نظر مشورتی ۷/۵۱۶۹ مورخ ۱۳۷۹/۰۶/۱۶ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

سؤال: آیا سرقت های فاقد شرایط حد و منافیات عفت مشمول مرور زمان می شود؟

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱ ـ نظریه اکثریت: مجازات هایی که در شرع، نوع و مقدار آنها معین نشده است و مجلس قانونگذاری برای حفظ نظم یا نظام مقرر داشته است، حسب مورد مشمول ماده ۱۷۳ یا ماده ۱۷۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب درامورکیفری می شود ولی مجازات هایی که در شرع مقرر گردیده است و عنوان تعزیر شرعی دارد، مانند مجازات مذکور در ماده ۶۳۷ مجازات اسلامی (*) از شمول آن دو ماده خارج است. بنابراین مجازات هایی که برای سرقت های فاقد شرایط حدّ در قانون مجازات اسلامی ذکر شده و همچنین منافیات عفت غیر از مورد مذکوردر ماده ۶۳۷ و غیر از موارد مشمول حدّ، ممکن است مشمول مرور زمان شود.

۲ ـ نظریه اقلیت: مجازات های بازدارنده با توجه به ماده ۱۷قانون مجازات اسلامی در قبال تخلف از مقررات و نظامات حکومتی است و شامل مجازات های تعزیری برای سرقت و اعمال منافی عفت نمی شود و از شمول مرور زمان خارج هستند و فقط توبه می تواند موجب سقوط مجازات های تعزیری باشد. همانطور که با توبه در برخی از موارد، حد ساقط می شود، اگر مرورزمان کاشف از توبه باشد و یا احتمال عقلایی بر توبه متهم یا محکوم علیه، داده شود مجازات ساقط می شود. اضافه می شود که نظریه اقلیت، نظریه جناب آقای مرعشی معاون قضایی محترم ریاست قوه قضاییه است.

* ـ مادۂ ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵: هرگاه زن و مردی که بین آنها عُلقه زو جیت نباشد، مرتکب رو ابط نامشرو ع یا عمل منافی عفت غیر از زِنا از قبیل تَقبیل یا مُضاجعه شوند، به شلاق تا نود و نه ضربه محکوم خواهندشد و اگر عمل با عُنف و اِکراه باشد فقط اِکراه کننده تعزیر می شود.