چکیده دادنامه و رای دادگاه درباره عدم انجام تعهد به دلیل تشریفات اداری: مشکلات و تشریفات اداری امری قابل پیش بینی است و عدم انجام تعهدات (تحویل مبیع و تنظیم سند رسمی) را نمی توان به این امور منتسب کرد؛ زیرا انجام تعهدات مذکور از مواردی نیست که خارج از اقتدار و اختیارات متعهد باشد.

رأی دادگاه بدوی

در این پرونده خانم الف. م.ز.ه. دادخواستی به طرفیت خانم م. م. و آقای م. ع.م. به خواسته مطالبه خسارات قراردادی به میزان نود و یک میلیون ریال و چهارده میلیون ریال و الزام به تنظیم سند رسمی با مطالبه خسارات دادرسی که در جلسه اول رسیدگی خواسته خود را به تحویل مبیع نیز افزایش داده است و همچنین دادخواست تقابل آقای م. ع.م. به طرفیت خانم الف. م.ز.ه. به خواسته مطالبه دویست میلیون ریال بابت قسط پنجم قرارداد و دعوت خوانده تقابل به مصالحه و سازش، نظر به محتویات و اوراق هر دو پرونده، خواهان اصلی اظهار داشته است که بر اساس مبایعه نامه مورخ 1391/8/1 خواندگان متعهد به تحویل مورد مبایعه نامه در تاریخ 1391/12/1 و همچنین متعهد به حضور در دفترخانه برای انجام معامله قطعی در تاریخ 1392/5/1 بوده ­اند که نسبت به تحویل مبیع اقدام ننموده و در روز تعیین شده نیز برابر گواهینامه دفترخانه حاضر نشده اند. در مقابل، اینجانب به کلیه تعهدات پرداختی خود به موقع و بدون تأخیر اقدام نموده ام و در جلسه دادرسی خواسته خود را تکرار نموده و طی لایحه ای در تاریخ 1392/10/22 اظهار داشته است که فروشندگان مبیع را تحویل داده اند و خواهان دعوای تقابل نیز اظهار داشته است که مدتی است آپارتمان آماده تحویل است خوانده تقابل قسط آخر را پرداخت نکرده و طی اظهارنامه ای در تاریخ 1392/5/5 و نیز صورت مجلس قرار تأمین دلیل مورخ 1392/7/30 به وی ابلاغ شده است که جهت تحویل حاضر شوند ولی اقدام ننموده اند و همچنین بیان نموده است که به علت تغییر در نمای ساختمان از سوی شهرداری و اخذ تأییدیه از کمیته نما و منظر شهری اجازه ساخت نداده اند و بر اساس مقررات مزبور مدتی به تأخیر افتاده و علت تأخیر در تحویل و آماده شدن سند، علت خارجی بوده و از حیطه ی اقتدارش خارج بوده است و مطالب دیگری را بیان داشتند و در جلسه دادرسی خواسته خود را به مطالبه خسارت قراردادی افزایش دادند و بیان نمودند که در تاریخ 1392/5/1 با آماده شدن ملک آخرین قسط را باید پرداخت می کردند ولی اقدام به این کار ننمودند. دادگاه عنایتا به مراتب اولا: در خصوص تحویل مبیع نظر به اظهارات خواهان اصلی مبنی بر اینکه مبیع تحویل گردیده است مستندا به بند 7 ماده 84 و ماده 89 از قانون آیین دادرسی مدنی در این قسمت قرار رد دعوی صادر می شود. ثانیا: در خصوص خواسته الزام به تنظیم سند رسمی مستندا به مواد 10، 219 و 1257 از قانون مدنی و ماده 22 از قانون ثبت اسناد و املاک کشور و مواد 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خواندگان اصلی به حضور در دفترخانه اسناد رسمی به شماره ... تهران و انتقال رسمی ملک موصوف برابر مبایعه نامه مورخ 1391/8/1 به نام خواهان و نیز پرداخت مبلغ سه میلیون و دویست و نود و نه هزار ریال بابت هزینه دادرسی در حق خواهان اصلی من باب تسبیب در طرح دعوی صادر می گردد. ثالثا: مستندا به ماده 10، 219 و 362 از قانون مدنی حکم به محکومیت خوانده تقابل به پرداخت مبلغ دویست میلیون ریال بابت ثمن باقیمانده معامله در حق خواهان تقابل صادر می گردد. رابعا: با توجه به مستندات ارایه شده در خصوص تغییر نمای ساختمان از سوی شهرداری مربوط و اینکه علت تأخیر در تحویل مبیع و حضور در دفترخانه اسناد رسمی به لحاظ آماده نبودن مقدمات سند از سوی خواندگان اصلی که به همین لحاظ هم خوانده تقابل از پرداخت آخرین قسط ثمن معامله امتناع نموده است موضوع خارج از اقتدار و اختیار خواندگان اصلی بوده است، لذا دادگاه اصحاب دعوی را مستحق دریافت خسارت قراردادی نمی داند و مستندا به مواد 229 و 1257 از قانون مدنی حکم به بی حقی خواهان اصلی و نیز خواهان تقابل در این قسمت صادر و اعلام می گردد. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد.

رئیس شعبه 103 دادگاه عمومی (حقوقی) مجتمع قضایی عدالت تهران - غلامرضا قلی پور

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

خانم الف. م.ز.ه. به طرفیت 1- آقای م. ع.م. 2- خانم م. م. نسبت به دادنامه شماره 803 مورخ 1392/10/30 شعبه 103 دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظرخواهی کرده است. براساس دادنامه موصوف در مورد دعوای تجدیدنظرخواه با خواسته مطالبه خسارت قرارداد (تأخیر در تحویل مبیع و عدم انجام تعهد مبنی بر تنظیم سند رسمی) اجمالا با این استدلال که با توجه به مستندات ارایه شده در خصوص تغییر نمای ساختمان از سوی شهرداری مربوطه و اینکه علت تأخیر در تحویل مبیع و حضور در دفترخانه اسناد رسمی به لحاظ آماده نبودن مقدمات سند از سوی خواندگان اصلی که به همین لحاظ هم خوانده تقابل از پرداخت آخرین قسط ثمن معامله امتناع نموده است وموضوع خارج از اقتدار و اختیار خواندگان اصلی بوده است دعوا را غیر ثابت تشخیص و حکم به رد آن صادر گردیده است. همچنین حکم به محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت مبلغ دویست میلیون ریال بابت ثمن معامله در حق تجدیدنظر خواندگان صادر گردیده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین، نظر به اینکه حسب بند 5-4 و 1-3 قرارداد استنادی تاریخ تحویل مبیع 1391/12/1 و تاریخ تنظیم سند رسمی 1392/5/1 تعیین گردیده است. نظر به اینکه تجدیدنظرخواندگان در مواعد مذکور تعهدات خود را انجام نداده اند و نظریه کارشناس مجری قرار تأمین دلیل نیز موید این امر است و نظر به اینکه مشکلات و تشریفات اداری امری قابل پیش بینی است و عدم انجام تعهدات را نمی توان به این امور منتسب کرد و انجام تعهدات از مواردی نیست که خارج اقتدار و اختیارات تجدیدنظرخواندگان باشد. نظر به اینکه برابر صورت جلسه مورخ 1392/10/5 ملک در تاریخ مذکور تحویل تجدیدنظرخواه شده است و برابر دادنامه شماره 23/3 مورخ 1392/3/29 قاضی شورای حل اختلاف حوزه شماره یک تهران حکم به محکومیت تجدیدنظرخواندگان به پرداخت خسارت تأخیر در انجام تعهد از تاریخ 1391/12/1 تا 1391/3/8 روزانه مبلغ پانصد هزار ریال در حق تجدیدنظرخواه صادر گردیده است لذا نامبرده استحقاق اخذ خسارت قراردادی از تاریخ 1392/3/8 لغایت 1392/10/925 روزانه به مبلغ پانصد هزار ریال را دارد. نظر به اینکه تجدیدنظر خواندگان مقدمات انتقال سند رسمی ملک را به نام تجدیدنظرخواه در تاریخ 1393/5/14 در دفتر اسناد رسمی شماره ... حوزه ثبتی تهران انجام داده اند و مراتب آماده بودن انتقال سند رسمی را به نامبرده ( تجدیدنظرخواه) اطلاع داده اند. نظر به اینکه تجدیدنظرخواه در جلسه دادرسی مورخ 1394/1/31 این دادگاه ادعای نامبردگان را تأیید کرد بنابراین تجدیدنظرخواه از تاریخ 1392/5/1 لغایت 1393/5/14 استحقاق اخذ خسارت قراردادی روزانه مبلغ پانصد هزار ریال بابت تأخیر در تنظیم سند رسمی ملک را دارد. نظر به اینکه حسب مفاد صورت جلسه مورخ 1392/10/5 تجدیدنظرخواه ثمن معامله به مبلغ دویست میلیون ریال را پرداخت کرده است و صرفا مبلغ سیصد میلیون ریال (حسب اظهارات طرفین) از ثمن معامله پرداخت نشده است که پرداخت آن موکول به تنظیم سند رسمی گردیده است از این رو صدور حکم به محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت مبلغ مذکور مخدوش است. بنا به مراتب مذکور تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده می شود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض می گردد. آنگاه به استناد ماده 519 قانون مرقوم و ماده 230 قانون مدنی حکم به محکومیت تجدیدنظر خواندگان به پرداخت خسارت قراردادی از تاریخ 1392/3/8 لغایت 1392/10/5 روزانه به مبلغ پانصد هزار ریال بابت تأخیر در تحویل مبیع و نیز از تاریخ 1392/5/1 لغایت 1393/5/14 روزانه مبلغ پانصد هزار ریال بابت تأخیر در تنظیم سند رسمی با احتساب خسارات دادرسی در حق تجدیدنظرخواه صادر می گردد. همچنین حکم به بی حقی خواهان های دعوای تقابل در ارتباط با مطالبه مبلغ دویست میلیون ریال ثمن معامله صادر می گردد. این رأی قطعی است.

رئیس و مستشار شعبه 61 دادگاه تجدیدنظر استان تهران

مجتبی نورزاد - سید صادق نبوی لاریمی