قانون پیمان بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای
قانون مصوب ۱۳۴۸/۱۰/۲۲ نخست وزیر
قانون پیمان بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای
مصوب ۱۳۴۸,۱۰,۲۲
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده واحده - پیمان بینالمللی منع گسترش سلاح های هستهای مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده که در تاریخ ۱۰ تیر ماه ۱۳۴۷ برابر با اول ژوئیه۱۹۶۸ بامضاء نمایندگان مختار دولت شاهنشاهی در مسکو، لندن و واشنگتن رسیده است تصویب و بدولت اجازه مبادله اسناد آن داده میشود. قانون بالا مشتمل بر یک ماده و متن پیمان ضمیمه در جلسه روز پنج شنبه یازدهم دی ماه یکهزار و سیصد و چهل و هشت بتصویب مجلس شورای ملی و در جلسه روز دوشنبه بیست و دوم دی ماه یکهزار و سیصد و چهل و هشت شمسی بتصویب مجلس سنا رسیده است. رئیس مجلس سنا - جعفر شریفامامی پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای
دول عاقد این پیمان که ذیلا «طرفهای پیمان» نامیده میشوند. با توجه بویرانیهائی که یک جنگ هستهای برای بشریت ببار خواهند آورد و نتیجة لزوم مجاهدت همه حانبه [جانبه] در دفع خطر یک چنین جنگ و اقدام در راه حفظ امنیت مردم - و با ایقان باین که گسترش سلاحهای هستهای خطر جنگ هستهای را شدیداً افزایش خواهد داد - و
با رعایت قطعنامههای مجمع عمومی ملل متحد که خواهان انعقاد موافقتنامهای بمنظور جلوگیری از اشاعه بیشتر سلاحهای هستهای است - و
با التزام به همکاری در ایجاد تسهیلات اجرائی مقررات تضمینیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد فعالیتهای هستهای صلح جویانه - و
با ابراز پشتیبانی از مجاهدات معموله در راه تحقیق و توسعه و مساعی دیگر بمنظور پیشرفت اجرای اصل تضمین مؤثر جریان مواد خام و محصولات شکافتنی مخصوص از طریق استفاده از آلات و سایر روشهای فنی در بعضی از نقاط سوقالجیشی در محدوده سیستم اقدامات تأمینیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی - و
با تأیید این اصل که فوائد حاصله از استفادههای صلح جویانه از تکنولوژی هستهای من جمله کلیه فرآوردههای فرعی ناشی از تکنولوژی که دول مجهز بسلاحهای هستهای ممکنست از بسط ادوات انفجاری هستهای بدست آورند
بایستی برای مقاصد صلح جویانه دردسترس کلیه طرفهای این پیمان اعم از دولی که مجهز بسلاحهای هستهای باشند یا نه قرار داشته باشد - و
با اعتقاد باینکه در اجرای این اصل کلیه طرفهای این پیمان حق دارند در مبادله هر چه وسیعتر اطلاعات علمی شرکت نموده و بمنظور بسط بیشتراستفاده از انرژی اتمی برای مقاصد صلح جویانه - انفراداً یا با همکاری سایر دول اقدام نمایند - و
با اعلام قصد خود دایر بقطع هر چه زودتر مسابقه تسلیحات هستهای و اخذ تدابیر مؤثر در جهت خلع سلاح هستهای - و
یا تقاضای مصرانه از کلیه دول به همکاری در نیل باین هدف - و با تذکار اینکه طرفهای پیمان ۱۹۶۳ راجع بمنع آزمایش سلاحهای هستهای در جوو فضای ماوراء جو و زیر آب - در دیباچه پیمان مذکور - تصمیم خود را دایر بر مجاهدت در راه تحقق قطع کلیه انفجارات آزمایشی سلاحهای هستهای برای همیشه و ادامه مذاکرات در این زمینه - ابراز داشتهاند - و
با اشتیاق بفراهم آوردن موجبات کاهش تشنجات بینالمللی و تقویت اعتماد بین دول - بمنظور تسهیل در قطع تولید سلاحهای هستهای و امحاء کلیه موجودیهای فعلی این سلاحها و حذف سلاحهای هستهای و وسایل حمل و انتقال آن از زرادخانهها ملی - از طریق انعقاد پیمانی در باب خلع سلاح عمومی و کامل تحت نظارت شدید و مؤثر بینالمللی - و
با تذکار اینکه بموجب منشور ملل متحد دول باید در روابط بینالمللی خود از تهدید یا توسل بقوه قهریه چه علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دول چه بهر نحو دیگری که مغایر با اهداف ملل متحد باشد - خودداری نمایند - و اینکه استقرار و حفظ صلح و امنیت بینالمللی باید از طریقی تأمین شود که حداقل منابع انسانی و اقتصادی جهان مصروف تسلیحات گردد.
نسبت بموارد ذیل موافقت نمودند:
ماده اول - هر یک از دول طرف این پیمان که مجهز به سلاحهای هستهای است متعهد میشود - از واگذاری مستقیم یا غیر مستقیم - سلاحهای هستهای یا سایر ادوات انفجاری هستهای و یا کنترل بر این سلاحها یا ادوات انفجاری بدیگری (بهر انتقال گیرندهای) خودداری کند - و هیچیک از دول فاقد سلاح های هستهای را - بهیچ نحوی از انحاء در ساختن سلاحهای هستهای یا سایر ادوات انفجاری هستهای یا در تحصیل این قبیل سلاح ها یا ادوات انفجاری و یا در کنترل بر آنها کمک یا تشویق و یا ترغیب ننماید ماده ۲ - هر یک از دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای است متعهد میشود - از قبول مستقیم یا غیر مستقیم انتقال سلاحهای هستهای یاسایر ادوات انفجاری هستهای یا کنترل بر این سلاحها یا ادوات انفجاری هستهای از دیگری - (از هر انتقال دهندهای) خودداری نماید - و بهیچ نحویاز انحاء سلاحهای هستهای یا سایر ادوات انفجاری هستهای نسازد و تحصیل ننماید و برای ساختن سلاحهای هستهای یا سایر ادوات انفجاریهستهای در جستجو و یا قبول کمک بر نیاید. ماده ۳ – ۱ - هر یک از دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای است - متعهد میشود - در موافقتنامهای که طبق اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی و بر اساس سیستم اقدامات تأمینیه این آژانس صرفاً بمنظور بررسی و تأیید انجام تعهدات دولت مربوطه نسبت بمواد این پیمان وجلوگیری از انحراف انرژی هستهای از مصارف صلح جویانه بتولید سلاحهای هستهای یا سایر ادوات انفجاری هستهای مورد مذاکره و انعقاد قرارخواهد گرفت تضمینات مقرره را بپذیرد. نحوه اجرای تضمینات مقرره در ماده حاضر، متوجه مواد خام و محصولات شکافتنی مخصوص میباشد خواه این مواد و محصولات در داخل تأسیسات هستهای اصلی تولید یا عمل آورده یا بکار برده شده باشد و خواه در خارج این قبیل تأسیسات قرار گرفته باشد. تضمینات مقرر در این ماده نسبت بکلیه مواد خام یا محصولات شکافتنی مخصوص و معمول در کلیه فعالیتهای هستهای صلح جویانه درسرزمین و یا قلمرو یا هر کجا که تحت کنترل چنین دولتی باشد، مجری خواهد بود. ۲ - هر یک از دول طرف این پیمان - تعهد مینماید که:
الف - مواد خام یا محصولات شکافتنی مخصوص یا
ب - تجهیزات یا موادی را که بخصوص برای عمل آوردن یا استفاده یا تولید محصولات شکافتنی مخصوص طرح یا تهیه شده است بهیچیک ازدول فاقد سلاحهای هستهای - برای منظورهای صلح جویانه - تحویل ندهد مگر آنکه اینگونه مواد خام و محصولات شکافتنی مخصوص مشمول تضمینات مقر [مقرر] در این ماده قرار گرفته باشند.
۳ - تضمینات مقرر در ماده حاضر بنحوی مورد اجرا قرار خواهد گرفت که مفاد ماده چهار این پیمان رعایت شده و مانع از توسعه اقتصادی یا تکنولوژیک طرف های پیمان یا مانع از همکاری بینالمللی در زمینه فعالیت های هستهای صلح جویان من جمله مبادلات بینالمللی مواد و تجهیزات هستهایبرای عمل آوردن یا استفاده و یا تولید مواد هستهای در راه انجام مقاصد صلح جویانه طبق مقررات ماده حاضر و اصل تضمین مقرر در مقدمه پیمان حاضر نباشد. ۴ - دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای هستند بمنظور رعایت مفاد ماده حاضر – موافقت نامههائی انفراداً یا باتفاق سایر دول یا آژانس بینالمللی انرژی اتمی و طبق اساسنامه آژانس مزبور منعقد خواهند ساخت.
مذاکرات مربوط بانعقاد این موافقتنامهها ظرف یکصد و هشتاد روز پس از مجری شدن بدوی این پیمان آغاز خواهد گردید. در مورد دولی که اسناد تصویب یا الحاق باین پیمان را پس از مدت یکصد و هشتاد روز مزبور تسلیم دارند مذاکرات مربوط بانعقاد موافقتنامهها حداکثر در تاریخ تسلیماسناد تصویب یا الحاق آغاز خواهد گردید. این موافقتنامهها باید حداکثر هیجده ماه پس از تاریخ شروع مذاکرات بمورد اجرا گذارده شود.
ماده ۴ – ۱ - هیچیک از مقررات پیمان حاضر بنحوی تعبیر نخواهد گردید که بحقوق غیر قابل تفویض هر یک از دول طرف پیمان در راه توسعه تحقیقات و تولید و بهرهبرداری از انرژی هستهای بمنظورهای صلح جویانه - بدون تبعیض و طبق مقررات مواد ۱ و ۲ پیمان حاضر لطمه وارد سازد. ۲ - کلیه دول طرف پیمان متعهد میشوند - مبادله هر چه وسیع تر تجهیزات و مواد اطلاعات علمی و تکنولوژیک را بمنظور مصارف صلح جویانه انرژی هستهای تسهیل نمایند و حق مشارکت در این مبادلات را دارا میباشند. بعلاوه طرفهای پیمان که قادر باشند باید همچنین انفراداً یا باتفاق سایر دول یا سازمان های بینالمللی - در توسعه بیشتر استفاده از انرژی هستهای برای مقاصد صلح جویانه خصوصاً در سرزمینهای دول طرف پیمان که فاقد سلاحهای هستهای هستند با توجه لازم باحتیاجات مناطق در حال رشد جهان - تشریک مساعی نمایند. ماده ۵ - هر یک از طرفهای پیمان تعهد مینماید که تدابیر مقتضی اتخاذ کند که طبق مفاد این پیمان و تحت نظارت بینالمللی مقتضی و از طریق رویههای بینالمللی مقتضی فوائد بالقوه هر نوع استفاده صلحجویانه از انفجارهای هستهای با رعایت اصل عدم تبعیض در اختیار کلیه دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای میباشد قرار گیرد و هزینه مورد مطالبه از آنها بابت ادوات انفجاری مورد استفاده تا سر حد امکان نازل تعیین گردد وشامل مخارج تحقیق و یا تکمیل نباشد.
دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای میباشند قادر خواهند بود بموجب یک یا چند موافقتنامه بینالمللی خاص و از طریق یک سازمان بینالمللی ذیربط که نمایندگی دول فاقد سلاحهای اتمی در آن - بنحوی کافی تأمین شده باشد از فوائد مذکور استفاده نمایند.
مذاکرات درباره این موضوع هر چه زودتر پس از لازمالاجرا شدن پیمان آغاز خواهد گردید. دول طرف این پیمان که فاقد سلاحهای هستهای هستند درصورت تمایل همچنین میتوانند فوائد مذکور را بموجب موافقت نامههای دو جانبه تحصیل نمایند.
ماده ۶ - هر یک از طرفهای پیمان متعهد میشود با حسن نیت کامل مذاکرات درباره اقدامات موتر [موثر] بمنظور متوقف ساختن هر چه زودتر مسابقه تسلیحات هستهای و همچنین مذاکرات درباره خلع سلاح هستهای و انعقاد پیمان خلع سلاح عمومی و کامل تحت کنترل شدید و مونر [موثر] بینالمللی راتعقیب کند. ماده ۷ - هیچیک از مواد این پیمان بحق گروههای مختلف دول که بمنظور حصول اطمینان از فقدان کامل سلاحهای هستهای در سرزمینهای مربوطه خود مبادرت بانعقاد پیمانهای منطقهای بنمایند - لطمهای وارد نمیسازد. ماده ۸ – ۱ - هر یک از طرفهای پیمان میتواند اصلاحاتی را به پیمان حاضر پیشنهاد کند. متن اصلاحات پیشنهادی به حکومتهای نگهدارنده متون اصلی پیمان تسلیم میگردد تا بکلیه طرفهای پیمان اعلام شود. در اینصورت اگر حداقل یکسوم از طرفهای پیمان تقاضا نمایند - حکومتهای نگهدارنده از کلیه طرفهای پیمان برای تشکیل کنفرانسی بمنظور بررسی این اصلاحات دعوت بعمل خواهند آورد. ۲ - اصلاحات وارده باین پیمان باید با اکثریت آراء کلیه طرفهای پیمان من جمله آراء کلیه دول مجهز بسلاحهای هستهای که از طرفهای پیمان هستند وکلیه طرفهای دیگر پیمان که در تاریخ اعلام اصلاحیه پیشنهادی - در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی عضویت دارند - مورد تصویب قرارگیرد. این اصلاحات در مورد هر یک از طرفهای پیمان که سند تصویب اصلاحیه را تسلیم نماید از تاریخی لازمالاجرا است که اسناد تصویب اکثریت طرفهای پیمان من جمله کلیه دول مجهز بسلاحهای هستهای که از طرفهای پیمان هستند و کلیه طرفهای دیگر پیمان که در تاریخ اعلام اصلاحیه درشورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی عضویت دارند - تسلیم شده باشد. از آن پس اصلاحیه در مورد هر یک از سایر طرفهای این پیمان از تاریخ تسلیم اسناد تصویب اصلاحیه لازمالاجرا خواهد بود. ۳ - پنج سال پس از لازمالاجرا شدن این پیمان کنفرانسی از طرفهای پیمان در ژنو (سوئیس) تشکیل خواهد گردید تا نحوه اجرای پیمان حاضر را بمنظور حصول اطمینان از تحقق اهداف دیباچه و مفاد پیمان - بررسی نماید. از آن پس و در فواصل پنجساله اکثریت طرفهای پیمان میتوانند با تسلیم پیشنهادی در این خصوص بدول نگهدارنده متون اصلی پیمان موجبات تشکیل کنفرانسهای مشابه دیگر را بمنظور بررسی نحوه اجرای پیمان فراهم سازند. ماده ۹ – ۱ - این پیمان برای امضای کلیه دول مفتوح خواهد بود هر دولتی که پیمان را قبل از آنکه بموجب بند سوم ماده حاضر بمرحله اجرا درآید امضاء نکرده باشد میتواند در هر موقع به آن ملحق شود. ۲ - این پیمان به تصویب امضاء کننده آن خواهد رسید. اسناد تصویب و اسناد الحاق پیمان بحکومت های دول متحده آمریکا و بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که بدینوسیله بعنوان حکومتهای نگهدارنده متون اصلی پیمان تعیین میگردند تسلیم خواهد شد. ۳ - این پیمان پس از تصویب دولی که حکومتهای آنها بعنوان نگهدارنده متون اصلی پیمان تعیین شدهاند و چهل دولت دیگر از امضاء کنندگان پیمان حاضر و پس از تسلیم اسناد تصویب آنها بمرحله اجرا در خواهد آمد. در این پیمان اصطلاح «دولت مجهز بسلاحهای هستهای» بدولتی اطلاق میشود که تا قبل از اول ژانویه ۱۹۶۷ یک سلاح هستهای یا وسیله انفجاری هستهای ساخته و منفجر کرده باشد. ۴ - در مورد دولی که اسناد تصویب یا الحاق خود را پس از لازمالاجرا شدن پیمان حاضر تسلیم نمایند - پیمان از تاریخ تسلیم اسناد تصویب یا الحاق آنها لازمالاجرا خواهد بود. ۵ - حکومتهای نگهدارنده متون اصلی پیمان - تاریخ هر امضاء و تاریخ تسلیم هر سند تصویب یا الحاق و تاریخ لازمالاجرا شدن پیمان حاضر و تاریخ وصول هر تقاضای تشکیل کنفرانس و سایر اعلامیهها را بیدرنگ باطلاع کلیه دول امضاءکننده و یا ملحق شده به پیمان خواهند رسانید. ۶ - پیمان حاضر توسط حکومتهای نگهدارنده متون اصلی طبق ماده ۱۰۲ منشور ملل متحد به ثبت خواهد رسید. ماده ۱۰ – ۱ - چنانچه هر یک از طرفهای پیمان - تشخیص دهد که حوادثی فوقالعاده مربوط بموضوع این پیمان مصالح عالیه کشورش را بمخاطره افکنده است حق خواهد داشت در اعمال حق حاکمیت ملی خود از پیمان کنارهگیری کند. طرف مذکور باید این کنارهگیری را با اخطار قبلی سه ماهه بکلیه دول دیگر طرف پیمان و بشورای امنیت ملل متحد اعلام نماید.
اخطار مذکور باید حاوی بیان و شرح حوادث فوقالعادهای که بنظر دولت مورد بحث مصالح عالیه کشورش را بمخاطره انداخته است - باشد.
۲ - بیست و پنج سال پس از لازمالاجراء شدن پیمان - کنفرانسی تشکیل خواهد شد تا در مورد اینکه آیا پیمان برای مدت نامحدودی لازمالاجراء بماند یا برای مدت یا مدتهای اضافی معینی تمدید شود - اخذ تصمیم کند. این تصمیم باکثریت آرای طرف های پیمان اتخاذ خواهد شد. ماده ۱۱ - این پیمان که متون انگلیسی و روسی و فرانسه و اسپانیائی و چینی آن متساویاً معتبر است و در بایگانی حکومت های نگهدارنده ضبط خواهدشد.
حکومتهای نگهدارنده نسخ مصدق پیمان حاضر را برای دول امضاءکننده یا ملحق شده به پیمان ارسال خواهند داشت.
بنا بمراتب - امضاءکنندگان ذیل که دارای اختیارات لازمه برای این منظور میباشند پیمان حاضر را امضاء نمودند.
در تاریخ اول ژوییه ۱۹۶۸ در سه نسخه در شهرهای واشنگتن و لندن و مسکو منعقد گردید.
پیمان فوق مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده منضم بقانون پیمان بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای میباشد.
رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.