نظریه شماره 7/99/923 مورخ 1399/08/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره پذیرش وکالت از سوی وکیلی که به نفع موکل و علیه طرف مقابل شهادت داده است

چکیده نظریه شماره 7/99/923 مورخ 1399/08/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره پذیرش وکالت از سوی وکیلی که به نفع موکل و علیه طرف مقابل شهادت داده است:پذیرش وکالت از سوی وکیلی که به نفع موکل و به ضرر طرف مقابل ادای شهادت کرده است، مغایر با مقررات قانونی نیست و منعی برای پذیرش وکالت وی وجود ندارد.این عمل را نمی توان از مصادیق خلاف شؤون وکیل تلقی کرد؛ مگر آن که موضوع به گونه ای باشد که ادای شهادت از موارد افشای اسرار حرفه ای تلقی شود.

استعلام

نظر آن اداره را درمورد سوالات ذیل اعلام فرمایید:

1-چنانچه وکلای اصحاب دعوا در جلسه ای که برای سازش بیرون از دادگاه تشکیل شده حضور داشته و سپس بر اساس مذاکرات و وقایع مطرح در آن جلسه، دعوایی از سوی یکی از اصحاب دعوا طرح و وکلای طرفین حاضر در آن جلسه به عنوان شاهد معرفی شوند؛ چنانچه خوانده دعوای جدید همان وکیل خود حاضر در جلسه را برای دفاع از خود معرفی کند:

الف-وضعیت حقوقی عمل وکیل خوانده در قبول وکالت و ادامه وکالت در پرونده چگونه است؟

ب-آیا عمل چنین وکیلی خلاف شوون وکالت محسوب می شود؟

ج-آیا دادگاه می تواند وکیل را عزل و مراتب را به خوانده اعلام کند؟

د-آیا وکالت وکیل خوانده از موارد رد است؟

ه-آیا شهادت وی در پرونده از موارد جرح است؟

2- دادگاه قرار استماع شهادت شهود یا اتیان سوگند صادر می کند و عذر حضور شاهد و یا شخصی که سوگند متوجه اوست مثلا حضور در خارج کشور و ...به دادگاه اعلام و از دادگاه درخواست برگزاری جلسه و استماع گواهی شاهد یا اتیان سوگند از طریق آنلاین و فضای مجازی می شود. آیا دادگاه می تواند جلسه را برگزار و از اشخاص فوق از طریق آنلاین تحقیق به عمل آورد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، احراز هویت و اخذ امضا و تنظیم صورت جلسه چگونه به عمل می آید؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1- الف، ج، د- صرف نظر از ابهام در مقدمه مطرح شده و این که شهادت فرض استعلام مورد پذیرش قرار می گیرد یا خیر، پذیرش وکالت از سوی وکیلی که به نفع موکل و به ضرر طرف مقابل ادای شهادت کرده است، مغایر با مقررات قانونی نیست و منعی برای پذیرش وکالت وی وجود ندارد.

ب- عمل فرض استعلام را نمی توان از مصادیق خلاف شؤون وکیل تلقی کرد؛ مگر آن که موضوع به گونه ای باشد که ادای شهادت از موارد افشای اسرار حرفه ای تلقی شود و به هر حال تشخیص آن بر عهده مرجع رسیدگی کننده است.

ﻫ- موارد جرح گواه در قانون مشخص است و تشخیص تحقق آن بر عهده قاضی رسیدگی کننده است.

2- مستفاد از مواد 288 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، 659 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، بند ی ماده 5 قانون کنوانسیون وین درباره روابط کنسولی مصوب 1353 و ماده 25 آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی مصوب 24/5/1395 رئیس قوه قضاییه و تبصره آن، دادگاه می تواند اخذ گواهی شهود و اتیان سوگند را از طریق ارتباط برخط و از راه دور انجام دهد. انجام تحقیقات از این طریق در صورت مجلس قید و انطباق اظهارات با مندرجات صورت مجلس توسط مقام قضایی و منشی تصدیق می شود. در خصوص کیفیت احراز هویت، با لحاظ آن که فردی که باید هویت وی احراز شود، در سامانه ثنا ثبت نام کرده و دارای امضای الکترونیک تعریف شده در این سامانه می باشد یا خیر، در خصوص ضرورت یا عدم ضرورت حضور وی در کنسول گری برای احراز هویت تصمیم مقتضی اتخاذ می شود و از آنجایی که احراز هویت امری موضوعی است، تشخیص کفایت اقدامات انجام شده بر عهده مرجع رسیدگی کننده است.