شیوه نامه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی

شیوه نامه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی

مصوب ۱۳۹۸,۰۶,۰۲

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فهرست مطالب صفحه

مقدمه ۳

مادة ۱. اهداف ۳

مادة ۲. فرآیند ارزیابی سالانه نشریات علمی ۳

مادة ۳. اختصارات ۴

جدول ۱. معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی و امتیاز آنها ۵

جدول ۲. چگونگی تعیین رتبة نشریات علمی ۵

جدول ۳. شاخص ‏های سنجش معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی ۶

مقدمه

بر اساس مادة ۱ «قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» مصوّب ۱۸ /۵ /۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی، به ‌منظور ارتقای کیفی نشریات علمی و با استناد به مادة ۱۰ (بند ۱۰- ۳) «آیین ‌نامة نشریات علمی» به شماره سند عتف - آ- ۳۱۰۴ مصوّب ۰۲ /۰۲ /۱۳۹۸ که طی نامه شماره ۲۵۶۸۵ /۱۱ مورخ ۹ /۲ /۹۸ ابلاغ گردید، «شیوه نامة ارزیابی و رتبه ‌بندی نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» به شرح زیر تدوین شده است: مادۀ ۱. اهداف ۱ -۱. ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی ۱ -۲. کمک به استانداردسازی و ارتقای کیفی نشریات علمی مادۀ ۲. فرآیند ارزیابی سالانه نشریات علمی ۲ -۱. کلیة نشریات علمی در صورت رعایت مادة ۶ آیین نامة نشریات علمی، داشتن حداقل شرایط راه‌ یابی نشریه به فرآیند ارزیابی (مادة ۷) و تکمیل آخرین اطلاعات، سالانه بر پایة شاخص ‌های اعلام‌ شده در شیوه نامه، ارزیابی می‌ شوند. صاحب ‌امتیاز/ مدیرمسئول موظف است الزامات ارزیابی را بر پایة آیین ‌نامة نشریات علمی (مواد ۶ و ۷) و موارد مندرج در این شیوه‏ نامه فراهم نماید. ۲ -۲. صاحب ‌امتیاز/ مدیرمسئول نشریه هر ساله به‌ منظور ارزیابی به وبگاه کمیسیون نشریات علمی به آدرس https: / /journals.msrt.ir مراجعه می ‌کند و با استفاده از نام کاربری و رمز عبوری که بر اساس بند ۸-۱ آیین ‌نامة نشریات علمی دریافت کرده است اطلاعات مربوط به شاخص ‏های ارزیابی شیوه ‏نامه را تکمیل می ‏کند. نشریه هر ساله در صورت احراز شرایط ورود به فرآیند ارزیابی و تأیید کمیسیون نشریات علمی به فرآیند ارزیابی وارد می ‏شود. تبصرة ۱. صاحب ‌امتیاز نشریه موظف است هرگونه تغییر در موارد مربوط به مادة ۶ و ۷ آیین نامة نشریات علمی (نظیر تغییر سردبیر یا اعضای گروه دبیران) را مطابق بند ۶-۹ آیین نامه نشریات علمی در وبگاه کمیسیون ثبت و ارسال نماید. تبصرة ۲. در صورت رعایت نکردن مادة ۶ آیین نامة نشریات علمی، از دست دادن حداقل شرایط راه ‌یابی نشریه به فرآیند ارزیابی (مادة ۷)، تکمیل نکردن اطلاعات مربوط به شاخص ‏های ارزیابی، ثبت نکردن تغییرات در وبگاه کمیسیون یا تأیید نشدن تغییرات توسط کمیسیون نشریات علمی، مطابق بند ۶-۱۱ آیین نامه نشریات علمی، فرآیند ارزیابی نشریه متوقف و تا دو سال از فرآیند ارزیابی خارج می ‏شود و شماره های نشریه در آن بازه زمانی فاقد اعتبار و رتبه بندی می ‏باشد. در صورت درخواست مجدّد، نشریه باید شرایط ورود به فرآیند ارزیابی (مواد ۶ و ۷ آیین ‌نامه) را احراز کند. ۲ -۳. صاحب ‌امتیاز نشریه باید هر ساله هزینة ارزیابی آن را بر اساس مبلغی که پس از تصویب کمیسیون نشریات علمی در وبگاه ارزیابی و رتبه‏ بندی نشریات علمی اعلام می ‏شود، به مجری یا موسسه ارزیابی کننده پرداخت نماید. ۲ -۴. کمیسیون نشریات علمی در صورت کامل بودن آخرین اطلاعات، نتیجة ارزیابی را به شرح جدول ۲ آیین ‏نامة نشریات علمی به آگاهی می ‌رساند. ۲ -۵. پس از اعلام نتیجة ارزیابی، صاحب ‌امتیاز/ مدیرمسئول ظرف مدت ۳۰ روز می ‌تواند درخواست ارزیابی مجدّد کند. کمیسیون ظرف مدت ۳۰ روز درخواست را بررسی و نتیجة نهایی را اعلام می‏ کند. ۲ -۶. صاحب ‌امتیاز نشریه موظف است شماره ‌های منتشر شدة نشریه را به صورت به‌ روز در وبگاه نشریه در دسترس قرار دهد (مطابق مادة ۶ آیین ‌نامة نشریات علمی). ۲ -۷. با توجه به اهمیت کیفیت مقالات و استفاده از افراد برجسته در حوزة موضوعی نشریه بایسته است برای انتخاب سردبیر و اعضای گروه دبیران بر اساس تعداد استنادات و نیز شاخص هرش (h - index) متوسط در حوزة موضوعی نشریه عمل شود. مادۀ ۳. اختصارات

AHCI: Arts & Humanities Citation Index

CC: Creative Commons

COPE: Committee on Publication Ethics

DOAJ: Directory of Open Access Journals

DOI: Digital Object Identify

DOR: Digital Object Recognition

ESCI: Emerging Sources Citation Index

IF: Impact Factor

ISSN: International Standard Serial Number

h-index: Hirsch Index

JCR: Journal Citation Reports

Q: Quartile

RICeST: Regional Information Center for Science and Technology

SCIE: Science Citation Index Expanded

SID: Scientific Information Database

SSCI: Social Sciences Citation Index

SJR: SCImago Journal Rank) Scientific Journal Rankings)

WOS: Web of Science

XML: Extensible Markup Language جدول ۱. معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی و امتیاز آنها

ردیف

معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی

سقف امتیاز

۱

انتشار به موقع و رعایت ضوابط آیین نامة نشریات

۱۶۰

۲

رعایت فرآیند پذیرش مقالات و داوری تخصصی

۸۰

۳

داشتن وبگاه استاندارد، زیرساخت ها و اطلاعات شناسنامه ‏ای کامل نشریه مطابق با آیین نامه نشریات علمی

۱۷۰

۴

رعایت آیین نگارش، ساختار و کیفیت مقالات

۲۷۰

۵

وضعیت نشریه در نمایه های استنادی، تخصصی و اجتماعی

۲۳۰

۶

به ‌کارگیری مقرّرات و امکانات سخت ‏افزاری و نرم‏ افزاری برای رعایت اخلاق علمی نشر و جلوگیری از تخلفات علمی

۹۰

کل امتیازها

۱۰۰۰ جدول ۲. چگونگی تعیین رتبة نشریات علمی

امتیاز کسب ‌شده از شاخص های ارزیابی یا پایگاه‏ های نمایه ‌شده

رتبه

نشریات پایگاه‏های WOS* (JCR Q۱-Q۴) ، Scopus (Q۱-Q۴

بین المللی

کسب ۸۰۱ تا ۱۰۰۰ امتیاز

الف

کسب ۶۰۱ تا ۸۰۰ امتیاز

ب

کسب ۴۰۱ تا ۶۰۰ امتیاز

ج

کسب ۴۰۰ امتیاز و پایین تر

د

* نشریاتی که در گروه AHCI از پایگاه WOS قرار دارند پس از گذشت ۲ سال حضور پیاپی و حفظ جایگاه خود جزو گروه بین‌ المللی قرار می ‏گیرند. جدول ۳. شاخص ‏های سنجش معیارهای کلی ارزیابی نشریات علمی

ردیف

۳-۱. انتشار به موقع و رعایت ضوابط آیین نامة نشریات

حداکثر امتیاز

۱

انتشار به‌ موقع هر شماره از نشریه در دوره مربوطه در طول یک سال (ابتدای دورة انتشار)*

در صورتی ‏که هر شماره از نشریه در ابتدای دوره مربوطه منتشر شود، سهم آن شماره را از امتیاز کل یک سال با توجه به تناوب کسب می ‌نماید.

۶۰

۲

صاحب ‌امتیاز انجمن یا همکاری با انجمن

انجمن ‌‌های رتبة A و B و C و D

۴۰

۳

مرتبة علمی سردبیر

استاد

۱۰

دانشیار (علوم انسانی)

۴

تعداد اعضای گروه دبیران از افراد شاخص علمی مؤسسه/ کشورهای مختلف

به ازای هر عضو

۵۰

* ضروری است شماره‏ های نشریه در زمان ارزیابی به روز باشند.

ردیف

۳-۲. رعایت فرآیند پذیرش مقالات و داوری تخصصی

حداکثر امتیاز

۱

بازة زمانی بررسی اولیة مقالات دریافتی (اعلام نظر به نویسنده یا آغاز فرآیند داوری)

تا ۱۰ روز

۱۰

بیشتر از ۱۰ روز

۲

داوری الکترونیکی حداقل ۲ داور برای هر مقاله

۵

۳

درج مراحل داوری به صورت فلودیاگرام

۵

۴

اشتراک داوران در پایگاه های بین ‌المللی و استفاده از آنها (مانند Publons Mendeley,)

۱۰

۵

درج سالانة اسامی داوران

۱۰

۶

توزیع جغرافیایی و سازمانی داوران

هر مؤسسه/ کشور

۱۰

۷

استفاده از نرم ‌افزارهای مشابه ‌یاب در بررسی و داوری مقالات

۱۰

۸

میانگین بازة زمانی فرآیند داوری پذیرش مقاله

کمتر از ۶ ماه

۲۰

بیش از ۶ ماه

ردیف

۳-۳. داشتن وبگاه استاندارد، زیرساخت ها و اطلاعات شناسنامه ‏ای نشریه

حداکثر امتیاز

۱

درج عنوان نشریه (زبان اصلی و انگلیسی*)

زبان اصلی

۱۰

زبان انگلیسی

۲

درج ماه و سال آغاز انتشار و توالی نشریه

۱۰

۳

درج فهرست مقالات هر شماره و آرشیو نشریه

۵

۴

خروجی PDF و XML استاندارد

خروجی PDF

۱۰

خروجی XML

۵

به ‌روز بودن اطلاعات نشریه در وبگاه (تاریخ آخرین به‌ روزرسانی وبگاه نشریه، عنوان، هدف و چشم ‌انداز، ترکیب اعضای گروه دبیران، وابستگی سازمانی و تخصص آنان، آدرس نشریه و تلفن تماس، نمایه‌ ها و .....)

۵

۶

درج فرآیند داوری در وبگاه نشریه

۵

۷

درج میانگین بازة زمانی فرآیند داوری و نرخ پذیرش مقالات

۵

۸

محاسبة خودکار نرخ پذیرش مقالات (نسبت مقالات پذیرفته ‌شده به دریافتی)

۵

۹

درج فهرست مقالات آمادة انتشار

۵

۱۰

درج شناسه گر دیجیتال مقاله (DOI) یا درج شناسه‏ گر دیجیتال (DOR)

۲۰

۱۱

درج پیوند مستقیم نشریه به پایگاه‏ های استنادی و تخصصی ‌ای که نشریه در آنها نمایه شده است.

۱۰

۱۲

تعیین نوع یا انواع مقالات قابل انتشار در نشریه

۵

۱۳

درج اهداف و حوزة موضوعی نشریه در وبگاه

کامل

۱۰

ناقص

فاقد

۱۴

اعلام روش استاندارد در مأخذنویسی

۱۰

۱۵

اعلام وضعیت دسترسی به تمام مقالات (دسترسی باز یا حق اشتراکی)

۵

۱۶

جزئیات تماس نشریه (آدرس پستی، آدرس وبگاه، آدرس الکترونیکی، تلفن و نمابر)

۵

۱۷

راهنمای نویسندگان (داشتن دستورالعمل و راهنمای تهیه و تنظیم مقالات، جداول، نمودار، عکس ‌ها)

کامل

۲۰

متوسط

ناقص یا فاقد

۱۸

درج نام و آرم ناشر، نام صاحب ‌امتیاز و شاپا در وبگاه نشریه

۱۰

۱۹

اعلام خلاصة آماری (تعداد استنادات، دوره، شماره، h-index، شمار بازدید، شمار دانلود و...) در وبگاه نشریه (Figures & Facts)

۵

۲۰

لینک ثبت ‌نام در سامانه، راهنمای ثبت ‌نام

۱۰

* در صورتی که زبان اصلی نشریه غیرفارسی باشد، عنوان نشریه می تواند به زبان فارسی نیز درج شود.

ردیف

۳-۴. رعایت آیین نگارش، ساختار و کیفیت مقالات

حداکثر امتیاز

۱

درج عنوان مقاله به زبان اصلی و انگلیسی *

زبان اصلی

۵

زبان انگلیسی

۲

نام و وابستگی سازمانی نویسندگان، مشخص بودن نویسندة مسئول و پست الکترونیکی نویسندگان در مقاله به زبان اصلی و به زبان انگلیسی*

کامل

۱۰

ناقص/ فاقد

۳

درج عنوان، سال، دوره و شمارة نشریه، شمارة صفحة آغاز و پایان مقاله، تاریخ دریافت و پذیرش مقاله و نوع مقاله در صفحة نخست هر مقاله

۱۰

درج عنوان، سال، دوره و شمارة نشریه، شماره صفحات مقاله و نام نویسندة اول طبق الگوی یکسان در سربرگ صفحات مقالات

۴

رعایت یکدست بودن فرمت در مقالات نشریه (درج چکیده و واژگان کلیدی (۴ تا ۷ واژه) (زبان اصلی، انگلیسی*)، مقدمه، مواد و روش ‏ها، یافته ‏های پژوهش (در مقالات Review مواد و روش ‏ها و یافته‏ های پ‍‍ژوهش ضروری نیست)، بحث و نتیجه‌ گیری، الگوی مناسب و یکسان در نمودارها، جداول و تصاویر)

کامل

۳۰

ناقص

فاقد

۵

درج قدردانی از حامی یا تأمین‌ کنندة اعتبار پژوهش (در صورت وجود) در مقالات

کامل

۵

ناقص

فاقد

۶

اجرای صحیح، همسان و استاندارد مآخذنویسی در تمام مقالات (درون‌ متنی، برون ‌متنی و در فهرست منابع)، استفاده از منابع به ‌روز، داشتن منابع و مآخذ به زبان اصلی و انگلیسی

کامل

۲۰

ناقص

فاقد

۷

مرتبط بودن مقالات با موضوع نشریه

خوب

۲۰

متوسط

ضعیف

۸

کیفیت علمی مقالات نشریه (معیارهایی مانند IF،MIF و ...)

داشتن نوآوری

۱۴۰

به‌روز بودن موضوعات

سطح علمی و عمق دانش تخصصی

کاربردی بودن و اثربخشی مقالات در جامعة علمی

تمرکز و حفظ یکپارچگی موضوع (جامعیت تخصصی)

نیاز محور بودن موضوعات مقالات

۹

تنوع جغرافیایی و سازمانی نویسندگان

هر مؤسسه / کشور

۱۰

۱۰

درصد نویسندگان تکراری در نشریه (در یک سال)

کمتر از ۱۰ درصد

۲۰

۱۰ تا ۲۰ درصد

بیشتر از ۲۰ درصد

*در صورتی که زبان اصلی نشریه غیرفارسی باشد، شاخص‏ های مربوطه (عنوان مقاله، چکیده، کلید واژه و وابستگی سازمانی) می ‏تواند به زبان فارسی نیز درج شود.

ردیف

۳-۵. وضعیت نشریه در نمایه های استنادی، تخصصی و اجتماعی

حداکثر امتیاز

۱

نمایه شدن در پایگاه‌ های استنادی بین ‌المللی (در صورتی که نشریه بدون ضریب تأثیر و Q باشد)

WOS (AHCI* /SSCI /SCIE)

۹۰

WOS (ESCI)/ Scopus

Google Scholar

۲

نمایه شدن در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ISC

(دارای ضریب تأثیر Impact Factor یا چارک Q)

Q۱ یا نشریه هسته

۶۰

Q۲

Q۳

Q۴

فاقدQ

۳

نمایه شدن در پایگاه های معتبر تخصصی ( Cabi, Math Science, Chemical Abstract ,Agricola, و غیره)

۴۰

۴

نمایه شدن در پایگاه‌ های اطلاعاتی عمومی

DOAJ

۳۰

SID, RICeST

۵

عضویت در حداقل سه شبکة اجتماعی (Academia, LinkedIn, Research Gate, ...) و قرار دادن پیوند آن در وبگاه نشریه

۱۰

* نشریاتی که در گروه AHCI از پایگاه WOS قرار دارند پس از گذشت ۲ سال حضور پیاپی و حفظ جایگاه خود جزو گروه بین‌ المللی قرار می ‏گیرند.

ردیف

۳-۶. به‌ کارگیری امکانات سخت ‏افزاری و نرم‏ افزاری برای رعایت اخلاق علمی نشر و جلوگیری از بروز تخلفات علمی

حداکثر امتیاز

۱

درج قوانین و مقرّرات مربوط به رعایت اخلاق نشر در وبگاه نشریه

کامل

۳۰

ناقص

فاقد

۲

داشتن مجوّز دسترسی (حق کپی رایت) (CC)

۱۵

۳

درج تعهدنامة مبنی بر رعایت و عضویت در COPE

عضویت

۲۰

تبعیت

۴

دریافت فرم تعهد نویسندگان (Copyright)

۱۵

۵

دریافت فرم تعارض منافع (Conflict of Interest)

۱۰

۶

خطای نشریه (در داوری، پذیرش مقالات، اخطار لغو، نبودِ تأییدیة نویسندة مسئول، چاپ مجدّد مقالة منتشر‌شده، تقلب و هرگونه تخلف علمی و انتشار بیش از ۳۰ درصد مقالات از اعضای گروه دبیران و سردبیر در نشریه)

خروج از ارزیابی

جمع امتیازات

۱۰۰۰ این شیوه نامه در ۳ ماده و ۲ تبصره در تاریخ ۰۲ /۰۶ /۱۳۹۸ به تصویب وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسید و از این تاریخ لازم الاجراء می ‏باشد.