نظر مشورتی ۷/۹۸/۱۳۷۸ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۰۸ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

سؤال

شخص «الف» به عنوان مالک قطعه ای از زمین کشاورزی در حاشیه شهر به تعدادی راننده کمپرسی اجازه داده که داخل زمین وی نخاله های ساختمانی تخلیه نمایند و سپس آنها را تسطیح نموده در این فرض آیا عمل مالک زمین کشاورزی مباشرت در جرم تغییر کاربری غیر مجاز اراضی کشاورزی است یا معاونت در این جرم آیا اقدام رانندگان مصداق جرم تخلیه پسماندهای عادی در مکان های غیر مجاز است یا عنوان مجرمانه دیگری دارد./ع

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱-با عنایت به قانون تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب ۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی از جمله ماده ۳ اصلاحی ۱/۸/۱۳۸۵ این قانون، مرتکب (مباشر) بزه مذکور در این ماده مالک یا متصرفی است که اراضی موضوع این قانون را در اختیار داشته و به صورت غیرمجاز و بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره ۱ ماده ۱ قانون مورد بحث اقدام به تغییر کاربری این اراضی نماید؛ اعم از اینکه شخصاً مبادرت به اقداماتی در این اراضی نماید که موجب تغییر کاربری گردد یا این که افراد و اشخاصی از جانب آنان یا به دستور آنان در این خصوص اقدام نمایند. ۲-طبق بند ۱ ماده ۲ قانون مدیریت پسماندها مصوب ۲۰/۲/۱۳۸۳ "نخاله های ساختمانی" پسماند عادی محسوب می شود؛ لذا تخلیه آن در اماکن غیرمجاز، ممنوع و متخلف به مجازات مقرر در ماده ۱۶ قانون مذکور و نیز توقیف خودرو تخلیه کننده طبق ماده ۲۰ این قانون به مدت یک تا ده هفته محکوم می شود بنابراین در فرض سؤال نیز رفتار رانندگان تحت عنوان تخلیه پسماند در اماکن غیرمجاز قابل تعقیب است.