نظریه شماره 7/96/495 مورخ 1396/03/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/96/495 مورخ 1396/03/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین مجازات برای شروع به جرم پس از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392: چنانچه فردی آگاهانه و عمدی شخص دیگری را به بیماری خطرناک مانند ایدز مبتلا کند، این عمل جنایت عمدی محسوب شده و بر اساس نتیجه حاصل قابلیت مجازات دارد. همچنین، این استعلام از شمول قانون پیشگیری از بیماری‌های آمیزشی و واگیردار مصوب 1320 خارج است. با توجه به قانون مجازات اسلامی 1392 که به ایجاد نظم خاصی در مجازات‌های شروع به جرم پرداخته است، مجازات‌های شروع به جرم طبق ماده 122 این قانون تعیین شده‌اند. این نوع از تعیین مجازات برای شروع به جرم، در قانون مجازات اسلامی 1370 به صورت عام و مطلق نبود. با استناد به بند 7 از سیاست‌های کلان و ماده 728 قانون مذکور که کلیه مقررات مغایر را لغو کرده است، به نظر می‌رسد همه قوانین خاص و عام درباره شروع به جرم با تصویب قانون جدید ملغی شده‌اند و مجازات‌ها طبق بندهای ذیل ماده 122 قانون 1392 تعیین می‌شود، از جمله برای شروع به جرم موضوع ماده 613 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1- چنانچه کسی عالماً و عامداً دیگری را به بیماری خطرناک از جمله ایدز مبتلا نماید، این جنایت عمدی است و بر حسب نتیجه حاصله قابل مجازات است. ضمنا فرض استعلام از شمول قانون طرز جلوگیری از بیماری­های آمیزشی و بیماری­های واگیردار مصوب 11/3/1320 که ناظر به موارد خاص موضوع تبصره ماده یک این قانون است، خارج می­باشد.

2- با توجه به اینکه مقنن در قانون مجازات اسلامی 1392 در مقام ایجاد تناسب و نظم خاصی برای مجازات "شروع به جرم" است، لذا درتمام مواردی که مشمول ماده 122 قانون مذکور است، مجازات­هایی به شرح بندهای ذیل این ماده تعیین نموده است؛ به گونه­ای که قبل از آن، تعیین مجازات برای شروع به جرم، به طور عام و مطلق در قانون مجازات اسلامی 1370 انجام نشده است. همچنین، با توجه به لزوم یکسان­سازی نحوه رسیدگی در امور قضایی که در بند 7 سیاست­های کلان مقام معظم رهبری مورد تأکید قرار گرفته است و با توجه به ماده 728 قانون مزبور درخصوص لغو کلیه مقررات و قوانین مغایر با این قانون، به نظر می­رسد این اطلاق شامل کلیه قوانین و مقررات خاص و عام درخصوص موضوع سؤال است؛ زیرا چنانچه قائل به عدم نسخ موارد خاص مندرج در قوانین جزایی درخصوص تعیین مجازات شروع به جرم باشیم، شاهد تفاوت و شدت و ضعف میزان مجازات و عدم تناسب آن خواهیم بود. درنتیجه کلیه قوانین دیگر که به طور خاص برای شروع به جرم، مجازات تعیین کرده است، با تصویب و لازم­الاجراء شدن قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، ملغی و مجازات شروع به جرم درتمام جرایم و از جمله شروع به جرم موضوع ماده 613 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375، طبق بندهای ذیل ماده 122 قانون مجازات اسلامی با رعایت ماده 10 همان قانون، تعیین می­شود.