نظر مشورتی ۷/۹۴/۱۶۰ مورخ ۱۳۹۴/۰۱/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵

۳۵۰ - شماره پرونده ۲۲۱۲ – ۱۸۲ - ۹۳ سؤال اولا آیا با عنایت به اینکه در ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ کلمه « اقدام » آمده است، آیا ترک فعل نیز وفق این ماده قابل تعقیب است یا خیر؟ ثانیا نظر به اینکه در ماده مذکور به صراحت صدور حکم بر الزام متخلف به رفع آثار تخلف نیامده است و با عنایت به اینکه در مقررات مربوط به امور دامپزشکی و نیز ماده ۵۵ قانون شهرداریها به صراحت ضمانت اجرای کافی برای رفع آثار تخلف تصریح گردیده است، در خصوص تخلفات بهداشتی خارج از شهرها که این تصریح وچود ندارد، آیا مستندی وجود دارد که مراجع قضائی بتوانند در دادنامه خود به استناد آن رفع تخلفات را در کنار مجازات حبس در جهت منافع عمومی مورد حکم قرار دهند؟ نظریه شماره ۱۶۰ / ۹۴ / ۷ – ۲۵ / ۱ / ۱۳۹۴ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اولاً با توجّه به لزوم تفسیر مضیق قوانین کیفری، کلمه « اقدام » مندرج در ماده۶۸۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، مربوط به فعل است نه ترک فعل، کما اینکه تمامی موارد تمثیلی در ماده۶۸۸ این قانون نیز از نوع فعل است نه ترک فعل . ثانیاً در مورد الزام متخلّف به رفع آثار تخلّف، نظر به اینکه چنین الزامی به نحوی که در سؤال آمده در ماده۶۸۸ قانون فوق الذکر پیش بینی نشده است ؛ لذا مرجع قضائی می ­ باید در حّد مجازات تعیین شده در ماده قانونی مذکور بسنده کند . اضافه می ­ گردد که رفع آثار تخلّف در این ماده چنانچه بر عهده سازمان ­ هایی نظیر سازمان محیط زیست باشد، ایشان به تکلیف خود عمل خواهد کرد به علاوه اینکه در صورت استمرار جرم و تطبیق آن با مقررات تکرار جرم، دادستان ­ ها وفق قانون، مسئوول تعقیب مجدد متهم ( محکوم ) می باشند .