رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بند 1 بخشنامه شماره 31928/113/323/73 مورخ 7/4/1391 مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران
رأی/نظر مصوب چهارشنبه 20 آذر 1398
رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بند 1 بخشنامه شماره 31928/113/323/73 مورخ 7/4/1391 مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران
هیات تخصصی اقتصادی مالی
شماره پرونده : ه ع 97/1883 شماره دادنامه : 9809970906010600 تاریخ : 19/9/98
شاکی : آقای سیدحسن مظلومی
طرف شکایت : گمرک جمهوری اسلامی ایران
موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 1 بخشنامه شماره 31928/113/323/73 مورخ 7/4/1391 مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
به موجب ماده 11 قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران : کالاهای تولید و یا پردازش شده در منطقه هنگام ورود به سایر نقاط کشور به میزان مجموع ارزش افزوده و ارزش مواد اولیه داخلی و قطعات داخلی به کار رفته در آن مجاز و تولید داخلی محسوب و از پرداخت حقوق ورودی معاف خواهد بود. مستنبط از ماده فوق و مواد 15 و 16 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران و بند ب ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران این است که قانونگذار در مواردی که واردکننده قصد وارد نمودن کالاهای تولید یا پردازش شده (و نه قطعات و مواد اولیه) را از مناطق آزاد تجاری و صنعتی یا مناطق ویژه به قلمرو گمرکی (سرزمین اصلی) داشته باشد، موضوع را مشمول معافیت از حقوق ورودی به میزان ارزش افزوده قرار داده است. در حالی که براساس مقرره مورد شکایت چنانچه فرد واردکننده اقدام به وارد نمودن قطعات و مواد اولیه نیز نماید، باز هم می تواند از معافیت از حقوق ورودی به میزان ارزش افزوده برخوردار شود که این امر مغایر با حکم مقرر در ماده 11 قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و مواد 15 و 16 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران و بند ب ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران می باشد.
متن مقرره مورد شکایت
حقوق ورودی قطعات و مواد خارجی بکار رفته در کالاهای تولید یا پردازش شده در مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی هنگام ورود به سرزمین اصلی به میزان درصد ارزش افزوده (تعیین شده توسط کمیسیون ارزش افزوده) کسر و مابقی اخذ خواهد گردید.
خلاصه مدافعات طرف شکایت
مدیرکل دفتر حقوقی گمرک جمهوری اسلامی ایران به موجب لایحه شماره 935533/97 مورخ 2/8/1397 مواردی را به شرح زیر در پاسخ به شکایت مطروحه اعلام کرده است:
1- براساس بند ب ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران : کالاهای تولید و یا پردازش شده در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به هنگام ورود به سایر نقاط کشور به نسبت مجموع ارزش افزوده و ارزش مواد اولیه و قطعات داخلی به کار رفته در آن، تولید داخلی محسوب و از پرداخت حقوق ورودی معاف است. همچنین وفق تبصره 1 این بند : مواد اولیه و کالاهای واسطه ای خارجی به کار رفته در تولید، مشروط به پرداخت حقوق ورودی، در حکم مواد اولیه و کالاهای داخلی محسوب می شود. بر همین اساس، بایستی حقوق ورودی کلیه مواد خارجی به کار رفته در تولید قبل از ورود کالای تولید شده به سرزمین اصلی پرداخت گردد و پس از پرداخت حقوق ورودی مربوط به کالای خارجی به کار رفته در کالاهای تولید شده در مناطق دیگر، عملا تمامی کالاهای تولید شده در مناطق فوق، در حکم کالای داخلی خواهند بود.
2- مطابق ماده 15 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران : واردات کالای تولید شده در منطقه آزاد به سایر نقاط کشور، تا حد ارزش افزوده در آن منطقه با تصویب هیأت وزیران از پرداخت تمام یا قسمتی از حقوق گمرکی و سود بازرگانی معاف می باشند.
3- برمبنای تبصره 1 ماده 11 قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران : نحوه تعیین ارزش افزوده در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد. و براساس ماده 13 آیین نامه اجرایی قانون فوق الذکر و همچنین مصوبه شماره 1639/ت48003 ک هیأت وزیران، مسأله تعیین ارزش افزوده به کمیسیون تعیین ارزش افزوده محول شده و در بند ب مصوبه اخیرالذکر نیز مقرر شده است که حقوق ورودی قطعات و
مواد خارجی (وارد شده از خارج از کشور به منطقه) و به کار رفته در کالاهای تولید یا پردازش شده در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی هنگام ورود به سرزمین اصلی پس از کسر معافیت حاصل از ارزش افزوده (تعیین شده توسط کمیسیون تعیین ارزش افزوده) محاسبه و اعمال می گردد و مقرره مورد شکایت نیز در راستای حکم فوق تدوین و تصویب شده است.
رای هیات تخصصی اقتصادی مالی
اولا براساس بند ب ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران : کالاهای تولید و یا پردازش شده در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به هنگام ورود به سایر نقاط کشور به نسبت مجموع ارزش افزوده و ارزش مواد اولیه و قطعات داخلی به کار رفته در آن، تولید داخلی محسوب و از پرداخت حقوق ورودی معاف است و همچنین وفق تبصره 1 این بند : مواد اولیه و کالاهای واسطه ای خارجی به کار رفته در تولید، مشروط به پرداخت حقوق ورودی، در حکم مواد اولیه و کالاهای داخلی محسوب می شود. بنابراین، برمبنای تبصره فوق، حقوق ورودی کلیه مواد خارجی به کار رفته در تولید قبل از ورود کالای تولیدشده به سرزمین اصلی پرداخت می گردد و پس از پرداخت حقوق ورودی مربوط به آن نیز عملا تمامی کالاهای تولید شده در مناطق فوق، در حکم کالای داخلی خواهند بود. ثانیا مطابق ماده 15 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران : واردات کالای تولیدشده در منطقه آزاد به سایر نقاط کشور، تا حد ارزش افزوده در آن منطقه با تصویب هیأت وزیران از پرداخت تمام یا قسمتی از حقوق گمرکی و سود بازرگانی معاف می باشند و برمبنای تبصره 1 ماده 11 قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران : نحوه تعیین ارزش افزوده در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد و براساس ماده 13 آیین نامه اجرایی قانون فوق الذکر و همچنین تصویب نامه شماره 31639/ت48003 ک مورخ 20/2/1391 هیأت وزیران، مسأله تعیین ارزش افزوده به کمیسیون تعیین ارزش افزوده محول شده و در بند ب تصویب نامه یادشده نیز مقرر شده است که حقوق ورودی قطعات و مواد خارجی (وارد شده از خارج از کشور به منطقه) و به کار رفته در کالاهای تولید یا پردازش شده در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی هنگام ورود به سرزمین اصلی پس از کسر معافیت حاصل از ارزش افزوده (تعیین شده توسط کمیسیون تعیین ارزش افزوده) محاسبه و اعمال می گردد. بنا به مراتب فوق، مقرره مورد شکایت خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده، لذا به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رأی صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر زین العابدین تقوی
رئیس هیأت تخصصی اقتصادی مالی
دیوان عدالت اداری
کدمنبع: 12592
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.