رأی شماره ۱۲۶۹۴۸۴ هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال ماده ۳۵ و تبصره ۱ آن از آیین نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ ۱۴۰۰/۵/۱

هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: هـ ت/ ۰۲۰۰۲۱۵ شماره دادنامه سیلور:   ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۲۶۹۴۸۴      تاریخ: ۱۴۰۳/۰۵/۳۰ * شـاکــی:   آقای علی آریان نژاد * طرف شکایت:   وزارت آموزش و پرورش * موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۳۵ و تبصره ۱ آن از آیین نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۰ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش و پرورش به خواسته ابطال ماده ۳۵ آیین نامه اجرایی مدارس و تبصره۱ آن به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد : آیین نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش تاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۰ داوطلبان آزاد برگزاری ارزشیابی داوطلبان آزاد در دوره ابتدایی به استثنای پایه ششم در داخل کشور مجاز نیست حداقل سن برای ثبت نام در ارزشیابی پایه ششم ۱۵ سال تمام  است و برای شرکت در ارزشیابی مذکور نیازی به ارائه مدارک قبولی سنوات قبل نخواهد بود در دوره اول و دوم متوسطه  به ترتیب شرط حداقل ۱۶و ۱۷ سال خواهد بود و ارائه کارنامه قبولی پایه قبل ضروری است . تبصره۱: حداقل سن برای ثبت نام در ارزشیابی داوطلبان آزاد دوره اول متوسطه (طرح جامع)، ۱۸ سال تمام است. دارندگان کارنامه قبولی پایه ششم ابتدایی با رعایت شرط سنی فوق می توانند بدون ارائه مدرک قبولی  پایه های هفتم و هشتم، در امتحانات پایان دوره اول متوسطه (جامع) به صورت داوطلب آزاد شرکت کنند . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : ۱ـ به موجب بند ۳ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش گسترش و تامین همه جانبه ی عدالت آموزشی و تربیتی و توسعه و نهادینه کردن عدالت آموزشی و تربیتی در مناطق مختلف کشور با افزایش سن داوطلبان آزاد نسبت به سن متعارف موجب اجحاف درحق این افراد می شود . ۲ـ با افزایش سن داوطلبان آزاد نسبت به سن متعارف عملا موجب می شود که دانش آموزان محروم از تحصیل نتوانند به موقع تحت پوشش  تحصیلی قرار بگیرند . ۳ـ موجب تبعیض بین دانش آموزان محروم از تحصیل و عادی شده است . * خلاصه مدافعات طرف شکایت: وزارت آموزش وپرورش پاسخی نداده است . پرونده شماره هـ ت / ۰۲۰۰۲۱۵ مبنی بر درخواست ابطال ماده (۳۵) و تبصره (۱) ذیل آن از آیین نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ۱۴۰۰/۵/۱۰، در جلسه هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی نمودند : رأی هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولاً: براساس ماده (۱۴) لایحه قانونی راجع به تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش مصوب ۱۳۵۸/۱۱/۲۷ شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی: «شورای عالی آموزش و پرورش می تواند در حدود وظایف خود، کمیسیون هایی تشکیل دهد و اعضای آن ها را از بین استادان و متخصصان و دبیران و آموزگاران انتخاب نماید. حدود وظایف و نحوه و مدت کار و میزان حق الزحمه اعضای کمیسیون ها بر طبق آیین نامه ای که به تصویب شورا خواهد رسید، تعیین می گردد». در همین راستا، کمیسون معین تشکیل شده و مطابق مصوبه نهصد و چهل و یکمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش، اختیار تصویب برخی از مقررات به این کمیسیون واگذار شده است. بنابراین تصویب آیین نامه اجرایی مدارس در حدود صلاحیت و اختیار کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش می باشد. ثانیاً: فلسفه وضع مقرره مورد شکایت، مهیا نمودن امکان تحصیل برای اشخاصی است که به هر دلیل از تحصیل بازمانده اند و بر چنین بنیانی، مقرره گذاری باید ناظر به وضعیت خاص این افراد باشد و لحاظ نمودن سن متعارف تحصیل به منظور شرکت در امتحان به صورت داوطلب آزاد، نقض غرضِ حق بر تحصیلِ اطفال و نوجوانان ایرانی خواهد بود. ضمن اینکه مصوبه مورد اعتراض، مغایرتی با قوانین استنادی شاکی ندارد . بنا به مراتب فوق، ماده (۳۵) و تبصره (۱) ذیل آن از آیین نامه اجرایی مدارس مصوب چهل و یکمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ ۱۴۰۰/۵/۱۰ در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمی باشد. این رأی به استناد بند «ب» ماده (۸۴) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب۱۴۰۲/۲/۱۰) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (۹۳) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری مهدی فرد محمدیان