رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری (دادنامه شماره: 9809970906011019 ،کلاسه پرونده: ه ع/97/2317 )

رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال مواد 5 و 6 و تبصره های ذیل آن مربوط به هزینه های آماده سازی سال 97 ، ابطال مواد صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 قسمت (ج) و جدول ذیل آن و بند 1 و 4 همان صفحه بابت دریافت هزینه تفکیک و افراز بر اساس ماده 101 قانون شهرداریها تعرفه 2-12 و تعرفه 2-20

هیأت تخصصی شوراهای اسلامی

شماره پرونده : ه ع/97/2317 شماره دادنامه : 9809970906011019 تاریخ : 28/11/98

شاکی : آقای مهدی صفری

طرف شکایت : شورای اسلامی شهر بیرجند

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مواد 5 و 6 و تبصره های ذیل آن مربوط به هزینه های آماده سازی سال 97 ، ابطال مواد صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 قسمت (ج) و جدول ذیل آن و بند 1 و 4 همان صفحه بابت دریافت هزینه تفکیک و افراز بر اساس ماده 101 قانون شهرداریها تعرفه 2-12 و تعرفه 2-20

شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر بیرجند به خواسته ابطال مواد 5 و 6 و تبصره های ذیل آن مربوط به هزینه های آماده سازی سال 97، ابطال مواد صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 قسمت (ج) و جدول ذیل آن و بند 1 و 4 همان صفحه بابت دریافت هزینه تفکیک و افراز بر اساس ماده 101 قانون شهرداریها تعرفه 2-12 و تعرفه 2-20 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

ابطال تعرفه شماره (12-2) شامل بندهای 1 تا 9 شامل شماره های 1 تا 4 و بندهای 10 – 11 – 15 و 17 و 18 و بند 19 و تبصره ذیل آن مربوط به صفحه 14-15-16 و 17 دفترچه عوارض سال 97 در رابطه با اخذ عوارض ارزش افزوده و تغییر کاربری.

ابطال تعرفه شماره (20-2) در صفحه 26 دفترچه عوارض سال 97 بندهای 21-3 و تبصره ذیل آن مبنی بر عوارض ورود به محدوده اراضی و املاک.

به دلایل مطروحه و بر اساس ماده 92 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری ابطال مصوبات معترض عنه از تاریخ تصویب را نموده است.

( به علت طولانی بودن مصوبات مورد شکایت در 7 صفحه ( با خط ریز ) از بیان عین آنها خودداری می شود و از متن مصوبات بهره گیری می شود. ) ( ص 5 تا 11 )

مشاور محترم دیوان به علت اینکه شرایط اعمال ماده 92 بر تمامی موارد شکایت فراهم نیست و پرونده نیز قابل تفکیک از جهت نوع رسیدگی بر اساس ماده 92 و طریق عادی نمی باشد با اعمال ماده 92 مخالفت نموده است.

تعرفه شماره (12-2)- عوارض ارزش افزوده ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری

بند 1 : کلیه اراضی پیشنهادی جهت استفاده تجاری واقع در محدوده طرح های تفکیکی و آماده سازی که بعد از تصویب طرح تفصیلی اولیه ( مصوب سال 68 ) به شهر الحاق گردیده اند. در هنگام صدور پروانه ساختمانی تجاری و یا نقل و انتقال ( هر کدام که اول صورت پذیرد ) مشمول پرداخت حق استفاده از کاربریهای انتفاعی ( برابر طرح تفصیلی مصوب به جز کاربریهای خدماتی و غیر انتفاعی ) به میزان 5/8% ما به التفاوت ارزش روز مسکونی و تجاری عرصه بر اساس دفترچه ارزش گذاری اراضی مصوب شورای اسلامی شهر بیرجند ( با تعدیل 50 درصدی ) می گردند.

بند 2 : با استناد به ضوابط طرح تفصیلی شهر بیرجند کلیه املاک تجاری و کارگاهی ( به هر شکل و با هر سابقه و هر شرایطی ) می بایست برای یک نوبت نسبت به پرداخت حق تعیین کاربری یا همان ارزش افزوده اقدام نمایند.

بند 3 : کلیه املاکی که ( بعد از سال 68 تاکنون ) استعلام رسمی از شهرداری مبنی بر تجاری بودن ملک دریافت نموده و حق تعیین کاربری را پرداخت ننموده و بر مبنای آن معامله رسمی در یکی از دفاتر اسناد رسمی صورت پذیرفته به هنگام صدور پروانه یا نقل و انتقال ( هر کدام که اول صورت پذیرد ) مشمول پرداخت 5/8 درصد ما به التفاوت ارزش روز عرصه مسکونی و تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر بیرجند (با تعدیل 50 درصدی) می ردند.

بند 4 : کلیه املاک واقع در بازار بیرجند ( برابر نقشه پیوست ) حد فاصل میدان امام تا سه راه اسدی و بازار چهکندی ها که در طرح تفصیلی با کاربری تجاری مشخص گردیده اند که در حال حاضر دارای استفاده تجاری بوده ، مشمول پرداخت 5/8 درصد ما به التفاوت ارزش روز عرصه مسکونی و تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر ( با تعدیل 50 درصدی ) می گردند. کلیه مواردی که قبل از سال 1386 دارای پروانه تخریب و بازسازی بوده و جهت املاک بازسازی شده قبل از تاریخ فوق نقل و انتقال صورت گرفته و برابر مصوبات شورای اسلامی شهر نیز مشمول هزینه بند مذکور نمی گردیده اند در صورت تخریب و بازسازی مجدد مشمول پرداخت اضافه ارزش مورد نظر بر اساس همین بند خواهند گردید.

بند 5 : آن دسته از اراضی مسکونی و تجاری ، در مسیر تعریض یا فاقد تعریض ، که دارای سوابق شهرداری اعم از سابقه ممیزی قبل از سال 69 یا سوابق پروانه کسبی یا نقشه های وضع موجود طرح تفصیلی قبلی بیرجند یا وضعیت ساخت و ساز ملک ( پی روی پی بودن ) و یا هر مدرکی که مؤید وجود تجاری در مکان مذکور در گذشته باشند در صورت تایید هر کدام به صورت جداگانه توسط شهرداری در صورتی که مدارک مربوطه بعد از سال 58 و قبل از سال 69 باشد موضوع جهت رسیدگی به کمیسیون ماده صد جهت صدور رای ( مساحت بعد از تعریض ) یک پنجم سرقفلی ارسال و در پاسخ میزان عقب نشینی قید گردد لذا در صورت تخریب و بازسازی ملک به عنوان کاربری مسکونی شناخته شده و با در نظر گرفتن ضوابط طرح تفصیلی مصوب ، مشمول پرداخت حق استفاده از کاربری انتفاعی به میزان 17% ما به التفاوت ارزش روز مسکونی و تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر (با تعدیل 50 درصدی) می باشد. اگر سوابق قبل از سال 59 باشند یا در نقشه های ساختمانی پروانه های صادره قبل از سال 68 وجود تجاری مشخص گردیده و بر همان اساس پروانه صادر شده باشد ، نیازی به ارسال موضوع به کمیسیون ماده صد نداشته لذا در صورت تقاضای تخریب و بازسازی ملک ، چنانچه تاکنون نسبت به پرداخت حق استفاده از کاربری انتفاعی اقدام ننموده اند در موقع صدور پروانه ساختمانی تخریب و بازسازی به عنوان کاربری مسکونی شناخته شده و بدون در نظر گرفتن ضوابط طرح تفصیلی مصوب در خصوص استفاده تجاری با توجه به حقوق مکتسبه ایجاد شده ، تنها در صورت پرداخت حق استفاده از کاربری انتفاعی به میزان 5/8 درصد ما به التفاوت ارزش روز مسکونی و تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر ( با تعدیل 50 درصدی ) ، در زمان صدور پروانه ساختمانی تخریب و بازسازی امکان واگذاری حق استفاده تجاری در صورتیکه مغایر سایر ضوابط طرح تفصیلی نباشد وجود خواهد داشت.

بند 6 : آن دسته از واحدهای کسبی که زیر زمین یا طبقات واحد کسبی را به استفاده تجاری تبدیل نموده یا تقاضای تبدیل آن به تجاری را دارند اضافه ارزش بر مبنای 6% ( جهت زیر زمین ) و 4% ( جهت طبقات واحد کسبی که به استفاده تجاری تبدیل می گردند ) ارزش روز تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر ( با تعدیل 50 درصدی ) خواهند گردید. کلیه مواردی که قبل از سال 1386 مجوز بازگشایی درب تجاری زیر زمین اخذ نموده و بر همان اساس قبل از سال 86 پاسخگویی شده باشند ، و برابر مصوبات شورای اسلامی شهر نیز مشمول هزینه بند مذکور نمی گردیده اند از پرداخت هزینه های این بند صرفا تا زمان تخریب و بازسازی معاف می باشند.

بند 7 : صاحبان کلیه کارگاههای موجود داخل شهر در کاربری مسکونی که دارای مجوز شهرداری بوده در صورتی که به هر دلیل متقاضی تبدیل استفاده کارگاهی به تجاری برابر ضابطه طرح تفصیلی باشند ، اعم از مغازه کوچک یا کارگاه بزرگ باید به عنوان حق استفاده از کاربری انتفاعی به میزان 5/8 درصد تفاوت ارزش کارگاهی و تجاری روز آن ملک را بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر ( با تعدیل 50% ) به شهرداری پرداخت نمایند. ( ارزش کارگاهی معادل 70% تجاری همان ملک در نظر گرفته می شود. ) در خصوص اراضی ای که در کاربری کارگاهی قرار داشته و دارای سند ششدانگ و زیر حد نصاب تفکیک کارگاهی می باشند در صورتیکه دارای سابقه تجاری قبل از سال 69 باشند به متراژ سابقه ممیزی می بایست نسبت به پرداخت هزینه های متعلقه تجاری و حق تعیین نوع کاربری برابر بند (3) اقدام نماید.

بند 8 : استفاده کارگاهی در مناطق و کاربریهای مجاز منوط به پرداخت 5/11 درصد تفاوت ارزش کارشناسی روز مسکونی و کارگاهی آن ملک بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر ( با تعدیل 50% ) به عنوان حق استفاده از کاربری انتفاعی می باشد. این دسته از املاک چنانچه قصد استفاده تجاری از تمام یا بخشی از ملک خود برابر ضوابط شهرسازی را داشته باشند ، می بایست علاوه بر هزینه این بند مطابق بند (7) حق استفاده از کاربری انتفاعی تجاری را پرداخت نمایند.

بند 9 : املاکی که بر اساس مصوبه کمیسیون ماده 5 از کاربری پایین تر ( خدماتی غیر از تجاری ) به کاربری با ارزش بالاتر تغییر می یابند بر اساس ضوابط طرح تفصیلی مشمول پرداخت حق تعیین کاربری به شرح ذیل می گردند :

1- جهت اراضی : مشمول (46%) ما به التفاوت ارزش کارشناسی روز کاربری پایین تر به مرغوب تر بر اساس قیمت کارشناس رسمی دادگستری خواهد بود.

2- کلیه املاکی که در طرح تفصیلی مصوب سال 68 دارای کاربری خدماتی بوده و قبل از تاریخ تصویب طرح مذکور سابقه احداث بنای مسکونی دارند در صورت تغییر کاربری مجدد ملک به مسکونی از طریق کمیسیون ماده پنج با ضریب صفر درصد محاسبه خواهند گردید.

3-کلیه ساختمانهای مسکونی دارای مجوز رسمی بعد از طرح تفصیلی سال 68 که در طرح بازنگری مصوب 84 به کاربری خدماتی تغییر یافته در صورت تغییر کاربری مجدد ملک به مسکونی از طریق کمیسیون ماده پنج با ضریب صفر درصد محاسبه خواهند گردید.

4- کلیه ساختمانهای مسکونی بدون مجوز رسمی بعد از طرح تفصیلی سال 68 که در طرح بازنگری مصوب 84 به کاربری خدماتی تغییر یافته در صورت تغییر کاربری مجدد ملک به مسکونی از طریق کمیسیون ماده پنج مشمول 46 درصد ما به التفاوت ارزش کارشناسی روز کاربری پایین تر به مرغوب تر بر اساس قیمت کارشناس رسمی دادگستری خواهد بود.

بند 10 – با توجه به مصوبه کمیسیون ماده 5 مورخ 10/2/96 مبنی بر واگذاری تجاری تا حداکثر 50 متر مربع : در معابر محله ای با عرض 12 تا زیر 20 متر مشمول پرداخت 23% ما به التفاوت ارزش کارشناسی روز کاربری مسکونی به تجاری بر اساس 100% دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر و در سایر مواردی که بر اساس ضابطه طرح و مصوبه اصلاحی کمیسیون ماده 5 مورخ 10/2/6 امکان تغییر کاربری به تجاری وجود دارد مشمول پرداخت 46% ما به التفاوت ارزش کارشناسی روز کاربری مسکونی به تجاری بر اساس 100% دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر خواهد گردید.

بند 11 – املاکی که بر اساس طرح تفصیلی مصوب شهر بیرجند با کاربری تجاری مشخص شده اند و فاقد طرح تفکیکی بوده و هیچگونه سابقه ای در شهرداری مبنی بر استفاده و تایید تجاری آن وجود نداشته باشد ، مشمول پرداخت 46% ما به التفاوت ارزش کارشناسی از کاربری پایین تر به مرغوب تر بر اساس 100% دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر خواهند گردید.

بند 15 : کلیه اراضی واگذار شده توسط سایر ارگانها به صورت تجاری که در طرح های تفکیکی و تفصیلی با کاربری تجاری مشخص گردیده اند در صورتی که در توافقات فیما بین با شهرداری به موضوع هزینه های متعلقه اشاره ای نشده باشد مشمول پرداخت اضافه ارزش کاربری مربوطه برابر مفاد مندرج در این تعرفه در هنگام اولین نقل و انتقال و یا صدور پروانه ساختمانی تجاری ( هر کدام که اول صورت پذیرد ) بر مبنای 5/8% ما به التفاوت ارزش روز عرصه مسکونی و تجاری بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر با تعدیل 50 درصدی می گردند.

بند 17 : کلیه املاک مسکونی واقع در مهر شهر که قبلا از دهیاری وقت ، پروانه تجاری اخذ نموده اند به هنگام تخریب و بازسازی یا نقل و انتقال هر کدام زودتر انجام گردد ، مشمول پرداخت 5/8% ما به التفاوت ارزش روز عرصه مسکونی و تجاری بر اساس 100% دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر می گردند.

بند 18 : مالکین اراضی دارای سند ششدانگ که با نوعیت مزروعی بوده با ارائه رأی کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و در گذشته نسبت به پرداخت حق و حقوق شهرداری اقدام ننموده اند و در محدوده شهر دارای کاربری می باشند و قصد اخذ مجوز از شهرداری را دارند ضمن رعایت ماده 12 و 14 قانون زمین شهری می بایست ضمن آزاد سازی عرصه در مسیر تعریض برابر مقررات نسبت به پرداخت اضافه ارزش کاربری مربوطه برابر مفاد مندرج در تعرفه (12-2) اقدام نمایند.

بند 19 :

ردیف

عنوان تعرفه

مأخذ و نحوه محاسبه عوارض

K × تفاوت ارزش کارشناسی روز قبل از تعریض و بعد از تعریض

K اشخاص حقیقی

K اشخاص حقوقی

1

برای املاکی که پس از تعریض ملک مجاور در بر معبر قرار می گیرند

60%

90%

2

برای املاکی که پس از اجرای طرح دارای باقیمانده هستند (صرفا برای املاکی که برای مقدار در تعریض درخواست غرامت می نمایند و حقوق قانونی آنان پرداخت می گردد.)

40%

80%

3

املاکی که عقب نشینی ندارند ولی معبر مشرف به ملک اضافه عرض پیدا می کند

25%

50%

تبصره : زمان وصول این عوارض در هنگام پروانه تجدید یا احداث بنا و یا درخواست یا انجام عقب نشینی توسط مالک می باشد. در غیر اینصورت می بایست با قید این مطلب در کلیه پاسخگویی ها که ملک مشمول ارزش افزوده ناشی از اجرای طرح های توسعه شهری می گردد که در زمان اجرای طرح قابل وصول است اقدام گردد ضمنا موارد ناشی از اجرای طرح مشمول آن دسته از ساختمان هایی که ....

ج) نحوه محاسبه سهم شهرداری از تفکیک ( موضوع قانون اصلاحی ماده 101 برای اراضی بیشتر از 500 متر مربع )

ردیف

مساحت عرصه

مأخذ و نحوه محاسبه سهم شهرداری از تفکیک

1

اراضی و املاک بیشتر از 500 تا 1000 متر مربع

19% مساحت زمین

2

اراضی و املاک از 1001 تا 2000 متر مربع

11/31 % مساحت زمین

3

اراضی و املاک از 2001 به بالا

75/43 % مساحت زمین

بند 1 : کلیه املاک و اراضی ( بیشتر از 500 متر مربع ) که از طریق ماده 147 – 148 قانون ثبت و یا بدون مجوز شهرداری سند ششدانگ دریافت نموده اند با کسر عرصه در مسیر به ازای هر متر مربع مشمول پرداخت 5% ارزش روز مسکونی بر اساس دفترچه ارزش گذاری مصوب شورای اسلامی شهر بابت باقیمانده زمین می گردد. ضمنا شهرداری در قبال مساحت عرصه در مسیر هیچگونه وجهی به مالک پرداخت نخواهد کرد.

بند 4 : در مواردی که امکن تأمین انواع سرانه ، شوارع و معابر از زمین مورد تفکیک و افراز میسر نباشد ، شهرداری می تواند معادل قیمت آن به نرخ کارشناسی روز را از مالک دریافت نماید.

تعرفه شماره (20-2) عوارض ورود به محدوده اراضی و املاک

بند 1 : دریافت حقوق شهرداری بابت مزایای ورود به محدوده اراضی بر اساس ضوابط و مقررات قانونی مربوطه و با در نظر گرفتن درصد فضاهای خدماتی ملک با توافق مالکین و شهرداری و تصویب شورای اسلامی شهر انجام خواهد گرفت.

بند 2 : املاکی که به صورت باغ و باغچه بوده و به همان صورت وارد محدوده گردند چنانچه به عنوان باغ مسکونی مورد استفاده قرار گیرند مشمول مزایای ورود به محدوده می گردند.

بند 3 : املاک و اراضی مسکونی و تجاری واقع در مهر شهر ، کوی جلیلیان و سراب ( ظلع جنوب بلوار پیامبر اعظم ) مشمول هزینه ورود به محدوده بر مبنای 10% ارزش روز مسکونی دفترچه تعرفه عوارض می گردد.

تبصره : کلیه املاک در محدوده مذکور که دارای پروانه یا پایان کار یا طرح تفکیک باشند از شمول هزینه های بند 3 معاف می باشند.

ماده 5- نحوه محاسبه و وصول بهای خدمات آماده سازی اراضی محدوده مهر شهر :

الف : بهای آماده سازی اراضی بنیاد و مستثنیات و سایر قطعات به استناد مصوبه 5229/96/ش – 30/3/96 ( محدوده 2 . 3 . 4 نقشه پیوست یک )

1- آن دسته از املاکی که در زمان دهیاری دهلکوه به صورت علی الحساب هزینه آماده سازی خود را به بنیاد مسکن و دهیاری پرداخت نموده اند و دهیاری وقت نسبت به زیرسازی ، جدول گذاری و آسفالت معابر آنان اقدام نموده جهت باقیمانده و ما به التفاوت 30% هزینه آماده سازی به نرخ زمان تحویل مهر شهر به شهرداری ( نرخ سال 92 = 000/120 ریال ) به شهرداری پرداخت نمایند.

2- مواردی که دهیاری نسبت به زیر سازی و جدول گذاری معابر آنان اقدام کرده و آسفالت آن را به انجام نرسانیده است می بایست جهت باقیمانده و ما به التفاوت 50% هزینه آماده سازی به نرخ زمان تحویل مهر شهر ( نرخ سال 92 = 000/120 ریال ) به شهرداری پرداخت نمایند.

ب : بهای آماده سازی فاز 2 طلاب ( نقشه پیوست دو ) چنانچه پرداخت گردیده باشد مشمول هزینه نمی گردد.

ج : بهای آماده سازی فاز یک طلاب و سایر قطعات واقع در محدوده 1 ، 2 ، 3 ، 4 ( نقشه پیوست یک ) چنانچه پرداخت پرداخت نگردیده باشد بر اساس تعرفه مصوب شورای اسلامی شهر ( ماده 6 ) اخذ گردد.

د : در خصوص اراضی و املاک واقع در طرح 64 و 75 هکتاری ( نقشه پیوست 3 و 4 ) از راه و شهرسازی استعلام گردد.

ه : آن دسته از املاکی که معابر آنها توسط دهیاری دهلکوه از محل درآمدهای داخلی و بدون اخذ هزینه از مالکین آماده سازی انجام و تکمیل گردیده است می بایست نسبت به پرداخت 30% هزینه آماده سازی به نرخ زمان تحویل دهلکوه ( نرخ سال 92 = 000/120 ریال ) به شهرداری اقدام نمایند.

ماده 6 - بهای خدمات آماده سازی در سایر نقاط

ردیف

شرح

مصوب سال 96 (به ریال)

مصوب سال 97 (ریال)

1

هزینه آماده سازی در سطح شهر تا 1000 متر مربع

000/300

000/300

تبصره 1 : هزینه آماده سازی برای اراضی خام و فاقد معبر و طرح آماده سازی یا بالاتر از 1000 متر مربع در صورت درخواست متقاضی به ازای هر متر مربع مساحت زمین 000/372 ریال ( شامل خاکبرداری ، زیرسازی ، آسفالت ، اجرای جوبه و جدول ) تعیین می گردد.

تبصره 2 : هزینه های آماده سازی برای اماکن عام المنفعه با مصوبه شورای اسلامی شهر قابل تعدیل خواهد بود.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

مغایرت بندهای 4-5 و 6 صفحه 28 دفترچه بهای خدمات 97 هزینه آماده سازی در سطح شهر با رأی شماره 696 مورخ 16/9/95 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.

در مواد صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 قسمت (ج) و جدول ذیل آن و بند 1 و 4 همان صفحه مبنی بر دریافت قسمتی از اراضی یا بهای آن در ازاء خدمات تفکیک و افراز به استناد ماده 101 قانون شهرداریها ( اصلاحی ).

در تعرفه 12-2 شامل بندهای 1 تا 8 و 9 شماره های 1 تا 4 و بندهای 10-11 و 15-17 و 18 و بند 19 و تبصره ذیل آن مربوط به صفحات 14-15-16 و 17 دفترچه تعرفه عوارض سال 97 مبنی بر اخذ عوارض ارزش افزوده ، تغییر کاربری مغایر با آراء شماره 870 مورخ 14/7/94 و1910 مورخ 27/8/93 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.

در تعرفه شماره 20-2 صفحه 26 دفترچه مذکور شامل بندهای 1-2 و 3 و تبصره ذیل آن مبنی بر عوارض ورود به محدوده اراضی و املاک به لحاظ مغایرت با آراء متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.

در پاسخ به شکایت مذکور ، رئیس شورای اسلامی شهر بیرجند به موجب لایحه شماره 2708 مورخ 28/12/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که :

در رابطه عملیات آماده سازی که از وظایف مالکین است چنانچه حسب توافق فیما بین این اقدامات توسط شهرداری انجام پذیرد شهرداری محق به دریافت هزینه خواهد بود.

ادعای غیر قانونی بودن دریافت قسمتی از اراضی یا بهای آن خلاف صریح ماده 101 قانون شهرداریها است و تبصره 3 ماده 101 قانون اصلاحی و تأکید بر ارزش افزوده ایجاد شده از عمل تفکیک ، شهرداری را مکلف به اخذ نسبتهایی از اراضی مورد تفکیک جهت تأمین سرانه فضای عمومی و خدماتی نموده و مصوبه صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 بر همین مبنا و اختیار مصوب شده است.

هیأت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل ، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء در اکثر موارد و بیش از سه چهارم آراء اعضا حاضر در یک مورد به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی می نماید .

رأی هیات تخصصی شوراهای اسلامی

طبق تبصره 4 قانون تعیین وضعیت املاک و اراضی واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367 در مواردی که تهیه زمین عوض در داخل محدوده های مجاز برای قطعه بندی و تفکیک و ساختمان سازی میسر نباشد و احتیاج به توسعه محدوده مزبور طبق طرح های مصوب توسعه شهری مورد تائید مراجع قانونی قرار بگیرد ، مراجع مزبور می توانند در مقابل موافقت با تقاضای صاحبان اراضی برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه و عمران شهر ، علاوه بر انجام تعهدات مربوط به عمران و آماده سازی زمین و واگذاری سطوح لازم برای تأسیسات و تجهیزات و خدمات عمومی ، حداکثر تا 20% از اراضی آنها را برای تأمین عوض اراضی واقع در طرح های موضوع این قانون و همچنین اراضی عوض طرح های نوسازی و بهسازی ، به طور رایگان دریافت نمایند. ) و وفق مقررات بند 9 ماده 71 قانون تشکیلات ، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی تصویب آیین نامه های پیشنهادی شهرداری پس از رسیدگی به آنها با رعایت دستورالعملهای وزارت کشور از جمله وظایف و اختیارات شورای اسلامی شهرها است.

طبق تبصره 3 ماده 101 قانون اصلاحی شهرداری ها مصوب 1390 در اراضی با مساحت بیشتر از پانصد متر مربع که دارای سند 6 دانگ است ، شهرداری برای تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی تا سقف بیست و پنج درصد ( 25 % ) و برای تامین اراضی مورد نیاز احداث شوارع و معابر عمومی شهر در اثر تفکیک و افراز این اراضی مطابق با طرح جامع و تفصیلی با توجه به ارزش افزوده ایجاد شده از عمل تفکیک برای مالک ، تا 25 درصد ( 25 % ) از باقی مانده اراضی را دریافت می نماید. شهرداری مجاز است با توافق مالک قدرالسهم مذکور را بر اساس قیمت روز زمین طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری دریافت نماید و در بند ه رای شماره 215 الی 220 – 16/3/96 هیات عمومی دیوان عدالت اداری تهیه و تصویب دستورالعمل توسط شوراهای اسلامی شهرها در جهت اجرای ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری ها مغایر قانون یا خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است.

طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی ، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می شود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهر محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد ، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است ، در بند 4 ماده 22 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر گردیده است : عوارض ناشی از تغییر کاربری و فروش تراکم به اقساط پنج تا ده ساله از شروع بهره برداری توسط سرمایه گذاران به شهرداری مربوطه پرداخت خواهد شد. همچنین در بند (الف) ماده 174 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران وضع عواضر بر ارزش افزوده اراضی و املاک ، ناشی از اجرای طرحهای توسعه شهری مجاز شمرده شده است و در آراء هیأت عمومی از جمله رأی شماره 1308 – 9/5/1397 مصوبات شوراهای اسلامی در وضع عوارض برای تغییر کاربری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است. بنابراین مواد پنج و شش و تبصره های ذیل آن مربوط به اخذ هزینه های آماده سازی از تعرفه بهای خدمات سال 1397 شهرداری بیرجند ، مواد صفحه 25 دفترچه عوارض سال 97 قسمت (ج) و جدول ذیل آن و بند یک و چهار همان صفحه تحت عنوان دریافت قسمتی از اراضی و یا بهای آن طبق ماده 101 اصلاحی ، تعرفه 12-2 تحت عنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری ، تعرفه 20-2 تحت عنوان عوارض ورود به محدوده شامل بندهای 1 ، 2 و 3 و تبصره های آن از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1397 شهرداری بیرجند از مصوبات شورای اسلامی شهر بیرجند مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر می شود. این رأی ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ت

جواد جباری

رئیس هیأت تخصصی شوراهای اسلامی

دیوان عدالت اداری

کدمنبع: 12921