نظر مشورتی ۱۴۲/۹۷/۷ مورخ ۰۲/۰۲/۱۳۹۷ اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اینکه محکوم علیه جهت تأدیه دین خود مالی معرفی کرده است که کارشناسی آن مستلزم اعطاء نیابت قضایی و صرف زمان می‌باشد که در طی این مدت برای احراز اینکه مال معرفی شده قابلیت اجرای حکم و استیفای محکوم‌به را دارد و همچنین تکافوی هزینه‌های اجرایی را می‌نماید محکوم‌علیه در حبس باقی خواهد ماند

استعلام :

در اجرای مواد ۳ و ۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی چنانچه محکوم له درخواست اعمال ماده ۳ و جلب محکومٌ علیه را نماید و از طرفی محکومٌ علیه نیز مالی معرفی کند که به منظور کارشناسی و توقیف آن مستلزم اعطاء نیابت قضایی و صرف زمان باشد آیا میتوان تا وصول پاسخ نیاب از صدور برگ جلب امتناع کرد و یا اینکه میتوان برگ جلب صادر کرد و صرفاً در صورت وصول پاسخ نیابت که حاکی از کارشناسی و توقیف مال مورد معرف است آنرا لغو نمود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :

مطابق ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی و ماده ۴ قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب ۱۳۹۴، محکوم¬علیه باید اولاً مالی معرفی کند که اجرای حکم و استیفای محکوم¬به از آن میسر باشد و ثانیاً طبق نظر کارشناس رسمی، مال مزبور تکافوی محکوم به و هزینه های اجرایی را بنماید؛ یعنی ارزش آن با میزان محکوم¬به و هزینه های اجرایی برابری نماید و حداقل کمتر از آن نباشد. بنابراین، در فرض سؤال صرف معرفی مال توسط محکوم علیه، بدون احراز دو شرط فوق کافی نیست و از آنجایی که در راستای اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، محکوم¬علیه مستحق حبس می¬باشد و این امر استصحاب می گردد، تنها احراز دو شرط مزبور راجع به مال معرفی شده، موجب آزادی و جلوگیری از حبس وی می گردد.