چکیده دادنامه و رای دادگاه درباره ادعای غبن توسط فروشنده خبره: در معامله املاک، ادعای جهل به قیمت از فروشنده ای که به شغل خرید و فروش املاک اشتغال داشته و خبره و آگاه به وضعیت بازار است، پذیرفته نمی شود؛ زیرا ظاهر حال وی، برخلاف اصل عدم آگاهی مغبون به بهای واقعی مورد معامله است.

رأی دادگاه بدوی

درخصوص دادخواست تقدیمی خواهان آقای ح. با وکالت آقای م. به طرفیت خوانده آقای ع. با وکالت آقای م. به خواسته تایید فسخ قرارداد ( مبایعه نامه مورخ 1391/7/13 به جهت وجود خیار غبن و تدلیس مقوم به مبلغ 51/000/000 ریال و مطالبه خسارات دادرسی ، به این شرح که وکیل خواهان اعلام داشته که موکل مالک 3 دانگ مشاع از ملک پلاک ثبتی .....فرعی از .......اصلی واقع در تهران ........بوده است . خوانده و پسر او با سو استفاده از وضعیت خواهان و با ارتکاب تدلیس یک دانگ ملک موکل رابه ثمن بخش مبلغ یک میلیارد و دویست میلیون تومان خریداری کرده اند . اخیرا موکل مطلع شده که پسر خوانده 3 دانگ ملکی موکل را به موجب مبایعه نامه به مبلغ 300 میلیار د ریال به شخص دیگری فروخته اند.دراین راستا اقدام به ارسال اظهارنامه به خوانده دایر برفسخ شده لذاتقاضای تایید فسخ قراردادمزبور به جهت وجود خیار افحش و تدلیس را دارد .وکیل خوانده دفاعا اعلام داشته ملک موکل درمیرداماد به ارزش 850 میلیون تومان بااین یک دانگ معاوضه شده و مبلغ یک میلیارد ودویست میلیون تومان به عنوان ثمن قید نشده و صرفا معاوضه بوده است .پس از معامله خواهان به موکل مراجعه واعتراض خود را اعلام داشته و درتاریخ 1391/10/3 صورتجلسه ای تنظیم و مبلغ 500 میلیون تومان اضافه به موجب چک به خواهان پرداخت می شود و سپس با حضور دردفترخانه و تنظیم وکالت بلاعزل نسبت به پسر موکل کلیه حقوق خود را واگذار می نماید و پشت مبایعه نامه قید می شود که کلیه حقوق خود را دریافت کرده است .لذا با عنایت به مراتب فوق و محتویات پرونده صرف نظر از این که درمبایعه نامه استنادی بهاء یک دانگ ملک ذکر نشده وصرفا با ملک متعلق به خوانده معاوضه گردیده است . لیکن نظر به این که وکیل خواهان اعلام نمود ه که موکل وی به شغل خرید و فروش املاک و ساخت و ساز ساختمان اشتغال داردو نظر به این که یکی از شرایط اساسی تحقق غبن و تدلیس آگاه نبودن مغبون از بهای واقعی کالااست که ماده 418 قانون مدنی به آن اشاره دارد به این ترتیب که چنانچه مغبون درحین معامله عالم به قیمت عادله بوده خیارفسخ نخواهد داشت ونظر به این که علم واطلاع مغبون از قیمت واقعی مورد معامله امری درونی وروانی است که احراز آن بوسیله اماره های خارجی امکان پذیر است و نظر به این که خواهان فروشنده ای خبره و آگاه به وضعیت بازاربوده و ادعای جهل به قیمت ازوی پذیرفته نمی شود و ظاهر حال وی برخلاف اصل عدم آگاهی مغبون به بهای واقعی مورد معامله می باشد و ازسوی دیگر صورتجلسه مورخ 1391/1/3 که مورد انکار و تکذیب وکیل خواهان قرارنگرفته موید علم و اطلاع خواهان از وضعیت مزبور می باشد. کما این که به فرض وجود حق فسخ به جهات مارالذکر ، اعمال واجرای حق مزبور فوری بوده و صورتجلسه مزبور دلالت برزمان اطلاع خواهان داشته حال آن که اظهارنامه ادعایی درتاریخ 1393/12/13 به خوانده ابلاغ قانونی شده و این مطلب دلالت براین امر دارد که ازحق مزبور به فوریت استفاده نشده که تاخیر طولانی و بدون عذر موجه قرینه ای براسقا ط حق مزبور می باشد، لذا دعوی مطروحه را واردندانسته حکم به بطلان دعوی و بی حقی خواهان را صادر و اعلام می نماید. رای صادره ظرف 20 روز ازتاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی دردادگاه تجدیدنظر استان تهران می باشد.

رییس شعبه 104 دادگاه عمومی حقوقی تهران

محمود شیروان

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

درخصوص تجدیدنظرخواهی آقای ح.الف. د.ک. بطرفیت آقای ع.الف. ر. با وکالت آقای م. ف. بشرح دادخواست تجدیدنظر نسبت به دادنامه شماره327 مورخ1394/4/15 صادره درپرونده کلاسه شعبه104 دادگاه عمومی (حقوقی)تهران که متضمن صدورحکم به بطلان دعوی تجدیدنظرخواه بخواسته تایید فسخ مبایعه نامه مورخ1391/7/13 به جهت وجود خیار غبن و تدلیس می باشد باعنایت به جمیع محتویات پرونده دادنامه بدوی مطابق با موازین قانونی و با رعایت اصول دادرسی صادرگردیده و اعتراض موجه و ایرادمؤثری که موجبات نقض و بی اعتباری آن را فراهم آورد دراین مرحله از دادرسی به عمل نیامده و موضوع تجدیدنظرخواهی با هیچیک از جهات مندرج در ماده 348 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امورمدنی مطابقت ندارد. لذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی به استناد مقررات ماده 358 قانون آئین دادرسی مارالذکر دادنامه تجدیدنظرخواسته را عینا تأیید و استوار می نماید رأی صادر قطعی است.

شعبه 33 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار

فرهادمرادی -​محمدجوادخیری