رأی شماره ۶۷۳۸۷۶ هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال تصویب نامه شماره ۹۶۸۱/ت۶۲۴۸۸هـ مورخ ۱۴۰۳/۰۱/۲۶ هیأت وزیران با موضوع تعرفه های دندانپزشکی/پزشکی سال ۱۴۰۳)
رأی/نظر مصوب ۱۴۰۴/۰۳/۱۸
* شماره پرونده: هـ ت/ ۰۳۰۰۰۳۲ * شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۰۶۷۳۸۷۶ تاریخ: ۱۴۰۴/۰۳/۱۸ * شاکی : آقای فرهاد محمدی فرزند نعمت الله * طرف شکایت : ۱ ـ نهاد ریاست جمهوری ۲ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۳ـ وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی ۴ـ دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ۵ ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی ۶ ـ سازمان برنامه و بودجه کشور * موضوع شکایت و خواسته : ابطال تصویب نامه شماره ۹۶۸۱/ت۶۲۴۸۸هـ مورخ ۱۴۰۳/۱/۲۶ هیات وزیران (با موضوع تعرفه های دندانپزشکی / پزشکی سال ۱۴۰۳) ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی دادخواستی به طرفیت ۱ـ نهاد ریاست جمهوری ۲ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۳ـ وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی ۴ـ دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ۵ ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی ۶ ـ سازمان برنامه و بودجه کشور به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد : وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی سازمان برنامه و بودجه کشور ـ سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران ـ هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۳/۱/۵ به پیشنهاد شورای عالی بیمه سلامت کشور و تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد بند (الف) ماده (۹) قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵ تصویب کرد : الف ـ تعرفه ارزیابی و معاینه (ویزیت) پزشکان و کارشناسان پروانه دار در بخش سرپایی خصوصی : ردیف شرح خدمت تعرفه (ریال) ۱ پزشکان، دندانپزشکان عمومی و دکتری تخصصی در علوم پایه (PhD) پروانه دار ۰۰۰/۲۶۰/۱ ۲ پزشکان، دندانپزشکان متخصص و پزشک عمومی دارای مدرک دکتری تخصصی در علوم پایه (MD-PhD) ۰۰۰/۸۹۰/۱ ۳ پزشکان فوق تخصص، دوره تکمیلی تخصصی (فلوشیپ) ۰۰۰/۴۱۰/۲ ۴ پزشکان متخصص روان پزشکی ۰۰۰/۵۱۰/۲ ۵ پزشکان فوق تخصص روان پزشکی و دوره تکمیلی تخصصی (فلوشیپ) روان پزشکی ۰۰۰/۸۶۰/۲ ۶ کارشناس ارشد پروانه دار ۰۰۰/۰۲۰/۱ ۷ کارشناس ارشد پروانه دار ۰۰۰/۸۷۰ تبصره ۱ـ تعرفه ارزیابی و معاینه ویزیت سرپایی افراد با سن کمتر از (۷) سال تمام برای کلیه گروه های تخصصی به میزان بیست درصد (%۲۰) نسبت به گروه پایه افزایش می یابد . تبصره ۲ ـ کلیه ارائه کنندگان خدمات سلامت مکلف به نسخه نویسی و نسخه پیچی به صورت الکترونیکی خواهند بود در مواردی که به هر دلیل بر اساس قانون بودجه سالیانه کل کشور، نسخه نویسی به صورت کاغذی مجاز باشد تعرفه های این جدول قابل محاسبه و اخذ است . تبصره ۳ـ کلیه مقاطع تحصیلی مندرج در بند (الف) در صورتی میتوانند از تعرفه های مذکور استفاده نمایند که عنوان مربوط در پروانه مطب آنها درج شده باشد . تبصره ۴ـ کارشناسان ارشد و دکتری تخصصی در علوم پایه (PhD) پروانه دار در صورتی میتوانند از تعرفه های کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی در علوم پایه (PhD) استفاده نمایند که کارشناسی ارشد یا دکتری تخصصی در علوم پایه (PhD) ثبت شده آنها مرتبط با رشته کارشناسی بوده و در پروانه فعالیت درج شده باشد . تبصره ۵ ـ تعرفه ویزیت پزشکان عمومی با سابقه بیش از پانزده سال کار بالینی پانزده درصد (۱۵%) علاوه بر تعرفه مصوب می باشد . ب ـ ضرایب تعرفه خدمات تشخیصی و درمانی ۱ ـ ضرایب ریالی جزء حرفه ای کلیه خدمات و مراقبتهای سلامت مندرج در کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت بر مبنای کای واحد و معادل یک میلیون و یازده هزار (۱.۰۱۱.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . ۲ ـ ضریب ریالی جزء حرفه ای خدمات تشخیصی و درمانی مندرج در کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت برای خدماتی که با علامت (#) مشخص شده اند و کدهای (۷) و (۸) و معاینه (ویزیت) سرپایی اعم از اینکه در بخش سرپایی و یا بستری ارایه شوند بر مبنای کای واحد و معادل پانصد و شصت و هشت هزار (۵۶۸.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . ۳ ـ ضریب ریالی جزء حرفه ای خدمات دندانپزشکی معادل ششصد وبیست و نه هزار (۶۲۹.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . تبصره ـ سهم پرداخت سازمانهای بیمه گر پایه برای خدمات دندانپزشکی تحت پوشش معادل هفتاد درصد (۷۰%) رقم فوق می باشد . ۴ ـ ضرایب ریالی جزء فنی کلیه خدمات و مراقبتهای سلامت مندرج در کتاب ارزش نسبی به استثنای خدمات مندرج در بندهای (۵) و (۶) بر مبنای کای واحد و معادل دو میلیون و هشتصد و چهل و سه هزار (۲.۸۴۳.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . ۵ ـ ضریب ریالی جزء فنی برای خدماتی که در کدهای (۱) تا (۷) مندرج در کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت با علامت (#) مشخص شده اند اعم از اینکه در بخش سرپایی و یا بستری ارائه شوند بر مبنای کای و معادل یک میلیون و هفتصد و هفتاد و هفت هزار (۱.۷۷۷.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . ۶ ـ ضریب ریالی جزء فنی برای خدماتی که در کدهای (۸) و (۹) مندرج در کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت با علامت (#) مشخص شده اند اعم از اینکه در بخش سرپایی و یا بستری ارائه شوند بر مبنای کای واحد و معادل یک میلیون و هفتصد و پنج هزار (۱.۰۷۰۵.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . ۷ ـ ضریب ریالی جزء فنی خدمات دندانپزشکی معادل یک میلیون و صد و شصت و یک هزار (۱.۱۶۱.۰۰۰) ریال محاسبه میشود . ۸ ـ ضریب ریالی جزء مواد و لوازم مصرفی دندانپزشکی معادل پانصد و پنجاه و چهار هزار (۵۵۴.۰۰۰) ریال محاسبه می شود . پ ـ سقف تعرفه های هزینه اقامت هتلینگ در بیمارستانهای بخش خصوصی در سال ۱۴۰۳ به شرح جدول زیر است : ردیف نوع تخت درجه اعتبار بخشی بیمارستان یک دو سه چهار ۱ اتاق یک تختی ۰۰۰/۵۱۸/۵۷ ۰۰۰/۰۱۶/۴۶ ۰۰۰/۵۱۱/۳۴ ۰۰۰/۰۰۷/۲۲ ۲ اتاق دو تختی ۰۰۰/۷۳۲/۴۴ ۰۰۰/۷۸۷/۳۵ ۰۰۰/۸۴۳/۲۶ ۰۰۰/۸۹۳/۱۷ ۳ اتاق سه تختی و بیشتر ۰۰۰/۹۵۲/۳۱ ۰۰۰/۵۶۱/۳۵ ۰۰۰/۱۷۳/۱۹ ۰۰۰/۷۸۰/۱۲ ۴ هزینه همراه ۰۰۰/۳۸۸/۶ ۰۰۰/۱۱۲/۵ ۰۰۰/۸۳۵/۲ ۰۰۰/۵۵۲/۲ ۵ بخش نوزادان سالم ۰۰۰/۳۷۲/۲۲ ۰۰۰/۸۹۸/۱۷ ۰۰۰/۴۲۰/۱۳ ۰۰۰/۹۵۱/۸ ۶ بخش نوزادان بیمار سطح دوم ۰۰۰/۹۵۲/۳۱ ۰۰۰/۵۶۱/۲۵ ۰۰۰/۱۷۳/۱۹ ۰۰۰/۷۸۰/۱۲ ۷ بخش بیماران روانی ۰۰۰/۹۵۲/۳۱ ۰۰۰/۵۶۱/۲۵ ۰۰۰/۱۷۳/۱۹ ۰۰۰/۷۸۰/۱۲ ۸ بخش بیماران سوختگی ۰۰۰/۸۵۷/۹۵ ۰۰۰/۶۸۳/۷۶ ۰۰۰/۵۱۳/۵۷ ۰۰۰/۳۴۰/۳۸ ۹ بخش مراقبت های بینابینی (Intermediate ICU) مانند بخش سکته حاد مغزی (CCU) ۰۰۰/۴۹۱/۷۳ ۰۰۰/۷۹۳/۵۸ ۰۰۰/۰۹۴/۴۴ ۰۰۰/۳۹۵/۲۹ ۱۰ بخش مراقبت های ویژه قلبی (CCU) ۰۰۰/۴۹۱/۷۳ ۰۰۰/۷۹۳/۵۸ ۰۰۰/۰۹۴/۴۴ ۰۰۰/۳۹۵/۲۹ ۱۱ بخش پشتیبان مراقبت های ویژه قلبی ۰۰۰/۵۱۳/۵۷ ۰۰۰/۰۱۲/۴۶ ۰۰۰/۵۰۶/۲۴ ۰۰۰/۰۰۷/۲۲ ۱۲ بخش های مراقبت های ویژه عمومی، کودکان، نوزادان و ریه ۰۰۰/۰۲۰/۱۱۵ ۰۰۰/۰۱۶/۹۲ ۰۰۰/۰۱۳/۶۹ ۰۰۰/۰۰۷/۴۶ ۱۳ بخش مراقبت های ویژه سوختگی ۰۰۰/۸۰۳/۱۲۷ ۰۰۰/۲۴۴/۱۰۲ ۰۰۰/۶۸۳/۷۶ ۰۰۰/۱۲۰/۵۱ تبصره ۱ـ هزینه خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخشهای بستری در تخت سوختگی ردیف (۸) این جدول معادل دوازده درصد (تعرفه اقامت هتلینگ) در تخت های مراقبت ویژه عمومی کودکان نوزادان و ریه (ردیف ۱۲ جدول فوق) معادل چهار و دو دهم درصد در تخت مراقبت های ویژه سوختگی (ردیف ۱۳) جدول فوق معادل هشت و چهار دهم درصد (۸,۴) و در سایر بخشهای این جدول معادل شش درصد (۶) تعرفه اقامت (هتلینگ) محاسبه می گردد. فهرست خدمات و لوازم مصرفی مشترک بخشهای بستری توسط دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت کشور تعیین می گردد . تبصره ۲ـ به بیمارستانهای درجه یک بخش خصوصی کشور اجازه داده میشود حداکثر تا ده درصد (۱۰%) تختهای خود را بر اساس استانداردهای ابلاغی و آیین نامه های نظارتی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در قالب بخشهای با خدمات رفاهی ویژه و حداکثر تا دو برابر سقف تعرفه اتاق یک تخته بخشهای مربوط اداره نمایند . ت ـ تعرفه خدمات شایع (گلوبال) اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر در بخش خصوصی : ۱ ـ تعرفه خدمات شایع (گلوبال) اعتیاد و سوء مصرف مواد بر اساس میزان رشد سرفصل های خدمتی و جزئیات تعرفه های این تصویب نامه و بر اساس استانداردهای ابلاغی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی توسط دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت کشور قابل محاسبه و ابلاغ خواهد بود . تبصره ۱ـ سهم پرداختی سازمانهای بیمه گر پایه معادل هفتاد درصد (۷۰%) تعرفه مصوب بخش دولتی می باشد . تبصره ۲ـ بر اساس آیین نامه اجرایی درمان و کاهش اعتیاد معتادان بی بضاعت موضوع (۱۵) قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۹۶ ستاد مبارزه با مواد مخدر سهم پرداختی سازمانهای بیمه گر پایه در خصوص معتادان بی بضاعت و کودکان معتاد معادل نود درصد (۹۰%) تعرفه مصوب بخش دولتی می باشد . تبصره ۳ـ هزینه دارو طبق نرخ مصوب سازمان غذا و دارو بر اساس صورتحساب (فاکتور) خرید از بیمه و یا بیمار دریافت می گردد. سقف دوز تحت پوشش بیمه برای داروی دریافتی بوپرونورفین (۶) میلی گرم و داروی تنتور اپیوم (۱۷) سیسی به ازای هر بیمار در روز می باشد. این پوشش صرفاً جهت درمان اختلالات مصرف مواد می باشد . ۲ ـ تعرفه مراکز اجتماع درمان مدار (TC) و مراکز اقامتی بهبود و بازتوانی افراد با اختلال مصرف مواد کمپ یا مراکز اقامتی میان مدت در بخش خصوصی بر اساس میزان رشد تعرفه های این تصویب نامه توسط دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت کشور ابلاغ خواهد شد . تبصره ۱ ـ خدمات ارائه شده در مراکز اجتماع درمان مدار (TC) و مراکز اقامتی بهبود و بازتوانی افراد با اختلال مصرف مواد کمپ یا مراکز اقامتی میان مدت مشمول تعهد بیمه پایه نیست . تبصره ۲ـ تعرفه های درمان اعتیاد موضوع این تصویب نامه معادل تعرفه مصوب بخش دولتی از محل هزینه های درمان اعتیاد بر اساس اعتبارات قانونی مرتبط در اختیار سازمان بیمه سلامت ایران تحت پوشش می باشد . ث ـ تعرفه خدمات پرستاری در منزل در بخش خصوصی به شرح جدول پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیات دولت است تعیین می شود . ۲ ـ سهم سازمانهای بیمه گر پایه در خرید خدمات تشخیصی و درمانی از بخش خصوصی در کل کشور به شرح زیر تعیین می شود : الف ـ معادل نود درصد (%۹۰) تعرفه دولتی خدمات تشخیصی و درمانی در بخش بستری و بستری فوریتهای پزشکی (اورژانس) (دارای پرونده) . ب ـ معادل هفتاد درصد (%۷۰) تعرفه دولتی خدمات تشخیصی و درمانی در بخش سرپایی و سرپایی فوریتهای پزشکی (اورژانس) (فاقد پرونده) . ۳ ـ کلیه تعرفه های درج شده در این تصویب نامه به عنوان سقف تعرفه های خدمات تشخیصی و درمانی در بخش خصوصی برای سال ۱۴۰۳ کل کشور می باشد. در هر استان کارگروهی متشکل از افراد زیر می توانند با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی اجتماعی ظرف حداکثر یک ماه پس از ابلاغ این تصویب نامه نسبت به تعیین تعرفه های تعدیل شده اقدام نمایند . الف ـ رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان ب ـ رئیس سازمان نظام پزشکی استان پ ـ نماینده استاندار ت ـ نماینده سازمانهای بیمه گر پایه استان ث ـ نماینده بیمه مرکزی به عنوان نماینده بیمه های تکمیلی استان تبصره ـ در استانهایی که بیش از یک دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی وجود دارد نماینده دانشگاه مرکز استان در کارگروه مذکور حضور خواهد یافت . ۴ ـ دریافت تعرفه های خدمات تشخیصی و درمانی بر اساس این تصویب نامه صرفاً طبق نوع مالکیت مندرج در پروانه بهره برداری صادره از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد . ۵ ـ این تصویب نامه از اول فروردین ماه سال ۱۴۰۳ برای کلیه سازمانهای بیمه گر پایه و تکمیلی لازم الاجرا است . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : تصویب نامه مورد اعتراض مغایر با قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵/۱۱/۱۰ و بند ۸ ماده ۱ و مواد ۸ و ۹ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب ۱۳۸۳/۸/۳ و خارج از حدود صلاحیت و اختیارات هیات دولت تصویب شده و نرخ تورم در تعیین و تصویب ضریب کا تعرفه خدمات دندانپزشکی / پزشکی و … در نظر گرفته نشده است . با وجود این که بر اساس نرخ رسمی تورم در سال ۱۴۰۲ به میزان ۴۷% اعلام گردیده ولیکن مقدار افزایش تعرفه ها در سال ۱۴۰۳ به میزان حدود ۳۵% نسبت به سال ۱۴۰۲ تعیین تصویب و ابلاغ شده است و در حکم تبعیض ناروا و مجازات تلقی شده و مغایر با بند ۳ اصل ۹ و اصول ۲۰، ۲۲، ۳۶ و ۱۳۸ قانون اساسی بوده و مردود می باشد لذا ابطال از زمان تصویب را درخواست دارم . * خلاصه مدافعات طرف شکایت : پاسخی از سوی طرف های شکایت ضمیمه پرونده نگردیده است . نظریه هیات تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی پرونده شماره هـ ت / ۰۳۰۰۰۳۲ مبنی بر درخواست ابطال تصویب نامه شماره ۶۲۴۸۸ت/۹۶۸۱هـ مورخه ۱۴۰۳/۱/۲۶ هیات وزیران موضوع تعیین تعرفه های دندانپزشکی/ پزشکی سال ۱۴۰۳، در جلسه هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیات تخصصی به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی نمودند : رأی هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی نظر به اینکه به موجب بند الف ماده ۹ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵ شورای عالی بیمه سلامت کشور مکلف است هر سال قبل از تصویب بودجه سال بعد در هیات وزیران نسبت به بازنگری ارزش نسبی و تعیین تعرفه خدمات سلامت برای کلیه ارائه دهندگان خدمات بهداشت درمان و تشخیص در کشور اعم از دولتی و غیردولتی و خصوصی با رعایت اصل تعادل منابع و مصارف و قیمت واقعی در جهت تقویت رفتارهای مناسب بهداشتی، درمانی و مبانی محاسباتی واحد و یکسان با حق فنی واقعی یکسان برای بخش دولتی و غیردولتی در شرایط رقابتی و بر اساس بند(۸) ماده (۱) و مواد (۸) و (۹) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب ۱۳۷۳/۸/۳ اقدام و مراتب را پس از تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور، قبل از پایان هر سال برای سال بعد جهت تصویب به هیأت وزیران ارائه کند. از سوی دیگر مطابق ماده ۸ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب ۱۳۷۳ تعرفه های خدمات تشخیصی و درمانی بر اساس قیمت های واقعی و نرخ سرانه حق بیمه درمانی مصوب به پیشنهاد مشترک سازمان برنامه و بودجه و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با تایید شورای عالی بیمه سلامت کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. بر این اساس هیات وزیران هیچگونه تکلیفی دایر اعلام تعرفه ها بر اساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی یا مرکز آمار ایران ندارد و به همین جهت موضوع مورد شکایت، در حدود اختیارات هیات وزیران مزبور بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مربوطه نداشته و قابل ابطال نمی باشد. این رأی به استناد بند «ب» ماده (۸۴) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (۹۳) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری ـ سید توحید عاملی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.