معرفی شهرستان املش | استان گیلان

مقدمه

اگر به دنبال شهری می‌گردید که در آن واحد بتوانید زیر سایه درختان چای قدم بزنید، صدای آبشاری پنجاه‌متری را بشنوید، در بازاری صدساله دست بکشید و تاریخی سه‌هزارساله را لمس کنید، شهرستان املش همان جایی است که دنبالش می‌گشتید.

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بخواهید پیش از سفر یا حتی پیش از تصمیم‌گیری برای سکونت یا سرمایه‌گذاری در یک منطقه، همه چیز را یکجا بدانید. کجاست؟ آب‌وهوایش چگونه است؟ چه می‌توان دید و خورد؟ اقتصادش چطور است؟ این مقاله دقیقاً همان راهنمایی است که دنبالش بودید.

شهرستان املش در شرق استان گیلان، در فاصله‌ای کوتاه از دریای خزر و در دامنه‌های سرسبز البرز، مثل نگینی در میان جنگل و رودخانه نشسته است. شهری که باستان‌شناسان آن را «آرامستان تاریخی» می‌نامند، هواشناسان آن را با رکوردهای بارندگی‌اش می‌شناسند و گردشگران با عنوان «بهشت کوچک گیلان» از آن یاد می‌کنند.

در این مقاله جامع، همه چیز درباره شهرستان املش را با هم مرور می‌کنیم؛ از ریشه نام و پیشینه تاریخی آن گرفته تا موقعیت جغرافیایی، آب‌وهوا، جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، اقتصاد و کشاورزی، و خدمات شهری. اگر می‌خواهید با این شهرستان آشنا شوید، تا پایان همراه ما باشید.

اطلاعات پایه و پیشینه تاریخی شهرستان املش

مرکز شهرستان املش و تقسیمات تابعه

شهر املش به عنوان مرکز این شهرستان، در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و بر مخروط‌ افکنه رودخانه شلمان‌رود بنا شده است. این موقعیت طبیعی، هویت جغرافیایی منحصربه‌فردی به شهر بخشیده که در کمتر شهری از استان گیلان می‌توان یافت.

از نظر تقسیمات کشوری، شهرستان املش دارای دو بخش مرکزی و رانکوه است. این دو بخش مشتمل بر پنج دهستان به نام‌های املش شمالی، املش جنوبی، شبخوس‌لات، سمام و کجید می‌شوند. در مجموع حدود ۱۴۶ تا ۱۴۸ روستا زیر پوشش این شهرستان قرار دارند که تنوع قابل توجهی از سکونتگاه‌های جلگه‌ای تا کوهستانی را دربر می‌گیرند.

نکته مهمی که کمتر به آن توجه می‌شود این است که املش تا سال ۱۳۷۶ بخشی از شهرستان رودسر محسوب می‌شد و در همین سال بود که به عنوان یک شهرستان مستقل در تقسیمات کشوری شناخته شد. این استقلال اداری، فصل جدیدی در توسعه و مدیریت منطقه گشود.

پیشینه سکونت، تمدن و شکل‌گیری شهرستان املش

یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که انسان‌ها از هزاران سال پیش این سرزمین را برای زیستن برگزیده‌اند. قدمت تمدن در این منطقه به هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد، یعنی حدود سه هزار سال پیش، بازمی‌گردد. گورستان‌های ییلاقی منطقه گنجینه‌ای از آثار ارزشمند را در دل خود پنهان کرده بودند؛ اشیایی از جنس طلا، نقره و برنز شامل کوزه‌هایی به شکل حیوانات، سلاح‌های انسانی و جام‌های زرین که امروز افتخار بسیاری از موزه‌های معتبر جهان هستند.

شهرت جهانی فرهنگ و هنر این منطقه از نمایشگاه پاریس در سال ۱۹۶۱ میلادی آغاز شد. از آن زمان، واژه «فرهنگ املش» در ادبیات باستان‌شناسی جهان جای خود را باز کرد و آثار این سرزمین در موزه‌هایی چون نوشاتل سوئیس و لوور فرانسه به نمایش درآمد تا پیشرفت تمدن بشری در این گوشه از ایران به جهانیان شناسانده شود.

در دوران اسلامی، شکل‌گیری شهر جدید املش به عهد شاه عباس صفوی بازمی‌گردد. در آن دوران، امرایی از خاندان صوفی به فرمان شاه در این منطقه سکنی گزیدند و حکومت رانکوه و دیلمان را در دست گرفتند. بعدها در دوران نادرشاه افشار و آقامحمدخان قاجار، برای تضعیف قدرت این خاندان، گروه‌هایی از کردها و لرها به منطقه کوچانده شدند که این رویداد بر ترکیب قومی و فرهنگی منطقه تأثیر ماندگاری گذاشت.

تاریخچه نام شهرستان املش و تغییرات آن در گذر زمان

نام «املش» ریشه‌ای کاملاً طبیعی و جغرافیایی دارد. این نام از ترکیب دو واژه «ام» به معنای رود و «لش» به معنای راکد و ایستاده ساخته شده است. بنابراین معنای اصلی آن «رودخانه راکد» است؛ نامی که به احتمال زیاد به دلیل ایستا و آرام بودن آب رودخانه شلمان‌رود در بخش‌هایی از مسیر آن، به این منطقه داده شده بود.

در گذشته‌های دورتر، همین ویژگی رودخانه باعث شده بود این شهر با نام «آبلش» شناخته شود. جالب‌تر آنکه رودخانه شهر را به دو نیمه تقسیم می‌کرد و هر نیمه نامی جداگانه داشت؛ بخش غربی «سولش» یا «سولوش» و بخش شرقی «آبلش» نام داشت. با گذشت زمان و در جریان تحولات اجتماعی و فرهنگی، این دو نام به هم آمیختند و سرانجام «املش» به عنوان نام واحد و رسمی این سرزمین ماندگار شد.

موقعیت جغرافیایی و مشخصات کلی شهرستان املش

موقعیت جغرافیایی و مجاورت‌ها

شهرستان املش در شرق استان گیلان واقع است و از نظر مختصات جغرافیایی در ۳۷ درجه و ۹ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۱۸ دقیقه طول شرقی قرار دارد. فاصله این شهرستان تا رشت، مرکز استان، حدود ۷۵ تا ۸۴ کیلومتر است و با دو شهرستان همسایه رودسر و لنگرود نیز در فاصله کوتاهی قرار دارد.

از نظر همسایگی، این شهرستان از شمال با شهرستان‌لنگرود ، از شرق با شهرستان رودسر و از جنوب و غرب با شهرستان‌ سیاهکل،هم‌مرز است.

اگرچه املش مستقیماً با دریای خزر مرز ساحلی ندارد، اما فاصله بسیار کوتاهی تا سواحل این دریا دارد. ساحل چمخاله و ساحل رودسر با خودرو تنها ۱۵ تا ۳۰ دقیقه از مرکز شهرستان فاصله دارند. رودخانه‌های شلمان‌رود و پل‌رود که از دامنه‌های شمالی البرز سرچشمه می‌گیرند و به دریای خزر می‌ریزند، مهم‌ترین شریان‌های آبی این منطقه به شمار می‌روند.

مساحت و جمعیت شهرستان املش

شهرستان املش با مساحتی بین ۳۵۰ تا ۴۶۹ کیلومتر مربع یکی از شهرستان‌های متوسط استان گیلان محسوب می‌شود. از نظر تقسیمات کشوری، این محدوده شامل دو بخش، پنج دهستان و تعداد قابل توجهی روستا و آبادی است.

جمعیت شهرستان در برآوردهای مختلف بالغ بر ۷۰ هزار نفر ذکر شده است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت شهر املش به عنوان مرکز شهرستان برابر با ۱۵,۰۴۷ نفر در ۴,۳۵۰ خانوار بوده است. آمارهای قدیمی‌تر مربوط به سال ۱۳۷۵ نیز نشان می‌دهد که در آن مقطع حدود ۵۰,۷۱۶ نفر در این شهرستان زندگی می‌کردند که ۶۲ درصد آنان روستانشین و ۳۸ درصد شهرنشین بودند.

یکی از ویژگی‌های نگران‌کننده ساختار جمعیتی این شهرستان، نسبت بالای جمعیت مسن است. متأسفانه بیکاری و وضعیت اقتصادی ضعیف در سال‌های اخیر موجب شده بسیاری از جوانان به شهرهای دیگر مهاجرت کنند و جمعیت برخی مناطق به تدریج کاهش یابد.

طبیعت، گردشگری و جذابیت‌های محیطی شهرستان املش

طبیعت و تفرجگاه‌ها

تالاب زربیجار : یکی از برجسته‌ترین جاذبه‌های طبیعی این شهرستان تالاب زربیجار است. این تالاب علاوه بر تأمین آب شالیزارها، زیستگاه ارزشمندی برای پرندگان مهاجر محسوب می‌شود و در فصل بهار و تابستان، با شکوفه‌های نیلوفر آبی و سایه‌سار درختان توسکا، منظره‌ای سحرانگیز پدید می‌آورد که هر طبیعت‌دوستی را شیفته خود می‌کند.

ییلاقات هلودشت و خصیل دشت : در ارتفاعات جنوبی، دو ییلاق بکر هلودشت و خصیل‌دشت انتظار بازدیدکنندگان را می‌کشند. هلودشت که به «بام گیلان» معروف است، چشم‌اندازی بی‌نظیر به شهرهای لنگرود و رودسر دارد. خصیل‌دشت نیز با ارتفاع ۱۸۳۴ متر و پدیده دیدنی دریای ابر، در تابستان یکی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری منطقه است.

آبشار سیاه‌تاش : این آبشار در رانکوه با ریزش آبی بیش از ۵۰ متر و مسیر جنگلی پر از طراوت آن نیز جایگاهی ویژه در دل طبیعت‌گردان دارد.

روستا های توریستی املش : از دیگر جاذبه‌های طبیعی می‌توان به روستای تابستان‌نشین با باغات چای سرسبزش، روستای بلوردکان با رودخانه‌های خروشان و چشمه آب معدنی لوزان در ارتفاع ۲۱۴۴ متری اشاره کرد که هر کدام تجربه‌ای متفاوت از دل طبیعت بکر شمال ایران را برای بازدیدکننده رقم می‌زنند.

میراث تاریخی و آثار کهن

آرامستان های تاریخی : سرزمین املش را باستان‌شناسان «آرامستان‌های تاریخی» نامیده‌اند؛ عنوانی که به خوبی گویای عمق تاریخی این منطقه است. اشیای باستانی کشف‌شده در گورستان‌های این ناحیه چنان اهمیتی دارند که برخی از آن‌ها اکنون در موزه لوور فرانسه و موزه نوشاتل سوئیس نگهداری می‌شوند.

محوطه باستانی لیارسنگ‌بن : این محوطه از مهم‌ترین سایت‌های تاریخی شهرستان است که آثاری از دوره‌های اشکانی و ساسانی در آن کشف شده و یافته‌هایش حتی در نمایشگاه‌های بین‌المللی از جمله نمایشگاه پکن به معرض نمایش گذاشته شده است.

برج میل امام : یکی از بناهای تاریخی شاخص منطقه است؛ سازه‌ای هفت متری متعلق به دوره ساسانی که بر فراز کوه سومان‌سرا قرار دارد و احتمالاً به عنوان آتشکده یا برج دیدبانی و راهنمای مسافران کاربرد داشته است.

قلعه شاه‌نشین گورج : این قلعه نیز با قدمت مربوط به دوران اسماعیلیان، در ارتفاع ۱۶۰۰ متری با کاربری نظامی و مسکونی ساخته شده است.

پل شاه‌عباسی : این پل در روستای بلوردکان که روزگاری راه ارتباطی املش با قزوین بود، از دیگر بناهای تاریخی ماندگار این خطه است.

عمارت‌های باشکوه خاندان صوفی : این عمارت ها نیز فصل جالبی از تاریخ این شهرستان را روایت می‌کنند. عمارت عبدالعلی خان صوفی و خانه محمدتقی خان صوفی سیاوش با معماری اصیل قاجاری، گچ‌بری‌های ظریف و شیشه‌های رنگی، تصویری زنده از فرهنگ و هنر دوران گذشته را در بافت شهری امروزی املش حفظ کرده‌اند.

مکان‌های مذهبی و آیین‌های محلی

بقعه سرتربت یا بقعه سلاطین کیایی در ارتفاعات رانکوه، مدفن حکام سلسله کیایی است که قدمت آن به دوره تیموریان می‌رسد. این بقعه به ویژه به خاطر آیین «علم‌واچینی» شهرت دارد؛ مراسمی با قدمت بیش از هشتاد سال که در آن علم امام حسین (ع) با همراهی مداحی و سینه‌زنی باز می‌شود و بازارچه‌ای پررونق در کنار آن شکل می‌گیرد. بقعه باباجان‌دره از دوره قاجار نیز با دیوارنگاره‌های مذهبی منحصربه‌فرد خود، یکی دیگر از اماکن مقدس قابل توجه این منطقه است. بقعه آقا سیدحسین (ع) در روستای کشکلایه هم در میان انبوهی از درختان شمشاد قرار گرفته و زائران بسیاری را به سوی خود می‌خواند.

در کنار اماکن مذهبی، آیین‌های محلی زنده‌ای نیز در این شهرستان برگزار می‌شوند. سه‌شنبه بازار که به «گالش بازار» شهرت دارد، از سال ۱۳۱۲ دایر است و نه‌فقط یک بازار محلی بلکه فضایی برای تجمع اجتماعی و فرهنگی مردم منطقه است. در این بازار هفتگی، محصولات ارگانیک بومی چون چای، برنج و صنایع دستی با قیمت‌های مناسب عرضه می‌شوند. مراسم آتش‌بازی در نیمه مرداد ماه به مناسبت آغاز سال دیلمی نیز از آیین‌های محلی ارزشمند این دیار است که در ییلاقاتی چون هلودشت با شکوه خاصی برگزار می‌شود.

شرایط اقلیمی و آب‌وهوای شهرستان املش

ویژگی‌های اقلیمی شهرستان املش

موقعیت جغرافیایی خاص شهرستان املش در میانه دریای خزر و ارتفاعات البرز، اقلیمی متنوع و جذاب به این منطقه بخشیده است. جالب آنکه پژوهشگران هواشناسی شش گونه آب‌وهوایی مختلف را در این شهرستان شناسایی کرده‌اند: بسیار مرطوبِ معتدل، بسیار مرطوبِ سرد، مرطوبِ سرد، نیمه‌مرطوبِ سرد، نیمه‌خشکِ معتدل و نیمه‌خشکِ سرد.

این تنوع اقلیمی مستقیماً با سه‌گانه توپوگرافی منطقه یعنی جلگه، کوهپایه و کوهستان در ارتباط است. هر منطقه شرایط خاص خود را دارد و همین تنوع است که زیستن در این شهرستان را برای هر سلیقه‌ای جذاب می‌کند. رودخانه شلمان‌رود که از میان شهر می‌گذرد نیز با ایجاد یک میکروکلیمای ویژه، نقش قابل توجهی در مساعد بودن شرایط کشت چای در این منطقه ایفا کرده است. وجود جنگل‌های انبوه هیرکانی، رودخانه‌های پرآب و چشمه‌های متعدد نیز بر رطوبت و طراوت هوای این شهرستان می‌افزاید.

تغییرات دمای فصلی و روزانه

دمای هوا در مناطق مرتفع و کوهستانی املش به طور طبیعی پایین‌تر از نواحی جلگه‌ای است. اما آنچه این شهرستان را برای بازدیدکنندگان به ویژه در فصل گرما فوق‌العاده جذاب می‌کند، هوای خنک و مطبوع مناطق ییلاقی آن است. تأثیر دریای خزر بر اقلیم منطقه باعث می‌شود نوسانات دمایی در حد معقولی باقی بماند و اختلاف دمای شبانه‌روزی یا فصلی آن چندان شدید نباشد.

بر اساس داده‌های هواشناسی، حتی در ماه‌های سرد مثل بهمن، دمای روزانه ممکن است بین ۱۶ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد باشد و در روزهای گرم‌تر به ۳۰ درجه برسد. در مقابل، مناطق کوهستانی مثل دهستان سمام و قله مرتفع ناتش‌کوه، زمستان‌های سردتری دارند و بارش برف آن‌ها را به مقاصدی دیدنی در فصل زمستان تبدیل می‌کند.

میزان بارش و الگوهای بارندگی

شهرستان املش به راستی یکی از پربارش‌ترین مناطق استان گیلان است. میانگین بارش سالانه در مناطق جلگه‌ای آن به ۱۲۹۴ میلی‌متر می‌رسد، رقمی که آن را در زمره مرطوب‌ترین نقاط ایران قرار می‌دهد.

الگوی بارندگی به گونه‌ای است که معمولاً از اواخر تابستان آغاز می‌شود و تا پایان زمستان ادامه می‌یابد. این شهرستان سابقه ثبت رکوردهای شگفت‌انگیز بارندگی در سطح ملی را دارد. در مردادماه سال ۱۳۹۹، در عرض تنها ۲۴ ساعت، ۳۸۲ میلی‌متر باران در این منطقه بارید که ۲۹۱ میلی‌متر آن فقط در ۷ ساعت به زمین رسید؛ رکوردی که نام املش را در تاریخ هواشناسی کشور ثبت کرد.

این باران‌های سنگین در واقع نتیجه برخورد توده‌های هوای مرطوب برخاسته از دریای خزر با ارتفاعات البرز است. هوا صعود می‌کند، خنک می‌شود و رطوبت خود را به صورت بارش روی دامنه‌های پرشیب این شهرستان رها می‌کند. بدیهی است که نقاط مرتفع کوهستانی نسبت به مناطق پست‌تر، بارش بیشتری را تجربه می‌کنند.

ویژگی‌های اقتصادی و زیرساختی شهرستان املش

بخش کشاورزی و محصولات باغی

اقتصاد شهرستان املش پیوندی عمیق و دیرینه با زمین و کشاورزی دارد؛ به گونه‌ای که فعالیت‌های زراعی در این منطقه سابقه‌ای ۱۵۰۰ ساله دارند. زیرساخت‌های آبی کشاورزی در این شهرستان با ۷ سردهنه رودخانه، ۸۲ پهنه آب‌بندان به مساحت ۱۵۵ هکتار و ۱۰۰ کیلومتر انهار، بستر مناسبی برای تولید محصولات متنوع فراهم کرده است.

چای ستاره اصلی اقتصاد کشاورزی این منطقه است. با حدود ۵۰۰۰ هکتار باغ چای، شهرستان املش دومین تولیدکننده بزرگ چای در ایران پس از لاهیجان محسوب می‌شود و حدود ۳۲ درصد از کل چای کشور را تأمین می‌کند. اما خزانه محصولات این شهرستان تنها به چای محدود نمی‌شود. برنج محصول مهم دیگری است که حدود ۳۵۰۰ هکتار از اراضی به شالیکاری آن اختصاص دارد. برنج راتون یا کشت دوم نیز به دلیل کیفیت بالا و ارزش اقتصادی خوب، جایگاه ویژه‌ای در میان کشاورزان دارد.

در بخش باغداری، ۱۷۰۰ هکتار باغ فندق و ۴۶۰ هکتار باغ گردو در مناطق ییلاقی کشت می‌شوند. مرکبات و خرمالو نیز به واسطه آب‌وهوای مساعد و خاک مرغوب در سطح وسیعی کشت می‌شوند. گیاهان دارویی از جمله گل گاوزبان در ییلاقات، محصولات گلخانه‌ای نظیر کاکتوس و شمشاد در ۱۱ واحد گلخانه‌ای فعال، و قارچ دکمه‌ای با تکیه بر کارخانه تولید ورمی‌کمپوست منطقه، از دیگر محصولات اقتصادی این شهرستان هستند.

بخش دامداری و دامپروری

دامپروری یکی از قدیمی‌ترین و ریشه‌دارترین مشاغل مردم این دیار است. در این میان، پرورش دام سنگین به ویژه گاوهای شیرده در اولویت اول قرار دارد. روزانه حدود ۱۸ تن شیر در این شهرستان جمع‌آوری می‌شود که نشان‌دهنده مقیاس قابل توجه این صنعت است. در بخش دام سبک نیز بیشتر فعالیت‌ها بر پرواربندی گوسفند متمرکز است.

زنبورداری به دلیل تنوع پوشش گیاهی غنی این شهرستان رونق خوبی دارد و سالانه حدود ۵۵ تن عسل در این منطقه تولید می‌شود. پرورش طیور نیز در گونه‌های مختلف شامل مرغ گوشتی، مرغ بومی، تخم‌گذار، اردک، غاز، بوقلمون و بلدرچین در شهرستان انجام می‌شود. استقبال ویژه از پرورش مرغ بومی، اردک و غاز به دلیل هزینه پایین نگهداری و مقاومت بیشتر این گونه‌ها در برابر شرایط محیطی است.

نوغانداری یا پرورش کرم ابریشم نیز به عنوان یک فعالیت درآمدزا با سرمایه اندک و در بازه زمانی کوتاه در منطقه رواج دارد. در حوزه شیلات هم شرایط برای پرورش ماهیان سردابی مانند قزل‌آلا و گرمابی مهیا بوده و حتی واحدهایی برای پرورش بچه ماهی و تولید ماهیان خاویاری نیز در شهرستان فعال هستند. پرورش زالو برای استفاده در طب سنتی نیز به صورت خانگی در این منطقه انجام می‌شود.

صنایع و واحدهای تولیدی

تاکنون ۵۶ واحد صنعتی کوچک و متوسط در شهرستان احداث شده که برای بیش از ۱۳۹۴ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده‌اند. دو ناحیه صنعتی آسیابسران و لگموج، زیرساخت لازم برای ایجاد و توسعه واحدهای جدید را فراهم کرده‌اند.

صنایع فعال کنونی شامل واحدهای بسته‌بندی حبوبات و ادویه، فرآوری و بسته‌بندی چای، شالیکوبی، تولید بتن‌های سبک و سنگین، بلوک‌زنی، تولید قند و تولید روکش کتانی هستند. از نظر منابع معدنی نیز این شهرستان میزبان یکی از دو معدن بزرگ میکای سیاه و دولومیت ایران است.

ظرفیت‌های توسعه‌نیافته زیادی در بخش صنایع تبدیلی وجود دارد. ایجاد واحدهای مدرن بسته‌بندی و سورتینگ برای عسل، برنج، فندق و گردو می‌تواند از خام‌فروشی جلوگیری کند. تولید آرد برنج، چای با اسانس‌های افزوده، چیپس میوه، لواشک، مربا از مرکبات و خرمالو، و روغن‌کشی از فندق و گردو از دیگر ظرفیت‌های قابل بهره‌برداری هستند. صنایع دستی بومی مانند چادرشب‌بافی، حصیربافی، نمدمالی و سفالگری نیز می‌توانند به منبع درآمد و اشتغال‌زایی مهمی در منطقه تبدیل شوند.

محصولات شاخص و ظرفیت صادرات

محصولات شهرستان املش به دلیل کیفیت بالا و ماهیت ارگانیک تولید، پتانسیل قابل توجهی برای ورود به بازارهای بین‌المللی دارند. چای این منطقه به عنوان یک کالای استراتژیک با بسته‌بندی استاندارد و تبلیغات هدفمند، قابلیت صادرات به کشورهای آسیایی و اروپایی را دارد. برنج خوش‌عطر منطقه نیز در بازارهای حاشیه خلیج فارس و اروپا مشتریان خاص خود را دارد.

در کنار این دو محصول اصلی، فندق و گردوی ییلاقی فرصت خوبی برای ایجاد ارزش افزوده و صادرات به صورت بسته‌بندی‌شده فراهم می‌کنند. عسل و گیاهان دارویی نیز با توجه به تقاضای جهانی رو به رشد برای محصولات ارگانیک، بازار مناسبی در کشورهای اروپایی و آسیای شرقی دارند. خاویار و سایر محصولات شیلاتی برای روسیه، چین و کشورهای آسیای میانه، و ابریشم و زالو برای صنایع نساجی و پزشکی اروپا و آسیا نیز از دیگر فرصت‌های صادراتی بالقوه این شهرستان هستند.

با این حال نبود پایانه صادراتی اختصاصی و ضعف در استانداردهای بسته‌بندی و برندینگ، چالش‌های اصلی پیش روی تحقق این ظرفیت‌ها هستند.

خدمات عمومی و کیفیت زندگی شهری در شهرستان املش

رستوران‌ها، بازارها و فضاهای خرید

رستوران ها

• رستوران مجید

• رستوران منقل باشی

• رستوران قصر چوبی

• رستوران دلچسب

• کبابی رضایی صوفی

• آشپزخانه مادر

بازار های سنتی و مراکز خرید مدرن

• سه‌شنبه بازار یا همان «گالش بازار»

• مجتمع تجاری اداری میلانو

• پاساژ ملت

• مرکز خرید یاس

• پاساژ عباسی

مراکز درمانی و بیمارستان‌ها

• بیمارستان نیکوکار

مراکز آموزشی: دانشگاه‌ها، مؤسسات فنی و علمی

• دانشگاه پیام نور واحد املش

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودسر و املش (مستقر در شهرستان رودسر)

خدمات تفریحی، ورزشی، فرهنگی و اجتماعی

خدمات تفریحی و فضاهای سبز شهری

• پارک گلستان

خدمات ورزشی و تندرستی

•  سالن ورزشی ۲۲ بهمن

•  سالن ورزشی شهدای املش

• سالن تنیس روی میز سرچور

•  زمین ورزشی سورکوه

•  سالن‌ ورزشی روستای لگموج

• سالن‌ ورزشی روستای رانکوه

خدمات فرهنگی و هنری

• اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان املش

• نگارخانه مجازی

• موسسه فرهنگی قرآنی عصمت

• کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی

نتیجه‌گیری

شهرستان املش یک شهرستان معمولی نیست؛ این منطقه فشرده‌ای از تاریخ، طبیعت، فرهنگ و اقتصاد است که در یک گوشه سرسبز از شرق گیلان کنار هم نشسته‌اند.

از آنچه در این مقاله با هم مرور کردیم، چند نکته کلیدی در ذهن می‌ماند: تمدنی سه‌هزار ساله که آثارش امروز در موزه لوور پاریس نگهداری می‌شود، آب‌وهوایی که با شش گونه اقلیمی، هر سلیقه‌ای را راضی می‌کند، طبیعتی بکر از تالاب نیلوفرخیز زربیجار تا ییلاق ابرآلود خصیل‌دشت، اقتصادی ریشه‌دار در کشاورزی با محصولاتی که قابلیت حضور در بازارهای جهانی را دارند، و خدمات شهری قابل قبولی که زندگی در این شهرستان را لذت‌بخش می‌کند.

در عین حال، واقع‌بینی هم ضروری است. بیکاری، مهاجرت جوانان و ظرفیت‌های توسعه‌نیافته صنعتی، چالش‌های جدی این شهرستان هستند که نیاز به توجه و برنامه‌ریزی دارند.

اگر به دنبال سفری متفاوت به شمال ایران هستید، اگر می‌خواهید روی اقتصاد کشاورزی این منطقه سرمایه‌گذاری کنید، یا صرفاً می‌خواستید این شهرستان کمتر شناخته‌شده را بهتر بشناسید، امیدواریم این مقاله راهنمای خوبی بوده باشد. نگین سبز گیلان منتظر کشف شدن است.

سوالات متداول