نظریه شماره 7/99/1965 مورخ 1400/02/07 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه طرح دادخواست اثبات حق ارتفاق

نظریه شماره 7/99/1965 مورخ 1400/02/07 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه طرح دادخواست اثبات حق ارتفاق: از آن جا که دعوای اثبات حق ارتفاق نسبت به ملک مشاعی، غیرقابل‌ تجزیه به نسبت سهم مالکان مشاعی است، تمامی مالکان مشاعی باید طرف این دعوا قرار گیرند. همچنین با توجه به این که دعوای ممانعت از حق ارتفاق، نسبت به ملک مشاعی فقط متوجه شخص یا اشخاصی است که مانع شده‌اند، طرح دعوی علیه اشخاصی که ممانعت کرده‌اند، قابل استماع است.

استعلام

به استحضار می‌رساند در پرونده‌های متعدد در خصوص نحوه‌ی طرح دادخواست اثبات حق ارتفاق اختلاف نظر است؛ توضیح آن که در مواردی که تنها یکی از وراث مانع عبور شخص از ملک خود می‌شود و ذی‌نفع به طرفیت همان شخص اقامه دعوی می‌کند و بدون اطلاع از تعداد وراث و با توجه به این که دیگر وراث ممانعتی ندارند، آنان را طرف دعوی قرار نمی‌دهد، برخی همکاران تجدیدنظر این دعوی را قابل استماع می‌دانند و برخی قرار عدم استماع دعوی صادر می‌کنند. خواهشمند است اعلام نظر فرمایید که آیا دعوای اثبات حق ارتفاق و رفع ممانعت از حق به طرفیت برخی از وراث یا شرکا که ممانعت از حق می‌نمایند، قابل استماع است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، از آن جا که دعوای اثبات حق ارتفاق نسبت به ملک مشاعی، غیرقابل‌ تجزیه به نسبت سهم مالکان مشاعی است، تمامی مالکان مشاعی باید طرف این دعوا قرار گیرند؛ والّا طبق ماده 2 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 قرار عدم استماع آن صادر می‌شود.

ثانیا، با توجه به این که دعوای ممانعت از حق ارتفاق نسبت به ملک مشاعی فقط متوجه شخص یا اشخاصی است که مانع شده‌اند، طرح دعوی علیه اشخاصی که ممانعت کرده‌اند، قابل استماع بوده و طرف دعوا قرار گرفتن تمامی مالکان مشاعی شرط استماع دعوای یادشده نمی‌باشد.

مواد قانونی

• ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی