کلیات آئیننامه تأسیس مؤسسات آموزش عالی غیر دولتی غیر انتفاعی مصوب چهل و یکمین جلسه مورخ ۶۴/۷/۲۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی

کلیات آییننامه تأسیس مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی

مصوب چهل و یکمین جلسه مورخ ۲۳/۰۷/۱۳۶۴ شورایعالی انقلاب فرهنگی

مصوب ۱۳۶۴,۰۷,۲۳

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول : اهداف

ماده ۱ - به منظور بسیج کلیه امکانات مملکت در امر گسترش آموزش عالی کشور مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی با اهداف زیر تأسیس می شوند.

الف - ارتقاء سطح دانش و فرهنگ جامعه .

ب - تأمین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور .

ج - گسترش آموزش عالی در کشور به نحوی که بتواند پاسخگوی عطش جامعه برای کسب علم باشد.

د - کمک به بسیج و استفاده از همه مدرسان و استادان جامعه در امر آموزش عالی .

ه ـ - ایجاد زمینه مناسب برای فعالیت همه جانبه مردم در امر گسترش و اعتلای دانش و پژوهش کشور .

فصل دوم : شرایط کلی تأسیس

ماده ۲ - تشکیل یک هیأت مؤسس با ترکیب زیر:

الف (اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - یک نفر روحانی با تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی

ب (اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - حداقل سه نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی در مرتبه استادیاری و یا بالاتر با پنج سال سابقه کار آموزشی و پژوهشی در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و دارای صلاحیت‏های عمومی مندرج در ماده ۴. تبصره(الحاقی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) : نماینده هیئت مؤسسه برای پی‏گیری امور تأسیس مؤسسه الزاماً باید یکی از افراد بند «ب» باشد.

ج (اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - سه نفر عضو دیگر دارای شرایط مندرج در ماده ۴. تبصره ۱(اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) : هیئت مؤسس حداقل هفت عضو و حداکثر نه عضو خواهد داشت. تبصره ۲(اصلاحی ۰۶ˏ۰۹ˏ۱۳۷۵) :همه اعضای هیأت مؤسس باید ۳۰سال سن یا بیشتر داشته باشند تبصره ۳ (اصلاحی ۱۹ˏ۰۳ˏ۱۳۷۷) : شخصیتهای حقوقی که از بودجه عمومی دولت استفاده نمی‏کنند، وجهه و هویت فرهنگی دارند و در اساسنامه آنها فعالیتهای فرهنگی پیش‏بینی شده است می‏توانند مؤسسات آموزشی و پژوهشی تأسیس کنند.

تبصرۂ ۴(الحاقی ۰۶ˏ۰۹ˏ۱۳۷۵) :چنانچه تعداد اعضای هیأت مؤسس به هر دلیل (فوت،استعفا و یا از دست دادن شرایط عضویت به تشخیص اکثریت اعضای هیأت مؤسس و…) از حد نصاب کمتر شود، به تعداد مورد نیاز افراد واجد شرایط دیگری که به تأیید اعضای هیأت مؤسس برسند انتخاب و به شورای گسترش آموزش‏ عالی معرفی می‏شوند.

پس از احراز صلاحیت آنان و تأیید نهایی شورای عالی برای عضویت پذیرفته می‏شوند.

د(اصلاحی ۱۳ˏ۱۰ˏ۱۳۷۹) : احراز توان اجرایی و مدیریت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی.

همچنین مقرر شد رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها به عنوان عضو هیئت بررسی وضع مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی (ابلاغیه شماره ۲۱۵۵/دش مورخ ۷/۶/۱۳۷۷) به ترکیب اعضای آن هیئت افزوده شود.

بند ه(الحاقی ۱۱ˏ۰۶ˏ۱۳۷۶) ـ- اعضای هیأت مؤسس مؤسسات آموزش‏عالی غیردولتی و غیرانتفاعی نوع اول نباید در بیش از یک مؤسسه عضویت داشته باشند.

تبصره (الحاقی ۱۱ˏ۰۶ˏ۱۳۷۶) - اعضای هیأتهای مؤسسی که اساسنامه آنها تا این تاریخ به تصویب شورایعالی رسیده مشمول این مصوبه نمی‏شوند و می‏توانند حداکثر در دو هیأت مؤسس عضو باشند. ماده ۳ - وظایف هیأت مؤسس به شرح زیر است :

۱ - تدوین اساسنامه .

۲ - کسب امتیاز و مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سایر مراجع ذیصلاح .

۳ - فراهم کردن مقدمات و امکانات لازم برای آغاز کار .

۴ - تعیین آن عده از هیأت امنا که باید از طرف هیأت تعیین شوند و عزل هر یک از آنها .

تبصره - عزل اعضای هیأت امنا که تعیین آنها به عهده هیأت مؤسس است با لااقل دو سوم آراء کل اعضای هیأت مؤسس میسر است .

۵ - نظارت بر فعالیتهای فرهنگی ، آموزشی و سیاسی در جهت تحقق اهدافی که مؤسسه آموزشی به منظور آن تأسیس شده است .

۶ - تصویب پیشنهادهای هیأت امناء در مورد توسعه مؤسسه و فعالیتهای آن .

ماده ۴ - شرایط عمومی اعضای هیأت مؤسس به شرح زیر است :

الف - مسلمان ، عامل به احکام و واجد حسن شهرت و متخلق به اخلاق اسلامی.

ب - التزام به ولایت فقیه و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و سیاست نه شرقی و نه غربی .

ج - عدم وابستگی به رژیم گذشته و عدم سابقه وابستگی به گروههای محارب و مخالف جمهوری اسلامی . د(الحاقی ۱۳ˏ۱۰ˏ۱۳۷۹) : احراز توان اجرایی و مدیریت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی.

تبصره - تشخیص و احراز شرایط فوق به عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی است .

ماده ۵ - هر مؤسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی پس از کسب مجوز تأسیس دارای یک هیأت امناء با ترکیب زیر خواهد بود که برای مدت ۴ سال انتخاب می گردند، انتخاب مجدد اعضا بلامانع است .

الف (اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - یک نفر روحانی ب (اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - حداقل سه نفر و حداکثر پنج نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاهها دارای شرایط بند «ب» ماده ۲و ماده۴. تبصره (منسوخه ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - بعد از دو سال از شروع کار مؤسسه ، تعداد اعضای کادر علمی عضو هیأت امنا باید حداقل به سه نفر برسد. این افراد باید دست کم یک سال عضو رسمی مؤسسه بوده باشند.

ج - سه نفر از اعضای هیأت مؤسس .

د - نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی نوع اول (موضوع ماده ۱۰ بند الف)

ه ـ - استاندار .

تبصره (الحاقی )(الحاقی ۱۳ˏ۰۸ˏ۱۳۶۵) - هرگاه استاندارد در بیش از سه هیأت امناء از موسسات مذکور عضو باشد مشاور یا معاون او می تواند بجای او شرکت نماید مشروط بر اینکه به مسائل دانشگاهی آگاه باشد. و - رئیس مؤسسه بدون حق رأی در جلسات هیأت امنا شرکت می کند.

تبصره - هر هیأت امنا دارای یک رئیس به انتخاب اعضا خواهد بود.

ماده ۶ - هیأت امنا حداقل ماهی یکبار تشکیل جلسه می دهد و در صورت لزوم به پیشنهاد نماینده وزیر فرهنگ و آموزش عالی یا رئیس دانشگاه یا سه نفر از اعضا می تواند با تأیید رئیس هیأت امناء جلسه فوق العاده تشکیل دهد.

ماده ۷(اصلاحی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - اداره کلیه امور مؤسسه آموزش عالی با رعایت قوانین و مقررات با رئیس مؤسسه است که بنا به پیشنهاد هیئت امنا و موافقت وزیر فرهنگ و آموزش عالی یا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (حسب مورد) و با حکم رئیس هیئت امنا منصوب می‏شود. تبصره ۱ - عزل رئیس مؤسسه پس از تصویب هیأت امناء با حکم رئیس هیأت امنا خواهد بود.

تبصره ۲(الحاقی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) - رئیس مؤسسه باید دارای شرایط مندرج در آیین‏نامه مدیریت دانشگاهها باشد.

ماده ۸ - اولویتهای تأسیس (کمیسیون شماره ۲ شورایعالی انقلاب فرهنگی اولویتها را منطبق با اهداف مصوب تنظیم و به تصویب شورایعالی خواهد رساند).

ماده ۹ - وظایف و اختیارات هیأت امنا به شرح زیر است :

۱ - پیشنهاد رئیس دانشگاه .

۲ - تصویب سازمان دانشگاه که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد می شود.

۳ - تصویب بودجه جاری و عمرانی و تحقیقاتی دانشگاه و پیشنهاد طرحهای توسعه دانشگاه به هیأت مؤسس . ۴ - تعیین خزانه دار مؤسسه و همچنین تعیین اشخاصی که حق گشایش حسابهای بانکی به نام مؤسسه و حق برداشت از حسابهای آنرا دارند و تعیین حسابرسی رسمی برای مؤسسه .

۵ - تأیید حسابها و ترازنامه سالانه دانشگاه باتوجه به گزارش حسابرس مؤسسه و سپس تقدیم گزارش آن به هیأت مؤسس .

۶ - جلب کمکهای مالی و امکانات .

۷ - تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی مؤسسه .

۸ - تصویب مقررات استخدامی و تعرفه حقوق و دستمزد و مزایا .

۹ - پیشنهاد هر نوع تأسیس و توسعه یا انحلال واحدها و مراکز علمی و آموزشی دانشگاه به هیأت مؤسس ۱۰ - تصویب آییننامه تشکیل شورای دانشگاه .

۱۱ - تصویب اخذ وام .

۱۲ - پیشنهاد میزان شهریه دانشجویان و آییننامه چگونگی دریافت آن جهت تصویب به وزارت فرهنگ و آموزش عالی .

۱۳ - تصویب تعداد پذیرش دانشجویان که از طرف رئیس مؤسسه پیشنهاد می گردد.

تبصره ۱ - تعداد دانشجویان باید به تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی برسد .

تبصره ۲ - ضوابط اخلاقی و سیاسی دانشجویان و استادان و نحوه گزینش آنان مانند مؤسسات دولتی و توسط هیأت گزینش در سایر دانشگاهها.

۱۴ - تنظیم و تصویب آییننامه داخلی هیأت امنا

تبصره - هیأت امنا در انجام وظایف خود مقررات و ضوابط مملکتی و شورای عالی انقلاب فرهنگی را رعایت خواهد نمود.

فصل سوم : نوع مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی .

ماده ۱۰ - مؤسسات موضوع این آییننامه در زمان تأسیس و برای ادامه کار به دو نوع تقسیم می شوند.

الف - مؤسساتی که بر طبق آموزش عالی رسمی کشور فعالیت می کنند و مانند مؤسسات آموزش عالی وابسته به دولت موظف به رعایت کلیه ضوابط و مقررات (مربوط به وزارت فرهنگ و آموزش عالی ) اعم از فضای آموزشی ، امکانات تجهیزاتی ، نسبت استاد به دانشجو، کیفیت علمی استادان ، امکانات رفاهی امکانات کمک آموزشی ، گزینش علمی و اخلاقی دانشجویان و آییننامه های آموزشی می باشند.

ب - مؤسساتی که خارج از ضوابط آموزش عالی رسمی کشور (از نظر مقاطع تحصیلی و مقررات آموزشی و غیره ) و با نظام آموزشی آزاد فعالیت می کنند.

تبصره ۱ - تأسیس و فعالیت مؤسسات آموزش عالی نوع دوم (مندرج در بند ب ماده فوق ) بی ضابطه نبوده بلکه از مقررات خاصی پیروی می نماید.

ماده ۱۱ - نحوه صدور مدارک تحصیلی به ترتیب زیر خواهد بود:

الف - مؤسسات آموزش عالی نوع اول مدرک رسمی که مورد تأیید وزارت فرهنگ و آموزش عالی می باشد صادر می کنند.

ب - مؤسسات آموزش عالی نوع دوم گواهینامه داخلی که رسمیت نداشته و فاقد ارزش استخدامی است صادر می کنند.

ماده ۱۲ - معافیت تحصیلی فقط شامل دانشجویان مؤسسات آموزش عالی نوع اول )یعنی مؤسساتی که کلیه ضوابط گسترش آموزش عالی را که توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی تعیین شده است رعایت کرده باشند) خواهد شد.

ماده ۱۳ - مؤسسات آموزش عالی پس از احراز شرایط (موضوع فصل دوم و سوم) ابتدا در وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سپس از لحاظ مالی حقوقی و اداری در اداره ثبت شرکتها به ثبت خواهند رسید.

ماده ۱۴ - وزارت فرهنگ و آموزش عالی موظف است قبل از این که با تأسیس مؤسسه ای موافقت کند کلیه امکانات آن از لحاظ مالی را بررسی کند و متقاضیان تأسیس مؤسسه باید شواهدی دال بر توانایی خود برای اداره مؤسسه ارائه نماید.

تبصره - آییننامه لازم برای تشخیص توانایی مالی و مادی متقاضیان و شواهدی را که باید ارائه دهند توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی تهیه خواهد شد.

ماده ۱۵ - وزارت فرهنگ و آموزش عالی موظف است آییننامه ای عمومی برای نحوه معاملات و انجام امور مالی این مؤسسات (با مشورت با تعدادی از اعضای هیأت امنای این مؤسسات ) تهیه کند و از برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید.

ماده ۱۶ - در صورتی که مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی برخلاف اساسنامه و ضوابط و مقررات موضوع وزارت فرهنگ و آموزش عالی رفتار نماید، بسته به میزان تخلف از اخطار تا تعطیل موقت و انحلال مؤسسه اقدام خواهد شد.

تبصره - چگونگی رسیدگی به این تخلفات و اعمال تنبیهات و مجازاتها طبق آییننامه ای که وزارت فرهنگ و آموزش عالی تهیه و شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب خواهد کرد تعیین خواهد شد.

ماده ۱۷ - برنامه آموزشی و آییننامه های مربوط به امور آموزشی و امتحانی و انضباطی و شرایط پذیرش علمی دانشجو و مدت دوره تحصیلی و نوع دانشنامه ای که اعطاء خواهد شد باید توسط رئیس مؤسسه تهیه و پس از تصویب هیأت امنا برای تصویب نهایی به وزارت فرهنگ و آموزش عالی ارسال گردد.

ماده الحاقی۱۸(الحاقی ۲۰ˏ۰۲ˏ۱۳۷۹) :در تمامی موارد و مکاتبات از جمله تابلو مؤسسه، سربرگ نامه‏ها، دفترچه آزمون سراسری (کنکور) و اطلاعیه‏ها باید بر «غیردولتی و غیرانتفاعی» بودن مؤسسه تصریح شود.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی