دستورالعمل اجرایی ماده ( ۶ ) قانون جامع حمایت از حقوق معلولان
مقرره مصوب ۱۳۸۵/۰۲/۰۳ معاون اول رئیس جمهور
۲۴۱۷/ق/۰۳/۴۰۲/۱/۲۳
۳/۲/۱۳۸۵
بسمه تعالی
“با صلوات بر محمد و آل محمد”
از: معاونت وظیفه عمومی ناجا – اداره کل قوانین و مقررات
به: فرماندهی انتظامی استان ها- معاونت وظیفه عمومی
موضوع: ابلاغ دستور العمل اجرایی
سلام علیکم
با احترام دستورالعمل اجرایی ماده ۶ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان جهت اجرا ابلاغ می شود.
۱- قانون، مقررات و ضوابط:
معلول به کسی اطلاق می گردد که به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی بر اثر ضایعه جسمی، ذهنی، روانی یا توام، اختلال مستمر و قابل توجهی در سلامت و کارایی عمومی وی ایجاد گردد. به طوری که موجب کاهش استقلال فرد در زمینه اجتماعی و اقتصادی شود و در یکی از گروه های ۶ گانه اصلی به شرح زیر قرار داشته باشد:
۱- معلولیت جسمی حرکتی
۲- معلولیت ذهنی
۳- معلولیت بینایی
۴- معلولیت شنوایی
۵- معلولیت گفتاری
۶- معلولیت بیماران روانی مزمن
و درصد معلولیت در هر گروه بر اساس درجه بندی رتبه ای بوده و در چهار سطح خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید تعیین شده است، ضمناً نقص عضو و معلولیت به تنهایی موجب معافیت از خدمت نبوده بلکه عدم کارآیی و نیاز به مراتب به دلیل نقص عضو ملاک اصلی معافیت می باشد که انواع معلولیت ها و درجه بندی آنها به پیوست می باشد.
لذا برابر مفاد ۶ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان:
الف – یکی از فرزندان اولیایی که خود معلول بوده (هر دو یا یکی از آنها معلول باشد) و یا حداقل دو نفر از فرزندان آنها معلول باشد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می گردد.
ب – مشمولانی که همسر معلول خود را سرپرستی می نمایند مادامی که سرپرستی همسر معلول را بر عهده داشته باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می گردند.
لذا در جهت حسن اجرای قانون مذکور موارد زیر ابلاغ می گردد:
۱-۱- با عنایت به مفاد قانون مذکور، صرفاً معلولان در شمول قانون فوق بوده و عزیزان جانباز از قوانین خاصی که در مورد آنان وجود دارد بهره مند خواهند شد.
۲-۱- چنانچه پدر و مادر هر دو معلول باشند صرفاً یک فرزند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می شود لیکن اگر پدر و مادر یا یکی از آنها معلول بوده باشد به همراه حداقل ۲ فرزند معلول، حداکثر ۲ فرزند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می گردد.
۳-۱- با توجه به لفظ (حداقل) در قانون، خانواده هایی که چند فرزند معلول هم داشته باشد صرفاً یک فرزند معاف خواهد شد.
۴-۱- چنانچه فرزندی به دلیل معلولیت و نیاز به مراقب داشتن پدر یا مادر قبلاً در اجرای ماده ۴۴ قانون خدمت وظیفه عمومی معاف شده باشد در شمول معلولیت قرار نمی گیرد مگر اینکه مشمول استفاده کننده از معافیت در قید حیات نبوده و یا خودش نیاز به مراقبت داشته باشد و یا در خانواده مشمول وضعیت جدیدی ایجاد شود مثلاً مادر خانواده یا دو فرزند معلول شوند لیکن کسانی که در اجرای قانون دیگری غیر از معلولیت قبلاً یکی از فرزندان خود را معاف کرده باشند در شمول این مقررات قرار می گیرند به عنوان مثال پدر جانبازی قبلاً یک فرزند خود را به دلیل جانبازی معاف کرده باشند و همسر یا دو فرزند وی معلول باشند در شمول این مقررات قرار می گیرند.
۵-۱- منظور از فرزندان کسانی هستند که در خانواده نزد پدر و مادر زندگی می کنند لذا کسانی که ازدواج کرده و زندگی مستقل تشکیل داده اند خودشان می توانند فرزند خود را از خدمت معاف کنند و نمی توانند یک بار برادر و بار دیگر خودشان را از خدمت معاف کنند لیکن کسانی که در اجرا این مقررات و قبل از تشکیل خانواده یک برادر آنها معاف شده و بعدها خودشان ازدواج کرده و صاحب فرزند شوند می توانند در اجرای این قانون یک فرزند خود را معاف کنند.
۶-۱- مردانی که دارای ۲ همسر و دارای حداقل ۲ معلول باشند در شمول این مقررات قرار می گیرند.
۷-۱- انتخاب یک نفر جهت استفاده از معافیت بر عهده پدر مشمول و در صورت فقدان پدر با مادر او در غیر این صورت با سازمان بهزیستی برابر رضایت نامه پیوست به عنوان قیم خواهد بود که نسبت به انتخاب و معرفی شمول واجد شرایط اقدام می نماید.
۸-۱- کسانی که همسر آنان بعد از ازدواج معلول شده اند در شمول مقررات قرار گرفته که بایستی از طریق سازمان بهزیستی با ارسال رو گرفت سند ازدواج رسمی و دایم به واحد وظیفه عمومی اقدام شود که پس از تشکیل شورای پزشکی در واحد وظیفه عمومی شهرستان و احراز نیاز به مراقبت داشتن نسبت به انجام مراحل صدور کارت معافیت اقدام می شود.
۹-۱- چنانچه زن معلول یا یکی از بستگان وی از طریق سازمان بهزیستی با ارایه مدارک اثبات نمایند که شوهرش سرپرستی او را رها نموده است، کارت معافیت صادره برای وی ابطال و فرد جهت انجام خدمت دوره ضرورت اعزام خواهد شد که در این صورت بایستی واحد وظیفه عمومی شهرستان مراتب را جهت اقدام به معاونت وظیفه عمومی استان و از آن طریق به معاونت وظیفه عمومی ناجا منعکس نمایند.
۱۰-۱- ملاک برخورداری از مقررات فوق وضعیت فرد در زمان احضار قانونی جهت انجام خدمت دوره ضرورت می باشد، لذا کسانی که در زمان غیبت واجد شرایط معافیت شده اند رسیدگی به تقاضای آنان منوط به داشتن عذر موجه بر اساس ضوابط جاری قانون خدمت وظیفه عمومی می باشد.
۱۱-۱- کسانی که مشغول انجام خدمت دوره ضرورت می باشند پس از معرفی واحد وظیفه عمومی مبنی بر معافیت فرد، سریعاً از خدمت ترخیص خواهند شد.
۱۲-۱- کارکنان وظیفه واجدالشرایط دریافت این نوع از معافیت مجازند به خدمت خود ادامه داده و کارت پایان خدمت دریافت نمایند لیکن آن دسته از کارکنان وظیفه واجدالشرایط که علاقمند به استفاده از مقررات فوق باشند با هر میزان خدمت که انجام داده اند می توانند برابر این مقررات کارت معافیت دریافت نمایند.
۱۳-۱- چنانچه معلولین نیروهای مسلح متقاضی بهره مندی از امتیازات این قانون باشند بایستی از جانب امور خدمتی به سازمان بهزیستی معرفی گردند.
۲- اجراء:
الف – وظایف سازمان بهزیستی:
۱- مراجعه مشمول به اداره بهزیستی شهرستان
۲- معاینه معلول توسط شورای پزشکی بهزیستی به منظور تعیین گروه و سطح آن
۳- اداره بهزیستی استان به افراد واجد شرایط برگه معرفی نامه تعیین وضعیت معلول و رضایت نامه به شرح پیوست و روگرفت نظریه شورای پزشکی را با امضاء مدیرکل استان تحویل می دهد و همزمان یک نسخه هم با مدارک مورد نیاز به سازمان بهزیستی کشور به منظور تأیید ارسال می نماید.
۴- سازمان بهزیستی کشور پس از تأیید موضوع، برگه تعیین وضعیت معلول واجد شرایط را با امضاء رییس سازمان و یا نماینده ایشان توسط پیک اداری به آدرس تهران، میدان سپاه، معاونت وظیفه عمومی ناجا، مرکز فن آوری اطلاعات و ارتباطات ارسال می نماید.
ب – وظایف معاونت وظیفه عمومی:
۱- مشمول با در دست داشتن برگه معرفی نامه تحویل شده به دفاتر پستی در سطح کشور مراجعه و با تهیه دفترچه راهنمای خدمت وظیفه عمومی و تنظیم برگه شماره ۳ مدارک مورد نیاز را که در پشت برگه درج شده است تکمیل و از طریق پست به آدرس تهران میدان سپاه، معاونت وظیفه عمومی ناجا، مرکز فن آوری اطلاعات و ارتباطات ارسال می نماید.
۲- مرکز فن آوری اطلاعات و ارتباطات معاونت وظیفه عمومی ضمن کنترل مدارک ارسال شده آن را در سامانه ثبت و به معاونت وظیفه عمومی استان مربوطه پرونده را ارجاع می نماید.
۳- واحد وظیفه عمومی شهرستان معلول را در شورای پزشکی معاینه و برابر آیین نامه اجرایی قانون نحوه معاینه کسان مشمول در مورد عدم کارآیی و نیاز به مراقبت معلول اظهارنظر می نماید. چنانچه واجد شرایط شناخته شد به مشمول ابلاغ می شود وجوه متعلقه را به حساب های مربوطه واریز نموده و اصل فیش های بانکی را تحویل نماید سپس ضمن کنترل نهایی برای مشمول درخواست کارت معافیت می نماید.
۴- مرکز فن آوری اطلاعات و ارتباطات معاونت وظیفه عمومی با بررسی مجدد مدارک چنانچه برگه تأییدیه با امضاء رییس سازمان بهزیستی کشور و یا نماینده ایشان به عنوان تأییدیه گواهی صادره از اداره بهزیستی استان واصل گردیده باشد برای صدور و ارسال کارت اقدام می نماید.
۵- مراکز وظیفه عمومی رسیدگی کننده پیرامون مدارک مندرج در ستون وضعیت وظیفه عمومی برگه تعیین وضعیت معلول به ویژه نوع معافیت بررسی لازم معمول دارند.
تبصره – شورای پزشکی شهرستان ها برای تعیین وضعیت معلولین اناث حتی الامکان نظر کمیسیون پزشکی بهزیستی را به عنوان نظریه تخصصی مشورتی مد نظر قرار دهند و در غیر این صورت از بیمارستان های نیروهای مسلح نظریه تخصصی اخذ نمایند.
۳- اقدامات هماهنگی:
۱-۳) مقررات اعطاء امتیازات ویژه به ایثارگران، قهرمانان ملی، امداد جویان در مورد خانواده های معلولین به قوت خود باقی است و در چارچوب ضوابط ابلاغی اقدام خواهد شد.
۲-۳) نمونه امضاء رییس سازمان بهزیستی یا نماینده ایشان و همچنین نمونه امضاء مدیران کل استان ها به معاونت وظیفه عمومی ناجا – اداره کل قوانین و مقررات ارسال گردد و هر گوهه تغییر و جابجایی در این خصوص در اسرع وقت به این معاونت اعلام شود.
۳-۳) نمونه برگه معرفی مشمولان واجدالشرایط از سوی مراکز بهزیستی استان ها و دو نمونه برگه نظریه کمیسیون پزشکی سازمان مذکور جهت آگاهی و بهره برداری معاونت های وظیفه عمومی استان ها به پیوست ارسال می گردد.
معاون وظیفه عمومی ناجا – سرتیپ دوم پاسدار بهمن کارگر
از: سازمان بهزیستی
به: معاونت وظیفه عمومی ناجا – مرفاوا
موضوع: ماده ۶ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب مجلس شورای اسلامی
سلام علیکم
با احترام در اجرای ماده ۶ قانون فوق و برابر ابلاغیه شماره ۲/۰۵/۲۰۱/م/ع/ن مورخه ۲۲/۱/۱۳۸۵ ستاد کل نیروهای مسلح (معاونت نیروی انسانی) بدین وسیله مشمول با مشخصات ذیل الذکر که واجدالشرایط می باشد معرفی می گردد:
جردیف
نام و نام خانوادگی
نام پدر
نام مادر
تاریخ تولد
میزان تحصیلات
شماره شناسنامه
شماره ملی
کد والدین( بردادر و خواهر( همسر ( وی با مشخصات ذیل:
ردیف
نام و نام خانوادگی
نام پدر
نام مادر
تاریخ تولد
وضعیت تأهل
تاریخ معلولیت
علت معلولیت
شماره شناسنامه
شماره ملی
مشخصات برادران مشمول:
ردیف
نام و نام خانوادگی
نام پدر
نام مادر
تاریخ تولد
وضعیت تأهل
تاریخ معلولیت
علت معلولیت
شماره شناسنامه
شماره ملی
ایشان طبق معاینات انجام شده برابر نظریه کمیسیون پزشکی این سازمان معلول از نوع ................. شناخته شده و در سطح ....................... می باشد.
ضمناً یک نسخه از برگه فوق طی نامه شماره ...................... مورخه .............................. که مورد تأیید است به آن معاونت ارسال می گردد.
محل مهر و امضاء مجاز
تذکر:
در خصوص وضعیت وظیفه عمومی برادران مشمول ارایه مدارک مانند گواهی اشتغال به خدمت، رو گرفت کارت معافیت و.... به منظور بررسی توسط مراکز وظیفه عمومی الزامی است.
بسمه تعالی
بهزیستی استان ..........................................................................
بهزیستی شهرستان..................................................................
۱- مشخصات فردی:
نام: نام خانوادگی: نام پدر: شماره شناسنامه:
محل تولد: تاریخ تولد: تحصیلات: شماره ملی:
آدرس محل سکونت:
تاریخچه و شرح حال پزشکی (به صورت مختصر):
خلاصه مدارک و مستندات:
اظهار نظر کمیسیون پزشکی:
نوع معلولیت شدت معلولیت
تأیید اعضاء کمیسیون پزشکی:
اسامی اعضاء محل امضاء اسامی اعضاء محل امضاء
۱-.................................... ................................... ۶-................................... ...................................
۲-................................... .................................. ۷-................................... ...................................
۳-................................... .................................. ۸-................................... ...................................
۴-................................... ................................... ۹-................................... ...................................
۵-................................... ................................... ۱۰-................................... ..................................
معاون توانبخشی مدیرکل استان
«رضایت نامه»
اینجانب
نام
نام خانوادگی
نام پدر
تاریخ تولد
شماره شناسنامه
محل صدور
شماره ملی
به موجب این رضایت نامه فرزند مشمول خود را با مشخصات زیر به منظور استفاده از معافیت مشمولین برابر قانون جامع حمایت از حقق معلولان معرفی می نمایم.
اداره کل بهزیستی استان .................................................................. به عنوان قیم آقای ........................................................... را به موجب این رضایت نامه به منظور استفاده از معافیت مشمولین برابر قانون جامع حمایت از حقوق معلولان معرفی می نماید.
نام
نام خانوادگی
نام پدر
تاریخ تولد
شماره شناسنامه
محل صدور
شماره ملی
امضاء و اثر انگشت اولیاء مشمول
پدر
مادر
نماینده بهزیستی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.