نظریه شماره 7/99/238 مورخ 1399/03/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/99/238 مورخ 1399/03/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین ماهیت مجازات جاسوسی در نیروهای مسلح و مقایسه آن با محاربه: نظریه مطرح شده به بررسی ماهیت جرم جاسوسی به نفع دشمن و مجازات آن براساس ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح می‌پردازد. طبق این نظریه، جرم جاسوسی مطابق با ماده 24 دارای ماهیت محاربه نیست و تنها مجازات محارب برای آن در نظر گرفته شده است، لذا آثار جرم محاربه به این جرم تسری پیدا نمی‌کند. همچنین، نگهداری محکومان در زندان برخلاف اراده قانون‌گذار، که تصریح کرده است محارب تحت مراقبت در محیطی خارج از زندان باشد، می‌باشد.

استعلام

در پرونده مطروح رسیدگی در شعبه اجرای احکام دادسرای نظامی استان اردبیل حسب مفاد نیابت اعطایی از دادسرای نظامی استان... محکوم علیه نظامی ... فرزند... به اتهام جاسوسی به نفع دشمن حزب منحله دمکرات به نحو ارا ئه اطلاعات با طبقه بندی خیلی محرمانه و مضر به امنیت اشخاص و تاسیسات نیروهای مسلح مسقر در منطقه از قبیل اعلام وضعیت خدمتی احد از فرماندهان و استعداد نظامی یکی از پایگاه های مرزی و تاسیسات مورد استفاده در پایگاه و تعداد نفرات پایگاه و ... در استناد به بند ج از ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 ناظر به مواد 282 الی 285 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ویرا به مجازات محارب از نوع تبعید به مدت پنج سال در شهرستان اردبیل محکوم می نماید اضافه می گردد به منظور جلوگیری از معاشرت نامتعارف محکوم علیه و مراعات شرط عدم مراوده و معاشرت محکوم به تبعید با آحاد مردم مجازات مقرر در زندان شهرستان محل تبعید اجرا خواهد شد.

علیهذا با عنایت به مراتب معنونه و مدلول ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 که اشعار داشته : افراد ذیل جاسوس محسوب و به مجازات های ذیل محکوم می شوند و در قسمت اخیر بند ج همان ماده بیان داشته به مجازات محارب محکوم خواهد شد این شعبه را در خصوص اینکه مجازات اعلامی تعزیری محسوب می شود یا حدی؟ ارشاد فرمایید؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

جرم موضوع ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح ماهیتا محاربه محسوب نمی شود و تنها مجازات محارب برای مرتکبین آن اعمال در نظر گرفته شده است و آثار جرم محاربه نیز نسبت به بزه موضوع ماده 24 قانون مذکور مترتب نمی شود. ضمنا حکم مقرر در ماده 285 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مبنی بر آن که در نفی بلد، محارب باید تحت مراقبت قرار گیرد و با دیگران معاشرت، مراوده و رفت و آمد نداشته باشد صریح در آن است که محکوم به نفی بلد در محیطی خارج از زندان وره محکومیت را می گذراند؛ به گونه ای که بدون انجام مراقبت، امکان معاشرت، مراوده و رفت و آمد وی میسر است و به همین دلیل مقنن تصریح کرده است که باید تحت مراقبت قرار گیرد. بنابراین نگهداری وی در زندان برخلاف اراده قانون گذار است.