«الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی» و «استاندارد ها و ضوابط ارائـه خـدمات روسـتایی کشور»

الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی» و «استاندارد ها و ضوابط ارائـه خـدمات روسـتایی کشور» (مصوب ۶ /۱۰ /۱۳۷۸)

مصوب ۱۳۷۸,۱۰,۰۶

با اصلاحات و الحاقات بعدی

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، به دنبال بررسیها و تصـمیمات خـود در جلسـه ۱۸ /۸ /۱۳۷۷، ۲ /۹ /۱۳۷۷، ۱۶ /۹ /۱۳۷۷، ۷ /۱۰ /۱۳۷۷ و ۱۴ /۱۰ /۱۳۷۷ «الگــوی ســطح بنــدی منــاطق و مراکــز روســتایی» و «استاندارد ها و ضوابط ارائه خدمات روستایی کشور» را با توجه به ضرورت ها، اهداف، خط مشیها و روش های مربوطه در سطوح ملی، منطقه ای، ناحیه ای و محلی در جلسه مورخ ۶ /۱۰ /۱۳۷۸، به شـرح زیر مورد تصویب قرار داد: ۱ - مناطق روستایی کشور در سه سطح، حوزه، مجموعه و منظومه روستایی به شرح زیر تعریف و سطح بندی می شوند: الف : حوزه روستایی؛ اجتماعی از چند آبادی همجوار و مرتبط در قلمرو و جغرافیایی و فرهنگی همگن با عملکردهای بالنسبه همسان با یک کانون جمعیتی برتر را شامل می شود و جمعیت آن (هـرحوزه) تا پنج (۵) هزار نفر می باشد. مناطق روسـتایی کشـور حـدوداً شـامل ۸۰۰۰ حـوزه روسـتایی خواهد بود. ب : مجموعه روستایی؛ تجمعی از چند حوزه روستایی است که به دلایلی بهم پیوسـته یـا وابسـته هستند و حوزه نفوذ کنونی یا آتی یک مرکز برتر روستایی را تشکیل داده و جمعیتی حداکثر تـا ۱۲ ۲ / مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (دهة ۷۰)

هزار نفر را در برمی گیرد. حدوداً ۲۵۰۰ مجموعه روستایی در کل مناطق روستایی کشور پـیش بینـی می شود. ج : منظومه روستایی؛ که از تجمع چند مجموعه روسـتایی شـکل مـی گیـرد، وسـیع تـرین قلمـرو جغرافیایی برای عملکرد یکپارچه و پوشش خدماتی در محیط روستایی است که با مرکزیت حداقل یک کانون شهری و یا روستای بزرگ شکل گرفته است. جمعیت منظومـه روسـتایی بـا توجـه بـه شرایط مختلف بدون احتساب جمعیت شهری و مرکز منظومه بین ۲۰ تـا ۴۰ هـزار نفـر مـی باشـد.

عرصه های روستایی کشور در قالب نواحی طرح کالبدی ملی (۸۵ ناحیه) حدوداً شامل ۸۰۰ منظومـه روستایی خواهد بود. ۲ - استانداردها و ضوابط خدمات رسانی روستایی؛ براساس سطح بندی یک با آستانه های جمعیتی و فاصله های دسترسی با توجه به محـیط هـای همـوار و نـاهموار بـه شـرح جـدول پیوسـت تعیـین می گردند. تبصره ۱ – برای هریک از روستاها و برحسـب مـورد و بـا اولویـت بـه مراکـز و کـانون هـای جمعیتی برتر«طرح هادی روستایی» طبق ضوابط مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، تهیه و پس از تصویب در مراجع ذیربط به مورد اجرا گذاشته خواهد شد. تبصره ۲ - برای فضاها و محیط هـای روسـتائی حسـب مـورد (کـه ضـرورت و محـدوده آن درطرح های جامع ناحیه ای تعیین خواهد شد)، طرح ساماندهی فضا و سکونت گـاه هـای روسـتایی طبـق ضوابط مصوب شورای عالی تهیه و پس از تصویب در مرجع ذیربط به مورد اجـرا گذاشـته خواهـدشود. تبصره ۳ - تصویب حوزه ها، مجموعه ها و منظومه های روستایی و مراکز آن هـا در منـاطقی کـه طرح های مصوب بالادست (طرح توسعه و عمران «جامع» ناحیـه ای) وجـود نـدارد و همچنـین تعیـین اولویت تأمین و استقرار هریک از خدمات و تسهیلات موضوع جدول فوق الـذکر، بـه عهـده مرجـع تصویب طرح های توسعه و عمران در استان خواهد بود. تبصره ۴ - اولویت نحوه سرمایه گذاری و تأمین اعتبار برای ایجاد خـدمات و تسـهیلات موضـوع جدول فوق با بخش خصوصی و مردمی است. موارد و نحوه سرمایه گذاری دولتی و مشارکتی در ایـن امور توسط مراجع ذیربط و در چارچوب سیاست های دولت تعیین خواهد شد. ۳ - درتهیه طرح های توسعه و عمران (جامع) ناحیه ای، دستگاه های تهیه کننده اینگونه طـرح هـا موظفند الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی موضوع این مصوبه را مورد توجه و استفاده قـراردهند.

بدیهی است با توجه به مفاد این مصوبه طرح های توسعه و عمران (جامع) ناحیه ای مصوب، توسط وزارت مسکن و شهرسازی مورد بازنگری قرار خواهد گرفت تا به منظور تطبیق طرح هـای مـذکوربا مفاد این مصوبه اصلاحات لازم در آنها به عمل آید. ۴ - سطح بندی، تعیین مراکز روستایی و خدمات رسـانی موضـوع ایـن مصـوبه تـا تهیـه و ابـلاغ طرح های فرادست شامل طرح های توسعه و عمران (جامع) ناحیه ای و طـرح هـای کالبـدی منطقـهای، ملاک عمل می باشند. ۵ - رعایــت مفــاد ایــن مصــوبه در ســطح بنــدی منــاطق و مراکــز روســتایی و اســتانداردهای خدمات رسانی روستایی برای کلیه دستگاه های ذیربط الزامی است. ۶ - هرگونه تغییر و اصلاح در الگـوی سـطح بنـدی منـاطق و مراکـز روسـتایی و اسـتانداردهای خدمات روستایی موضوع این مصوبه به تصویب شورای عـالی شهرسـازی و معمـاری ایـران خواهـدرسید. ۷ - الگوی تقسیمات فضائی موضوع این مصوبه با رعایـت مـاده ۱۴ قـانون تعـاریف، ضـوابط و تقسیمات کشوری از مرزهای تقسیماتی مذکور تبعیت خواهد نمود. ضمناً پیشـنهاد مـی شـود وزارت کشور با همکاری وزارتخانه های مسکن و شهرسازی و جهاد سازندگی و سازمان برنامه و بودجه در زمینه اصلاح تقسیمات سیاسی کشور، به نحوی اقدام نماید تا نتایج این الگو و دستاوردهای پیشنهادی طرح پایه آمایش سرزمین و سایر طرح های توسعه و عمران ملـی، منطقـه ای و ناحیـه ای و تقسـیمات فضائی طرح های مذکور در تقسیمات سیاسی کشور مورد اسـتفاده و توجـه قـرار گرفتـه و حـداکثرانطباق بین آنها فراهم گردد.

۴۰۰۰/۰۰۰مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (دهة ۷۰) استانداردها و ضوابط خدمات رسانی در محیط روستایی کشور و نحوه تجهیز مراکز روستایی (۱)

حداکثر فاصله دسترسی (کیلومتر)

آستانه جمعیتی نفر

سطح منطقه روستایی

خدمات

تقسیمات

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

حوزه

مجموعه

منظومه

ـ

۵ /۲

۳

۷

-

۵

۱۵

ـ

-

ـ

۵ /۲

۳

۱۰

ـ

۸

۲۰

-

-

۱۰۰۰+

۱۵۰+

۱۰۰۰+

ــ

-

۲۵۰۰+

ــ

-

۲۰۰۰۰+

۱۵۰۰+

۲۰۰+

۱۵۰۰+

ــ

-

۳۵۰۰+

ــ

-

۲۰۰۰۰+

*

*

*

*

*

*

ــ

ـ

*

*

*

*

*

*

*

*

ـ

*

*

*

*

*

*

*

*

مراکز آموزش قبل از دبستان

دبستان

مدرسه راهنمایی عادی

مدرسه راهنمایی مرکزی

مدرسه راهنمایی شبانه روزی

دبیرستان عادی

دبیرستان مرکزی

دبیرستان شبانه روزی

هنرستان فنی، حرفهای و کشاورزی

آموزشی

ـ

ـ

ـ

ـ

*

*

*

کلاس نهضت سوادآموزی

۳

۸

-

۸

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

۵

۱۲

-

۱۲

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

۱۰۰۰ - ۵۰۰

۶۰۰۰+

۴۰۰۰۰

-

-

-

-

-

-

-

-

۳۰۰۰

۲۵۰+

۲۵۰ -۱۰۰

۱۰۰-

-

۱۵۰۰ - ۶۰۰

۱۰۰۰۰+

۴۰۰۰۰

-

-

-

-

-

-

-

-

۴۰۰۰

۲۵۰+

۲۵۰ – ۱۰۰

۱۰۰-

-

*

ــ

*

ـ

*

*

*

-

-

ـ

*

-

*

*

*

*

*

*

ـ

*

*

*

*

ـ

*

*

*

*

*

ــ

-

*

-

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

ــ

-

*

خانه بهداشت

مرکز بهداشتی ـ درمانی

مرکز بهداشتی درمانی با تسهیلات زایمانی

داروخانه

مطب

جمع آوری و دفع زباله

جمع آوری و دفع بهداشتی فاضلاب

کشتارگاه بهداشتی صنعتی

کشتارگاه بهداشتی سنتی

غسالخانه و گورستان

بهسازی محیط روستا

مجتمع بهزیستی

آب آشامیدنی با شبکه انشعاب خصوصی

آب آشامیدنی با شیر برداشت متمرکز

آب آشامیدنی با منبع بهداشتی

حمام عمومی

بهداشتی و درمانی

مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (دهة ۷۰)۵۰۰۰/۰۰۰ استانداردها و ضوابط خدمات رسانی در محیط روستایی کشور و نحوه تجهیز مراکز روستایی (۲)

توضیحات

حداکثر فاصله دسترسی (کیلومتر)

آستانه جمعیتی (نفر)

سطح منطقه روستایی

خدمات

تقسیمات

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

حوزه

مجموعه

منظومه

-

-

۲

ـ

-

۳

۱۰۰+

۴۰۰+

۴۰۰+

۱۰۰+

۵۰۰۰+

۵۰۰+

*

ـ

*

*

*

-

*

*

ـ

تأمین برق

پمپ بنزین

جایگاه عرضه موادسوختی

انرژی

-

-

-

-

-

-

-

-

-

۳

۱۲

۱۲

۱۵

۱۵

-

-

-

-

-

-

-

-

-

۵

۱۵

۱۵

۲۰

۲۰

-

-

-

-

-

-

-

۸۰۰+

۱۰۰-

۲۵۰۰-۵۰۰

۵۰۰+

۲۵۰۰+

۲۵۰۰-۵۰۰

۵۰۰۰-۱۰۰۰

-

-

-

-

-

-

-

۱۰۰۰+

۱۰۰-

۲۵۰۰ – ۵۰۰

۵۰۰+

۲۵۰۰+

۲۵۰۰-۵۰۰

۵۰۰۰ - ۱۰۰۰

-

-

-

*

*

*

-

*

*

*

*

*

*

*

-

*

*

*

-

-

-

*

*

-

*

-

-

*

*

*

-

-

-

-

*

*

*

-

*

-

-

-

راه اصلی

راه فرعی

راه روستایی درجه (۱) با رویه آسفالت

راه روستایی درجه (۱) با رویه شنی راه روستایی درجه (۲) با رویه شنی راه روستایی درجه (۳) با رویه شنی دفتر شرکت حمل ونقل کالا، بار و مسافر

ترمینال وسایل حمل ونقل

صندوق پست

نمایندگی پست

دفتر پست و مخابرات

دفتر مستقل پستی

دفتر مخابراتی

مرکز تلفن

ارتباطات

۶۰۰۰/۰۰۰ مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (دهة ۷۰)

استانداردها و ضوابط خدمات رسانی در محیط روستایی کشور و نحوه تجهیز مراکز روستایی (۳)

توضیحات

حداکثر فاصله دسترسی (کیلومتر)

آستانه جمعیتی (نفر)

سطح منطقه روستایی

خدمات

تقسیمات

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

فضاهای ناهموار

فضاهای هموار

حوزه

مجموعه

منظومه

-

۸

-

۱۵

۱۵

۱۰

-

-

-

-

-

-

۱۲

-

۲۰

۲۰

۱۵

-

-

-

-

-

-

۴۵۰۰+

-

۱۵۰۰۰+

۳۰۰۰۰

۴۵۰۰+

-

-

-

-

-

-

۵۰۰۰+

-

۲۰۰۰۰+

۴۰۰۰۰

۵۰۰۰+

-

-

-

-

-

*

-

*

-

-

-

*

*

*

-

*

*

*

*

-

-

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

مسجد و حسینیه

کتابخانه عمومی

کتابخانه روستایی

مجموعه فرهنگی ـ هنری

سینما

مجموعه ورزشی

امکانات ورزشی روباز

بوستان بازی کودکان

بوستان

مهمانپذیر و سالن پذیرایی

انجمن میراث فرهنگی

فرهنگی،

مذهبی، ورزشی و گردشگری

۱۰

-

-

-

-

-

-

۵

-

-

-

-

-

-

۱۲

-

-

-

-

-

-

۷

-

-

-

-

-

-

۱۰۰۰۰+

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

۱۰۰۰۰+

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

*

*

*

*

-

*

*

*

*

*

-

-

-

-

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

-

-

-

-

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

بانک

شرکت تعاونی روستایی

فروشگاه تعاونی روستایی

مرکز خرید وفروش کالا

مرکز خدمات روستایی و عشایری

دفتر ترویج کشاورزی

دفتر ترویج و آموزش روستایی

دفتر دامپزشکی و داروخانه دامی

دفتر تلقیح مصنوعی و اصلاح نژاد دام

تعمیرگاه ماشین آلات کشاورزی و نقلیه

مرکز آموزش و ترویج صنایع دستی و خانگی

مرکز آموزش فنی و حرفه ای

جهاد دهستان

خانه سازمانی

مالی، اقتصادی و پشتیبانی تولید

مجموعه مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (دهة ۷۰) ۷۰۰۰/۰۰۰

استاندارها و ضوابط خدمات رسانی در محیط روستایی کشور و نحوه تجهیز مراکز روستایی (۴)

توضیحات

حداکثر فاصله دسترسی

(کیلومتر)

آستانه جمعیتی (نفر)

سطح منطقه روستایی

خدمات

تقسیمات

فضاهای ناهموار

فضاهای

هموار

فضاهای ناهموار

فضاهای

هموار

حوزه

مجموعه

منظومه

-

-

-

-

-

-

-

-

-

ـ

-

-

*

*

*

*

*

*

*

*

*

واحدهای صنعتی و معدنی

ناحیه صنعتی

مجتمع های تولید کشاورزی (زراعت و باغبانی، دام و طیور، شیلات و آبزیان) متناسب با استعدادهای منطقه

تولید