مصوبه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص دستورالعمل صدور مجوز تاسیس و فعالیت نگار خانه
مقرره مصوب ۱۳۹۹/۰۴/۱۰ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
دستورالعمل صدور مجوز تأسیس و فعالیت نگارخانه مقدمه: بهاستناد بند (۲۲) مادة (۲) قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب مورخ ۱۲/۱۲/۱۳۶۵ مجلس شورای اسلامی مبنی بر صدور اجازة تأسیس یا انحلال مراکز فرهنگی و هنری و نیز در اجرای مصوبة مورخ ۴/۶/۱۳۹۷ شورای راهبری توسعة مدیریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص ساماندهی مجوزهای این وزارتخانه، دستورالعمل«صدور مجوز تأسیس و فعالیت نگارخانه» به شرح ذیل ابلاغ میشود: ۱ـ تعاریف و کلیات: ۱ـ۱ـ نگارخانه: محلی عمومی برای نمایش و فروش آثار هنرهای تجسمی، که بیش از صد سال از خلق آنها نگذشته باشد، بهشکل انفرادی یا گروهی است که بهصورت دولتی، نیمهدولتی یا خصوصی اداره میشود. فعالیت نگارخانه میتواند در فضای حقیقی یا مجازی صورت پذیرد. ۲ـ۱ـ مؤسس نگارخانه: به شخص حقیقی یا حقوقی گفته میشود که با ارائه و ثبت تقاضا به مرجع صدور مجوز و تکمیل پرونده، خواهان دریافت مجوز تأسیس و فعالیت نگارخانه میشود. مؤسس، مسئولیت تمامی فعالیتها و امور مربوط به نگارخانه را بر عهده دارد و در این زمینه پاسخگو خواهد بود. در صورتی که اشخاص حقوقی، متقاضی تأسیس نگارخانه باشند، موظفند به نمایندگی از شخصیت حقوقی، مدیرمسئولی معرفی نمایند که تمام شرایط و مسئولیتهای مؤسس را داشته باشد. ۳ـ۱ـ هنرهای تجسـمی: منظور، هنرهای تجسـمی متداول در فرهنگ معاصر ایران؛ شامل آثار: نقاشی، مجسمه، تصویرگری، گرافیک، عکاسی، نگارگری، خوشنویسی، سفالگری و سرامیک، کاریکاتور و هنرهای جدید (از قبیل: هنر محیطی، چیدمان، ویدیو آرت، دیجیتال آرت، پرفورمنس آرت و ...) هستند. ۴ـ۱ـ شورای مرکزی نظارت و ارزیابی نگارخانهها: شورایی متشکل از ۷ نفر که مراحل مختلف تأسیس و فعالیت نگارخانهها را مورد بررسی، نظارت و ارزیابی قرار میدهد و در دفتر هنرهای تجسمی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل گشته و در این دستورالعمل به اختصار «شورای مرکزی» نامیده میشود. ۵ـ۱ـ شورای نظارت و ارزیابی استان: شورایی متشکل از ۷ نفر که مراحل مختلف تأسیس و فعالیت نگارخانهها را در سطح استان مربوطه مورد بررسی، نظارت و ارزیابی قرار میدهد و در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تشکیل گشته و در این دستورالعمل بهاختصار «شورای استان» نامیده میشود. ۶ـ۱ـ وزارت: منظور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. ۷ـ۱ـ اداره کل استان: منظور هر یک از ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانهاست. ۸ـ۱ـ سامانه: منظور از سامانه در این دستورالعمل، پنجرة واحد خدمات الکترونیک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به نشانی:http://sso.farhang.gov.ir است. ۲ـ شرایط لازم: ۱ـ۲ـ مؤسس نگارخانه: هر شخص حقیقی با دارا بودن شرایط زیر میتواند اقدام به تأسیس نگارخانه نماید: ۱ـ۱ـ۲ـ تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران. ۲ـ۱ـ۲ـ اعتقاد به دین مبین اسلام و یا یکی از ادیان رسمی کشور. ۳ـ۱ـ۲ـ التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. ۴ـ۱ـ۲ـ دارا بودن ۲۵ سال سن ۵ـ۱ـ۲ـ دارا بودن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم از خدمت نظام وظیفه (برای آقایان). ۶ـ۱ـ۲ـ دارا بودن حداقل مدرک کارشناسی. ۷ـ۱ـ۲ـ عدم سوء پیشینة کیفری مؤثر. ۸ـ۱ـ۲ـ دارا بودن تأییدیة مرکز حراست وزارت. ۹ـ۱ـ۲ـ تأمین مکان مناسب برای تأسیس نگارخانه (ملکی/ استیجاری) که به تأیید مرجع صدور مجوز برسد. ۱۰ـ۱ـ۲ـ دارا بودن تأییدیه از اداره اماکن نیروی انتظامی. ۱۱ـ۱ـ۲ـ دارا بودن تأییدیه از مرکز توسعة فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای برپایی نگارخانة مجازی. ۱۲ـ۱ـ۲ـ پذیرفته شدن در مصاحبه با نمایندة شورای مرکزی و در صورت تفویض به استان نمایندة شورای استان. تبصره: تمامی اشخاص حقوقی، مشروط بر این که فعالیت عرضه و فروش آثار هنرهای تجسمی در شمار موضوعات اساسنامة آنها قید شده باشد، میتوانند برابر این دستورالعمل، تقاضای صدور مجوز نگارخانه نمایند. در این صورت شخص حقوقی باید رسماً شخصی را به عنوان مدیرمسئول، برای ادارة نگارخانه معرفی کند. مدیرمسئول باید تمامی شرایط مندرج در بند (۱-۲) را دارا باشد؛ که در این صورت مجوز به نام شخص حقوقی صادر میشود، اما تمامی مسئولیتهای مؤسس بر عهدة مدیرمسئول خواهد بود. ۲ـ۲ـ مدیر هنری نگارخانه: به جهت لزوم اعمال نظارت کیفی و اطمینان از اصالت آثار ارائه شده در نگارخانهها، مؤسس موظف است در هنگام تقاضا، یک نفر را به عنوان مدیر هنری نگارخانه معرفی نماید؛که علاوه بر شرایط مذکور در بندهای (۱ـ۱ـ۲) تا (۴ـ۱ـ۲) دارای حداقل یکی از شرایط زیر با تأیید مرجع صدور مجوز باشد: ۱ـ۲ـ۲ـ دیپلم هنرستان هنرهای تجسمی و حداقل ده سال سابقة فعالیت فرهنگی و هنری با تشخیص و تأیید مرجع صدور مجوز. ۲ـ۲ـ۲ـ مدرک کارشناسی یا بالاتر در یکی از رشتههای هنرهای تجسمی، هنرهای سنتی یا معماری و حداقل سه سال سابقة فعالیت هنری با تشخیص و تأیید مرجع صدور مجوز. ۳ـ۲ـ۲ـ مدرک کارشناسی ارشد یا بالاتر در رشتههای مدیریت هنری، اقتصاد هنر یا پژوهش هنر. ۴ـ۲ـ۲ـ گواهینامة درجة دو هنری یا بالاتر، از شورای ارزشیابی هنرمندان وزارت در یکی از رشتههای هنرهای تجسمی. تبصره۱: تصمیمگیری درخصوص مدارک تحصیلی خارج از کشور، منوط به تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. تبصره۲: مؤسس یا مدیرمسئول نگارخانه نیز در صورت دارا بودن حداقل یکی از شرایط فوق، میتواند خود، مدیر هنری نگارخانه باشد. تبصره۳: در صورت قطع همکاری نگارخانه با مدیرمسئول یا مدیر هنری، مؤسس نگارخانه موظف است ظرف مدت یک هفته مراتب را اعلام و حداکثر ظرف مدت دو ماه نسبت به معرفی شخص جدید اقدام نماید. در غیر این صورت، مجوز نگارخانه تا زمان معرفی شخص جدید به حالت تعلیق در میآید و پس از آن نگارخانه به مدت سه ماه اجازه فعالیت نخواهد داشت. مدیرمسئول و مدیر هنری نیز موظفند قطع یا پایان همکاری خود با نگارخانه را ظرف مدت یک هفته بصورت مکتوب به مرجع صدور مجوز، اعلام نمایند. ۳ـ۲ـ شرایط مکان نگارخانه: ۱ـ۳ـ۲ـ عدم تداخل با محل سکونت یا مشاغل دیگر. ۲ـ۳ـ۲ـ امکان دسترسی همگانی؛ به ویژه برای معلولان و سالمندان. ۳ـ۳ـ۲ـ دارا بودن امکانات اطفاء حریق. ۴ـ۳ـ۲ـ دارا بودن سرویس بهداشتی. تبصره ۱: محیط نگارخانه صرفاً اختصاص به عرضه و فروش آثار هنرهای تجسمی دارد. تبصره۲: سایر ویژگیهای مکانی نیز باید پس از بررسی کارشناس به تأیید مرجع صدور مجوز برسد. ۳ـ مدارک لازم: ۱ـ۳ـ مدارک مورد نیاز برای اشخاص حقیقی: ۱ـ۱ـ۳ـ عکس پرسنلی مؤسس و مدیر هنری. ۲ـ۱ـ۳ـ تصویرکارت ملی مؤسس و مدیر هنری . ۳ـ۱ـ۳ـ تصویرکلیة صفحات شناسنامة مؤسس و مدیر هنری. ۴ـ۱ـ۳ـ تصویرکارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان. ۵ـ۱ـ۳ـ تصویر آخرین مدرک تحصیلی مؤسس و مدیر هنری. ۶ـ۱ـ۳ـ تصویر درجه هنری مشمولان بند(۴-۲-۲) برای مدیر هنری. ۷ـ۱ـ۳ـ مدارک مربوط به سوابق فعالیت فرهنگی و هنری مشمولان بند (۱-۲-۲) و (۲-۲-۲) برای مدیر هنری. ۸ـ۱ـ۳ـ تصویر سند مالکیت یا اجارهنامة محل نگارخانه. ۹ـ۱ـ۳ـ تصویر کروکی محل و نقشة معماری ساختمان نگارخانه. ۱۰ـ۱ـ۳ـ تأییدیة مرکز حراست وزارت برای مؤسس. ۱۱ـ۱ـ۳ـ تأییدیة مرکز فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال وزارت برای برپایی نگارخانة مجازی. ۱۲ـ۱ـ۳ـ تأییدیه از ادارة اماکن نیروی انتظامی. ۱۳ـ۱ـ۳ـ گواهی عدم سوء پیشینة کیفری مؤثر برای مؤسس. ۲ـ۳ـ مدارک لازم برای اشخاص حقوقی: ۱ـ۲ـ۳ـ تصویر اساسنامه، آگهی تأسیس، آخرین آگهی تغییرات. ۲ـ۲ـ۳ـ معرفی مدیرمسئول و مدیر هنری به طور رسمی در سربرگ و ممهور به مهر مؤسسه. ۳ـ۲ـ۳ـ تصویر کارت ملی مدیرمسئول و مدیر هنری. ۴ـ۲ـ۳ـ تصویر کلیه صفحات شناسنامه مدیرمسئول و مدیر هنری. ۵ـ۲ـ۳ـ کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان.(مدیرمسئول و مدیرهنری) ۶ـ۲ـ۳ـ عکس پرسنلی مدیرمسئول و مدیر هنری. ۷ـ۲ـ۳ـ تصویر آخرین مدرک تحصیلی مدیرمسئول و مدیر هنری. ۸ـ۲ـ۳ـ تصویر درجه هنری مشمولان بند (۴-۲-۲) برای مدیر هنری. ۹ـ۲ـ۳ـ مدارک مربوط به سوابق فعالیت فرهنگی و هنری مشمولان بند (۱-۲-۲) و (۲-۲-۲) برای مدیر هنری. ۱۰ـ۲ـ۳ـ تصویر سند مالکیت یا اجارهنامة محل نگارخانه. ۱۱ـ۲ـ۳ـ تصویر کروکی محل و نقشة معماری ساختمان نگارخانه. ۱۲ـ۲ـ۳ـ تأییدیة مرکز حراست وزارت برای مدیر مسئول. ۱۳ـ۲ـ۳ـ تأییدیة مرکز توسعة فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت برای برپایی نگارخانة مجازی. ۱۴ـ۲ـ۳ـ تأییدیه از اداره اماکن نیروی انتظامی. ۱۵ـ۲ـ۳ـ گواهی عدم سوءپیشینه برای مدیرمسئول. ۴ـ مرجع صادرکنندة مجوز: مجوز نگارخانه پس از بررسی و تأیید هر یک از شوراهای استان و مرکزی، به ترتیب توسط ادارات کل استان و دفتر هنرهای تجسمی صادر خواهد شد. دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میتواند با تشخیص خود، صدور مجوز تأسیس و نظارت بر فعالیت نگارخانهها را به هریک از ادارات کل استانها تفویض نماید. ادارات کل استان، موظفند پس از صدور مجوز هر نگارخانه، برای دریافت شناسة آن نگارخانه، یک نسخه از مجوز صادرشده و اطلاعات لازم را به دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارسال نمایند. دفتر هنرهای تجسمی نیز ظرف مدت دوهفته نسبت به صدور شناسه برای نگارخانهها اقدام مینماید. ۱ـ۴ـ شورای استان: اعضای «شورای نظارت و ارزیابی استان» با حکم مدیرکل استان تعیین و زیر نظر او فعالیت میکنند. جلسات شورا و اتخاذ تصمیم با حضور اکثریت اعضا رسمیت پیدا میکند. برگزاری جلسات شورا در حالت متعارف به صورت هفتگی در اداره کل استان برگزار میگردد. تغییر فواصل برگزاری جلسات آن براساس نیاز و به تشخیص اداره کل استان خواهد بود. ۱ـ۱ـ۴ـ ترکیب اعضای شورای استان به شرح زیر است: ۱ـ۱ـ۱ـ۴ـ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یا معاون هنری اداره کل به نمایندگی از طرف وی. ۲ـ۱ـ۱ـ۴ـ یک نفر از کارشناسان مرتبط اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان. ۳ـ۱ـ۱ـ۴ـ چهار نفر از کارشناسان و متخصصان هنرهای تجسمی (از میان هنرمندان و دانشگاهیان که دارای سوابق هنری، مدیریت هنری و اجرایی و برگزاری نمایشگاه باشند) به پیشنهاد و تأیید اداره کل. ۴ـ۱ـ۱ـ۴ـ یک نفر از نگارخانهداران با انتخاب مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به مدت یکسال؛ که امکان تمدید عضویت ایشان نیز برای سالهای آتی وجود دارد. ۲ـ۱ـ۴ـ وظایف شورای استان به شرح زیر است: ۱ـ۲ـ۱ـ۴ـ بررسی و تصمیمگیری دربارة پروندههای تأسیس نگارخانههای استان مربوطه. ۲ـ۲ـ۱ـ۴ـ نظارت بر عملکرد و رسیدگی به تخلفات و مشکلات احتمالی نگارخانهها در آن استان بر اساس ارزیابیها، بازرسیها و گزارشهای اداره کل استان. ۳ـ۲ـ۱ـ۴ـ رسیدگی به درخواست مؤسس نگارخانه در استان مبنیبر توقف فعالیت در یک بازة زمانی مشخص. ۴ـ۲ـ۱ـ۴ـ تشخیص مصادیق و ارتباط موضوعی و رشتهای فعالیتهای نگارخانه (رویدادها و نمایشگاهها) با تعاریف و کارکرد نگارخانه. ۲ـ۴ـ شورای مرکزی: اعضای شورای مرکزی با حکم مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعیین و زیر نظر او فعالیت میکنند. جلسات شورا و اتخاذ تصمیم با حضور اکثریت اعضاء، رسمیت پیدا میکند. جلسات شورا در حالت متعارف به صورت هفتگی در دفتر هنرهای تجسمی برگزار میگردد. تغییر فواصل برگزاری جلسات آن، بر اساس نیاز و به تشخیص دفتر هنرهای تجسمی خواهد بود. ۱ـ۲ـ۴ـ اعضای شورای مرکزی به شرح زیر است: ۱ـ۱ـ۲ـ۴ـ یکی از معاونان دفتر هنرهای تجسمی. ۲ـ۱ـ۲ـ۴ـ یک نفر از کارشناسان مرتبط دفتر هنرهای تجسمی. ۳ـ۱ـ۲ـ۴ـ سه نفر از کارشناسان و متخصصان هنرهای تجسمی (از میان هنرمندان و دانشگاهیان؛ که دارای سوابق هنری، مدیریت هنری و اجرایی و برگزاری نمایشگاه باشند) مورد تأیید دفتر هنرهای تجسمی. ۴ـ۱ـ۲ـ۴ـ یک نفر از اعضای انجمن صنفی نگارخانهداران با معرفی رئیس هیأت مدیرة انجمن صنفی نگارخانهداران به مدت دو سال. ۵ـ۱ـ۲ـ۴ـ یک نفر نماینده از اعضاء هیأت مدیرة انجمنهای هنرهای تجسمی به انتخاب و معرفی کتبی و رسمی انجمنهای مذکور و با تأیید مدیر کل دفتر هنرهای تجسمی. تبصره: درصورت عدم پاسخگویی به نامة دفتر هنرهای تجسمی مبنی بر معرفی نماینده از سوی انجمن صنفی نگارخانهداران یا انجمنهای هنرهای تجسمی، در زمان مقرر؛ مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی میتواند نسبت به انتخاب یک هنرمند تجسمی و یک نگارخانهدار برای عضویت در شورای مرکزی اقدام نماید. ۲ـ۲ـ۴ـ وظایف شورای مرکزی به شرح زیر است: ۱ـ۲ـ۲ـ۴ـ سیاستگذاری و برنامهریزی کلان برای نگارخانهها. ۲ـ۲ـ۲ـ۴ـ بررسی و تصمیمگیری درباره پروندههای تأسیس نگارخانهها در استانهایی که صدور مجوز به آنها تفویض نشده است. ۳ـ۲ـ۲ـ۴ـ نظارت بر عملکرد و رسیدگی به تخلفات و مشکلات احتمالی نگارخانهها در استانهایی که صدور مجوز به آنها تفویض نشده است. ۴ـ۲ـ۲ـ۴ـ رسیدگی به اعتراض متقاضیان تأسیس نگارخانه در استانها. ۵ـ۲ـ۲ـ۴ـ رسیدگی به درخواست مؤسس نگارخانهها مبنی بر توقف فعالیتها در یک بازة زمانی مشخص در استانهایی که صدور مجوز به آنها تفویض نشده است. ۶ـ۲ـ۲ـ۴ـ تشخیص مصادیق و ارتباط موضوعی و رشتهای فعالیتهای نگارخانه (رویدادها و نمایشگاهها) با تعاریف و کارکرد نگارخانه در استانهایی که صدور مجوز به آنها تفویض نشده است. ۵ـ فرآیند صدور مجوز: ۱ـ۵ـ ثبت درخواست در سامانه و دریافت کد رهگیری. ۲ـ۵ـ بارگذاری مدارک و مستندات. ۳ـ۵ـ بررسی مدارک و مستندات توسط کارشناسان طی۱۰ روز کاری. ۴ـ۵ـ رفع نواقص احتمالی توسط مؤسس ظرف ۱۵ روز. ۵ـ۵ـ اخذ استعلام از مرکز حراست وزارت برای مؤسس یا مدیرمسئول. ۶ـ۵ـ معرفی مکان نگارخانه توسط مؤسس. ۷ـ۵ـ اخذ تأییدیه از اداره اماکن نیروی انتظامی. ۸ـ۵ـ اخذ تأییدیه از مرکز توسعة فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت برای برپایی نگارخانة مجازی. ۹ـ۵ـ بازدید و تأیید مکان. ۱۰ـ۵ـ مصاحبة حضوری نمایندة شورای مرکزی با مؤسس یا مدیرمسئول؛ و در صورت تفویض به استان، مصاحبة حضوری نمایندة شورای استان با ایشان. ۱۱ـ۵ـ پذیرش مؤسس (یا مدیرمسئول) در مصاحبة حضوری. ۱۲ـ۵ـ صدور مجوز تأسیس نگارخانه. تبصره۱ : حداکثر زمان برای بررسی درخواست صدور مجوز تأسیس نگارخانه با احتساب زمان استعلام از مرکز حراست و ادارة اماکن ناجا، سه ماه در نظر گرفته شده است. در صورتی که فرآیند صدور تأییدیه از مرکز حراست و ادارة اماکن ناجا، بیش از دو ماه به طول انجامد، به منزلة «تأیید صلاحیت» تلقی میشود و مراحل بعدی انجام خواهد شد. تبصره۲: مجوز نگارخانه با اعتبار یکساله صادر میشود و مؤسس یکماه قبل از پایان مهلت اعتبار، میتواند درخواست تمدید مجوز نماید. این مجوز، بسته به عملکرد کمی و کیفی نگارخانه و بنا به نظر شورای صادرکنندة مجوز، تا پنج سال تمدید خواهد شد. چنانچه نگارخانه بعد از انقضای مدت اعتبار مجوز، بدون تمدید آن به فعالیت خود ادامه دهد، موضوع از مصادیق تخلف بوده و در شورای مربوط رسیدگی میشود. ۶ـ رسیدگی به اعتراضات مربوط به صدور مجوز: ۱ـ۶ـ مؤسس میتواند ظرف مدت۲۰ روز از تاریخ ابلاغ، اعتراض خود را نسبت به تصمیم شورای استان به شورای مرکزی اعلام نماید. شورای مرکزی موظف است ظرف یک ماه به اعتراض مزبور رسیدگی کند و تصمیم این شورا قطعی و لازمالاجراست. ۲ـ۶ـ در مواردی که شورای مرکزی بدواً و رأساً در خصوص تقاضای متقاضیان اعلام نظر مینماید، مؤسس میتواند ظرف مدت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ، اعتراض خود را به تصمیم شورای یادشده به مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه نماید. مدیرکل موظف است ظرف مدت یک ماه به اعتراض یادشده رسیدگی کند و تصمیم وی قطعی و لازم الاجراست. ۷ـ نظارت و ارزیابی (الزامات فعالیت نگارخانهها): ۱ـ۷ـ الزامات فعالیت نگارخانهها: مؤسس نگارخانه پس از اخذ مجوز، موظف است برای ادامة فعالیت، موارد زیر را رعایت نماید: ۱ـ۱ـ۷ـ مسئولیت انتخاب و نمایش تمامی آثار به نمایش در آمده در نگارخانه به لحاظ مطابقت با قوانین و مقررات جاری کشور در نمایش و فروش آثار، بر عهدة مدیرمسئول (برای اشخاص حقوقی) و مؤسس (برای اشخاص حقیقی) است و هرگونه نظارت نهادهای ناظر و مسئول، رافع مسئولیت وی نمیباشد. ۲ـ۱ـ۷ـ در صورت تبلیغ و اطلاعرسانی در خصوص فعالیتها و رویدادهای برگزارشده در نگارخانه، رعایت قوانین و مقررات و الزامات مربوط به تبلیغات و اطلاعرسانی و دریافت مجوز موردی در این خصوص، از مبادی ذیربط در وزارت، الزامی است. ۳ـ۱ـ۷ـ نصب تابلوی سردر ورودی و مجوز نگارخانه، بهنحویکه در معرض دید مراجعهکنندگان باشد الزامی است. ۴ـ۱ـ۷ـ در زمان برپایی نمایشگاهها و رویدادها، درِ نگارخانه باید به روی عموم گشوده باشد. ۵ـ۱ـ۷ـ دخل و تصرف در مکان و فضای تصویبشده برای نگارخانه و حفظ ویژگیهای آن (نشانی، مساحت، نقشة معماری، تجهیزات و ...) مجاز نیست. ۶ـ۱ـ۷ـ نمایش و فروش آثار هنری عتیقه، میراث فرهنگی، آثار مجهولالمالک، آثار جعلی و سرقتی مجاز نیست. ۷ـ۱ـ۷ـ گزارش اطلاعات و مشخصات نمایشگاههای نگارخانه به مرجع صدور مجوز، حداقل یک هفته قبل از برگزاری هر نمایشگاه (شامل: عنوان نمایشگاه، نحوة برگزاری به صورت گروهی/ انفرادی، هنرمند/ هنرمندان، رشته و گرایش، موضوع/ مناسبت، تصاویر آثار، تعداد آثار، تکنیک آثار، زمان شروع و پایان نمایشگاه؛ بهانضمام فهرست برنامههای جنبی مرتبط با نمایشگاه، مانند: کارگاه آموزشی (وُرکشاپ)، سخنرانی، نشست تخصصی، جلسة نقد و بررسی، نمایش فیلم، رونمایی کتاب و ...) جهت اطلاع و ثبت در آرشیو الزامی است. ۸ـ۱ـ۷ـ برگزاری برنامههای نگارخانه در خارج از محل اصلی آن با اخذ تأییدیه از مرجع صدور مجوز در این دستورالعمل، بلامانع است. ۹ـ۱ـ۷ـ برگزاری نمایشگاه و هرگونه فعالیت مرتبط اعم از سخنرانی، اجرا و ... برای هنرمندان خارجی در نگارخانهها، منوط به اخذ مجوز از نهادهای ذیربط است. ۱۰ـ۱ـ۷ـ اعلام گزارش برنامهها و نمایشگاههایی که تحت نام یا مجوز نگارخانه در خارج از کشور برگزار میشوند (با قید: عنوان، هدف، رویکرد، مشخصات آثار، فهرست هنرمندان، زمان، مکان، میزبان، حامیان و ...) به مرجع صادرکنندة مجوز، حداکثر دو هفته پس از برگزاری، ضروری است. ۱۱ـ۱ـ۷ـ تنظیم، تکمیل و مهر و امضای قرارداد میان نگارخانه و برگزارکنندگان نمایشگاهها و رویدادها (هنرمندان و مالکان آثار) که حاوی تمام اطلاعات و حقوق و وظایف طرفین، زمان، نحوة بهرهبرداری از حقوق مادی و معنوی و نحوة تحویل و استرداد آثار باشد الزامی است. ۱۲ـ۱ـ۷ـ تنظیم، تکمیل و مهر و امضای«برگة فروش آثار هنری» (فاکتور)؛ با امضای هنرمند یا مالک اثر، مؤسس و مدیر هنری نگارخانه و«گواهی اصالت اثر» با ذکر مشخصات نگارخانه و اثر هنری برای تحویل به خریداران آثار ضروری است. ۱۳ـ۱ـ۷ـ لازم است فرم تحویل و استرداد آثار برای نمایشگاههای انفرادی و گروهی، با ذکر اطلاعات دقیق آثار؛ تنظیم، تکمیل، مهر و امضا شود. ۱۴ـ۱ـ۷ـ لازم است گزارش برگزاری و اطلاعات و مشخصات کامل نمایشگاههای برگزارشده توسط نگارخانه به مرجع صدور مجوز به صورت سه ماهه، بر اساس فرمهای ابلاغی، تدوین و ارسال شود. ۱۵ـ۱ـ۷ـ نگارخانهها مجاز به تعیین و دریافت اجارهبها، ورودیه و امثال آن برای برگزاری نمایشگاهها و رویدادها نمیباشند. تبصره: نمایشگاههایی که بنا به نظر هنرمند یا مالک آثار، به قصد فروش آثار نباشند و همچنین نمایشگاههای برخی گرایشهای هنر جدید (مانند پرفورمنسآرت، ویدئو آرت و ...) که آثار آنها قابلیت فروش ندارد، با توافق مکتوب طرفین، از اجرای این بند مستثنی هستند. ۱۶ـ۱ـ۷ـ اطلاعات مربوط به قیمتگذاری آثار، باید در قالب صورتجلسهای که به تأیید هنرمند و نگارخانه میرسد تنظیم شده و نسخهای از آن، در محل نگارخانه نگهداری شود. ۱۷ـ۱ـ۷ـ طبق قوانینِ کپیرایت؛ مرمت آثار هنری، تا زمانی که هنرمند در قید حیات و قابل دسترس باشد، منوط به هماهنگی و اخذ موافقت هنرمند میباشد. در غیر این صورت چنانچه مرمت آثار، جهت حفظ آثار ضرورت داشته باشد، مالک اثر میتواند نسبت به مرمت آن اقدام کند. ۱۸ـ۱ـ۷ـ نگارخانه موظف است آثار هنری را به طور واضح برای نمایش و فروش به خالق آن منتسَب نموده و قیمتهای آنها را به نحو مناسب در معرض دید و دسترس مخاطبان قرار دهد. ۱۹ـ۱ـ۷ـ در صورتی که اثر هنری به دلیل محتوا یا فرم آن توسط مراجع ذیربط، مورد ایراد یا اخطار قرار گیرد، نگارخانه موظف است به هنرمند یا مالک آن اطلاع دهد. تصمیمگیری دربارة ادامة نمایش اثر یا استمرار فعالیت آن نمایشگاه، توسط مرجع صدور مجوز صورت میگیرد. ۲۰ـ۱ـ۷ـ نگارخانهها میتوانند پس از توافق با هنرمندان و مالکان آثار و بر اساس نوع خدمات مندرج در قرارداد مکتوب و توافق طرفین (نه قواعدِ از پیش تعیین شده و الزام آور توسط نگارخانه) از ۲۰ تا ۴۰ درصد از مبلغ فروش را حسب توافق به عنوان حقالعمل خود محاسبه و برداشت نمایند. ۲۱ـ۱ـ۷ـ توقف فعالیتهای نگارخانه حداکثر به مدت ۳ ماه متوالی و ۶ ماه نامتوالی در سال، منوط به ارایة درخواست کتبی، گزارش فعالیتها، ذکر دلیل و پس از موافقت شورا (حسب مورد شورای استان یا شورای مرکزی) قابل پذیرش خواهد بود. در غیر این صورت، مجوز فعالیت نگارخانه لغو خواهد شد. ۲۲ـ۱ـ۷ـ تغییر محل و نام نگارخانه صرفاً با اجازة مرجع صدور مجوز و با رعایت تمامی شرایط و الزامات این دستورالعمل، امکانپذیر است. ۲۳ـ۱ـ۷ـ در صورتی که مؤسس نگارخانه شخص حقیقی باشد، بعد از فوت وی، وارثان قانونی او مکلفند تا ظرف مدت هشت ماه، براساس گواهی انحصار وراثت، برای وی جانشین معرفی نمایند. در این مدت با موافقت اکثریت وراث متوفی، نگارخانه میتواند تعطیل شده یا موقتاً توسط مدیر هنری، با پذیرش مسئولیتهای مؤسس و با تأیید مرجع صدور مجوز، به فعالیت خود ادامه دهد. پس از این مدت، در صورت عدم معرفی فرد واجد شرایط لازم، مجوز نگارخانه ابطال میگردد. ۲۴ـ۱ـ۷ـ در صورتی که مدیرمسئول نگارخانه (برای اشخاص حقوقی) فوت یا فاقد شرایط مصرّح در این دستورالعمل شود، مؤسس موظف است ظرف مدت یک ماه، فرد واجد شرایط دیگری را برای جانشینی وی معرفی نماید. در مدت یک ماه مزبور، نگارخانه میتواند با موافقت مؤسس توسط مدیر هنری با پذیرش مسئولیتهای مدیرمسئول و با تأیید مرجع صدور مجوز به فعالیت خود ادامه دهد. ۲۵ـ۱ـ۷ـ در صورتیکه برابر اطلاعات واصله از مراجع ذیصلاح و تأیید شورای مرکزی و در صورت تفویض به استان، تأیید شورای استان؛ مؤسس، فاقد شرایط لازم در این دستورالعمل شود، مجوز نگارخانه ابطال خواهد شد. ۲۶ـ۱ـ۷ـ در صورتیکه مدیر هنری نگارخانه فوت شود یا قطع همکاری نماید یا فاقد یکی از شرایط مصرّح در این دستورالعمل شود، مؤسس موظف است ظرف مدت یک ماه نسبت به معرفی جانشین وی اقدام نماید. ۲۷ـ۱ـ۷ـ امکان حضور در نگارخانه و بازدید از فعالیتهای آن برای عموم آزاد است و اعمال هرگونه محدودیت نظیر شرایط سنی و غیره مجاز نیست. ۲۸ـ۱ـ۷ـ هر شخص حقیقی یا حقوقی، فقط مجاز به دریافت یک مجوز و با یک نام برای نگارخانه است. مؤسس پس از اخذ مجوز نگارخانه میتواند شعبه یا شعبههایی به همان نام ایجاد کرده و پس از معرفی مدیر هنری برای هر شعبه و اخذ تأییدیه از مرجع صدور مجوز، به فعالیت بپردازد. ۲۹ـ۱ـ۷ـ مجوز تأسیس نگارخانه «غیر قابل واگذاری به غیر» است و صدور این مجوز فاقد هرگونه هزینة ریالی است. ۲ـ۷ـ تخلفات: در صورت عدم رعایت و پایبندی به قوانین و مقررات و اسناد بالادستی فرهنگی و هنری جمهوری اسلامی ایران و همچنین موارد قید شده در این دستورالعمل، حسب گزارش کارشناسان دفتر هنرهای تجسمی یا ادارات کل استان و یا گزارش مراجع ذیصلاح نظارتی؛ در شورای صادرکنندة مجوز، نسبت به جلوگیری از ادامة برگزاری نمایشگاه، اخطار کتبی و درج در پرونده، تعلیق فعالیتهای نگارخانه (به مدت یک ماه الی شش ماه) یا ابطال مجوز، تصمیمگیری خواهد شد. تبصره: پس از سه بار تذکر کتبی و درج در پرونده در خصوص نمایش آثاری که موجب جریحهدار شدن عفت عمومی میشود و نیز نمایش و فروش آثار فاقد اصالت، با تایید شورای نظارت، مجوز نگارخانه ابطال میگردد. ۳ـ۷ـ رسیدگی به تخلفات : مسئولیت رسیدگی به تخلفات هر نگارخانه، بر عهدة شورای مرکزی و در صورت تفویض، شورای استانی است که مجوز آن نگارخانه را صادر نموده است. مرجع تجدید نظر خواهی از آرای شورای استان، شورای مرکزی است. ثبت تجدید نظر خواهی حداکثر ظرف مدت ۲۰ روز از زمان ابلاغ نظر شورای استان به متقاضی خواهد بود. شورای مرکزی موظف است ظرف مدت یکماه به موضوع رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید. آرای شورای مذکور قطعی و لازمالاجراست. در مواردی که شورای مرکزی راساً و بدواً به تخلف رسیدگی و اتخاذ تصمیم نموده است، تجدید نظر خواه میتواند مراتب اعتراض خود را به این تصمیم، ظرف مدت ۲۰ روز از زمان ابلاغ، به مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی اعلام نماید. مدیرکل یادشده باید ظرف مدت یک ماه به اعتراض رسیدگی و تصمیم قطعی خود را اعلام نماید. تبصره ۱: ارایة درخواست مجدد برای صدور مجوز تأسیس نگارخانه، حداقل یکسال بعد از تاریخ رد درخواست مجوز و دو سال بعد از ابطال مجوز قبلی، امکانپذیر خواهد بود. تبصره ۲: نظارت بر نمایش و فروش آثار در نگارخانههای مجازی به عهدة مرجع صدور مجوز و نظارت بر قواعد و الزامات مربوط به فضای مجازی بر عهدة مرکز توسعة فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت میباشد. در هر حال، این نظارت، رافع مسئولیتهای مؤسس و مدیرمسئول نمیباشد. تبصره ۳: چنانچه تصمیم شورای استانی یا شورای مرکزی دال بر ابطال مجوز فعالیت نگارخانه باشد و این تصمیم در مرجع تجدید نظر نیز تأیید شود، آراء مربوطه باید با گردش کار مناسب به تأیید معاون امور هنری وزارت برسد. در صورت مخالفت معاون هنری با ابطال مجوز، حسب تصمیم معاون هنری و مرجع تجدید نظر، متخلف بر حسب شدت تخلف به مجازات دیگری محکوم میشود. این رأی قطعی و لازمالاجراست. ۸ ـ به منظور شفافیت، جلوگیری از تبعیض و نیز اطلاع یافتن متقاضیان از درخواستهای در نوبت، فهرست متقاضیان مجوز تأسیس و فعالیت نگارخانه به همراه فهرست مجوزهای صادر شده، به صورت برخط بر روی سامانه اطلاعرسانی میشود. ۹ـ در موارد پیشبینی نشده، سکوت یا ابهامِ این دستورالعمل، قوانین و مقررات بالادستی در این حوزه، ملاک عمل است و مسئولیت نظارت بر حسن اجرای آن بر عهدة دفتر هنرهای تجسمی وزارت است. ۱۰ـ این دستورالعمل در (۱۰) بند و (۱۴) تبصره در تاریخ ۱۵/۱/۱۴۰۰ به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و از تاریخ تصویب لازمالاجراست و از این پس، تمامی مقررات و دستورالعملها و شیوهنامههای مربوط به این موضوع، از جمله «آییننامه صدور اجازة تأسیس، انحلال و نظارت بر فعالیت نگارخانه؛ مصوب مورخ ۲۳/۱۱/۱۳۷۹ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی» ملغی و بلااثر میگردد. بدیهی است، هرگونه تغییر در مفاد این دستورالعمل، منوط به طی فرآیند کارشناسی و حقوقی لازم از مبادی قانونی ذیربط(دفتر نوسازی و تحول اداری و دفتر حقوقی و مالکیت فکری) و با تأیید شورای راهبری توسعة مدیریت این وزارتخانه خواهد بود. سیدعباس صالحی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.