رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال آیین نامه شماره 213445 مورخ 6/11/1394 مصوب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی

رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال آیین نامه شماره 213445 مورخ 6/11/1394 مصوب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی

هیأت تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی

شماره پرونده : ه ع/97/1916 شماره دادنامه : 9809970906011068 تاریخ : 7/12/98

شاکی : خانم فاطمه گودرزی

طرف شکایت : وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی

موضوع شکایت و خواسته : ابطال آیین نامه شماره 213445 مورخ 6/11/1394 مصوب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی

شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال آیین نامه شماره 213445 مورخ 6/11/1394 مصوب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

آیین نامه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی

هدف: این آیین نامه بمنظور ارتقای سطح ایمنی در کارگاههای مشمول و نظام مند نمودن بکارگیری اشخاص دارای صلاحیت در زمینه خدمات ایمنی و پیشگیری از حوادث ناشی از کار برای صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی کشور بموجب ماده 86قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده است.

دامنه شمول: این آیین­نامه برای کلیه کارگاه­های مشمول قانون کار و مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی لازم الاجرا می­باشد.

فصل اول تعاریف

در این آیین­نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح زیر به کار می­رود :

مرجع دارای صلاحیت برای صدور پروانه و مجوز فعالیت: در این آیین­نامه مرجع دارای صلاحیت برای صدور پروانه و مجوز فعالیت، مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی می­باشد که از این پس در متن با عنوان مرکز ذکر می­گردد.

شورای عالی حفاظت فنی: شورایی است که به استناد ماده 86 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده است و از این پس در این آیین­نامه با نام شورا عنوان می­گردد.

شخص دارای صلاحیت: شخص حقیقی یا حقوقی است که پس از احراز شرایط مندرج در این آیین­نامه و طی مراحل قانونی موفق به کسب پروانه صلاحیت می­گردد.

موافقت اولیه: موافقتی کتبی است که ابتدا به شخص حقوقی متقاضی برای تاسیس و راه­اندازی فعالیت­های موضوع این آیین­نامه، برای احراز شرایط مندرج در فصل ششم این آیین­نامه از طرف مرجع ذی صلاح صادر می­شود.

پروانه صلاحیت: مجوزی است که پس از طی مراحل برابر مقررات، برای اشخاص حقیقی و حقوقی دارای صلاحیت توسط مرکز صادر می­گردد.

زمینه­تخصصی: نوع فعالیتی است که شخص دارای صلاحیت در هر یک از موارد مندرج در ماده 2 این آیین­نامه، مجاز به ارائه خدمات در آن می­باشد.

مسئول فنی: مشاور حفاظت فنی و خدمات ایمنی است ﻛﻪ صلاحیت وی برای ارائه خدمات مشمول این آیین­نامه در حداقل یک زمینه تخصصی مرتبط از سوی مرجع دارای صلاحیت مجاز شناخته شده و امور تخصصی اشخاص حقوقی دارای صلاحیت توسط وی انجام می­گیرد.

فصل دوم مقررات صدور، تمدید، تعلیق و ابطال پروانه صلاحیت

ماده1 مرجع صدور، تمدید، ابطال و تعلیق پروانه صلاحیت برای اشخاص حقیقی یا حقوقی متقاضی موضوع این آیین­نامه، مرکز می­باشد.

ماده2 پروانه صلاحیت در زمینه­های تخصصی زیر برای اشخاص حقیقی و حقوقی واجد شرایط صادر می­شود:

الف بررسی و کنترل عوامل زیان­آور محیط کار (فیزیکی و شیمیایی)

ب ایمنی دیگ­های بخار و ظروف تحت فشار.

پ ایمنی برق.

ت ایمنی معدن.

ث ایمنی بالابر، جرثقیل، پله­های برقی و آسانسورهای صنعتی.

ج ارائه سیستم­ها و راه حل­های ایمنی در محیط­کار.

چ بررسی، مشاوره و ارزیابی تهویه صنعتی.

ح بررسی، مشاوره و ارزیابی سیستم­های اعلام و اطفاء حریق.

خ ایمنی ساختمان.

د آموزش ایمنی کار به کارفرمایان، کارگران و کارآموزان به استناد آیین­نامه مربوطه.

تبصره حسب نیاز و مطابق آیین­نامه، با موافقت شورای سیاست­گذاری نسبت به ایجاد زمینه­های تخصصی جدید اقدام می­گردد.

ماده3 اشخاص حقیقی یا حقوقی برای انجام مشاوره حفاظت فنی و خدمات ایمنی مشمول این آیین­نامه باید نسبت به اخذ پروانه صلاحیت از مرکز اقدام نمایند. پروانه مزبور در دوره اول برای مدت یک سال صادر می گردد.

ماده4 پروانه صلاحیت با توجه به نظر کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد، ارائه منظم گزارشات تکلیفی و شرکت در دوره­های بازآموزی اعلام شده از سوی مرکز برای دوره­های سه ساله تمدید می­شود.

تبصره1 مرکز مکلف است در صورت درخواست شخص دارای صلاحیت و دارا بودن شرایط لازم، حداکثر ظرف مدت دو ماه نسبت به تمدید پروانه اقدام نماید و در صورت رد تقاضا توسط مرکز یا وجود نواقص، مراتب را به صورت کتبی با ذکر دلایل به متقاضی اعلام نماید.

تبصره2 اشخاص دارای صلاحیت مکلفند 2 ماه قبل از انقضای اعتبار پروانه خود نسبت به ارائه درخواست مکتوب همراه با مستندات لازم برای تمدید یا تجدید پروانه به مرکز اقدام نمایند.

ماده5 در صورت مفقود یا مخدوش شدن پروانه صلاحیت، دارنده پروانه باید در اسرع وقت نسبت به اعلام موضوع به مرکز اقدام نماید. صدور پروانه المثنی یا جایگزین توسط مرکز با ارائه درخواست کتبی وی و اخذ هزینه­های مربوطه بلامانع است.

ماده6 هزینه­های ثبت­نام، آزمون، صدور، تجدید، تمدید، صدور المثنی و گذراندن دوره­های آموزشی به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تصویب هیأت وزیران تعیین می­شود.

فصل سوم ارکان و تشکیلات

ماده 7 ارکان و تشکیلات شامل: شورای سیاست­گذاری ، کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت ، کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد و کمیته انضباطی می­باشد.

ماده8 شورای سیاست­گذاری با اهداف سیاست­گذاری، برنامه­ریزی و نظارت عالیه بر اجرای این آیین­نامه با اعضای زیر تشکیل می­شود:

الف معاون روابط کار به عنوان رئیس شورا.

ب رئیس مرکز به عنوان دبیر شورا.

پ مدیر کل بازرسی کار.

ت یکی از اساتید دانشگاه عضو شورای عالی حفاظت فنی با نظر دبیر شورای عالی حفاظت فنی.

ث رئیس کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور (با رعایت موضوع ماده 131 قانون کار).

ج نماینده کارگران( بارعایت ماده 136 قانون کار.(

چ رئیس تشکل قانونی مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی.

تبصره1 در صورت عدم وجود تشکل قانونی موضوع بند چ ، یکی از مشاوران واجد شرایط به پیشنهاد دبیر و تائید رئیس شورا به عنوان نماینده انتخاب می­گردد.

تبصره2 جلسات شورا حداقل سالی یک بار و یا با درخواست هر یک از اعضاء پس از تأیید رئیس شورا و با حضور حداقل 5 نفر رسمیت می­یابد و مصوبات آن با اکثریت آرا لازم الاجرا است.

تبصره 3 احکام اعضاء توسط وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای مدت 3 سال صادر می­گردد.

ماده9 کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت با هدف بررسی و احراز شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان با اعضای زیر تشکیل می­شود:

الف رئیس گروه برنامه­ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی (به عنوان رئیس کمیته).

ب کارشناس گروه برنامه­ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی مرکز.

پ کارشناس حفاظت کار مرکز.

ت دو نفر نماینده از اداره کل بازرسی کار.

ث نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور با رعایت موضوع ماده 131 قانون کار.

ج نماینده کارگران با رعایت ماده 136 قانون کار.

ماده10 کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد با هدف نظارت بر حسن ارائه خدمات توسط اشخاص دارای پروانه صلاحیت با اعضای زیر تشکیل می­شود:

الف رئیس گروه برنامه­ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی (به عنوان رئیس کمیته)

ب کارشناس حفاظت کار مرکز.

پ کارشناس آموزش مرکز.

ت دو نفر نماینده از اداره کل بازرسی کار.

ث نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور با رعایت موضوع ماده 131 قانون کار.

ج نماینده کارگران با رعایت ماده 136 قانون کار.

ماده11 کمیته انضباطی با هدف رسیدگی به شکایات و تخلفات اشخاص دارای پروانه صلاحیت با اعضای زیر تشکیل می­شود:

الف رئیس مرکز (به عنوان رئیس کمیته).

ب معاون مرکز (ترجیحا معاون اجرایی).

پ معاون اداره کل بازرسی کار.

ت نماینده مرکز حراست وزارت متبوع.

ث رئیس گروه برنامه­ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی مرکز.

ج نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور با رعایت موضوع ماده 131 قانون کار.

چ نماینده کارگران با رعایت ماده 136 قانون کار.

تبصره نماینده تشکل قانونی مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی (بدون حق رأی) می­تواند در جلسه شرکت نماید.

ماده12 نمایندگان کانون عالی کارفرمایان و کارگران در کمیته­های سه گانه موضوع ماده 7 باید حداقل دارای مدرک کارشناسی در رشته­های فنی و مهندسی مرتبط باشند.

ماده13 احکام اعضای کمیته­های سه­گانه موضوع این آیین­نامه توسط رئیس شورای سیاست­گذاری صادر می­گردد.

فصل چهارم رسیدگی به شکایات و تخلفات دارندگان پروانه صلاحیت

ماده14 در موارد زیر پروانه صلاحیت حسب نظر کمیته انضباطی تعلیق، فاقد اعتبار و یا ابطال خواهد شد:

الف فوت دارنده پروانه صلاحیت.

ب محکومیت قطعی دارنده پروانه صلاحیت به مجازاتی که کیفر تبعی آن محرومیت از حقوق اجتماعی باشد تا انقضای مدت محرومیت ازحقوق اجتماعی.

پ عدم رعایت ابلاغیه­ها و تذکرات قانونی مراجع ذیصلاح، صدور گواهینامه یا گزارش بر خلاف قوانین، مقررات، آیین­نامه ها و دستورالعمل­های مصوب شورای عالی حفاظت فنی و همچنین دستورالعمل­های مرکز.

ت انحلال یا فقدان شرایط لازم درخصوص اشخاص حقوقی.

ث ارائه خدمات با پروانه صلاحیت فاقد اعتبار.

ج عدم رعایت تعرفه­­های مصوب مورد تأیید شورای سیاست­گذاری پس از دریافت 2 نوبت اخطار کتبی.

چ واگذاری پروانه صلاحیت به غیر.

ح عدم ارائه گزارش مستمر پس از تذکرات مرکز.

خ هر گونه سوء استفاده از پروانه و ارائه مشاوره در اموری خارج از صلاحیت.

تبصره اخذ تصمیم در سایر موارد و مصادیق دیگر تخلف از این آیین­نامه، بر عهده کمیته انضباطی می­باشد.

ماده15 عدم رعایت هر یک از مقررات این آیین­نامه حسب مورد با نظر کمیته انضباطی موجب تذکر کتبی، درج در پرونده مشاور، تعلیق مجوز صلاحیت و ابطال آن می­گردد و چنانچه هر یک از موارد مذکور واجد جنبه ­قضایی باشد مراتب برابر مقررات از طریق مراجع صالحه قضایی پیگیری خواهد شد. چنانچه تصمیم مراجع صالحه قضایی مبنی بر برائت باشد فعالیت مجدد مشاور بلامانع می­باشد.

ماده16 کمیته انضباطی مکلف است حداکثر ظرف مدت یک ماه پس از دریافت شکایات نسبت به رسیدگی به آن اقدام نماید.

فصل پنجم مقررات عمومی و تخصصی پروانه صلاحیت اشخاص حقیقی

ماده17 متقاضی حقیقی پروانه صلاحیت باید دارای شرایط عمومی زیر باشد:

الف تابعیت جمهوری اسلامی ایران.

ب اعتقاد به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان رسمی کشور مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

پ داشتن سلامت جسمانی منطبق با زمینه کاری.

ت دارا بودن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان.

ث نداشتن سوء سابقه و پیشینه کیفری با ارایه گواهی.

ج عدم اشتغال رسمی یا پیمانی در دستگاه­ها، سازمان­ها، نهادها، موسسات و شرکت­های دولتی برابرمقررات.

تبصره متقاضیان با سن 65 سال و بالاتر و دارندگان معافیت پزشکی باید گواهی سلامت پزشکی را متناسب با زمینه فعالیت از پزشک معتمد مرکز اخذ نمایند.

ماده18 اشخاص دارای صلاحیت باید از تجهیزات و محل کار متناسب با زمینه فعالیت برخوردار باشند.

تبصره1 ارائه خدمات منوط به در اختیار داشتن تجهیزات مناسب با نوع خدمات می­باشد.

تبصره2 متقاضیان باید نشانی و تلفن محل فعالیت خود را زمان ثبت­نام ارائه نمایند.

ماده 19 مسئولیت­های قانونی پروانه صلاحیت با اشخاص حقیقی یا حقوقی دارنده آن است و این پروانه قابل انتقال به غیر نمی­باشد.

ماده20 پروانه صلاحیت مشاوران پس از احراز صلاحیت با امضای رئیس مرکز و معاون روابط کار صادر می­گردد؛ همچنین تمدید و تجدید اعتبار آن منوط به ثبت در سامانه و درج مهر مرکز می­باشد.

ماده21 امضای مجاز اشخاص حقیقی ذیل نامه­ها، گزارش­ها و تأییدیه­های تعهدآور ، همراه با مهری خواهد بود که در آن نام کامل مشاور، شماره پروانه صلاحیت و زمینه تخصصی وی به طور مجزا درج شده باشد.

ماده22 میزان تعرفه خدمات مشاوران اشخاص حقیقی و حقوقی با پیشنهاد تشکل قانونی مربوطه، تأیید شورای سیاست­گذاری و ابلاغ آن توسط مرکز معین می­گردد و کلیه اشخاص دارای صلاحیت ملزم به رعایت تعرفه مصوب می­باشند.

ماده23 متقاضی دریافت پروانه صلاحیت باید شرایط اختصاصی زیر را دارا باشد:

الف دارا بودن مدرک تحصیلی مرتبط به تأیید کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در یکی از رشته­های مرتبط گروه فنی و مهندسی، علوم پایه، بهداشت حرفه­ای، حفاظت و بهداشت کار.

ب داشتن سابقه کار مرتبط برای مدارک کارشناسی چهار سال، کارشناسی ارشد سه سال و برای دارندگان مدرک دکتری دو سال است.

پ متقاضیان با مدارک تحصیلی کاردانی مرتبط، مشروط به داشتن حداقل 5 سال سابقه کار مفید در زمینه­ی ایمنی و بهداشت کار و مشروط به تأیید کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت، تنها مجاز به شرکت در آزمون یک زمینه­ی فعالیت می­باشند.

ت قبولی در آزمون­های مربوطه که از طرف مرکز برگزار می­گردد.

ث بازرسان کار و کارشناسان مرتبط مرکز تحقیقات ستاد و گروه­های تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار کشور غیرشاغل (بازنشسته، مستعفی و بازخرید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی) بدون در نظر گرفتن رشته تحصیلی به شرط دارا بودن حداقل 8 سال سابقه کار مرتبط می­توانند در سه زمینه­ی تخصصی و همچنین افراد شاغل مذکور با حداقل سابقه کار مرتبط چهار ساله فقط در زمینه آموزش ایمنی و بعد از طی دوره آموزشی فنون تدریس ، بدون شرکت در آزمون ورودی، پروانه صلاحیت اخذ نمایند.

ج اعضای هیأت علمی و مدرسین حق­التدریس دانشگاه­ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور مرتبط با موضوع ماده 2 این آیین­نامه از شرکت در آزمون آموزش ایمنی و رشته تخصصی مرتبط (با نظر کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت) معاف می­باشند.

چ مدرسین مرکز و گروه­های تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار با دارا بودن شرایط عمومی، تخصصی و همچنین شرایط ویژه ذیل و تأیید کمیته تشخیص و تأیید صلاحیت از شرکت در آزمون زمینه تخصصی مرتبط و رشته آموزش معاف می­باشند:

حداقل 200 ساعت زمینه­ی تدریس مرتبط با زمینه درخواستی به تأیید مرکز با حداقل مدرک کارشناسی ارشد.

حداقل 400 ساعت زمینه­ی تدریس مرتبط با زمینه درخواستی به تأیید مرکز با مدرک کارشناسی.

رشته تحصیلی مرتبط با زمینه فعالیت درخواستی.

تبصره1 متقاضیان حقیقی در مرحله بدوی حداکثر می­توانند در سه زمینه تخصصی متقاضی ­شوند و چنانچه عملکرد دارنده پروانه در زمان تمدید آن به تشخیص کمیته تأیید صلاحیت مثبت ارزیابی شود، می­توانند تقاضای آزمون برای اخذ دو زمینه تخصصی جدید را نمایند.

تبصره2 مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی که تا قبل از تصویب این آیین­ نامه نسبت به اخذ صلاحیت در زمینه­های تخصصی اقدام نموده­اند از شمول تبصره1 معاف می­باشند.

ماده24 آزمون­های تخصصی پروانه صلاحیت در هر یک از زمینه­ها به صورت کتبی و در صورت لزوم آزمون عملی یا مصاحبه فنی برگزار می­­گردد و متقاضی باید حداقل 60 درصد نمره آزمون کتبی را کسب کند. در صورت برگزاری آزمون توأم کسب حداقل 50 درصد نمره آزمون عملی یا مصاحبه الزامی است.

فصل ششم شرایط و ضوابط متقاضیان حقوقی

ماده25 شرایط و مدارک لازم برای احراز صلاحیت شخصیت حقوقی به شرح زیر می­باشد:

الف شرکت باید در اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری ثبت گردد.

ب آگهی ثبتی در روزنامه رسمی کشور و آخرین تغییرات آن.

ت نام، نشانی و تلفن ثابت شرکت ثبتی.

ث موافقت اولیه

ج ارائه اساسنامه شرکت مرتبط با فعالیت در امور حفاظت فنی و ایمنی کار.

چ معرفی و به کارگیری یک نفر مسئول فنی دارای پروانه صلاحیت در زمینه­های تخصصی مندرج در این آیین­نامه.

ح فراهم نمودن فضا و امکانات مورد نیاز متناسب با زمینه فعالیت.

خ ارائه کد اقتصادی برابر مقررات .

تبصره1 اشخاص حقیقی دارای پروانه صلاحیت می­توانند پس از احراز شرایط لازم ، اقدام به تبدیل وضعیت به شخصیت حقوقی نمایند.

تبصره2 مدیرعامل می­تواند در صورت درخواست و احراز شرایط به عنوان مسئول فنی فعالیت کند.

تبصره3 اشخاص حقوقی دارای پروانه صلاحیت در زمینه آموزش ایمنی، مکلفند مدرسان واجد شرایط و مورد تأیید مرکز را بکار گیرند و بر اساس سرفصل­های استاندارد آموزشی مصوب مرکز اقدام نمایند.

ماده26 مسئول فنی حق فعالیت در بیش از یک شرکت را ندارد و فعالیت وی در قالب شخص حقیقی ممنوع است.

ماده27 شخص حقوقی دارای صلاحیت مکلف است هر گونه تغییر در اساسنامه، مدیر عامل و مسئول فنی را حداکثر ظرف مدت یک ماه کتبا به مرکز اعلام نماید.

ماده28 کلیه گواهینامه­ها و گزارش­های فنی و تخصصی اشخاص حقوقی باید علاوه بر امضاء و تأیید مدیر عامل، به امضاء مسئول فنی زمینه­تخصصی مورد نظر نیز برسد.

فصل هفتم وظایف محوله اشخاص حقیقی و حقوقی

ماده29 کلیه قراردادهای فی ما بین اشخاص دارای صلاحیت با متقاضیان باید با رعایت قوانین و مقررات جاری کشور تنظیم شوند.

ماده30 کلیه دارندگان پروانه صلاحیت ملزم به رعایت آیین­نامه­های حفاظت فنی و ایمنی و دستورالعمل­های مربوطه، تمدید به موقع پروانه صلاحیت، ارائه منظم گزارشات ماهانه و شرکت در دوره­های بازآموزی مرکز می­باشند.

ماده31 دارندگان پروانه صلاحیت اشخاص حقیقی، حق واگذاری پروانه به غیر را ندارند و شخصا ملزم به انجام خدمات و مشاوره مربوطه هستند.

ماده32 دارنده پروانه حقوقی در صورت قطع همکاری مسئول فنی تحت هر شرایط موظف است بلافاصله موضوع را به مرکز اعلام نماید و ارایه خدمات مشاوره­ای از طرف شرکت، منوط به معرفی و جایگزینی مسئول فنی واجد شرایط خواهد بود. در غیر اینصورت از ادامه فعالیت شرکت جلوگیری به عمل خواهد آمد.

ماده33 دارنده پروانه صلاحیت مکلف است در صورت تغییر نشانی مراتب را حداکثر ظرف مدت 15 روز با اعلام نشانی جدید به مرکز گزارش نماید.

ماده34 وظایف هر یک از زمینه­های تخصصی مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی محیط کار به شرح زیر می­باشد :

تبصره ارائه خدمات در موارد غیر مندرج در جدول شرح وظایف توسط اشخاص دارای صلاحیت ممنوع است.

ماده35 کلیه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی که قبل از تصویب این آیین­نامه پروانه صلاحیت اخذ نموده­اند، موظفند تا پایان اعتبار پروانه و یا تمدید بعدی، وضعیت خود را با مفاد این آیین­نامه تطبیق دهند.

ماده36 مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی نمی­توانند در کارگاه­هایی که شاغل بوده و خود یا یکی از بستگان نسبی آنها تا طبقه سوم و یا یکی از اقربای سببی درجه اول ایشان به طور مستقیم در آن ذینفع باشند ارائه خدمات نمایند.

فصل هشتم سایر مقررات

ماده37 مرکز موظف است با نظر شورای سیاست­گذاری و اعلام شاخص­های لازم، نسبت به رتبه بندی دارندگان صلاحیت اقدام می­نماید.

ماده38 مرکز نسبت به ایجاد سامانه اطلاع رسانی و نظارت بر مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی به منظور ثبت نام، اطلاع رسانی، نظارت بر عملکرد و ساماندهی اشخاص دارای صلاحیت اقدام نماید .

تبصره1 سامانه مذکور باید طوری طراحی گردد که در تمامی استان­ها امکان نظارت توسط بازرسان کار میسر گردد .

تبصره2 دارندگان پروانه صلاحیت تا زمان ایجاد سامانه مذکور مکلف به ارسال گزارشات به صورت کتبی و به طریق مقتضی به مرکز می­باشند.

ماده39 مرکز موظف است نسبت به تدوین و به روزرسانی دستورالعمل­های اجرایی هر یک از زمینه­های موضوع ماده دو آیین­نامه اقدام و از طریق سامانه، اطلاع رسانی نماید و کلیه اشخاص دارای صلاحیت مکلف به رعایت این ضوابط می­باشند.

ماده40 کارفرما مکلف است ازخدمات اشخاص حقیقی و یا حقوقی دارای پروانه صلاحیت در موارد موضوع ماده دو این آیین­نامه استفاده نماید .

ماده41 اشخاص حقیقی یا حقوقی که به استناد این آیین­نامه موفق به اخذ پروانه صلاحیت می شوند در زمینه مرتبط با صلاحیت، مجاز به ارائه خدمات حفاظت فنی و ایمنی موضوع ماده 89 قانون کار مطابق با آئین­نامه­های مصوب شورای عالی حفاظت فنی می باشند.

ماده42 پروانه صلاحیت صادره حداکثر تا شش ماه پس از زمان صدور در مرکز نگهداری می­شود و درصورت عدم مراجعه شخص دارای صلاحیت و یا نماینده وی برای دریافت پروانه، مدرک مذکور ابطال می­گردد.

ماده43 مسئولیت نظارت برحسن اجرای مفاد این آیین نامه برعهده شورای سیاست­گذاری می­باشد.

این آیین­نامه در 8 فصل و 43 ماده و 18 تبصره تدوین و در جلسه مورخ 16/6/1394شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در مورخ 6/11/1394 به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسید.

٭اینآیین نامهجایگزینآیین­نامهودستورالعملاجراییمشاورینحفاظتفنیوخدماتایمنیمصوب12/6/1386وزیرکارواموراجتماعیگردید.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

بر اساس ماده 106 قانون کار، دستورالعمل ها و آیین­نامه­های اجرایی مربوط به فصل چهارم قانون کار به پیشنهاد مشترک وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید. همچنین تبصره یک ماده 86 قانون کار تهیه آیین نامه­های مربوط به حفاظت فنی کارگران در محیط کار در حدود وظایف شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار می­باشد و با توجه به این که آیین نامه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی که در 7 ماده و 10 تبصره در تاریخ 16/6/1394 در شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار تدوین و در تاریخ 16/11/1394 توسط وزیر تعاون تصویب گردیده و با توجه به عدم رعایت ماده 106 قانون کار تصویب آیین نامه مشاوران حفاظت فنی خارج از حدود اختیارات وزیر تعاون است.

در پاسخ به شکایت مذکور ، مدیر کل بازرسی کار به موجب لایحه شماره 153900 مورخ 6/8/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که :

1.اگرچه ماده 106 قانون کار، تهیه دستورالعمل­ها و آیین نامه های اجرایی مربوط به فصل چهارم قانون منوط به پیشنهاد مشترک وزارت کار و امور اجتماعی و بهداشت شده است لیکن بر اساس ماده 86 همین قانون، شورای عالی حفاظت فنی مسئول تهیه موازین و آیین نامه های حفاظت فنی شده است بنابراین موزاین و آیین نامه­های حفاظت فنی متفاوت از آیین نامه های اجرایی موضوع ماده 106 قانون کار است.

2.براساس ماده 85 قانون کار، قانونگذار به تشریح وظایف وزارت کار و امور اجتماعی و نیز بهداشت و درمان در خصوص حفاظت فنی و بهداشت کار پرداخته که این امر موید تفکیک وظایف هر یک از دستگاه ها بوده است.

3. به تصریح صدر ماده 86 ، تهیه موازین و آیین نامه­های حفاظت فنی منحصرا و بدون دخالت وزارت بهداشت ، بر عهده شورای عالی حفاظت فنی گذاشته شده است که مصوبات آن با تصویب وزیر محترم کار قابلیت اجرایی دارد.

مفاد ماده 91 قانون کار، کارفرمایان را مکلف به تبعیت از مصوبات شورای عالی حفاظت فنی دانسته است در این خصوص لازم به ذکر است:

قانونگذار با تاکید بر اجرای مصوبات شورای عالی حفاظت فنی، کارفرمایان را مکلف به آن دانسته و در صورت استناد به ماده 106 قانون کار باید مصوبات هیئت وزیران را مورد عمل قرار می­داد.

به موجب ماده 176 قانون کار، عدم رعایت مفاد ماده 91 توسط کارفرمایان جرم تلقی گردیده است بنابراین آیین نامه­های موضوع ماده 91 دارای ضمانت اجرا هستند در حالی که آیین نامه­های موضوع ماده 106 فاقد ضمانت اجرا هستند.

5.رویه قضایی نشان دهنده استقلال شورای عالی حفاظت فنی است.

6. قرائن موجود در قانون کار نشان می­دهد در مواردی که نظر قانونگذار همکاری دو یا چند وزارت خانه بوده به صراحت تصریح شده است و چنین تصریحی در مورد موضوع متنازع فیه وجود ندارد.

7. استدلال مهم برای استقلال تصمیمات مقام وزارت کار مفاد اصل 138 قانون اساسی است. چرا که معنا ندارد وزیر به حکم مقرر در این قانون عمل نماید و سپس آیین نامه های مورد عمل خود را به تصویب هیئت وزیران برساند و در واقع چنین تفسیری از ماده 106 قانون کار توالی فاسدی به همراه دارد.

در صورت تفسیر مبتنی بر نظر شاکی، در عمل رعایت اصل سه جانبه گرایی در مواد قانون کار، بی معنی و بلا اثر خواهد بود و با فرض تصویب مصوبات توسط هیئت وزیران، شورای عالی حفاظت فنی نهادی تشریفاتی خواهد شد. بنابراین آیین نامه مورد شکایت بر اساس وظایف شورای عالی حفاظت فنی تهیه و تنظیم گردیده است.

رای هیات تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی

نظر به آنکه آیین نامه شماره 213445 مورخ 6/11/94 مصوب وزیر تعاون ، کار و رفاه اجتماعی که مورد شکایت شاکی خانم فاطمه گودرزی واقع شده است در راستای تبصره 1 و 2 ماده 86 قانون کار تدوین شده است و شورای عالی حفاظت فنی مسئولیت تدوین ضوابط حفاظت فنی کار می باشد لذا مصوبه مورد شکایت خارج از حدود صلاحیت مرجع مقررات گذار نبوده و مخالفتی با قوانین و مقررات ندارد. لذا به استناد ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر و اعلام می گردد.این رأی ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. /ت

رحیم باقری زیاری

رئیس هیات تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی

دیوان عدالت اداری

کدمنبع: 12975