نظر مشورتی ۷/۷۷۸۶ مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۱۹ اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص گواهى تندرستى موضوع قانون لزوم ارائه گواهینامه پزشک قبل از وقوع ازدواج مصوب ۱۳۱۷

طبق ماده ۲ قانون لزوم ارائه گواهینامه پزشک قبل از وقوع ازدواج مصوب ۱۳۱۷، دفاتر ازدواج مکلفند قبل از وقوع ازدواج از نامزدها گواهی تندرستی مطالبه و پس از بایگانی آن با قید موجود بودن گواهی پزشک مبنی بر تندرستی نامزدها اقدام به ثبت عقد ازدواج نمایند.

همچنین ماده ۲۳ لایحه قانونی تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر و اقدامات تأمینی و درمان به منظور مداوا و اشتغال به کار معتادین مصوب ۱۳۵۹ شورای انقلاب، لزوم ارائه گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر را برای ازدواج مورد تصریح قرار داده و در مواد ۱۵ و ۱۶ قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۷۶ مجمع تشخیص مصلحت نظام، علاوه بر آن که اعتیاد جرم تلقی شده، درمان و بازپروری معتادان مورد تأکید قرار گرفته است. بنابراین اگر چه اعتیاد زوج قانونا خللی به صحت عقد ازدواج وارد نمی کند و ازدواج معتاد منع قانونی ندارد، اما ثبت ازدواج معتاد در دفتر ازدواج با توجه به مقررات مذکور از ناحیه سردفتر تخلف محسوب می شود. به علاوه ماده ۴ قانون لزوم ارائه گواهی پزشک قبل از وقوع ازدواج، برای سردفتری که بدون رعایت ماده ۲ به ثبت ازدواج مبادرت نماید مجازات تعیین نموده، اما بر اساس ماده ۶ قانون مزبور، اجرای این قانون در هر محل از تاریخی است که وزارت دادگستری معین و اعلام می کند، لذا استعلام از وزارت دادگستری برای اطمینان از لازم الاجرا شدن قانون در محل مورد نظر ضروری است.

مطابق مادتین ۱۶و۱۷ قانون حمایت خانواده مصوب بهمن ماه سال ۱۳۵۳ که هنوز به قوت و اعتبار خود باقی است، اگر مردی با داشتن همسر بخواهد همسر دیگری اختیار کند باید از دادگاه تحصیل اجازه نماید. بنابراین، ثبت این گونه ازدواجها بدون تحصیل اجازه از دادگاه تخلف است.