموزش لازم دیده باشند اختیارات و وظایف افسران مندرج در ماده یک این قانون را از لحاظ تشخیص تخلف و صدور اخطاریه تفویض نماید و در شهرستانهای دیگر به پیشنهاد راهنمائی آن شهر و تصویب شهربانی مربوطه تفویض اختیار میشود. ماده ۴ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۲) - وجوه حاصل از جرائم تخلفات رانندگی در حوزه مسئولیت پلیس راه ژاندارمری کل کشور بعنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری کل کشور منظور میشود و بر اساس بودجه ای که به پیشنهاد وزارت کشور و موافقت دفتر مرکزی بودجه و وزارت دارائی بتصویب هیأت وزیران میرسد بمصرف هزینه های مربوط به پیشگیری از تصادفات، کمک به تهیه وسائل و لوازم مخابراتی و موتوری مورد نیاز پلیس راه و نیز ایجاد تأسیسات در جاده های خارج از محدوده شهرها خواهد رسید. نحوه مصرف وجوه مزبور طبق آئین نامه این قانون تعیین خواهد شد.
آئین نامه اجرائی ماده ۴ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی
تبصره - در سال ۱۳۵۰ معادل مبلغی که ضمن ردیف ۴۲۰۳ درآمد عمومی بودجه سال ۱۳۵۰ کل کشور منظور شده از محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی موضوع این ماده بدرآمد عمومی منتقل و مازاد آن بعنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری کل کشور منظور میشود از سال ۱۳۵۱ بطریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد. ماده ۵ - مأمورین مذکور در ماده ۱ این قانون می توانند حسب مورد و نوع تخلف گواهینامه رانندگی متخلف را با دادن رسید حداکثر تا یکماه ضبط نمایند نوع تخلفات و مدت ضبط گواهینامه و نحوه جلوگیری از ادامه رانندگی راننده متخلف و مهلتی را که باید در موارد ضروری برای ادامه رانندگی موقت براننده متخلف داد ضمن آئین نامه این ماده تعیین خواهد شد. رسید مزبور در مهلت مندرج در آن در حکم پروانه رانندگی است. تبصره (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - در شهر تهران نسبت رانندگانی که ظرف یکسال چندین تخلف مرتکب گردیده اند دادگاه میتواند با توجه بهنوع و تعداد تخلفات گواهینامه رانندگی متخلف را از ششماه تا یکسال ضبط کند. تعداد و نوع تخلفات و نحوه ضبط گواهینامه طبق آئین نامهای خواهد بود که به پیشنهاد شهرداری پایتخت و تصویب وزارتخانه های دادگستری و کشور تعیین خواهد شد. در این قبیل موارد گواهینامه راننده بوسیله مأمورین مذکور در ماده یک با تسلیم رسید اخذ و پرونده بدادگاه ارسال خواهد شد. مدت اعتبار رسید برای حق رانندگی سی روز است و در انقضاء مهلت در صورتیکه از طرف دادگاه حکم برائت صادر نشود و یا مهلت مذکور تمدید نشده باشد رانندگی وسیله نقلیه در حکم رانندگی بدون پروانه خواهد بود. ماده ۶ – محل هائی که توقف وسائل نقلیه در آن محل ها موجب بروز خطر و انسداد راه میشود باید با نصب علائم مخصوص رانندگی وسیله مسئولان مربوط مشخص شود. در صورت توقف وسائل نقلیه در این قبیل محل ها و پیاده روها مأموران مربوط مجازند با وسائل اطمینان بخشی که برای این کار معمول است وسیله نقلیه مزبور را به نزدیکترین توقفگاه یا منطقه مجاز انتقال داده جریمه مقرر را با حق توقف در توقفگاه از متخلف دریافت کنند.
رأی شماره ۱۴۷ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص ابطال دستورالعمل مربوط به حمل خودرو با جرثقیل « طرح برخورد با تخلفات ساکن»
تبصره(۱) - علائم مخصوص در سواره روهای مذکور در این ماده باید از علائم معمولی توقف ممنوع متمایز باشد. تبصره ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - در شهر تهران پلیس راهنمائی و رانندگی کروکی وضعیت تصادف وسائل نقلیه را که فقط منجر بخسارت مالی شده باشد بلافاصله تنظیم مینماید و رانندگان اینگونه وسائل نقلیه مکلفند وسیله نقلیه خود را قبل از رسیدن افسر کارشناس بکنار معابر هدایت کنند. در صورت امتناع رانندگان پلیس با وسائل مقتضی رفع سد معبر می نماید در صورتیکه با مشاهده محل وقوع تصادف و کروکی از طرف افسر راهنمائی ارتکاب تخلف محرز گردد طبق ماده یک اقدام خواهد شد.
تبصره ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ در شهر تهران در تصادف وسائل نقلیه که فقط منجر بخسارت مالی شده باشد رانندگان مکلفند وسیله نقلیه خود را فوراً بکنار معابر هدایت کنند تا توافق نموده یا جهت بررسی تقاضای اعزام افسر کارشناس نمایند و در صورت امتناع رانندگان از رفع سد معبر پلیس با وسائل مقتضی رفع سد معبر مینماید و با مشاهده محل وقوع تصادف از طرف افسر راهنمائی در صورت لزوم کروکی تصادف ترسیم و با متخلف طبق ماده یک اقدام مینمایند. ماده ۷ - در شهرهائی که از طرف شهرداری در خیابانها و معابر پارکومتر نصب و یا توقفگاه ایجاد میشود حق توقف متناسبی با تصویب انجمن شهر محل دریافت خواهد شد. ماده ۸ - در صورتی که عابر پیاده در عبور از سواره رو معابر و خیابانها جز از نقاطی که خط کشی شده و مخصوص عبور عابر پیاده است (محل مجاز) از محل دیگری (محلهای غیر مجاز) عبور نماید متخلف شناخته میشود و مکلف به پرداخت جریمه مقرر در آئین نامه میباشد و در صورتیکه در این قبیل نقاط غیر مجاز وسیله نقلیه موتوری با عابر پیاده تصادف نماید راننده وسیله نقلیه در صورتیکه کلیه مقررات راهنمائی و رانندگی را رعایت نموده باشد مسئول شناخته نمیشود عدم مسئولیت راننده مانع استفاده شخص ثالث از مقررات بیمه نخواهد بود. برای اجرای مقررات این ماده ادارات مسئول امر عبور و مرور بر حسب مورد (شهربانی، شهرداری ، ژاندارمری) مکلفند قبلا خیابان یا مسیر یا معبر مورد نظر را از حیث پیادهرو و خط کشی و نصب چراغ و کلیه علائم لازم و ایمنی عابر پیاده و رانندگان وسیله نقلیه موتوری کاملا مهیا و تأمین کرده مراتب را ۱۵ روز قبل از تاریخ اجراء وسیله جراید و رادیو و تلویزیون باطلاع عموم اهالی برسانند. تبصره (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) - در شهر تهران در خیابانهائی که بوسایل ایمنی عبور عابر پیاده مجهز شده باشد و بوسیله شهرداری برای اطلاع عامه آگهی شود عابر پیاده مکلف است فقط از محلهای مخصوص عابر پیاده عبور کند در غیر اینصورت اگر تصادفی بین وسیله نقلیه و عابر پیاده در سوارهرو واقع شود مشروط بر آنکه راننده مست نبوده و گواهینامه مجاز رانندگی داشته باشد و با سرعت مجاز حرکت کرده و وسیله نقلیه او نقص فنی مؤثر در حادثه نداشته باشددر صورتیکه سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمائی و رانندگی عدم مسئولیت راننده را گواهی نمایند مسئولیت جزائی متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده به مراجع قضائی جهت اقدام مقتضی ارسال میشود. عدم مسئولیت جزائی راننده مانع استفاده شخص متضرر ازحادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نخواهد بود.
تبصره (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ در شهر تهران در خیابانهائی که بوسایل ایمنی عبور عابر پیاده مجهز شده باشد و مقررات زیر بوسیله شهرداری برای اطلاع عامه آگهی شود عابر پیاده مکلف است فقط از محلهای مخصوص عابر پیاده عبور کند و در غیر اینصورت اگر تصادفی بین وسیله نقلیه و عابر پیاده در سواره رو واقع شود مشروط بر آنکه راننده مست نبوده و گواهینامه مجاز رانندگی داشته باشد و با سرعت مجاز حرکت کرده و وسیله نقلیه او نقص فنی مؤثر در حادثه نداشته باشد و سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمائی و رانندگی از این جهات عدم مسئولیت راننده را گواهی نمایند، مسئولیت جزائی متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده بمراجع قضائی جهت اقدام مقتضی ارسال میشود، عدم مسئولیت جزائی راننده مانع استفاده شخص متضرر از حادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نخواهد بود. ماده ۹ - رانندگانی که ظرف یکسال سه دفعه باتهام جرائم خلاف مربوط بامور رانندگی در دادگاه محکوم شده باشند و یا مرتکب تخلفاتی گردند که طبق آئین نامه امور خلافی رانندگان مستلزم سه بار ثبت در پرونده و منگنه نمودن گواهینامه رانندگی باشد بمدت ۶ ماه محرومیت از حق رانندگی محکوم خواهند شد و در صورتیکه تخلف راننده بار دیگر بشرح فوق ظرف یک سال تکرار شود مدت محرومیت از حق رانندگی یک سال خواهد بود.
هر گاه رانندگانی که گواهینامه آنها از طرف افسران شهربانی یا پلیس راه طبق ماده ۵ این قانون و مقررات مندرج در آئین نامه آن ضبط شده باشد مبادرت برانندگی نمایند در حکم اشخاصی خواهند بود که بدون پروانه رانندگی نمودهاند. ماده ۱۰ - کلیه معاملات و نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری از لحاظ شناسائی مالک آن نیز باید در دفاتر شهربانی کل ثبت شود. دفاتر اسناد رسمی مکلفند پس از تنظیم سند خلاصه آن را بشهربانی محل نصب پلاک اعلام نمایند. تبصره (منسوخه ۲۵ˏ۰۴ˏ۱۳۵۹) - برای وسائل نقلیه موتوری که در تهران شماره گذاری شده یا بشود از طرف اداره راهنمائی و رانندگی شناسنامه تنظیم خواهد شد و وسائل نقلیه که پس از انقضاء یکسال از تاریخ اعلام اداره راهنمائی و رانندگی تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود بوسیله افسران اداره مذکور تا صدور شناسنامه یا ارائه آن متوقف میشوند. در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری زمینی باید در اداره راهنمایی و رانندگی ثبت گردد و در صورتیکه سند انتقال در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود سردفتر مکلف است سند انتقال را باداره راهنمائی و رانندگی ارسال دارد تا از طرف اداره مذکور پس از ثبت انتقال در شناسنامه بصاحب آن تسلیم گردد صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضای مراجع رسمی و همچنین نقل انتقال وسائل نقلیه در دفتر اسناد رسمی پس از انقضاء مهلت یکسال مذکور بدون ارائه شناسنامه ممنوع است. سردفتری که از اجرای مفاد این ماده تخلف کند بپرداخت جزای نقدی از ده هزار ریال تا بیست هزار ریال در دادگاه انتظامی سردفتران محکوم خواهد شد. تبصره (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ برای و سائل نقلیه موتوری که در تهران شماره گذاری شده یا بشود از طرف اداره راهنمائی و رانندگی شناسنامه تنظیم خواهد شد و وسائل نقلیه ایکه پس از انقضاء یکسال از تاریخ اعلام اداره راهنمائی و رانندگی تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود توسط افسران و مأمورین تا صدور شناسنامه یا ارائه آن متوقف میشوند.در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری زمینی باید در اداره راهنمائی و رانندگی ثبت گردد و در صورتیکه وسیله نقلیه فاقد شناسنامه باشد و سند انتقال در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود سردفتر مکلف است سند انتقال را به اداره راهنمائی و رانندگی ارسال دارد تا از طرف اداره مذکور پس از ثبت انتقال شناسنامه صادر و بصاحب آن تسلیم گردد، صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضای مراجع رسمی و همچنین نقل و انتقال وسایل نقلیه در دفتر اسناد رسمی پس از انقضاء مهلت یکسال مذکور فوق بدون ارائه شناسنامه ممنوع است سردفترانی که از اجرای مفاد این ماده تخلف کنند بپرداخت جزای نقدی از ده هزار ریال تا بیست هزار ریال در دادگاه انتظامی سردفتران محکوم خواهند شد.
تبصره ۳[۲] (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۵۸) ـ در شهر تهران افسران و مأمورین اجرا فقط گواهینامه یا کارت رانندگی مخصوص وسایط نقلیه متخلفینی را اخذ مینمایند که دارای تخلفات پرداخت نشده در مهلت مقرر باشند، در اینمورد افسران و مأمورین اجراء مکلفند با ارائه رسید، یکی از مدارک فوق الذکر را اخذ و متخلف را جهت پرداخت وجوه جرائم بیکی از محلهای تعیین شده در برگ رسید راهنمائی نمایند.
متخلف میتواند پس از پرداخت وجوه جرائم و ارائه رسید، مدرک خود را از محل تعیین شده تحویل گیرد.
در صورت عدم ارائه یکی از مدارک فوق الذکر مأمورین اجرا میتوانند وسیله نقلیه را در یکی از پارکینگها متوقف و راننده را جهت پرداخت جریمه بیکی از مراجع تعیین شده هدایت نمایند تا پس از پرداخت جریمه بلا فاصله وسیله نقلیه ترخیص گردد.
صورت وضعیت خلافهای پرداخت نشده که وسیله کامپیوتر تنظیم و جهت پرداخت مبلغ مذکور در آن به متخلف تسلیم میگردد، که در صورت پرداخت ببانک نیمه دوم آن نیز بمنزله رسید است.
ماده ۱۱ - شهربانی و ژاندارمری کل کشور در حوزه مأموریت خود مجازند مؤسسات حمل و نقل و مسافربری زمینی را که خلاف مقررات وآئین نامه های حمل بار و مسافر رفتار نمایند حداکثر تا یکماه تعطیل کنند. تعطیل زائد بر یکماه تا یکسال با جلب موافقت دادستان شهرستان محل مؤسسات مذکور خواهد بود رسیدگی باعتراض در مورد اول با دادگاه بخش و در مورد تعطیل زائد بر یکماه با دادگاه شهرستان است و در هر دو مورد خارج از نوبت رسیدگی میشود و حکم دادگاهها قطعی است آئین نامه حمل بار و مسافر و مدت تعطیل از طرف وزارتخانههای کشور و دادگستری تهیه و بتصویب کمیسیونهای کشور و دادگستری مجلسین خواهد رسید. تبصره - در مواردی که طبق این ماده مؤسسه حمل و نقل بار یا مسافر تعطیل میشود مؤسسه مکلف است ترتیب حمل بار و مسافر را که قبلا تعهد کرده بوسیله مؤسسات دیگر بدهد و الا مسئول خسارات وارده باشخاص ثالث خواهد بود. ماده ۱۲ - کسانی که قبل از تصویب این قانون مرتکب تخلفات رانندگی شده و جریمه مقرر را نپرداخته باشند هر گاه ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون نسبت بپرداخت اصل جریمه اقدام نمایند از جرائم اضافی معاف خواهند بود. ماده ۱۳ - کلیه اختیارات و وظایفی که بموجب این قانون بافسران شهربانی واگذار گردیده در خارج از حوزه استحفاظی شهربانی به پلیس راه ژاندارمری و افسران و درجه داران دیپلمه پلیس راه که برای این منظور آموزش لازم دیده باشند محول می گردد. ماده ۱۴ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - شرکتها و موسسات حمل و نقل و رانندگان وسایل نقلیه باربری مکلفند در راهها مقررات حمل بار در راههای کشور را که از طرف وزارت راه و ترابری تعیین و اعلام می شود دقیقا رعایت نمایند، در صورت تخلف ناشی از عدم رعایت مقررات مذکور، وسیله نقلیه توسط مامورین راهنمایی و رانندگی متوقف و متخلف توسط مامورین مزبور برای بارهای معمولی سی هزار (۰۰۰/ ۳۰) ریال و بارهای ترافیکی یکصد هزار (۰۰۰/ ۱۰۰) ریال جریمه عدول از مقررات حمل و نقل بار جریمه گردیده و نیز جهت تعیین پرداخت خسارات وارده به راه و ابنیه فنی به وزارت راه و ترابری معرفی خواهد شد.
در این صورت به وسیله نقلیه زمانی اجازه حرکت داده می شود که شرکت یا موسسه حمل و نقل و یا راننده وسیله، بارگیری وسیله نقلیه را با مقررات حمل و نقل بار در راهها مطابقت داده و خسارات وارده را نیز پرداخت نموده باشد. همچنین سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور مجاز است پروانه فعالیت شرکتها و موسسات حمل و نقل کالا و مسافر را که خلاف مقررات و آیین نامه های حمل کالا و مسافر رفتار می نمایند از یکماه تا یکسال و در صورت تکرار تخلف بطور دائم لغو و نیروی انتظامی موظف است با اعلام سازمان مذکور نسبت به تعطیلی موسسه یا شرکت حمل و نقل متخلف اقدام نموده و درصورت اعتراض مراجع قضایی خارج از نوبت به موضوع رسیدگی نمایند.
مقررات و آیین نامه های حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعالیت و تعطیلی موسسات مذکور توسط وزارت راه و ترابری و درآن قسمت که مربوط به مقررات ایمنی عبور ومرور می باشد با همکاری وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
اصلاح تصویبنامه تمدیدمهلت مقرردرآیین نامه اصلاحی حمل ونقل جاده ای مواد خطرناک تمدید مهلت مقرر در آیین نامه اصلاحی حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک آیین نامه اجرایی حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک
تبصره ۱ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - در مواردی که طبق این ماده پروانه فعالیت شرکت یا مؤسسه حمل و نقل کالا یا مسافر لغو و فعالیت آن تعطیل می شود ، مؤسسه مکلف است پس از تایید صاحب کالا، ترتیب حمل کالا و مسافر راکه قبلاً تعهد کرده بوسیله شرکتها و موسسات دیگر بدهد والا مسئول خسارات وارده به اشخاص ثالث خواهد بود. تبصره ۲ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - تردد وسایل نقلیه در کلیه آزاد راهها بدون پرداخت عوارض عبور و ورود غیرمجاز به آنها تخلف محسوب و متخلف علاوه بر پرداخت عوارض عبور در هر مورد به میزان ده برابر مبلغ عوارض عبور محور مورد تردد از طریق صدور برگ جریمه توسط مامورین راهنمایی و رانندگی جریمه خواهد شد. تبصره ۳ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - وزارت راه و ترابری مکلف است در صورت تکرار تخلف در هر سال از متخلفین خسارات وارده به راه و ابنیه فنی را بر مبنای جریمه تخلف ضربدر تعداد تکرار تخلف در همان سال محاسبه و دریافت نماید. تبصره ۴ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - مامورین راهنمایی و رانندگی مکلفند نسخهای از کروکی و یا گزارش تصادفات و تخلفات راجهت درج در پرونده متخلف به وزارت راه وترابری ارسال نمایند. تبصره ۵ (منسوخه ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۶) - با تصویب این قانون کلیه قوانین مغایر ، ملغی است. ماده ۱۵ - قانون اعطای اختیار بافسران شهربانی در وصول جرائم رانندگی مصوب سال ۱۳۳۹ از تاریخ اجرای این قانون ملغی است. ماده ۱۶ - آئین نامه های اجرائی مربوط باین قانون باستثناء آئین نامه ماده ۱۱ از طرف وزارتخانه های کشور و دادگستری تهیه و پس از تصویب هیئت دولت بموقع اجراء گذارده میشود.
تصویب نامه راجع به حرکت وسیله نقلیه غیرنظامی در داخل ستونهای ارتشی تصویب نامه راجع به اصلاح بند ۷ جدول ب جرائم پانصد ریالی گشایش اعتبار و ترخیص ده دستگاه مینی بوس ساخت کشور اتریش بنام شرکت تعاونی تاکسیرانی تهران با معافیت سود بازرگانی تصویبنامه راجع به اضافه نمودن بند ۳۸ به جدول ج جرائم یکهزار ریالی موضوع ماده ۲ قانون رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی آئین نامه اجرائی ماده ۴ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی آئین نامه اجرائی قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی
ماده ۱۷ - وزارتخانه های کشور، دادگستری، دارائی و راه مأمور اجرای این قانون هستند. قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و شش تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز دوشنبه ۱۷/ ۳/ ۱۳۵۰ در جلسه روز یکشنبه سیام خرداد ماه یکهزار و سیصد و پنجاه شمسی بتصویب مجلس شورایملی رسید. نایب رئیس مجلس شورایملی - دکتر جواد سعید
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.